1η μέρα ΔΕΒΘ 2025: Άρωμα Ιταλίας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Η 21η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ξεκίνησε με εκδηλώσεις για τα παιδιά, συζητήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος των επαγγελματιών και τα επίσημα εγκαίνα.
Γράφει η Φανή Χατζή
Αν και παραδοσιακά τα εγκαίνια της έκθεσης είναι μια τελετή επισημοτήτων και κοινότυπων δηλώσεων, οι χαιρετισμοί χτες μετέδιδαν ένα ομόφωνο πνεύμα σχετικό με τη σημασία της εν λόγω έκθεσης στη Θεσσαλονίκη, τη φιλαναγνωσία, τις λογοτεχνικές σχέσεις Ελλάδας-Ιταλίας και τον ανήσυχο χώρο του βιβλίου. Ο Νίκος Μπακουνάκης, Πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ, αφού απηύθυνε σύντομες ευχαριστίες έδωσε τον λόγο, μεταξύ άλλων, στον υφυπουργό πολιτισμού, Ιάσωνα Φωτήλα, τον Πρέσβη της Ιταλίας, Πάουλο Κούκολι, την πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ευρωπαίων Εκδοτών, Σόνια Ντράγκα, και τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη.
Ενδιαφέρον σημείο της βραδιάς ήταν όταν ο πρόεδρος των εκδοτών της Ιταλίας, που είναι η τιμώμενη χώρα στην 21η ΔΕΒΘ, Ινοτσέντσο Τσικολέτα, μοιράστηκε στοιχεία για την εκδοτική παραγωγή της χώρας, τονίζοντας ότι μόνο 22 ελληνικοί τίτλοι μεταφράστηκαν στα ιταλικά φέτος, αριθμός που ωχριά μπροστά στα δικαιώματα μετάφρασης που εξασφαλίζει η Ελλάδα από την Ιταλία (το 2023 αγόρασε 188 δικαιώματα μετάφρασης). Δήλωσε, όμως, ότι υπάρχει πρόθεση αυτός ο αριθμός να αυξηθεί, σκοπός προς τον οποίο προσβλέπει και αυτή η έκθεση. Η βραδιά έκλεισε με τα εγκαίνια-δεξίωση του περιπτέρου της τιμώμενης χώρας.
Μια βόλτα στην έκθεση
Χτες ήταν η πρώτη μέρα της 21ης ΔΕΒΘ και εκτός από την τελετή εγκαινίων που παρακολουθήσαμε, τριγυρίσαμε στους χώρους της από την ώρα που η Έκθεση άνοιξε τις πύλες της για το κοινό μέχρι το βράδυ. Τα 21 χρόνια που διοργανώνεται η έκθεση έχει σχεδόν καθιερωθεί ότι η πρώτη της ημέρα, Πέμπτη, θα κινείται σε χαλαρούς ρυθμούς. Ωστόσο φέτος ήταν παραπάνω από αισθητό ότι το βάρος, προγραμματικά, έχει πέσει στο Παρασκευοσαββατοκύριακο και οι εκδηλώσεις τις μεσημεριανές ώρες ήταν όχι μόνο λίγες, αλλά και σχετικά χλιαρές. Τις δύο προηγούμενες χρονιές, για παράδειγμα, η Πέμπτη περιελάμβανε στο πρόγραμμα σημαντικούς Βαλκάνιους συγγραφείς (Ρουμένα Μπουζάροφσκα το 2023, Ντράγκο Γιάντσαρ το 2024). Αναμένεται, λοιπόν, να δούμε τα «δυνατά» χαρτιά του προγράμματος τις επόμενες μέρες.
Ουδέν κακό αμιγές καλού, βέβαια, γιατί αυτό μας έδωσε την ευκαιρία να απολαύσουμε τη βόλτα στην έκθεση με μεγάλη άνεση κινήσεων, κάτι που θα είναι αδύνατο τις επόμενες μέρες, λόγω του πλήθους των επισκεπτών και του καταιγισμού εκδηλώσεων. Μετά από τον εξωτισμό, κυριολεκτικά και μεταφορικά, που ανέδιδε η περσινή έκθεση με τιμώμενη χώρα το εμιράτο της Σάρτζας, όλοι περιμέναμε με ανυπομονησία τη φετινή παρουσία της Ιταλίας στη ΔΕΒΘ, μια χώρα με την οποία μας συνδέουν στενοί δεσμοί. Το Ιταλικό περίπτερο δεν μας απογοήτευσε. Εκδοτικοί οίκοι βιβλίων για παιδιά και ενήλικες, προθήκες με τα βιβλία όλων των καλεσμένων συγγραφέων του προγράμματος και έκθεση Ιταλών εικονογράφων ήταν αυτά που θέλαμε να δούμε για να μας ανοίξει η όρεξη για το ιταλικό πρόγραμμα. Δείτε εδώ το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων στο ιταλικό περίπτερο.
