Amigo

Ο φίλος, με ίσια μαύρα μαλλιά, χαρακτηριστικά κινέζικα/ ισπανικά/ ινδιάνικα ή άλλων ενδιάμεσων φυλών που εγκαταστάθηκαν στις Φιλιππίνες, αναμιγνύοντας ακόμα περισσότερο όψη και γλώσσα, εμφανίζεται μέσα από πλατύφυλλες φυτείες και δεν είναι άλλος από τον κοινοτάρχη, τον μεγαλοκτηματία, που νομίζει ή όχι ότι θα συμφιλιώσει τους δικούς του ανθρώπους που δουλεύουν στα χωράφια του με τον κατακτητή.

Η γυναίκα του, ντυμένη με ακριβές δαντέλες, έχει γονατίσει μπροστά στην Παναγία και προσεύχεται, μετρώντας στο κομποσκοίνι τις παρακλήσεις της.

Ο αμερικανικός στρατός έχει φτάσει εκεί το 1898, μετά τον πόλεμο με την Κούβα, για να απελευθερώσει τις Φιλιππίνες από του Ισπανούς και να τις κατακτήσει για λογαριασμό της πατρίδας του.

Το 1898 είναι μια χρονιά που της έχω αδυναμία γιατί έχουν γεννηθεί, ταυτόχρονα με άλλα εκατομμύρια ή δις ανθρώπους, ο Σεργκέι Αϊζενστάιν και ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, και θύμωνα με τον Πωλ Νορ που είχε γεννηθεί ένα χρόνο αργότερα και μου χάλαγε τη λίστα.

Στην αίθουσα του κινηματογράφου δεν είχα πάει για χρονολογικές υπενθυμίσεις, ούτε για στρατηγικές τακτικές ή για την είσοδο και εγκαθίδρυση της δημοκρατίας και της ελευθερίας, σε μια χώρα, δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπών, έτσι όπως τις μεταφέρει η Αμερική από μέτωπο σε μέτωπο και ή όπως ισχυρίζονται κάποιοι πολιτικοί αναλυτές, ότι μόνο αυτή ξέρει πώς και ξέρει να χρησιμοποιεί τα δικά της μέσα.

Κάποιοι έχουν αντιρρήσεις, αλλά τι πειράζει;.

Σε όλα υπάρχει και η άλλη πλευρά.

Τις πλευρές του καθολικού παπά δεν κατάφερα να τις βυθομετρήσω.

Η χρονολογία, 1900, μοιάζει σαν μοιραία αφετηρία αφού ο εικοστός αιώνας υπήρξε, εκτός των δυο παγκοσμίων πολέμων, για τις ΗΠΑ ιδιαίτερα επεκτατικός, όχι πως χρειάζονται περισσότερη γη, ούτε επειδή η γη έχει τον πλούτο που βλέπομε και γευόμαστε, καλαμπόκι και μπανάνες, αλλά συν αυτά και τον υπόγειο και τον εναέριο.

Ο Τζον Σέιλες (John Sayles) συγγραφέας μυθιστορημάτων και σεναρίων, έγραψε τον Amigo, σκηνοθέτησε την ταινία και έκανε επίσης το μοντάζ, με την πείρα δεκάδων ταινιών.

Τα θέματά του και οι ιδεολογικές στροφές, βασισμένες πάνω σε ιστορικά δεδομένα, που κάνει μέσα στις ταινίες του, δίνουν λαβές σε όσους δεν μπορούν να διακρίνουν την διαλεκτική του, να το κολλούν, τάχα, τη ρετσινιά του αριστερού.

Ο Φίλος εκδιώκεται από την κατοικία του, στην οποία εγκαθίσταται ο στρατός και που συνοπτικά την εκφράζει ο συνταγματάρχης: Βρισκόμαστε εδώ για να κερδίσουμε την καρδιά σας και το μυαλό σας, ενώ αποκαλεί τους κατοίκους πιθήκους.

Μια δήλωση, χωρίς επαλήθευση, που έγινε σύνθημα στον πόλεμο του Βιετνάμ και όσους επακολούθησαν ή συμβαίνουν.

Ο στρατός καταστρέφει τις φυτείες των Φιλιππίνων, πνίγει τα βουβάλια σε πυκνά έλη, αφαιρεί τον φυσικό τους πλούτο και ποδοπατάει την αξιοπρέπεια των ογδόντα ή εκατό εκατομμυρίων ανθρώπων.

Ωστόσο, ένας νεαρός στρατιώτης παρατηρεί μια μικρή κοπέλα, ο τρόπος της ζωής της είναι σαν των υπόλοιπων γυναικών, διακρίνει την ομορφιά της, δεν τολμάει να της εκμυστηρευθεί τα αισθήματά του, φλέγεται από την επιθυμία να της ομολογήσει ότι τη βρίσκει όμορφη και τελικά της λέει: είσαι πολύ χαριτωμένη, αν και είσαι από αυτούς.

Το κορίτσι δεν καταλαβαίνει τη γλώσσα του.

Η επικοινωνία ανάμεσα στους κατακτητές και τους κατακτημένους γίνεται μόνο με τη βία, την καταστροφή, το θάνατο.

Και μια σκηνή για το μαρτύριο του νερού, σε πρωτόγονη μορφή που συμβαίνει τώρα στο Γκουαντάναμο και έχει καταγγελθεί, όπως έχομε διαβάσει στον δικό μας και ξένο τύπο.

Το θύμα είναι ξαπλωμένο ύπτια στο έδαφος, στο στόμα του έχει εφαρμοστεί ένας μακρύς αρκετής διαμέτρου κορμός, προφανώς άδειος σαν το καλάμι, και από το πάνω του άνοιγμα ο εχθρός αδειάζει κουβάδες νερό για να φτάσει στο στομάχι του, ενώ αυτό ξεχειλίζει.

Όμως ο Amigo για τον κατακτητή είναι προδότης και θα υποστεί τη δική του τιμωρία που του αξίζει.

Ιωάννα Καρατζαφέρη