Φεστιβάλ ΛΕΑ 2025 – Τι θα δούμε σήμερα, Παρασκευή 20 Ιουνίου

Το Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις) 2025 μας προσφέρει πλούσιο πρόγραμμα για την Παρασκευή 20 Ιούνη. Ανοίγοντας με δύο μεταφραστικά εργαστήρια, η μέρα προχωρά με εκδηλώσεις στις οποίες εσυμμετέχουν αγαπημένοι πεζογράφοι της ισπανόφωνης λογοτεχνίας, προβολές ταινιών καθώς και ένα αφιέρωμα στον νομπελίστα Μάριο Βάργκας Λιόσα.

Εργαστήριο μετάφρασης – Συνάντηση με την Κολομβιανή ποιήτρια Αντρέα Κότε
Βιβλιοθηκή ΕΑΠ, Γραβιάς 4-6, Εξάρχεια, τρίτος όροφος
10.00 – 12.00

Εργαστήριο συλλογικής μετάφρασης ποιημάτων με την παρουσία της Αντρέα Κότε, Κολομβιανής ποιήτριας, μεταφράστριας και διδάκτορος Λατινοαμερικανικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.

Συντονιστής εργαστηρίου: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μεταφραστής.

Χαιρετισμός: Δημήτρης Φιλιππής, αναπληρωτής καθηγητής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και συγγραφέας.

Με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Κολομβίας στη Ρώμη παράλληλης διαπίστευσης για την Ελλάδα, του Επίτιμου Γενικού Προξενείου της Κολομβίας στην Ελληνική Δημοκρατία, του ΕΑΠ, Πρόγραμμα Σπουδών «Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός (ΙΣΠ)», και του ΑΠΘ.

Εργαστήριο μετάφρασης – Συνάντηση με τον Νικαραγουανο-Ισπανό ποιητή Γουίλιαμ Γκονσάλες
Βιβλιοθηκή ΕΑΠ, Γραβιάς 4-6, Εξάρχεια, τρίτος όροφος
13.00 – 15.00

Εργαστήριο συλλογικής μετάφρασης ποιημάτων με την παρουσία του Γουίλιαμ Γκονσάλες, Νικαραγουανο-Ισπανού ποιητή, φιλολόγου της ισπανόφωνης γραμματείας και δημοσιογράφου στον τομέα του πολιτισμού.

Συντονιστής εργαστηρίου: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μεταφραστής.

Χαιρετισμός: Δημήτρης Φιλιππής, αναπληρωτής καθηγητής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και συγγραφέας.

Με την υποστήριξη της Acción Cultural Española, της Ισπανικής Πρεσβείας στην Ελλάδα, του Ινστιτούτου Θερβάντες στην Αθήνα, του Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta, του ΕΑΠ, Πρόγραμμα Σπουδών «Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός (ΙΣΠ)», και του ΑΠΘ.

Στρογγυλό τραπέζι – «Πολιτισμός για όλους: προσβασιμότητα, συμπερίληψη και βιωσιμότητα στα φεστιβάλ»
Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας – Ταράτσα 
18.00 – 18.50 
Συμμετέχουν: Κλαούντια Νέιρα, διευθύντρια του Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta, Μανώλης Πιμπλής, διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, Αντώνης Σκιαθάς, διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας, και Σίσσυ Παπαθανασίου, διευθύντρια του Τμήματος Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας. Συντονίζει: Αδριάνα Μαρτίνες, διευθύντρια του Φεστιβάλ ΛΕΑ.

Πώς μπορούν τα πολιτιστικά φεστιβάλ να γίνουν πιο προσβάσιμα, συμπεριληπτικά και βιώσιμα; Σε αυτό το στρογγυλό τραπέζι, εκπρόσωποι από σημαντικά φεστιβάλ -Κλαούντια Νέιρα (Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta), Μανώλης Πιμπλής (Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων), Αντώνης Σκιαθάς (Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας)- και η διευθύντρια του Τμήματος Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας, Σίσσυ Παπαθανασίου, συζητούν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που προκύπτουν από το να γίνει ο πολιτισμός πραγματικά ανοιχτός σε όλους. Με συντονίστρια την Αδριάνα Μαρτίνες (Φεστιβάλ ΛΕΑ), οι προσκεκλημένες και οι προσκεκλημένοι μας προτείνουν να επανεξετάσουμε τον κοινωνικό ρόλο των φεστιβάλ ως χώρων συνάντησης, ποικιλομορφίας και μεταμόρφωσης.

