rousseau

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Μια λαμπερή χειμωνιάτικη μέρα ήταν. Όχι μόνο κρύο αλλά είχε κι έναν παγερό αέρα που ερχόταν κι έφευγε σαν υπενθύμιση για όποιον δεν κατάλαβε: χειμώνας, μέσα Φεβρουαρίου. Ντυμένη γερά -μπουφάν, κασκόλ και σκούφο- βγήκε να περπατήσει μετά από καιρό στο ανάχωμα, πάνω απ’ την τάφρο.

Δέντρα σ’ όλο το μονοπάτι που αργοσαλεύανε μνησίκακα, δροσιά σημαίνοντας τον καλό καιρό και τώρα σημαίνοντας παγωνιά απαγορευτική. Δυο τρία ζευγάρια αντάμωσε πάνω κάτω και άλλους τόσους μοναχικούς με το σκύλο τους. Ερημιά. Ήταν ευχαριστημένη ωστόσο και χρονομετρούσε κάθε δέκα λεφτά τον εαυτό της. Εκείνος θα έλειπε όλη τη μέρα, είχε ρεπό η Γεωργιανή αποκλειστική. και θα μοίραζαν το χρόνο με την αδερφή του, να φυλάνε τον πατέρα τους βυθισμένο στην ξεθωριασμένη του μακαριότητα. Όλη την τελευταία χρονιά αφότου πέθανε η γιαγιά, ο παππούς Τάκης όλο και χανόταν σε μιαν ακατανόητη ομίχλη. Ήσυχος, έτρωγε, κοιμόταν, κομμένα τα αστεία, οι γκρίνιες, και τα πειράγματα στα παιδιά και στα εγγόνια του. Αυτάρκης, όπως πρόπερσι τέτοιον καιρό- η νυχτερινή νοσοκόμα να’ χει πεθάνει στο κρεβάτι της μες στο σπίτι- κι εκείνος με τα παντζούρια κατεβασμένα περίμενε να ξημερώσει, να νυχτώσει και να ξημερώσει πάλι- τα παιδιά του σπίτια τους τίποτα δεν κατάλαβε. Ούτε νερό δε σκέφτηκε να πιει.

Τα δυο αδέρφια τις Πέμπτες έχουν ομορφύνει την καθημερινότητα με τσιπουράκια και φροντισμένο φαγητό από το διπλανό ταβερνάκι. Σχολάει η μικρή αδερφή από το γραφείο της κι έρχεται να αναλάβει την απογευματινή βάρδια, φεύγει εκείνος. Προηγουμένως βάζουν τραπέζι τρικούβερτο με όλα τα καλά. Κουβεντιάζουν για τα παλιά, ακούνε μουσικές., βλέπουν παλιές φωτογραφίες, τρώνε με τον πατέρα ανάμεσά τους. «Εις υγείαν», σήκωσε προχτές το ποτήρι εκείνος αφού συλλογίστηκε κάμποση ώρα ακίνητος, με το χέρι στον αέρα. Γιατί η αδερφική αγάπη θέλει περιφρούρηση. Έρχονται καιροί δύσκολοι, διχόνοιες κι αντιπάθειες νύφες και γαμπροί στο σπίτι- οι ιερεμιάδες της πεθαμένης μητέρας αντηχούν κάθε τόσο ακυρωμένες στο μυαλό τους μαζί με τις χιλιοειπωμένες ευχές.

Αυτά σκεφτόταν περπατώντας ξαλαφρωμένη στην παγωμένη λιακάδα- μέχρι που μπαμ, ένα χτύπημα στο κεφάλι. Γύρισε πίσω της, κανείς. Ένα κλαδί ήταν, μικρό εχθρικό κλαδί, που είχε σπάσει από τον αέρα κι έπεσε στο κεφάλι της. Περπάτησε κι άλλο να συμπληρώσει την ώρα. Σα να διέσχιζε έναν άλλο χρόνο με τους λιγοστούς περιπατητές που συναπαντιούνταν αμίλητοι χωρίς να χαιρετιούνται, σα να ’χανε πεθάνει και περιδιαβαίνανε σε μια άλλη συχνότητα, με άλλους κανόνες, άλλους κώδικες, άγνωστες μεταξύ τους ψυχές. Τέτοιες σκέψεις της έρχονται κάθε τόσο τις μοναχικές της Πέμπτες.

Στο σπίτι αργότερα χαζεύει στον ακάλυπτο το φάντασμα της παλιάς βυσινιάς. Ήταν η μόνη κοντινή σχέση τους με τη φύση. Τέτοιον καιρό, πριν εισβάλει ο Μάρτιος όλη ροζ και άσπρα και πράσινα, έπαιζε θροΐζοντας μες στο φως. Τώρα θυσιασμένη για πάρκινγκ.

