Διαβάζοντας με τη Χριστίνα Ματθαίου

Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;

Το βιβλίο της Αλεξάνδρας Κ^＊ Πράγματα που σκέφτεται η Παρθένος Μαρία καπνίζοντας κρυφά στο μπάνιο (εκδ. Πατάκη).

Πώς ήρθε στα χέρια σας;

Θαυμάζω τον τρόπο γραφής της Αλεξάνδρας Κ^＊ τόσο λογοτεχνικά όσο και στο θέατρο, δεν μπορώ να θυμηθώ αν το αγόρασα ή αν μου το έκανε δώρο η φίλη μου η Σήλια.

Διαβάζετε στο μετρό, σε καφέ ή σε άλλους δημόσιους χώρους;

Διαβάζω συχνά σε καφέ αλλά ακόμα πιο συχνά στη θάλασσα. Όχι μόνο το καλοκαίρι. Όταν νιώθω πιεσμένη, αρπάζω δύο τρία βιβλία και πηγαίνω σε κάποια ήσυχη παραλία να διαβάσω.

Σε ποια στάση σας αρέσει να διαβάζετε;

Συνήθως ξαπλωμένη (κάτι που δυστυχώς δεν μπορώ να κάνω στα καφέ) ή γενικά κάπως που να νιώθω άνετα.

Ποιο είναι το πρώτο βιβλίο που θυμάστε τον εαυτό σας να διαβάζετε;

Δεν μπορώ να θυμηθώ ποιο είναι το πρώτο λογοτεχνικό έργο που διάβασα, θυμάμαι τα αγαπημένα μου παραμύθια και με θυμάμαι να διαβάζω ποιήματα του Καβάφη στο δημοτικό – όχι ότι καταλάβαινα μάλλον κάτι, αλλά είναι από τους αγαπημένους ποιητές της μαμάς μου και είχαμε όλες του τις συλλογές στο σπίτι. Γενικά νιώθω πολύ τυχερή που από μικρή οι γονείς μου με έκαναν να αγαπήσω τα βιβλία.

Πότε κλάψατε τελευταία φορά διαβάζοντας ένα βιβλίο;

Πριν από λίγο καιρό διάβασα, μέσα στην έρευνα που έκανα για την παράσταση που ετοιμάζω, την «αστΕΡΩΣκονη», το βιβλίο που αναφέρεται στη ζωή του Μπίλι Μπo, Και το όνειρο πάγωσε (εκδ. Εξάντας) προσπαθώντας να βρω στοιχεία για το Aids στην Ελλάδα του 80. Το βιβλίο το έχει επιμεληθεί η Φρίντα Μπιούμπι αλλά αποτελείται από αφηγήσεις του Μάκη Τσέλιου. Έχει κάτι πολύ γνήσιο και προσωπικό που δεν γίνεται να μην σε συγκινήσει.

Έχει τύχει ποτέ να διαβάσετε το ίδιο βιβλίο δεύτερη φορά;

Ναι, κυρίως ερευνητικά και ακαδημαϊκά βιβλία. Στη λογοτεχνία πολύ δύσκολα ξαναπιάνω ένα βιβλίο που έχω διαβάσει, εκτός αν σκέφτομαι να το διασκευάσω για το θέατρο· εκεί η ανάγνωση είναι τελείως διαφορετική.

Αφήνετε στη μέση (ή και νωρίτερα) βιβλία που σας κάνουν να βαριέστε;

Με μεγάλη δυσκολία, αλλά ναι. Είναι τόσο πολλά τα βιβλία που θέλω να διαβάσω που αν κάποιο δεν με κρατήσει, συνήθως το αφήνω στη μέση. Αλλά τα βιβλία που δεν έχω τελειώσει τα έχω όλα μαζί με τη σκέψη ότι θα τους δώσω μια δεύτερη ευκαιρία. Ακόμα δεν το έχω κάνει.

Τι κάνετε τα βιβλία που έχετε διαβάσει; Αν χρειαστεί να τα ξαναβρείτε, ξέρετε πού βρίσκονται;

Τα κρατάω όλα, και τα αγαπημένα μου τα έχω σε σημεία του σπιτιού που έχω άμεση πρόσβαση. Είναι και πολλά που τα έχω ομαδοποιημένα σε κουτιά γιατί τα τελευταία χρόνια τα βιβλία σχεδόν έχουν καταπιεί το σπίτι μου.

Νομίζω ότι όταν τα τελειώνω μοιάζουν περισσότερο με σημειωματάρια παρά με βιβλία. Έχουν σημειώσεις, πόστ ιτ, σελιδοδείκτες τα πάντα.

Σημειώνετε ή γράφετε πάνω στα βιβλία σας;

Εννοείται. Νομίζω ότι όταν τα τελειώνω μοιάζουν περισσότερο με σημειωματάρια παρά με βιβλία. Έχουν σημειώσεις, πόστ ιτ, σελιδοδείκτες τα πάντα.