Στα ισπανικά και στα ελληνικά

Με την υποστήριξη της Ισπανικής Πρεσβείας, του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας, του Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta, του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας και της International Women’s Coffee Alliance (IWCA).

Στρογγυλό τραπέζι – «Η αθέατη επίδραση: πώς τα φεστιβάλ μεταμορφώνουν τις πόλεις»
Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας – Ταράτσα 
19.00 – 19.50 
Συμμετέχουν: Εύα Ουρούε, διευθύντρια της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Μαδρίτης, Ντεχανίρα Άλβαρες, διευθύντρια της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Νέας Υόρκης, Νίκος Μπακουνάκης, Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού. Συντονίζει: Κλαούντια Νέιρα, διευθύντρια του Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta.

Μακριά από τη σκηνή και τα χειροκροτήματα, τα φεστιβάλ αφήνουν αθέατα ίχνη στη ζωή των πόλεων: μεταμορφώνουν το πολιτιστικό τοπίο, υφαίνουν επικοινωνιακά δίκτυα και επανενεργοποιούν τη συλλογική μνήμη. Σε αυτό το στρογγυλό τραπέζι, η Εύα Ουρούε (Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Μαδρίτης), Ντεχανίρα Άλβαρες (Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Νέας Υόρκης) και ο Νίκος Μπακουνάκης (Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού) συζητούν τη μετασχηματιστική δύναμη των μεγάλων λογοτεχνικών συναντήσεων. Με συντονίστρια την Κλαούντια Νέιρα (Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta), μέσα από τον διάλογο προτείνεται να αντιμετωπίσουμε τα φεστιβάλ και την επίδρασή τους όχι μόνο σαν περιοδικά γεγονότα, αλλά και ως σπόρους αστικής, κοινωνικής και συναισθηματικής αλλαγής.

Με την υποστήριξη της Ισπανικής Πρεσβείας, του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας, των Εκθέσεων Βιβλίου Μαδρίτης, Νέας Υόρκης και Θεσσαλονίκης, του Φεστιβάλ Centroamérica Cuenta και της International Women’s Coffee Alliance (IWCA).

Παρουσίαση βιβλίου – Ο κήπος του απροσμέτρητου της Μπεατρίς Σααβέδρα, σε μετάφραση Ιφιγένειας Ντούμη και Νίκου Πρατσίνη
Βιβλιοπωλείο Polyglot Bookstore
19.30 – 20.30 
Συμμετέχουν: Μπεατρίς Σααβέδρα, Μεξικανή ποιήτρια, Γιώργος Αλισάνογλου, Έλληνας ποιητής και εκδότης, και Ιφιγένεια Ντούμη, Ελληνίδα ποιήτρια και μεταφράστρια.

Το πρώτο βιβλίο της Μπεατρίς Σααβέδρα που εκδόθηκε στα ελληνικά, με τον τίτλο Προσωπική ανθολογία, ήταν μια γυναικεία «ποιητική ματιά στον παφλασμό των εσωτερικών νερών» του μεξικανικού αισθησιασμού. Νερά που κατάφεραν να κάνουν έναν κήπο να θεριέψει.

Ο κήπος του απροσμέτρητου είναι απάνθισμα ποιημάτων επιλεγμένων για το ελληνικό κοινό, με θέματα της ελληνικής αρχαιότητας στο σημερινό γυναικείο φαντασιακό, μέχρι αναπάντεχες πλην οικείες αναπαραστάσεις των αισθητών και των νοητών «πραγμάτων»: του πόθου, της λαγνείας, του έρωτα, της εξιδανίκευσής του, της απουσίας του, του θανάτου, της μνήμης, του «Άλλου»… Ποιήματα προορισμένα να διαβάζονται μεγαλόφωνα, έστω και αν «Δεν υπάρχει ήχος που να διατηρεί/ το διάφανο σχήμα του πόθου», όπως γράφει η ποιήτρια.

Στα ισπανικά και στα ελληνικά

Με την υποστήριξη της Πρεσβείας του Μεξικού και του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας, των Εκδόσεων Σαιξπηρικόν και του βιβλιοπωλείου Polyglot Bookstore.

Πάνελ στη Λευκωσία – «Από το βιβλίο στο σενάριο τηλεοπτικής σειράς: οι προκλήσεις των ψηφιακών πλατφορμών»
Βιβλιοπωλείο «Το Έρμα», Λευκωσία
19.30
Συμμετέχουν: Λουσία Λόπες Κολ, Κουβανο-Ισπανή σεναριογράφος, Σταύρος Παμπαλλής, Κύπριος σεναριογράφος. Συντονίζει: Λίλη Μιχαηλίδου, Κύπρια ποιήτρια.  

