«Η δύναμη ενός κειμένου φαίνεται την ώρα των διορθώσεων»: 9 συγγραφικές συμβουλές από την Τζορτζ Έλιοτ

Αγάπησε την ανάγνωση σε μικρή ηλικία και έλαβε μόρφωση ασυνήθιστη για τις γυναίκες της εποχής της. Στα εικοσιένα της χρόνια, μετακόμισε στο Foleshill του Coventry, όπου ήρθε σε επαφή με ριζοσπάστες διανοούμενους, αμφισβήτησε τη θρησκεία και μετέφρασε ένα κείμενο του θεολόγου David Strauss, που αμφισβητεί τη θεία πλευρά του Ιησού. Η κυκλοφορία αυτής της μετάφρασης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.

Η Eliot μετακόμισε στο Λονδίνο όπου εργάστηκε για την εφημερίδα «The Westminster Review». Αργότερα, συνδέθηκε με τον φιλόσοφο George Henry Lewes και ταξίδεψαν μαζί στη Γερμανία. Αποφάσισε να υπογράφει τα κείμενά της με το γνωστό, αντρικό nom-de-plume, καθώς θεωρούσε πως οι γυναίκες συγγραφείς εκείνης της περιόδου έγραφαν εύπεπτη λογοτεχνία. Τα μυθιστορήματά της γνώρισαν μεγάλη επιτυχία και η ίδια έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στο αναγνωστικό κοινό, παρά την ταραχώδη προσωπική ζωή της. Το 1880, παντρεύτηκε τον κατά είκοσι χρόνια νεότερό της John Walter Cross. Πέθανε λίγους μήνες αργότερα, από μια μόλυνση στον λαιμό, που επιδεινώθηκε από τη χρόνια νεφρική ανεπάρκειά από την οποία έπασχε.

Η Τζορτζ Έλιοτ εμπνεύστηκε από συγγραφείς και διανοούμενους όπως ο Τόμας Κάρλαϊλ και ο Τζον Στιούαρτ Μιλ. Στα μυθιστορήματά της, μελέτησε εκτενώς τον ψυχολογικό κόσμο των ηρώων της, θίγοντας ταυτοχρόνως πολιτικά θέματα. Το πιο γνωστό της έργο είναι το μυθιστόρημα Μίντλμαρτς (1871-1872), το οποίο κυκλοφόρησε αρχικά σε οκτώ τόμους.

Ακολουθούν εννέα συμβουλές από την Τζορτζ Έλιοτ προς φερέλπιδες πεζογράφους. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ποταμός, Κατάρτι, Ίνδικτος, Ποικίλη στοά, Μαΐστρος, κ.α. 

Χρησιμοποιήστε απλές λέξεις:

«Η πιο γοητευτική γλώσσα αποτελείται κυρίως από απλές λέξεις που δεν εντυπωσιάζουν».

— ρήση που αποδίδεται στην Τζορτζ Έλιοτ

Οι ιστορίες και οι αναγνώστες αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου:

«Καμία ιστορία δεν παραμένει ίδια με την πάροδο του χρόνου· ή μάλλον, εμείς που τη διαβάζουμε δεν είμαστε πλέον οι ίδιοι ερμηνευτές».

— από το Adam Bede: Top novelist focus

Να γράφετε για τα χρήματα, για να μην χρειαστεί να γράφετε μόνο για τα χρήματα:

«Το μόνο που θέλω να μου δώσει ο κόσμος για τα βιβλία μου είναι αρκετά χρήματα, έτσι ώστε να μην υποκύψω στον πειρασμό να γράφω μόνο για τα χρήματα».

— από το The George Eliot letters: 1859-1861

Οι σωστές λέξεις κρύβουν έναν σπάνιο πλούτο:

«Οι ιδιοφυείς λέξεις έχουν μεγαλύτερη αξία από την ίδια τη σκέψη που τις γέννησε».