Η γεωγραφία της έκθεσης
Η έκθεση φέτος εκτείνεται σε τέσσερα περίπτερα, τα δύο γνωστά, Περίπτερο 13 και Περίπτερο 15, που ενώνονται με την εσωτερική σκάλα, το Περίπτερο 14 με πρόσβαση μέσα από το 15 αλλά και το περίπτερο 12, μια νέα προσθήκη που μοιράζει κάπως πιο ισορροπημένα τους χώρους των εκδηλώσεων, η εγγύτητα των οποίων έχουμε δει ότι σε παλιότερες εκθέσεις δημιουργούσε προβλήματα.
Αυτή η αναδιάταξη επανέφερε και την «Παιδική Γωνιά» στην αρχική, πιο ζεστή θέση, που δικαιολογεί το όνομά της, διευθέτηση που είχε να γίνει από το μακρινό 2017.
 |
|
Motionteam Photo Press Agency / Φωτογράφος: Νίκος Βερβερίδης |
Επέτειοι, εκθέσεις και αφιερώματα
Φέτος, όπου κι αν έπεφτε το μάτι μας, συναντούσαμε κάποια μικρή ή μεγάλη έκθεση σχετική με τις επετείους που γιορτάζει η 21η ΔΕΒΘ. Στον νέο χώρο του Περιπτέρου 12 χαζέψαμε την έκθεση «Hugo Pratt: Η κληρονομιά, το έργο, η βιογραφία» σε επιμέλεια της Patrizia Zanotti που εντάσσεται στο πλαίσιο του Αφιερώματος «30 χρόνια από τον θάνατο» του μεγάλου Ιταλού κομίστα. Οι πίνακες της έκθεσης μας καθοδηγούν στη ζωή του Ιταλού δημιουργού και στη γέννηση ενός από τους πιο εμβληματικούς ήρωες που έχει γεννήσει η ένατη τέχνη, του Κόρτο Μαλτέζε.
Μικρότερης κλίμακας αλλά πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η έκθεση-χρονολόγιο στο Περίπτερο 14 αφιερωμένη στον Καμιλιέρι, ενταγμένη στο πλαίσιο του αφιερώματος «100 χρόνια Καμιλιέρι». Ακόμη, παράπλευρα από την αίθουσα Μίκης Θεοδωράκης, φέτος φιλοξενείται ένα αφιέρωμα στα «100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης» με αντίγραφα από παρτιτούρες του και βιβλία που έχουν γραφτεί για αυτόν, ενώ στο περίπτερο του Δήμου Θεσσαλονίκης θα βρείτε μικρό αφιέρωμα στα «100 χρόνια Μανώλης Αναγνωστάκης».
Απογευματινές εκδηλώσεις
Μετά τη βόλτα, ήρθε η ώρα για την πρώτη εκδήλωση που μας βρήκε στην Αίθουσα Μανώλης Αναγνωστάκης, η οποία συγκέντρωνε εκείνη τη στιγμή (18:00) τον περισσότερο κόσμο. Το πρόγραμμα έγραφε «Η συμβολή των λογοτεχνικών Ανθολογιών στο πολιτισμικό πεδίο», αλλά δεν επρόκειτο για μια ομιλία με αυτό το θέμα, αλλά μια συνπαρουσίαση. Η Εταιρεία Συγγραφέων και η Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης παρουσίασαν τις συλλογικές εκδόσεις «Ημερολόγια 2024-2025» και «Ανθολογία με θέμα: Κανένας» αντίστοιχα, στη βάση ενός κοινός οράματος για «την ανάδειξη της αξίας της λογοτεχνίας ως ζωντανού πολιτιστικού οργανισμού» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η συγγραφέας και αντιπρόεδρος του ΕΛΘ, Γεωργία Μακρογιώργου. Ωστόσο, ο τίτλος της εκδήλωσης αναδύθηκε μπροστά μας μέσα από αναγνώσεις των ποιητών/τριών και συγγραφέων που συμμετείχαν στις ανθολογίες.
Αμέσως μετά, βρεθήκαμε στην παρουσίαση του βιβλίου Σπάζοντας πράγματα στη δουλειά. Οι λουδίτες ήξεραν γιατί μισείς τη δουλειά σου του Γκάβιν Μιούλερr, μια εκδήλωση που οι εκδόσεις Εκτός Γραμμής χαρακτήρισαν ως τα «εναλλακτικά εγκαίνια της έκθεσης».
Στα «εκτός γραμμής», λοιπόν, εγκαίνια που πραγματοποιήθηκαν στην Αίθουσα Διάλογος, σκιαγραφήθηκε το ιστορικοπολιτικό πλαίσιο που γέννησε τον λουδισμό αλλά και η σύγχρονη μετάλλαξή του. Επίσης, τονίστηκε η σύγχρονη επανεκτίμηση του λουδισμού και η αποκατάσταση της «φήμης» του ως ενός ριζοσπαστικού κινήματος εργατικών διεκδικήσεων παρά ενός τεχνοφοβικού κινήματος. Έπρεπε να φύγουμε λίγο νωρίτερα για να παρακολουθήσουμε και τα θεσμικά, «εντός γραμμής» εγκαίνια, αλλά θα διαβάσετε αναλυτικά για το βιβλίο στην κριτική και συνέντευξη με τον συγγραφέα εδώ και εδώ.