Πώς μετατρέπεται ένα μυθιστόρημα σε σενάριο; Τι κερδίζεται, τι χάνεται και τι επανεφευρίσκεται στη διαδικασία; Σε αυτό το στρογγυλό τραπέζι, η Λουσία Λόπες Κολ, σεναριογράφος της μίνι σειράς «Cuatro estaciones en La Habana» («Τέσσερις εποχές στην Αβάνα»), βασισμένη στο έργο του Λεονάρδο Παδούρα, και ο Σταύρος Παμπαλλής, Κύπριος σκηνοθέτης και σεναριογράφος, συνομιλούν με την ποιήτρια και συνδιευθύντρια του οργανισμού Ideogramma, Λίλη Μιχαηλίδου, σχετικά με τις δημιουργικές και πολιτιστικές προκλήσεις της προσαρμογής ενός λογοτεχνικού έργου για τις ψηφιακές πλατφόρμες. Μια συζήτηση για τις γλώσσες, τους αφηγηματικούς χρόνους και την τέχνη του να μεταφράζεις τον γραπτό λόγο σε εικόνες.

Με την υποστήριξη της Acción Cultural Española, της Πρεσβείας της Κούβας και της Ισπανίας στην Κύπρο, του Ινστιτούτου Θερβάντες, του οργανισμού Ideogramma και του βιβλιοπωλείου «Το Έρμα» στη Λευκωσία.

Στη συνέχεια…

Προβολή ταινίας – «Paisaje de Otoño» («Φθινοπωρινό Τοπίο»), 87 λεπτά
Σκηνοθεσία: Φέλιξ Βισκαρέτ.
Σενάριο: Λουσία Λόπες Κολ, Λεονάρδο Παδούρα, σε συνεργασία με τον Φέλιξ Βισκαρέτ 
Παίζουν: Χόρχε Περουγορία, Κάρλος Ενρίκε Αλμιράντε, Χουάνα Ακόστα
Παραγωγή: Tornasol Films Hernandez&Fernandez PC Mistery Producciones AIE ICAIC. Με τη συμμετοχή των TVE και MOVISTAR+

Το «Paisaje de Otoño» («Φθινοπωρινό Τοπίο») είναι το τέταρτο επεισόδιο της ισπανικής μίνι σειράς του 2017 «Cuatro estaciones en La Habana» («Τέσσερις εποχές στην Αβάνα»), η οποία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Netflix. Ήταν υποψήφια στα Βραβεία Fénix για καλύτερη δραματική σειρά και καλύτερο καστ ηθοποιών και κέρδισε το Βραβείο Platino για την καλύτερη ιβηροαμερικανική μίνι σειρά ή τηλεοπτική σειρά εκείνης της χρονιάς.

Η μίνι σειρά αυτή είναι μια τηλεοπτική μεταφορά των τεσσάρων πρώτων μυθιστορημάτων του Κουβανού συγγραφέα Λεονάρδο Παδούρα, με πρωταγωνιστή τον ήρωά του Μάριο Κόντε. Στο «Paisaje de Otoño», η αστυνομία πρέπει να ερευνήσει τη βίαιη δολοφονία του Μιγκέλ Φορκέιντ Μιέρ, ενός πρώην αξιωματούχου της επαναστατικής κυβέρνησης, ο οποίος τη δεκαετία του ’60 είχε διευθύνει τις απαλλοτριώσεις περιουσιών και ακινήτων που κατασχέθηκαν από πολίτες που εγκατέλειπαν τη χώρα. Παρά τη δύναμη και την επιρροή του, ο Φορκέιντ εξορίστηκε επίσης στο Μαϊάμι λίγο καιρό αργότερα. Ωστόσο, τη δεκαετία του ’90 επισκέπτεται στην Κούβα μαζί με τη σύζυγό του και εκεί βρίσκει τον θάνατο. Πρόκειται για εκδίκηση που σχετίζεται με το παρελθόν του; Η διορατικότητα του Μάριο Κόντε δοκιμάζεται για άλλη μια φορά και κατά τη διάρκεια της έρευνάς του έρχεται στο φως μια παλιά πλεκτάνη διαφθοράς που είχε παραμείνει κρυφή μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Με την υποστήριξη της Acción Cultural Española, των Πρεσβειών της Κούβας και της Ισπανίας και του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας.

