olga tokarczuk

Σε άρθρο της που δημοσιεύτηκε στο Calvert Journal, η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας Olga Tokarczuk εστίασε σε άγνωστες λεπτομέρειες σχετικά με το μυθιστόρημά της με τίτλο «Τα βιβλία του Ιακώβ». Το βιβλίο κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Αλεξάνδρας Ιωαννίδου.

Επιμέλεια: Book Press

Πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος της Όλγκα Τοκάρτσουκ είναι ο Εβραίος Ιακώβ Φρανκ, ένας χαρισματικός πνευματικός ηγέτης ο οποίος έζησε στην Πολωνία του 18ου αιώνα. Ο Φρανκ είχε πείσει τους ακολούθους του πως ήταν η μετενσάρκωση του αυτοαποκαλούμενου μεσσία Σαμπατάι Ζεβί, καθώς και του βιβλικού Ιακώβ.

Στο άρθρο της, η Τοκάρτσουκ μίλησε για το πώς οδηγήθηκε στη συγγραφή του σύνθετου ιστορικού μυθιστορήματός της για τον Εβραίο αιρεσιάρχη. Όλα ξεκίνησαν πριν από αρκετά χρόνια, όταν βρέθηκε -πού αλλού- σε ένα βιβλιοπωλείο:

«Το φθινόπωρο του 1997, επισκέφτηκα ένα βιβλιοπωλείο και βρήκα μια περίεργη έκδοση αποτελούμενη από δυο σημειωματάρια, μεγάλα και δύσχρηστα, με γυαλιστερό μπλε εξώφυλλο. Επρόκειτο για το Księga Słów Pańskich (The Collection of the Words of the Lord), που περιέχει διαλέξεις του Ιακώβ Φρανκ (αν και ο ίδιος προτιμούσε τη λέξη ‘’συνομιλίες’’), σε επιμέλεια του Jan Doktór.

Πέρασα όλο τον χειμώνα διαβάζοντάς το λίγο λίγο, τη μια παράγραφο μετά την άλλη, κι εντυπωσιαζόμουν όλο και περισσότερο. Μέχρι τα Χριστούγεννα, είχα συγκεντρώσει μια ολόκληρη στοίβα με βιβλία για τον Φρανκ.

»Πέρασα όλο τον χειμώνα διαβάζοντάς το λίγο λίγο, τη μια παράγραφο μετά την άλλη, κι εντυπωσιαζόμουν όλο και περισσότερο. Μέχρι τα Χριστούγεννα, είχα συγκεντρώσει μια ολόκληρη στοίβα με βιβλία για τον Φρανκ. Την άνοιξη, του αφιέρωσα ένα ξεχωριστό ράφι της βιβλιοθήκης μου και τα επόμενα χρόνια, τα βιβλία όλο και αυξάνονταν. Αρχικά, δεν είχα την πρόθεση να γράψω κάποιο μυθιστόρημα για τον Φρανκ. Όλο αυτό ήταν μέρος των «προσωπικών» μου σπουδών, είχε να κάνει με την έντονη, ασταμάτητη γοητεία που μου ασκούν οι πάσης φύσεως ετεροδοξίες, οτιδήποτε δεν υπακούει στους κανόνες ή υπερβαίνει τα συνηθισμένα όρια, οποιαδήποτε εξέγερση ή ανταρσία.

»Η ιστορία του Ιακώβ Φρανκ είναι τόσο εντυπωσιακή που είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς πως είναι πραγματική. Με λίγα λόγια, είναι η ιστορία μιας μεγάλης ομάδας Εβραίων του 18ου αιώνα από την Podolia [που βρίσκεται στη σημερινή νοτιοδυτική Ουκρανία], που ήταν οπαδοί των διδασκαλιών του καβαλιστή, ραβίνου και αυτοαποκαλούμενου μεσσία Σαμπατάι Ζεβί, και έγιναν ακόλουθοι του Ιακώβ Φρανκ, ενός εμπόρου που κάποια στιγμή στη ζωή του ασπάστηκε το Ισλάμ και στη συνέχεια διέταξε τη μεταστροφή της ομάδας του στον Καθολικισμό, η οποία εκπληρώθηκε με θεαματικότητα.