Με το κομπιούτερ ανοιχτό μελετάει την αφίσα για τα τριακόσια χρόνια από τη γέννηση του Ρουσσό. Αφιερώματα και κριτικές για τον φιλόσοφο και συγγραφέα του Διαφωτισμού.

Στη Λέσχη ανάγνωσης του Γαλλικού Ινστιτούτου, παλιό της σχολείο αγαπημένο, Μission Laique αρχικά, η πιο παλιά Γαλλική αποστολή στην Ευρώπη,1902-2002, θα συζητούσαν τις Εξομολογήσεις, έργο δημοσιευμένο τέσσερα χρόνια μετά το θάνατο του συγγραφέα, που σημάδεψε τον 18ο αιώνα και την Ψυχολογία, προανήγγειλε τον Φρόιντ και τις θεωρίες για το ασυνείδητο και τη λίμπιντο, το ρομαντισμό, την αυτοβιογραφία και το μυθιστόρημα διάπλασης (bildungsroman). Επιμένοντας στην μοναδικότητά του, ο Ρουσσό, αυτοδίδακτος, γεννημένος στη Γενεύη όπου κατέφυγαν οι Ουγγενότοι πρόγονοί του, ορφανός από μάνα -πέθανε λίγο μετά τη δική του γέννα- δύσκολα παιδικά χρόνια σε ένα αυστηρό περιβάλλον προτεσταντών,  ξεκινάει έφηβος και αλωνίζει με τα πόδια τη Γαλλία, κάνοντας διάφορα επαγγέλματα. Έτσι ανακαλύπτει τον κόσμο και τους συγγραφείς.

Ενώ η φήμη του στη Γαλλία και τον κόσμο μεγαλώνει, δεν τον βλέπουν με καλό μάτι οι φιλόσοφοι του καιρού του. Καλοσπουδασμένοι στα ακριβά μπουρζουάδικα σχολεία τους, του κηρύσσουν τον πόλεμο, αποδίδοντάς του ατοπήματα και προσωπικές αποτυχίες κι αντιφάσεις- άφησε στο ορφανοτροφείο τα πέντε του παιδιά- του καταλογίζει μεταξύ άλλων ο Βολταίρος. Στις Εξομολογήσεις αποκαλύπτεται. «Αναρχικός» και άθεος, αποκομμένος από την αστική κοινωνία και τις κοινωνικές συμβατικότητες,  περιθωριοποιημένος, ανακαλύπτει το ΕΓΩ του, εκθέτοντας πρώτος τον εαυτό του, τους έρωτές του, τις νύχτες του a la belle etoile, τα ταξίδια του με τα πόδια, την μοναδικότητά του, την ουτοπία της ελευθερίας του. « Iδού τι έπραξα, τι σκέφτηκα, τι υπήρξα».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Γιορτάζοντας τα 3 χρόνια κυκλοφορίας και τα 6 τεύχη του, το περιοδικό για την ποίηση και τα εικαστικά ΦΡΜΚ διοργανώνει «ΤΑ 6 ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - Μια γιορτή προγνωστικής ποιητικής» στον πολυχώρο Ρομάντσο.

...

Ελέφαντας

Ελέφαντας

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Χωρίς προειδοποίηση μες στον ύπνο ένιωσε τον ηλεκτρικό πόνο, το δόντι του ήταν ή τι. Βραχυκύκλωσαν τα νεύρα και γέμισαν το κεφάλι του σήματα. Πονούσε μ’ ένα κτηνώδη τρόπο.

...
Για ποιους

Για ποιους

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Είναι για τους αναλφάβητους που γράφω.

Αυτή είναι η αφιέρωση της Έλσα Μοράντε στο βιβλίο της «Ιστορία».

Η απάντησή τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Piano Days ΄26: Διήμερο με πρωταγωνιστή το πιάνο με ουρά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Piano Days ΄26: Διήμερο με πρωταγωνιστή το πιάνο με ουρά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Το διήμερο «Piano Days ΄26», στις 24 και 25 Ιανουαρίου, το πιάνο με ουρά επανέρχεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Ένα πρόγραμμα υψηλών προδιαγραφών. Εικόνα: Lukas Sternath © Julia Wesely 

Γράφει η Έλενα Χουζούρη

...
«Esteiros: Στα λασποτόπια του Τάγου» του Σοέιρου Περέιρα Γκόμες (κριτική) – Η Πορτογαλία των ταξικών ανισοτήτων και της παιδικής εργασίας

«Esteiros: Στα λασποτόπια του Τάγου» του Σοέιρου Περέιρα Γκόμες (κριτική) – Η Πορτογαλία των ταξικών ανισοτήτων και της παιδικής εργασίας

Για το μυθιστόρημα του Σοέιρου Περέιρα Γκόμες (Soeiro Pereira Gomes) «Esteiros: Στα λασποτόπια του Τάγου» (μτφρ. Νίκος Πρατσίνης, εκδ. Μονόκλ). Εικόνα: Από το ντοκιμαντέρ «Este...

«Παναγής Παπαληγούρας – Η μεταπολεμική ανάπτυξη και η ένταξη στην ενωμένη Ευρώπη»: Εκδήλωση για το βιβλίο του Μελέτη Μελετόπουλου

«Παναγής Παπαληγούρας – Η μεταπολεμική ανάπτυξη και η ένταξη στην ενωμένη Ευρώπη»: Εκδήλωση για το βιβλίο του Μελέτη Μελετόπουλου

Παρουσίαση του βιβλίου του Μελέτη Μελετόπουλου «Παναγής Παπαληγούρας – Η μεταπολεμική ανάπτυξη και η ένταξη στην ενωμένη Ευρώπη» (εκδ. Καπόν). Εικόνα: Φωτ. Αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ.

Επιμέλεια: Book Press

Παρουσίαση γ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μάλινα» της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν (προδημοσίευση)

«Μάλινα» της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν [Ingeborg Bachmann] «Μάλινα» (Εισαγωγή – Μτφρ – Επίμετρο – Σημειώσεις: Αλέξανδρος Κυπριώτης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις πότλατς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«2052, Το μυθιστόρημα των τριών» των Μάνου Στεφανίδη, Γιώργου Αριστηνού & Joe (a.k.a. A.I.) (προδημοσίευση)

«2052, Το μυθιστόρημα των τριών» των Μάνου Στεφανίδη, Γιώργου Αριστηνού & Joe (a.k.a. A.I.) (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο των Μάνου Στεφανίδη, Γιώργου Αριστηνού & Joe (a.k.a. A.I.) «2052, Το μυθιστόρημα των τριών», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν καν...

«Συναίνεση» της Βανεσά Σπρινγκορά (προδημοσίευση)

«Συναίνεση» της Βανεσά Σπρινγκορά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Βανεσά Σπρινγκορά [Vanessa Springora] «Συναίνεση» (μτφρ. Γιώργος Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης, επιμέλεια μτφρ. Μιρέλα Διαλέτη), το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα οκτασέλιδα ποίησης του «Μπιλιέτου» – Επιλογές από την πρόσφατη σοδειά

Τα οκτασέλιδα ποίησης του «Μπιλιέτου» – Επιλογές από την πρόσφατη σοδειά

Επιλογές από την πρόσφατη σοδειά των οκτασέλιδων του «Μπιλιέτου» (2023 – 2025). Στο κέντρο της εικόνας, πίνακας του Γιάννη Δημητράκη (1958-2022).

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Οι καλαίσθητες και ποιοτικές εκδόσεις «Μπιλιέτο» συνεχίζουν την τύπωσ...

Καζαντζάκης, γυναίκες που αγωνίζονται, σύγχρονη Ιστορία, διασκευές μυθιστορημάτων: 10 γκράφικ νόβελ του 2025 που ξεχωρίζουν

Καζαντζάκης, γυναίκες που αγωνίζονται, σύγχρονη Ιστορία, διασκευές μυθιστορημάτων: 10 γκράφικ νόβελ του 2025 που ξεχωρίζουν

Γυναίκες που αγωνίζονται ανά τον κόσμο, η σύγχρονη Ιστορία της Ελλάδας, διασκευές μυθιστορημάτων και μια ιδιότυπη δίτομη βιογραφία του Καζαντζάκη: 10 γκράφικ νόβελ από τη σοδειά του 2025 που ξεχωρίζουν. Εικόνα: Σχέδιο του Antonin από το «Καζαντζάκης – Ο πολύβουος κόσμος, 1921-1957» (μτφρ. Κατερίνα Ζωγραφιστού, ...

Μυστήριο, αγωνία, τρόμος: 15 θρίλερ του 2025 που μας καθήλωσαν

Μυστήριο, αγωνία, τρόμος: 15 θρίλερ του 2025 που μας καθήλωσαν

Μυστήριο, αγωνία, ανατριχίλες, ατμόσφαιρα που ανεβάζει τους σφυγμούς και προκαλεί πολλές φορές μέχρι και τρόμο. 15 θρίλερ που μας καθήλωσαν αυτή τη χρονιά.

Γράφει η Φανή Χατζή

Τα θρίλερ είναι από τα πλέον αγαπημένα είδη του αναγνωστικού κοινού και...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