Προβολή ταινίας στη Λευκωσία – «Οι άνεμοι της Αβάνας», 105 λεπτά (2016)
Βιβλιοπωλείο «Το Έρμα», Λευκωσία
19.30
Σκηνοθεσία: Φέλιξ Βισκαρέτ 
Χώρα: Ισπανία – Κούβα – Γερμανία
Σενάριο: Λουσία Λόπες Κολ, Λεονάρδο Παδούρα σε συνεργασία με τον Φέλιξ Βισκαρέτ  
Παίζουν: Χόρχε Περουγορία, Κάρλος Ενρίκε Αλμιράντε, Χουάνα Ακόστα

Καθώς οι ζεστοί άνεμοι μαστιγώνουν τις νύχτες της Αβάνας, ο Αστυνομικός Επιθεωρητής Κόντε συναντά την Καρίνα, μια αινιγματική γυναίκα για την οποία νιώθει βαθιά έλξη. Ταυτόχρονα, ένας αστυνομικός τόσο ανορθόδοξος όσο κι εκείνος αναλαμβάνει να διερευνήσει τη δολοφονία της Λισέτε Νούνιες, καθηγήτριας στο ίδιο προπανεπιστημιακό ίδρυμα όπου σπούδασε ο ίδιος ο Κόντε.

Στα ισπανικά με ελληνικούς υπότιτλους

Με την υποστήριξη της Acción Cultural Española, της Πρεσβείας της Κούβας και της Ισπανίας στην Κύπρο, του Ινστιτούτου Θερβάντες, του οργανισμού Ideogramma, του βιβλιοπωλείου «Το Έρμα» στη Λευκωσία και του Φεστιβάλ FeCHA.

Πάνελ και παρουσίαση βιβλίου στη Θεσσαλονίκη – Error 404. Έτοιμοι για έναν κόσμο χωρίς ίντερνετ; της Εστέρ Πανιάγουα, σε μετάφραση Δήμητρας Παπαβασιλείου
Βιβλιοπωλείο Κωνσταντινίδης
19:30
Συμμετέχουν: Εστέρ Πανιάγουα, Ισπανίδα συγγραφέας και ειδικός πάνω σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, και Γιώργος Χατζηβασιλείου, Έλληνας συγγραφέας του βιβλίου Η φιλοσοφία της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Ισπανίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας Εστέρ Πανιάγουα παρουσιάζει το Error 404. Έτοιμοι για έναν κόσμο χωρίς ίντερνετ;, ένα διαυγές και προκλητικό δοκίμιο για το πώς το ίντερνετ, όχι μόνο δεν μας ενώνει, αλλά μπορεί και να διαβρώνει τους πυλώνες της δημοκρατίας, της αλήθειας και της ελευθερίας. Μεταφρασμένο στα ελληνικά από τη Δήμητρα Παπαβασιλείου, το βιβλίο μάς καλεί να θέσουμε υπό αμφισβήτηση την ψηφιακή μας εξάρτηση και να φανταστούμε πιο ανθρώπινες εναλλακτικές. Σε αυτό τον διάλογο, η Εστέρ Πανιάγουα και ο Γιώργος Χατζηβασιλείου, συγγραφέας του βιβλίου Η φιλοσοφία της τεχνητής νοημοσύνης, αναστοχάζονται πάνω στον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στον εκδοτικό τομέα: από τη δημιουργία και τις προτάσεις περιεχομένου ως τις ηθικές και πολιτισμικές προκλήσεις. 

Με την υποστήριξη της Acción Cultural Española, της Ισπανικής Πρεσβείας, του Ινστιτούτου Θερβάντες, της Ισπανο-Ελληνικής Ένωσης Γλώσσας και Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, των Εκδόσεων Καστανιώτη, του Daios Luxury Living Hotel και του Βιβλιοπωλείου Κωνσταντινίδης.

Αφιέρωμα στον Μάριο Βάργκας Λιόσα και παρουσίαση βιβλίου – «Η ελληνική περιπέτεια του Σας αφιερώνω τη σιωπή μου του Μάριο Βάργκας Λιόσα»
Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας – Ταράτσα 
20.00 – 20.50 
Παρασκευή 20 Ιουνίου
Συμμετέχουν: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και μεταφραστής, Γρηγόρης Μπέκος, δημοσιογράφος, Δημήτρης Λυμπερόπουλος, επιμελητής. Συντονίζει: Θεώνη Κάμπρα, μεταφράστρια. 