ta vivlia toy iakov»Αφού κατηγορήθηκε ως αιρετικός, ο Φρανκ φυλακίστηκε για δεκατρία χρόνια στο φρούριο Jasna Góra, μέχρι την εποχή του Bar Confederation [μια ένωση Πολωνών ευγενών που προσπαθούσε να μειώσει τη ρωσική επιρροή στη χώρα]. Τότε αφέθηκε ελεύθερος από τα ρωσικά στρατεύματα και εκμεταλλεύτηκε το χάος που επικρατούσε στη χώρα για να φτάσει ως το Μπρνο της Μοραβίας. Αποπνέοντας την αύρα ενός Εβραίου μυστικιστή, ήταν για αρκετά χρόνια καλός φίλος του αυτοκράτορα Ιωσήφ Β' και έμπιστος της μητέρας του, της Μαρίας Θηρεσίας. Όταν έχασε την εύνοια του αυτοκράτορα, ο Φρανκ και ολόκληρη η παρέα του μετανάστευσαν στο Όφενμπαχ αμ Μάιν, όπου έφτιαξαν ένα τεράστιο παλάτι που χρησίμευσε ως θρησκευτικό κέντρο. Αρκετά χρόνια αργότερα, ο Φρανκ πέθανε ως Πολωνός βαρόνος. Οι οπαδοί του επέστρεψαν στην Πολωνία, όπου και ενσωματώθηκαν στην ολοένα και ισχυρότερη πολωνική αστική τάξη».

Το ετερόδοξο μυαλό είναι ανήσυχο

«Το ετερόδοξο μυαλό είναι ανήσυχο, βρίσκεται σε μια αέναη αναζήτηση, είναι γενναίο και πρόθυμο να πειραματιστεί. Η ετεροδοξία αποδεικνύει την ύπαρξη ενός υγιούς πνεύματος, της μεταφυσικής νοημοσύνης που μπορεί να έχει ένας απλός, όχι απαραίτητα μορφωμένος άνθρωπος. Μια αίρεση δημιουργείται μόνο εκεί όπου η πίστη είναι πραγματικά ισχυρή, όπου λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, και βιώνεται βαθιά σε καθημερινή βάση. Γι' αυτό, λοιπόν, θα έλεγα πως η κάθε θρησκεία που έχει να αντιμετωπίσει μια αίρεση είναι τυχερή. Κι όταν χρησιμοποιώ τη λέξη ‘’αντιμετωπίζω’’ δεν εννοώ ‘’πολεμώ’’ και ‘’καταστρέφω’’.

[…]

»Έγραψα τα Βιβλία του Ιακώβ, ένα ιστορικό μυθιστόρημα, έχοντας πλήρη επίγνωση πως το κυρίαρχο ιστορικό αφήγημα είναι κάτι το τεχνητό. Ποτέ δεν με έπεισε, για παράδειγμα, το πόσο αμυδρή είναι η παρουσία των γυναικών στις ιστορικές αφηγήσεις - ίσα που εμφανίζονται στις κύριες ιστορικές πηγές, χωρίς να παίζουν μεγάλο ρόλο.

»Σχεδόν όλοι έχουν μια μητέρα, μια σύζυγο, μια αδελφή ή μια κόρη, και ξέρουν καλά πως είναι αδύνατο να απουσιάζουν στις σημαντικές ιστορίες, εκτός κι αν πρόκειται για μια ιστορία για τον στρατό ή για μια ανδρική μονή. Θεωρώ πως η απουσία των γυναικών στην εκδοχή της ιστορίας που παρουσιάζεται στα σχολικά βιβλία είναι ένα χαρακτηριστικό της πατριαρχικής νοοτροπίας, η οποία αδιαφορεί για τις γυναίκες και δεν καταγράφει τις συνεισφορές τους.

»Κατάφερα να συμπεριλάβω τις γυναίκες στην ιστορία μου, συγκεντρώνοντας σχολαστικά τα ‘’ψίχουλα’’ πληροφοριών. Το έκανα θέλοντας να αποδώσω δικαιοσύνη, πιστεύοντας πως το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας πρέπει να ξαναγραφτεί λαμβάνοντας υπόψη μας τη συγκεκριμένη οπτική γωνία. Επιπλέον, προσπάθησα να συμπεριλάβω στην ιστορία μου, όσο περισσότερο γινόταν, τη σύγχρονη αίσθηση της ηθικής. Ήξερα πως περιγράφω έναν προ-Βικτοριανό κόσμο όπου ίσχυαν διαφορετικοί κανόνες συνύπαρξης. Μάλλον πολλοί αναγνώστες με αρχές θα καταλάβουν πως οι συγκεκριμένοι κανόνες δεν ήταν και πολύ αυστηροί.

»Φυσικά, είναι αδύνατο για έναν συγγραφέα να μην λάβει υπόψη του την ίδια την προσωπικότητά του, καθώς και τις απόψεις της εποχής του. Υπό αυτή την έννοια, το ιστορικό μυθιστόρημα δεν υπάρχει, γιατί οι πραγματικές ρίζες του βρίσκονται στην εποχή του συγγραφέα. Η ιστορία είναι απλώς μια ατελείωτη ερμηνεία πραγματικών και φανταστικών γεγονότων από το παρελθόν, που μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε αόρατα νοήματα.

»Τελείωσα τη συγγραφή των Βιβλίων του Ιακώβ αργά το βράδυ στις 30 Ιανουαρίου του 2014 και αμέσως έπιασα ένα πακέτο τσιγάρα που είχα αγοράσει για την περίσταση. Στεκόμουν στο μπαλκόνι στην παγωνιά του χειμώνα και κάπνιζα το ένα τσιγάρο μετά το άλλο, μέχρι που άρχισα να αισθάνομαι άρρωστη. Αυτή ήταν η εκκεντρική, ανθυγιεινή ανταμοιβή για τον συγγραφικό μου κόπο - η ανταμοιβή για τη σκηνοθέτρια μιας θεατρικής παράστασης με φαντάσματα, μετά από το κλείσιμο της αυλαίας».

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

Τιμώντας την 80η επέτειο από τη Μάχη της Κοκκινιάς: «Ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και Sonderkommando», στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς

Τιμώντας την 80η επέτειο από τη Μάχη της Κοκκινιάς: «Ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και Sonderkommando», στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς

Εκδήλωση και προβολή ντοκιμαντέρ: «Ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και Sonderkommando» και «German Concentration Camps Factual Survey» (1945), στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς.

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δήμος Νίκαιας-Αγ. Ι. Ρέντη, η Μάντρα Μπλόκου Κοκ...

Εβδομάδα μικρών βιβλιοπωλείων 2024: Ξεκίνησαν οι δηλώσεις συμμετοχής – Δράσεις, θεματικές, ημερομηνίες

Εβδομάδα μικρών βιβλιοπωλείων 2024: Ξεκίνησαν οι δηλώσεις συμμετοχής – Δράσεις, θεματικές, ημερομηνίες

Ανοιχτή πρόσκληση για την Εβδομάδα Μικρών Βιβλιοπωλείων 2024, που διοργανώνεται για τρίτη χρονιά με μια ξεχωριστή θεματική. Διαβάστε όλες τις προϋποθέσεις και τους όρους συμμετοχής καθώς και το σκεπτικό για τις δράσεις που θα διοργανωθούν την τελευταία εβδομάδα του Μαϊου. 

Επιμέλεια: Book Press ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Για τα βιβλία «Η θεραπεία της ψυχής – Πατέρες και ψυχολόγοι σε διάλογο», του Αλέξιου Ιερομόναχου Καρακαλλινού, και «Τα θεμέλια της βιοηθικής – Μια χριστιανική θεώρηση» (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου), του Τρίσταμ Χ. Ένγκελχαρτ (Tristam H. Engelhardt Jr), που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αρμός.

Γ...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