rousseau

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Μια λαμπερή χειμωνιάτικη μέρα ήταν. Όχι μόνο κρύο αλλά είχε κι έναν παγερό αέρα που ερχόταν κι έφευγε σαν υπενθύμιση για όποιον δεν κατάλαβε: χειμώνας, μέσα Φεβρουαρίου. Ντυμένη γερά -μπουφάν, κασκόλ και σκούφο- βγήκε να περπατήσει μετά από καιρό στο ανάχωμα, πάνω απ’ την τάφρο.

Δέντρα σ’ όλο το μονοπάτι που αργοσαλεύανε μνησίκακα, δροσιά σημαίνοντας τον καλό καιρό και τώρα σημαίνοντας παγωνιά απαγορευτική. Δυο τρία ζευγάρια αντάμωσε πάνω κάτω και άλλους τόσους μοναχικούς με το σκύλο τους. Ερημιά. Ήταν ευχαριστημένη ωστόσο και χρονομετρούσε κάθε δέκα λεφτά τον εαυτό της. Εκείνος θα έλειπε όλη τη μέρα, είχε ρεπό η Γεωργιανή αποκλειστική. και θα μοίραζαν το χρόνο με την αδερφή του, να φυλάνε τον πατέρα τους βυθισμένο στην ξεθωριασμένη του μακαριότητα. Όλη την τελευταία χρονιά αφότου πέθανε η γιαγιά, ο παππούς Τάκης όλο και χανόταν σε μιαν ακατανόητη ομίχλη. Ήσυχος, έτρωγε, κοιμόταν, κομμένα τα αστεία, οι γκρίνιες, και τα πειράγματα στα παιδιά και στα εγγόνια του. Αυτάρκης, όπως πρόπερσι τέτοιον καιρό- η νυχτερινή νοσοκόμα να’ χει πεθάνει στο κρεβάτι της μες στο σπίτι- κι εκείνος με τα παντζούρια κατεβασμένα περίμενε να ξημερώσει, να νυχτώσει και να ξημερώσει πάλι- τα παιδιά του σπίτια τους τίποτα δεν κατάλαβε. Ούτε νερό δε σκέφτηκε να πιει.

Τα δυο αδέρφια τις Πέμπτες έχουν ομορφύνει την καθημερινότητα με τσιπουράκια και φροντισμένο φαγητό από το διπλανό ταβερνάκι. Σχολάει η μικρή αδερφή από το γραφείο της κι έρχεται να αναλάβει την απογευματινή βάρδια, φεύγει εκείνος. Προηγουμένως βάζουν τραπέζι τρικούβερτο με όλα τα καλά. Κουβεντιάζουν για τα παλιά, ακούνε μουσικές., βλέπουν παλιές φωτογραφίες, τρώνε με τον πατέρα ανάμεσά τους. «Εις υγείαν», σήκωσε προχτές το ποτήρι εκείνος αφού συλλογίστηκε κάμποση ώρα ακίνητος, με το χέρι στον αέρα. Γιατί η αδερφική αγάπη θέλει περιφρούρηση. Έρχονται καιροί δύσκολοι, διχόνοιες κι αντιπάθειες νύφες και γαμπροί στο σπίτι- οι ιερεμιάδες της πεθαμένης μητέρας αντηχούν κάθε τόσο ακυρωμένες στο μυαλό τους μαζί με τις χιλιοειπωμένες ευχές.

Αυτά σκεφτόταν περπατώντας ξαλαφρωμένη στην παγωμένη λιακάδα- μέχρι που μπαμ, ένα χτύπημα στο κεφάλι. Γύρισε πίσω της, κανείς. Ένα κλαδί ήταν, μικρό εχθρικό κλαδί, που είχε σπάσει από τον αέρα κι έπεσε στο κεφάλι της. Περπάτησε κι άλλο να συμπληρώσει την ώρα. Σα να διέσχιζε έναν άλλο χρόνο με τους λιγοστούς περιπατητές που συναπαντιούνταν αμίλητοι χωρίς να χαιρετιούνται, σα να ’χανε πεθάνει και περιδιαβαίνανε σε μια άλλη συχνότητα, με άλλους κανόνες, άλλους κώδικες, άγνωστες μεταξύ τους ψυχές. Τέτοιες σκέψεις της έρχονται κάθε τόσο τις μοναχικές της Πέμπτες.