Με αφορμή την έκδοση στα ελληνικά του τελευταίου μυθιστορήματος του Μάριο Βάργκας Λιόσα από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, η μεταφράστρια Θεώνη Κάμπρα διευθύνει μια συζήτηση μεταξύ του Γρηγόρη Μπέκου, υπεύθυνου της σειράς μεταφρασμένης λογοτεχνίας των εκδόσεων Καστανιώτη, του επιμελητή Δημήτρη Λυμπερόπουλου και του μεταφραστή του μυθιστορήματος, σχετικά με τη θέση του Περουβιανού νομπελίστα στη σύγχρονη ισπανόγραφη λογοτεχνία και την υποδοχή του έργου του στην Ελλάδα.

Στα ελληνικά και στα ισπανικά

Με την υποστήριξη των Πρεσβειών της Ισπανίας και του Περού, του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και των Εκδόσεων Καστανιώτη.

Παρουσίαση βιβλίου - Το παιδί του Φερνάντο Αραμπούρου, σε μετάφραση Τιτίνας Σπερελάκη
Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας – Ταράτσα 
21.00 – 21.50 
Συμμετέχουν: Φερνάντο Αραμπούρου, Ισπανός συγγραφέας, Διονύσης Μαρίνος, Έλληνας δημοσιογράφος, και Πιλάρ Τένα, Διευθύντρια του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και συγγραφέας.

Με σημείο αναφοράς ένα πολύνεκρο δυστύχηµα που συγκλόνισε τη Χώρα των Βάσκων και ολόκληρη την Ισπανία το 1980, μια έκρηξη αερίου σε σχολείo, ο διακεκριμένος Ισπανός συγγραφέας της Πατρίδας Φερνάντο Αραμπούρου στο τελευταίο του μυθιστόρημα Το παιδί (El niño, 2024), σε μετάφραση Τιτίνας Σπερελάκη, επιδεικνύει για άλλη μια φορά την αφηγηματική του μαεστρία με μια σπαρακτική ιστορία για την παιδική ηλικία, τα γηρατειά, την απώλεια και τον πόνο. Μέσα από τη συγκλονιστική μορφή του ηλικιωμένου Νικάσιο, ο οποίος κάθε Πέµπτη επισκέπτεται τον εγγονό του, ένα από τα πολλά παιδιά θύματα της φονικής έκρηξης, στο νεκροταφείο της Ορτουέγια, ο Αραμπούρου φωτίζει, με διεισδυτική όσο και ανατρεπτική ματιά, την εύθραυστη και ευάλωτη ανθρώπινη φύση, τις οικογενειακές σχέσεις και τραγωδίες, παραδίδοντας ένα αλησμόνητο μάθημα για τη δύναμη της ζωής και της αγάπης. 

Σε μια συζήτηση με την Πιλάρ Τένα, διευθύντρια του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και συγγραφέα, και τον δημοσιογράφο Διονύση Μαρίνο, ο Φερνάντο Αραμπούρου θα μοιραστεί σκέψεις από τη συγγραφή του τελευταίου του βιβλίου και θα ξεδιπλώσει πτυχές μιας πλούσιας συγγραφικά διαδρομής, ενός προσωπικού και γεμάτου φως έργου.

Στα ισπανικά και στα ελληνικά 

Youtube LIVE

Με την υποστήριξη της Ισπανικής Πρεσβείας, του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και των Εκδόσεων Πατάκη.

Παράσταση αφήγησης μικροδιηγημάτων – «Ενοχλητικές δεσποινίδες: Λατινοαμερικάνικη γυναικεία μικροαφήγηση»
Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας – Ταράτσα 
22.00 – 22.50 
Πηγή: Ενοχλητικές δεσποινίδες. Λατινοαμερικάνικη γυναικεία μικροαφήγηση από την Αργεντινή, το Μεξικό και τη Χιλή  (Εκδόσεις Στιγμός)
Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Παναγιώτης Ξουπλίδης, Μαρισόλ Φουέντες
Αφήγηση: Εύη Γεροκώστα

Λογοτεχνίζουσες, πληγωμένες, παραμυθομανείς και παραμυθοπαρμένες, αποφασιστικές, ερωτεύσιμες και ερωτευμένες, ξάγρυπνες και κοιμισμένες, σιωπηλές και παρατηρήτριες, κοριτσάκια και γυναίκες. Όλες ενοχλητικές. Γιατί; Γιατί (μας) βγάζουν από τον λήθαργο.

Στα ελληνικά

Με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας και του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ.