kafka imerologia

Με αφορμή την κυκλοφορία των ημερολογίων του Κάφκα στα αγγλικά, ο μεταφραστής τους Ross Benjamin δημοσίευσε στο LitHub ένα κείμενο για τα μυστικά που κρύβουν οι προσωπικές σημειώσεις του σπουδαίου πεζογράφου. Στα ελληνικά «Τα ημερολόγια 1910-1923» του Κάφκα κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Εξάντας, σε μετάφραση Αγγέλας Βερυκοκάκη - Αρτέμη, μα είναι πλέον εξαντλημένα.

Επιμέλεια: Book Press

«Ο Φραντς Κάφκα αιχμαλώτισε τη φαντασία ολόκληρου του 20ου αιώνα και για αυτό τον λόγο θεωρείται μια ιδιοφυία που αντιπροσωπεύει τη σύγχρονη εποχή», γράφει ο Ross Benjamin, και συμπληρώνει τη σκέψη του λέγοντας πως «οι ιστορίες του Κάφκα μιλούν για το μεταίχμιο μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου».

Τα ημερολόγια του Κάφκα

«Από το 1909 ως το 1923, ο Κάφκα κρατούσε σημειώσεις σε διάφορα σημειωματάρια, τα οποία ονόμαζε «tagebücher», ή αλλιώς, «ημερολόγια». Στις σελίδες των τετραδίων του, βρίσκουμε πολλά και διαφορετικά είδη κειμένων: καταχωρήσεις που καταγράφουν καθημερινά γεγονότα, σκέψεις και παρατηρήσεις· προσχέδια λογοτεχνικών έργων· σημειώσεις για επιστολές, κριτικές και άλλα κείμενα· περιγραφές ονείρων· αναμνήσεις· εντυπώσεις, συνόψεις και κριτικές βιβλίων, θεατρικών έργων και πολιτιστικών εκδηλώσεων ή συμβάντων· περιγραφές ανθρώπων που γνώριζε ή που είχε μόλις συναντήσει, λεπτομέρειες για την εμφάνισή τους, για τις χειρονομίες τους, για τα ρούχα, για τον τρόπο που μιλούσαν και επικοινωνούσαν· σκέψεις για τη σωματική του κατάσταση και τα συμπτώματα που εμφάνισε, για τη διάθεσή του, για τις αντιλήψεις, για τις εσωτερικές συγκρούσεις και για τα προβλήματά του· εκρήξεις θυμού και κρίσεις αυτοτιμωρίας· σχεδιαγράμματα για προγραμματισμένες εργασίες· αποσπάσματα από κείμενα που διάβασε· περιγραφές του αστικού του περιβάλλοντος, της οικογένειάς του, του γραφείου του, του κοινωνικού και πολιτιστικού περιβάλλοντός του· σκόρπιες σημειώσεις· αινιγματικοί αφορισμοί· ανολοκλήρωτα πεζά και ιστορίες.

»Σε αυτά τα ανόμοια κείμενα, τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και βιογραφίας είναι θολά. Συχνά, δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε αν, σε ένα συγκεκριμένο απόσπασμα, ο Κάφκα καταγράφει μια προσωπική του εμπειρία, αν δημιουργεί μυθοπλασία ή αν παντρεύει μεταξύ τους αυτά τα δυο. Καθώς δούλευε πάνω σ’ αυτά τα κείμενα, τον διακατείχε συνεχώς μια λογοτεχνική ένταση: αναθεωρούσε, προσέθετε, έκοβε, διόρθωνε. Επιθυμούσε να δώσει καλλιτεχνική μορφή σε ό,τι κι αν έγραφε».

Η νέα μετάφραση περιλαμβάνει αποσπάσματα που δεν είχαν ξαναδιαβαστεί από το αγγλόφωνο κοινό

franz kafka imerologiaΣύμφωνα με τον Benjamin, η παλαιότερη αγγλική μετάφραση των ημερολογίων είναι βασισμένη σε μια παρωχημένη γερμανική έκδοση, την οποία επιμελήθηκε ο Μαξ Μπροντ, ο επιστήθιος φίλος του Κάφκα που εξέδωσε το λογοτεχνικό του έργο μετά από τον θάνατό του. Αντιθέτως, για τη νέα μετάφραση, ο Benjamin χρησιμοποίησε μια αναθεωρημένη γερμανική έκδοση του 1990, η οποία περιλαμβάνει τα κείμενα του Κάφκα χωρίς τις αλλαγές του Μπροντ:

«Πέρα από την παράλειψη ή την αλλαγή συγκεκριμένων ονομάτων και λεπτομερειών που είχαν να κάνουν με ανθρώπους που ήταν ακόμα εν ζωή την εποχή της έκδοσης του βιβλίου, ο Μπροντ αφαίρεσε ορισμένα κείμενα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν λογοτεχνικά, καθώς και κάποια κομμάτια σεξουαλικού περιεχομένου. Συγκεκριμένα, αφαίρεσε οτιδήποτε είχε να κάνει με την ομοφυλοφιλία. Άλλαξε, επίσης, πολλά σημεία που υποτίθεται πως παρουσιάζουν δυσμενώς τον εαυτό του ή τον ίδιο τον Κάφκα. Πρόσφατες μελέτες, όπως το Franz Kafka: The Poet of Shame and Guilt του Saul Friedländer, βασίζονται στα διαγεγραμμένα αποσπάσματα και παρουσιάζουν νέες ερμηνείες του έργου του Κάφκα.