Στο σπίτι αργότερα χαζεύει στον ακάλυπτο το φάντασμα της παλιάς βυσινιάς. Ήταν η μόνη κοντινή σχέση τους με τη φύση. Τέτοιον καιρό, πριν εισβάλει ο Μάρτιος όλη ροζ και άσπρα και πράσινα, έπαιζε θροΐζοντας μες στο φως. Τώρα θυσιασμένη για πάρκινγκ.

Με το κομπιούτερ ανοιχτό μελετάει την αφίσα για τα τριακόσια χρόνια από τη γέννηση του Ρουσσό. Αφιερώματα και κριτικές για τον φιλόσοφο και συγγραφέα του Διαφωτισμού.

Στη Λέσχη ανάγνωσης του Γαλλικού Ινστιτούτου, παλιό της σχολείο αγαπημένο, Μission Laique αρχικά, η πιο παλιά Γαλλική αποστολή στην Ευρώπη,1902-2002, θα συζητούσαν τις Εξομολογήσεις, έργο δημοσιευμένο τέσσερα χρόνια μετά το θάνατο του συγγραφέα, που σημάδεψε τον 18ο αιώνα και την Ψυχολογία, προανήγγειλε τον Φρόιντ και τις θεωρίες για το ασυνείδητο και τη λίμπιντο, το ρομαντισμό, την αυτοβιογραφία και το μυθιστόρημα διάπλασης (bildungsroman). Επιμένοντας στην μοναδικότητά του, ο Ρουσσό, αυτοδίδακτος, γεννημένος στη Γενεύη όπου κατέφυγαν οι Ουγγενότοι πρόγονοί του, ορφανός από μάνα -πέθανε λίγο μετά τη δική του γέννα- δύσκολα παιδικά χρόνια σε ένα αυστηρό περιβάλλον προτεσταντών,  ξεκινάει έφηβος και αλωνίζει με τα πόδια τη Γαλλία, κάνοντας διάφορα επαγγέλματα. Έτσι ανακαλύπτει τον κόσμο και τους συγγραφείς.

Ενώ η φήμη του στη Γαλλία και τον κόσμο μεγαλώνει, δεν τον βλέπουν με καλό μάτι οι φιλόσοφοι του καιρού του. Καλοσπουδασμένοι στα ακριβά μπουρζουάδικα σχολεία τους, του κηρύσσουν τον πόλεμο, αποδίδοντάς του ατοπήματα και προσωπικές αποτυχίες κι αντιφάσεις- άφησε στο ορφανοτροφείο τα πέντε του παιδιά- του καταλογίζει μεταξύ άλλων ο Βολταίρος. Στις Εξομολογήσεις αποκαλύπτεται. «Αναρχικός» και άθεος, αποκομμένος από την αστική κοινωνία και τις κοινωνικές συμβατικότητες,  περιθωριοποιημένος, ανακαλύπτει το ΕΓΩ του, εκθέτοντας πρώτος τον εαυτό του, τους έρωτές του, τις νύχτες του a la belle etoile, τα ταξίδια του με τα πόδια, την μοναδικότητά του, την ουτοπία της ελευθερίας του. « Iδού τι έπραξα, τι σκέφτηκα, τι υπήρξα».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Γιορτάζοντας τα 3 χρόνια κυκλοφορίας και τα 6 τεύχη του, το περιοδικό για την ποίηση και τα εικαστικά ΦΡΜΚ διοργανώνει «ΤΑ 6 ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - Μια γιορτή προγνωστικής ποιητικής» στον πολυχώρο Ρομάντσο.

...

Ελέφαντας

Ελέφαντας

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Χωρίς προειδοποίηση μες στον ύπνο ένιωσε τον ηλεκτρικό πόνο, το δόντι του ήταν ή τι. Βραχυκύκλωσαν τα νεύρα και γέμισαν το κεφάλι του σήματα. Πονούσε μ’ ένα κτηνώδη τρόπο.

...
Για ποιους... – Για το βιβλίο της Έλσα Μοράντε «Η Ιστορία»

Για ποιους... – Για το βιβλίο της Έλσα Μοράντε «Η Ιστορία»

Για το βιβλίο της Έλσα Μοράντε «Η Ιστορία» (μτφρ. Άμπυ Ράικου) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. 
 
Tης Ιωάννας Καρατζαφέρη 
 

Είναι για τους αναλφάβητους που γράφω.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο «Άγγελος στο σπίτι» & η «Τρελή στη σοφίτα»: Η κατασκευή της γυναικείας ταυτότητας στη βικτωριανή εποχή

Ο «Άγγελος στο σπίτι» & η «Τρελή στη σοφίτα»: Η κατασκευή της γυναικείας ταυτότητας στη βικτωριανή εποχή

Πώς ο «Άγγελος στο σπίτι» και η «Τρελή στη σοφίτα», δυο γυναικείες φιγούρες που απεικονίζονται στη λογοτεχνία, αποτέλεσαν τη βάση για να οικοδομηθεί η γυναικεία ταυτότητα στη βικτωριανή εποχή. Εικόνα: Από την ταινία «Τζέιν Έιρ» (2011) του Κάρι Φουκουνάγκα. 

