«Οι γυναίκες του Άντον» της Μαρίας Τσιμά (κριτική) – Εκείνες που αγαπούν χωρίς ελπίδα

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Τσιμά «Οι γυναίκες του Άντον» (εκδ. Στερέωμα). Στην κεντρική εικόνα, η Aimee Lou Wood ως Σόνια στην ταινία «Uncle Vanya» (2020).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γιατί ερωτευόμαστε ό,τι μας βασανίζει; Γιατί φεύγουν αυτοί που αγαπάμε; Γιατί αφήνουμε τη ζωή να περνάει σαν να μη τη ζούμε; Tα ερωτήματα αυτά διατρέχουν τις σελίδες του βιβλίου «Οι γυναίκες του Άντον» (εκδ. Στερέωμα), στο οποίο η Μαρία Τσιμά προσεγγίζει κάποια από τα θεατρικά έργα του Τσέχωφ από την πλευρά των γυναικών που πρωταγωνιστούν σε αυτά. Οι γυναίκες του Τσέχωφ, ανεβαίνουν στη σκηνή και παίρνουν το λόγο.

Έξι γυναίκες μιλούν για τον χαμένο παράδεισο που ονειρεύτηκαν

Η Άννα από τον Πλατόνοφ, χήρα στρατηγού, όμορφη ακόμα και με πολλές επιτυχίες στους άντρες, σκοτώνει την ώρα της καλώντας κόσμο στο σπίτι της, παίζοντας σκάκι με τους καλεσμένους της και περιμένοντας να έρθει Αυτός που έχει κάνει άνω κάτω τη λογική της, Αυτός που μεταδίδει στους γύρω του μιαν ανεξέλεγκτη ελευθερία, που παίζει με τα αισθήματα των γυναικών, που αθετεί όλες τις υποσχέσεις του. Αυτός, που είναι πλασμένος για να φεύγει, και ζει μέσα στην αιώνια απόγνωση, γιατί «δεν τον χωράει η ζωή του, το σώμα του, η σκέψη του». Νικητής και ηττημένος ταυτόχρονα.

Η Άννα του Ιβάνοφ, έχει εγκαταλείψει την οικογένειά της κι έχει αλλάξει θρησκεία για χάρη του αγαπημένου της. Τώρα που εκείνη έχει αρρωστήσει από φυματίωση, εκείνος δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στις ανάγκες της. Τα όνειρα και η αισιοδοξία του πρώτου καιρού κατακρημνίζονται, οι ελπίδες διαψεύδονται.

Η Μάσα από τον Γλάρο, αποφασίζει να ξεριζώσει την καρδιά της και να την πετάξει στα σκυλιά, γιατί όταν δεν σε αγαπούν, δεν είσαι πια εσύ. Όταν δεν σε αγαπούν, έχεις ήδη πεθάνει.

Λαχταρούσαν και περίμεναν κάτι το οποίο δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί. Νιώθουν τη ζωή να φεύγει μέσα από τα χέρια τους. Δεν πρόλαβαν να αγαπηθούν.

Η Σόνια από τον θείο Βάνια, μια γυναίκα χωρίς αυτοπεποίθηση, που περνάει απαρατήρητη, ασκείται στη σιωπή και στο τίποτα, και επειδή δεν έχει πραγματική ζωή, ζει με αυταπάτες, ζει μιαν άλλη ζωή μέσα στο μυαλό της και γερνάει με υπομονή.

Η Αμφίσα, η γριά παραμάνα από τις Τρεις αδερφές, η οποία συνειδητοποιεί ότι καμιά από τις τρεις κοπέλες που μεγάλωσε, δεν θα πάει στη Μεγάλη Πόλη, καμία δεν θα πραγματοποιήσει τα όνειρά της, καμία δεν θα ξεφύγει από την άχαρη ζωή της, καμία δεν θα είναι ευτυχισμένη.

Και τέλος η Λιούμπα από τον Βυσσινόκηπο, που δεν θέλει να πουλήσει τον κήπο της και να σκοτώσει αυτή την ομορφιά. Είναι όμως έτοιμη να συγχωρήσει την προδοσία του εραστή της, παρόλο που η σχέση τους μοιάζει με πέτρα δεμένη στον λαιμό της και κινδυνεύει να την πνίξει.

Το κάθε κείμενο έχει τη μορφή θεατρικού μονολόγου, όπου με αμεσότητα, και με έντονα ποιητική διάθεση, οι έξι γυναίκες περιγράφουν την επίπεδη κι ανέλπιδη ζωή τους, τη θλίψη και τη νοσταλγία τους για τον χαμένο παράδεισο που ονειρεύτηκαν αλλά δεν κατάφεραν να τον ζήσουν, για τον χρόνο που πέρασε χωρίς να δικαιώσει τις προσδοκίες τους, για τις μαραμένες τους ελπίδες. Λαχταρούσαν και περίμεναν κάτι το οποίο δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί. Νιώθουν τη ζωή να φεύγει μέσα από τα χέρια τους. Δεν πρόλαβαν να αγαπηθούν.

