Μεγάλη θλίψη για τον χώρο των γραμμάτων: Πέθανε ο Αλέξης Σταμάτης

Γεννημένος στην Αθήνα το 1960, ο Αλέξης Σταμάτης ήταν μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, συγγραφέας παιδικών βιβλίων, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος. 

Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει συνολικά τριάντα πέντε βιβλία. Μεταξύ των έργων του χαρακτηριστικά είναι τα μυθιστορήματά του Μπαρ Φλωμπέρ, Βίλα Κομπρέ και το αυτοβιογραφικό του βιβλίο Υπήρξα τόσοι άλλοι. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε εννέα γλώσσες. Θεατρικά του έργα έχουν ανέβει σε πολλά θέατρα της Αθήνας, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Θεάτρου και του Θεάτρου Τέχνης. Από το 2017 ήταν τακτικός αρθρογράφος στο Βήμα. Τελευταίο του βιβλίο είναι το μυθιστόρημα Το παιδί και ο Άγγελος (εκδ. Μεταίχμιο).

Σε ονειρεύομαι από τα χαρακώματα,
Δεν ξέρω αν πέθανα νέος ή απλώς κουράστηκα,
μα στ’ όνειρο περπατώ ξανά

Τον αποχαιρετούμε με το παρακάτω ποίημά του με τίτλο «Σε ονειρεύομαι από τα χαρακώματα» δημοσιεύθηκε στην Book Press τον περασμένο Φεβρουάριο. 

ΣΕ ΟΝΕΙΡΕΥΟΜΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΧΑΡΑΚΩΜΑΤΑ

Σε ονειρεύομαι από τα χαρακώματα,
Δεν ξέρω αν πέθανα νέος ή απλώς κουράστηκα,
μα στ’ όνειρο περπατώ ξανά

Σε βλέπω να έρχεσαι απέναντι
Δεν μιλάς· ακούς.
Κι αυτό αρκεί για να σταματήσει ο πόλεμος μέσα μου.

Σου δίνω το παγούρι μου,
Μοιραζόμαστε ψωμί που δεν υπάρχει,

Γύρω μας περνούν οι άλλοι,
που χάθηκαν σε λάσπη και αριθμούς,

Η αγάπη σκύβει,
δεν σώζει,
κρατά συντροφιά.

Αν ξυπνήσω, θα είμαι πάλι χώμα.
Αν μείνω,
θα περπατάμε μαζί
πάνω από τη γέφυρα
που φτιάχνουν όσοι δεν γύρισαν.

Ποιος ήταν ο Αλέξης Σταμάτης

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960, γιος του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη (1926–2020) και της ηθοποιού Μπέτυς Αρβανίτη. Η καταγωγή του ήταν από τα Λαγκάδια Αρκαδίας από την πλευρά του πατέρα του. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές αρχιτεκτονικής και κινηματογράφου στο Λονδίνο. Από το 1988 εργάστηκε σαν αρχιτέκτων σε αρχιτεκτονικό γραφείο σε διάφορα έργα στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Εξέδωσε είκοσι μυθιστορήματα και τριάντα τέσσερα συνολικά βιβλία. Το πρώτο, Ο έβδομος ελέφαντας (1998) εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία. Το δεύτερο, Μπαρ Φλωμπέρ (2000) εκδόθηκε στην Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία την Ισπανία την Πορτογαλία, τη Βουλγαρία, και τη Σερβία. Έχει δημοσιεύσει έξι ποιητικές συλλογές. Το μυθιστόρημα του Αμερικάνικη Φούγκα εκδόθηκε το 2008 στις ΗΠΑ, έχοντας κερδίσει το International Literature Award από το "National Endowment for the Arts". Το μυθιστόρημά του Βίλα Κομπρέ ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ (2007). Για την δεύτερη συλλογή του, Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων του απονεμήθηκε το 1994 από τον Δήμο Αθηναίων το Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου. Το παιδικό του μυθιστόρημα Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος κέρδισε το Πρώτο Βραβείο του Κύκλου του Παιδικού Βιβλίου.

Διαβάστε επίσης: Αλέξης Σταμάτης: «Αναρωτιέμαι πώς άντεξα τόσα χρόνια χωρίς τη μουσική του Γουίλιαμ Γκας»

Ο μονόλογός του Τελευταία Μάρθα παρουσιάστηκε το 2004 στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα και παίχτηκε το 2008 στο Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας σε σκηνοθεσία Βίκυς Γεωργιάδου και ερμηνεία Χρήστου Στεργιόγλου. Τα έργα του Δακρυγόνα και Σκότωσε ό,τι αγαπάς (σκηνοθεσία Άρη Τρουπάκη) παίχτηκαν το 2010 και το 2012 στο ίδιο θέατρο. Ο μονόλογός του Μεσάνυχτα σ' έναν τέλειο κόσμο ανέβηκε στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» το 2013 σε σκηνοθεσία Άρη Τρουπάκη. Το έργο του Μελίσσια έχει παρουσιαστεί στα πλαίσια του προγράμματος "Αναγνώσεις" στο Εθνικό Θέατρο και ανέβηκε τον Μάιο του 2019 στο Εθνικό θέατρο με πρωταγωνίστρια την Μπέτυ Αρβανίτη. Το έργο του Innerview παίχτηκε το χειμώνα του 2014 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης σε σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ. Έχει γράψει το σενάριο για την ταινία Καταιγίδα, (σκηνοθεσία Χάρη Πατραμάνη) το οποίο εγκρίθηκε από το πρόγραμμα «Ορίζοντες» του Ελληνικού Κέντρου Κινηματόγραφου.

Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στην Μεγάλη Βρετανία.

Διαβάστε επίσης: Αλέξης Σταμάτης: «Η συγγραφή δεν είναι ούτε λεξοτανίλ ούτε αντιβιοτικό»

Έχει αντιπροσωπεύσει πολλές φορές την Ελλάδα σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια. Τον Απρίλιο του 2013 μίλησε στο Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο στα πλαίσια της εκδήλωσης «Τέσσερις συγγραφείς του Νότου μιλούν για την κρίση». Το 2013 το μονόπρακτό του "Innerview" παίχτηκε στο Southbank Centre του Λονδίνου.

Ο Αλέξης Σταμάτης ήταν παντρεμένος με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου, με την οποία έχουν ένα γιο, τον Ερμή (γενν. 2019).