Γράφει η ...

Εκδήλωση: Ο Λεοπάρντι στην Αθήνα – Τα «Ανάλεκτα» & τα «Μικρά Ηθικά Έργα» υπό νέα θεώρηση

Εκδήλωση: Ο Λεοπάρντι στην Αθήνα – Τα «Ανάλεκτα» & τα «Μικρά Ηθικά Έργα» υπό νέα θεώρηση

Εκδήλωση για το έργο του Τζάκομο Λεοπάρντι (1798-1837), μια από τις πιο σημαντικές και βαθιές φωνές της ιταλικής και ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών. 

Επιμέλεια: Book Press

Το ...

«Μίμησις» του Έριχ Άουερμπαχ (κριτική) – Πώς η πραγματικότητα γίνεται λογοτεχνία

«Μίμησις» του Έριχ Άουερμπαχ (κριτική) – Πώς η πραγματικότητα γίνεται λογοτεχνία

Για τη μελέτη του Έριχ Άουερμπαχ (Erich Auerbach, 1892-1957) «Μίμησις – Η εικόνα της πραγματικότητας στη δυτική λογοτεχνία» (μτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, εκδ. ΜΙΕΤ). Εικόνα: Ο Άουερμπαχ περίπου το 1930. ©Wikimedia

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ» του Ρομπέρτο Γκόρο (προδημοσίευση)

«Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ» του Ρομπέρτο Γκόρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ρομπέρτο Γκόρο «Η ζωή µε την Εντίθ Πιάφ», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η πόρτα του ψυχιατρείου έτριξε καθώς έκλεινε πίσω του, λες και τ...

«Το τείχος του ονείδους» του Κλέαρχου Λιάτη (προδημοσίευση)

«Το τείχος του ονείδους» του Κλέαρχου Λιάτη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Κλέαρχου Λιάτη «Το τείχος του ονείδους», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Κυβερνήτης έριξε μια ψυχρή ματιά στο πρωινό που του είχε ετοιμά...

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (προδημοσίευση)

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Ντόρις Λέσινγκ [Doris Lessing] «Το πέμπτο παιδί» σε νέα μετάφραση της Έφης Τσιρώνη, το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Σεπτεμβρίου, από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εκείνο το πρωί, ξαπλωμένη στ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, πρώτα φθινοπωρινά

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, πρώτα φθινοπωρινά

Τρία καλά πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα: Χόρχε Ροντρίγκες Γκόμες, Κάιλ Ντέκερ, Γιώργος Κ. Θεοχάρης. Πολιτικό θρίλερ στην ταραγμένη Βενεζουέλα, hardboiled αστυνομικό με έναν νέο, αναπάντεχο ήρωα και μία νέα φωνή στο ελληνικό αστυνομικό που «τα λέει όλα σε 200 σελίδες». Εικόνα: Vonderauvisuals, CC BY-NC-ND 2.0

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 10 βιβλία ελληνικής πεζογραφίας περιμένοντας το φθινόπωρο

Τι διαβάζουμε τώρα; 10 βιβλία ελληνικής πεζογραφίας περιμένοντας το φθινόπωρο

Αστυνομικές υποθέσεις με έντονο κοινωνικό προβληματισμό, δυστοπικές πραγματικότητες που όμως περιγράφουν την εποχή μας, σκοτεινές οντότητες που ξεπηδούν από τις λαϊκές αφηγήσεις: δέκα βιβλία ελληνικής πεζογραφίας που διαβάζουμε μετά το καλοκαίρι.

Επιλογή-παρουσίαση: Σόλων...

Τι διαβάζουμε τώρα: Ποίηση καθώς τελειώνει το καλοκαίρι

Τι διαβάζουμε τώρα: Ποίηση καθώς τελειώνει το καλοκαίρι

Ποιήματα που συνομιλούν με αναμνήσεις, βιώματα, μύθους, κινηματογραφικά πλάνα. Τέσσερις προτάσεις λίγο πριν από το τέλος του καλοκαιριού. Εικόνα: «Οι Λουόμενοι της Ανιέρ» (1884) του Ζορζ Σερά.

Επιλογή-παρο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