Σας έχει συναρπάσει, μετά από χρόνια, βιβλίο που στην πρώτη ανάγνωση σας είχε απογοητεύσει;

Δεν θα το έλεγα, ή τουλάχιστον δεν μπορώ να θυμηθώ κάποιο.

Ισχυριστήκατε ποτέ ότι διαβάσατε ένα βιβλίο που δεν είχατε διαβάσει; 

Είναι αστείο. Με μια φίλη έχουμε τη συνήθεια όταν γνωρίζουμε κάποιον που περιαυτολογεί σε σχέση με τα βιβλία που έχει διαβάσει ή τους σκηνοθέτες που παρακολουθεί να λέμε ένα φανταστικό όνομα κάποιου συγγραφέα που συνήθως μοιάζει ρώσικο και να μιλάμε για το έργο του που μας έχει συναρπάσει. Σχεδόν πάντα ο συνομιλητής μας προσποιείται ότι τον γνωρίζει. Δεν ξέρω αν αυτό απαντάει στη ερώτηση αλλά είναι ό,τι πιο κοντινό μου έρχεται στο μυαλό.

Έχετε δανειστεί βιβλίο χωρίς να το επιστρέψετε;

Ναι, το έχω κάνει (ντροπή) αν και είμαι άνθρωπος που θυμώνει πολύ όταν δεν μου επιστρέφουν τα βιβλία που δανείζω. Παρόλα αυτά, σε όλα τα βιβλία που δανείζομαι βάζω ένα χαρτάκι για να θυμάμαι από ποιόν το πήρα. Μπαίνει στη λίστα «προς επιστροφή», απλώς δεν επιστρέφεται άμεσα.

Υπάρχει κάποιο βιβλίο που έχετε δωρίσει παραπάνω από μία φορά;

Το Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους (μτφτ. Δέσποινα Παπαγιαννοπούλου, εκδ. Κέλευθος) της Clarissa Pinkola Estes. Αν μετράω σωστά, το έχω ήδη κάνει δώρο 20 φορές.

Ποιος είναι ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο μιλάτε για ένα βιβλίο που μόλις έχετε τελειώσει;

Αναλόγως το βιβλίο, αλλά συνήθως στη φίλη μου τη Μαριαλένα που συζητάμε πολύ και κατά τη διάρκεια ανάγνωσης βιβλίων που μας ενθουσιάζουν.

Θα συμμετείχατε σε μια Λέσχη Ανάγνωσης; 

Δεν είναι κάτι που το έχω δοκιμάσει, αλλά πιστεύω ότι αν είχα χρόνο μπορεί και να το έκανα. Πάντα έχει ενδιαφέρον να ακούς διαφορετικές απόψεις και οπτικές πάνω σε ένα κείμενο.

...αν ζεις μέσα στην ιστορία βλέπεις και κομμάτια του μετά την τελευταία σελίδα. Μου αρκεί μάλλον να τα ζω όσο τα διαβάζω.

Μέσα σε ποιο μυθιστόρημα που έχετε διαβάσει θα θέλατε να ζείτε;

Πολύ δύσκολο! Γιατί αν ζεις μέσα στην ιστορία βλέπεις και κομμάτια του μετά την τελευταία σελίδα. Μου αρκεί μάλλον να τα ζω όσο τα διαβάζω. Αν πρέπει να πω ένα (δεν το πιστεύω ούτε εγώ αυτό που θα απαντήσω, δεν είμαι καν φαν της μεταφοράς του σε ταινία!) αλλά νομίζω θα πω στον Χάρι Πότερ.

Λένε ότι ορισμένα βιβλία «μας βρίσκουν» τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε… Σας έχει συμβεί;

Θα ξαναπώ για τις Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους της Clarissa Pinkola Estes. Είναι μια έρευνα πάνω στην άγρια φύση της γυναίκας, όπως αυτή παρουσιάζεται σε μύθους και λαϊκές ιστορίες από όλον τον κόσμο. Με βρήκε σε μια στιγμή της ζωής μου που περνούσα πολύ δύσκολα και με μετακίνησε τρομερά. Δεν ξέρω αν ένα βιβλίο είναι ικανό να σε βγάλει από την κατάθλιψη, αλλά σίγουρα με έκανε να ξαναδώ τα πράγματα και τον εαυτό μου φωτεινά.

Για ποιο βιβλίο θα λέγατε: αυτό το βιβλίο μου άλλαξε τη ζωή;

Ναι, επαναλαμβάνομαι, αλλά θα πω και πάλι τις Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους και με άλλο τρόπο και το έργο του Παύλου Μάτεσι Η μητέρα του σκύλου (εκδ. Καστανιώτη).

Τι είναι για σας ένα καλό βιβλίο;

Ταξίδι!

➨ Η Χριστίνα Ματθαίου γράφει και σκηνοθετεί την παράσταση «αστΕΡΩΣκονη», η οποία θα παρουσιάζεται από τις 11 Νοεμβρίου
 στο Θέατρο Σημείο.