[…]

»Η θέλησή μας να πάρουμε μια γεύση από το συγγραφικό εργαστήρι του Φραντς Κάφκα δυναμώνει καθώς διαβάζουμε ορισμένα ιδιότυπα σημεία που η αναθεωρημένη έκδοση σκοπίμως απέφυγε να διορθώσει, όπως ορισμένες ανολοκλήρωτες, σύντομες, μυστηριώδεις φράσεις· προτάσεις όπου τα σημεία στίξης δεν χρησιμοποιούνται με τον παραδοσιακό τρόπο ή που λείπουν εντελώς· σημεία με ορθογραφικά λάθη, γεμάτα με αντιφάσεις· κακογραμμένα, ασαφή μέρη που σε κάνουν να νιώθεις άβολα· επαναλήψεις· συντομογραφίες· ιδιωματισμοί· μουτζούρες που δημιουργήθηκαν κατά λάθος· και άλλες γλωσσικές ιδιαιτερότητες και αποκλίσεις από τα κανονικά Γερμανικά. Προσπάθησα να διατηρήσω αυτά τα στοιχεία στο μεταφρασμένο κείμενο, γιατί ήθελα οι αναγνώστες να έλθουν σε επαφή με τον πραγματικό τρόπο που έγραφε ο Κάφκα».

Αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Κάφκα

19 (Δεκέμβριος 1910) Άρχισα να εργάζομαι στο γραφείο. Απόγευμα στο σπίτι του Μαξ.

Διάβασα λίγο από τα ημερολόγια του Γκαίτε. Χάρη στην αποστασιοποίηση, η ζωή του μοιάζει ήρεμη, μα τα ημερολόγια εντέλει καταργούν αυτή την ψευδαίσθηση. Η σαφήνεια με την οποία περιγράφονται τα γεγονότα τα κάνει να φαντάζουν μυστηριώδη, όπως όταν κοιτάμε μέσα από έναν φράχτη, και το βλέμμα μας ξεκουράζεται καθώς ατενίζουμε το απέραντο λιβάδι με το γρασίδι, μα ωστόσο νιώθουμε ένα αίσθημα σεβασμού, καθώς μας υπενθυμίζεται η κατωτερότητά μας.

Μόλις τώρα έρχεται να μας επισκεφτεί για πρώτη φορά η παντρεμένη αδελφή μου.

20 (Δεκέμβριος 1910) Τι δικαιολογία έχω για τη χθεσινή παρατήρησή μου για τον Γκαίτε (που είναι εξίσου αναληθής με τα συναισθήματα που περιέγραψα, γιατί όλη η αλήθεια χάθηκε εξαιτίας της αδελφής μου); Καμία. Τι δικαιολογία έχω που σήμερα, όλη μέρα, δεν έγραψα τίποτα; Καμία. Ειδικά εφόσον η διάθεσή μου δεν είναι και η χειρότερη. Στο αυτί μου ακούγεται συνεχώς μια επίκληση: «Αόρατο δικαστήριο, θα ήθελα να έλθεις!»

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

Ο Πολ Λιντς στο Πατάρι του Gutenberg: «Νιώθω πιο κοντά στον Σοφοκλή παρά στον Όργουελ»

Ο Πολ Λιντς στο Πατάρι του Gutenberg: «Νιώθω πιο κοντά στον Σοφοκλή παρά στον Όργουελ»

Ο Ιρλανδός συγγραφέας Πολ Λιντς [Paul Lynch] που απέσπασε πέρσι το κορυφαίο λογοτεχνικό βραβείο Booker για το μυθιστόρημά του «Το τραγούδι του προφήτη» (μτφρ. Άγγελος και Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Gutenberg...

Η Τσεχία στην πρωτοπορία της Ευρώπης: Καθιερώνει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία

Η Τσεχία στην πρωτοπορία της Ευρώπης: Καθιερώνει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία

Μετά το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ιρλανδία, την Ουκρανία και τη Γεωργία, η Τσεχία είναι η επόμενη χώρα της Ευρώπης που θεσπίζει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία. Όλο και περισσότερες χώρες αντιλαμβάνονται τη σημασία που έχει ο κλάδος του βιβλίου στην ανάπτυξη και στην πολιτισμική πολυμορφία. «Είμαστε επιτέλους στην ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