— από το Four novels of George Eliot

Γράψτε για τη δυστυχία που κρύβουν μέσα τους οι άνθρωποι:

«Υπάρχει πολύς πόνος που είναι σχετικά αθόρυβος· και οι δονήσεις που προκαλούν τον πόνο των ανθρώπων είναι συχνά απλοί ψίθυροι που καλύπτονται από τον βρυχηθμό της σύντομης ζωής μας. Υπάρχουν βλέμματα που μας καρφώνουν γεμάτα με μίσος, που όμως δεν γεννούν τα ουρλιαχτά που ακούγονται κατά τη διάρκεια ενός φόνου· ληστείες που υποχρεώνουν κάποιον άνδρα ή κάποια γυναίκα να αποζητούν για το υπόλοιπο της ζωής τους λίγη γαλήνη και χαρά, που όμως δεν φανερώνονται ποτέ από αυτόν που υποφέρει - που δεν εκφράζονται με κανέναν ήχο πέρα από τους ήπιους στεναγμούς που ακούγονται τη νύχτα, που δεν περιγράφονται σε κανένα κείμενο πέρα από αυτό που σχηματίζεται στο ανθρώπινο πρόσωπο καθώς περνούν αργά οι μήνες, γεμάτοι με συγκρατημένη ανησυχία και πρωινά δάκρυα. Πολλές από τις κληρονομημένες δυστυχίες που στιγμάτισαν μια ζωή δεν ψιθυρίστηκαν ποτέ σε κανένα ανθρώπινο αυτί».

— από το μυθιστόρημά της Felix Holt, the radical

Γράψτε χρησιμοποιώντας τη γλώσσα των λογοτεχνών:

«Με συγχωρείτε: τα σωστά αγγλικά είναι η αργκό των πουριτανών που γράφουν ιστορία και δοκίμια. Όμως, η πιο ισχυρή αργκό είναι η αργκό των ποιητών».

— από το μυθιστόρημά της Μίντλμαρτς

Γράψτε τα βιβλία που θα θέλατε να διαβάσετε και εσείς οι ίδιοι:

«Θα ήμουν πολύ χαρούμενη, αν μου λέγατε τι να διαβάσω. Έχω ξεφυλλίσει όλα τα βιβλία της βιβλιοθήκης του Οφεντέν, όμως τίποτα δεν διαβάζεται. Τα φύλλα κολλούν μεταξύ τους και μυρίζουν μούχλα. Μακάρι να μπορούσα να γράφω βιβλία για να διασκεδάζω, όπως εσείς! Πόσο απολαυστικό θα πρέπει να ‘ναι να γράφει κανείς βιβλία για να ικανοποιήσει τα δικά του γούστα, αντί να διαβάζει τα βιβλία των άλλων!»

— από το μυθιστόρημά της Daniel Deronda

Να γράφετε (και να εκδίδετε) με μέτρο:

«Έχω την πεποίθηση πως η υπέρμετρη λογοτεχνική παραγωγή είναι ένα κοινωνικό αδίκημα».

— από το Life and letters: The works of George Eliot

Η δύναμη ενός κειμένου αποδεικνύεται όταν έρχεται η ώρα των διορθώσεων:

«Όλα τα γραπτά μού φαίνονται χειρότερα όταν βρίσκονται στο στάδιο των διορθώσεων. Στο αρχικό χειρόγραφο, η σοφία ενός συγγραφέα φαίνεται πάντα αξιοσημείωτη, όμως στο στάδιο των διορθώσεων, το κείμενο μοιάζει με το αντίγραφο ενός ιδιωτικού επίπλου που παρουσιάζεται σε όλες τις βιτρίνες των καταστημάτων. Κι επιπλέον, υπάρχει ο φόβος πως τα μεγαλύτερα λάθη θα περάσουν απαρατήρητα!»

— από το The George Eliot letters

Βρείτε τα βιβλία της Τζορτζ Έλιοτ εδώ.