Μαρία Τσιμά

Η Μαρία Τσιμά γεννήθηκε στην Κεφαλονιά. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ιστορία- Αρχαιολογία. Από τα ιδρυτικά μέλη της ΘΕΣΠΙ (Θεατρική Συντροφιά Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Είναι απόφοιτος της Δραματικής Σχολής Ωδείου Αθηνών (1990) και ιδρυτικό μέλος του Θεατρικού Οργανισμού «Στιγμή». Εργάζεται στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Διασκεύασε μαζί με τον Γιάννη Αναστασάκη το μυθιστόρημα του Τζέημς Θέρμπερ Τα 13 ρολόγια (παραστάσεις στα ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, Πάτρας και Ιωαννίνων) και την Τρελοβγενιώ της Ινές Κανιατί (παραστάσεις στο Θέατρο Στοά – Θέατρο Βασιλάκου και Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος). Έλαβε το Γ' Βραβείο Διηγήματος για την Κριστέλα (εκδ. Μεταίχμιο), που κυκλοφορεί στη συλλογή Ο φόβος του ξένου (2014). Το διήγημά της Τα λεφτά είναι φτωχά (εκδ. Ταξιδευτής) κυκλοφορεί στη συλλογή Έλα στη θέση μου – 20 Ιστορίες για την αλληλεγγύη (2015). Έχει λάβει επίσης το Β' Βραβείο Διασκευασμένου Σεναρίου της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδος για την Αιολική γη του Ηλ. Βενέζη. (2014). Έγραψε το θεατρικό έργο Ίσια δικαιώματα που παρουσιάστηκε στο VAULT (2016-17).

Η συγγραφέας στο τέλος του βιβλίου δίνει τον λόγο και στον ίδιο τον Τσέχωφ, ο οποίος σε ένα κείμενο με έντονα εξομολογητικό χαρακτήρα, απευθύνεται στην αγαπημένη του, η οποία είναι ηθοποιός, και της δηλώνει ότι γράφει τους ρόλους των έργων του γι’ αυτήν. Γράφει για γυναίκες που θέλουν απεγνωσμένα Αυτόν, γιατί κι εκείνος τη θέλει απεγνωσμένα αλλά δεν μπορεί να την έχει. Γράφει για φανταστικές ζωές που εκείνος κι εκείνη δεν θα ζήσουν ποτέ. Γράφει για τη φθορά του χρόνου, για τη μοναξιά, για τη διαρκή αναζήτηση της αγάπης. Μέσα από την πένα του της λέει όλα αυτά που δεν μπορεί να της πει κατά πρόσωπο.

Οι γυναίκες του ΆντονΟι ηρωίδες του μένουν σε μεγάλα σπίτια, στην εξοχή, και ψάχνουν τρόπους να διασκεδάσουν την πλήξη τους. Το βράδυ ακούνε το αλύχτισμα των σκύλων και το κλάμα της κουκουβάγιας. Κάποιες είναι άρρωστες, το μαντήλι τους γίνεται κόκκινο όταν βήχουν. Κι αυτό το μοτίβο, επαναλαμβάνεται σε όλα τα διηγήματα. Η συντριβή είναι αναπόφευκτη για όλους. Όλα τα πιόνια, θα μπουν τελικά στο ίδιο κουτί. Και ο στρατιώτης και ο βασιλιάς. Και ο νικητής και ο ηττημένος. Τα σκυλιά πάντα θα ακούγονται να αλυχτούν στο σκοτάδι. Και μια κουκουβάγια να κλαίει. Είτε είσαι άντρας είτε γυναίκα, είναι τρομακτικό να αγαπάς χωρίς ελπίδα. Να μην ξέρεις γιατί έζησες.

Τα διηγήματα της συλλογής είναι σύντομα κείμενα, αλλά μεστά σε νοήματα, γεμάτα ένταση, λυρισμό και συναίσθημα. Αποτελούν μια καταβύθιση στον παράξενο ψυχισμό της γυναίκας που αγαπάει άνευ όρων και εξιδανικεύει το αντικείμενο του πόθου της, και εκείνης που περιμένει την αγάπη που δεν έρχεται ποτέ. Οι γυναίκες του Τσέχωφ, ονειροπαρμένες, αφοσιωμένες ή απελπισμένες, δεν διστάζουν να εκφράσουν τη θλίψη τους για τον χαμένο χρόνο και τον σπαραγμό που τους προκαλεί η απουσία της αγάπης από τη ζωή τους. Ένα βιβλίο πρωτότυπο και ευρηματικό, ένα από κείνα τα βιβλία που απολαμβάνει κανείς να διαβάζει.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Είναι ψέμα ότι υπάρχει μια Μεγάλη Πόλη που μας περιμένει. Ένας κόσμος πιο μεγάλος απ’ αυτόν που μας χωράει. Ένας παράδεισος για μετά τον θάνατο. Δεν θα μάθω γιατί έζησα. Γιατί υπέφερα. Παρά τρίχα να μου συμβεί. Γιατί έτσι γίνεται στους αιώνες των αιώνων. Μια τρίχα μάς χωρίζει από αυτό που δεν γίναμε.»

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

Για τη συλλογή διηγημάτων του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη «De Mysteriis» (εκδ. Αντίποδες), εμπνευσμένη από τους στίχους της black metal μουσικής των Mayhem.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Pagan fears / The past is alive /&nbs...

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