alt

Για το μυθιστόρημα του Malcolm Lowry «Σκοτεινά σαν τον τάφο όπου ο φίλος μου κείται» (μτφρ. Παναγιώτης Χαχής, εκδ. Sestina).

Του Γιάννη Λειβαδά

Τόσο με όρους λογοτεχνικής διερεύνησης όσο και με όρους απήχησης, το φαινόμενο που ονομάζεται Μάλκολμ Λάουρι είναι ένα ασυνήθες φαινόμενο εν προόδω. Έχει έρθει η ώρα να παραμεριστούν οι εκδιπλώσεις και οι ιδιοτροπίες του χαρακτήρα, του ανθρώπου, που αποδείχτηκε κορυφαίος συγγραφέας, και να αναγνωριστούν με σοβαρότητα και ιεροπρέπεια, το ύφος και οι διαστάσεις της γραφής του.

Το μυθιστόρημα Σκοτεινά σαν τον τάφο όπου ο φίλος μου κείται αποτελεί δευτερολογία του Κάτω από το ηφαίστειο, δίχως ωστόσο να υπολείπεται ή να εξαρτάται από αυτό. Στο Σκοτεινά σαν τον τάφο όπου ο φίλος μου κείται ο Λάουρι συνεργεί σε μια απροσδόκητη συμφιλίωση με τα μέτρα και τα σταθμά τα οποία τον είχαν σπρώξει στις ηθικές και αισθητικές εγκαταστάσεις των πραγματοποιήσεών του.

Πρόκειται για ένα βιβλίο εκμαιευμένο από τις προσωπικές, ψυχολογικές και αισθητικές οριοθετήσεις του Μάλκολμ Λάουρι, ένα βιβλίο που γράφτηκε για να παίξει τον ρόλο της τελείας και της παύλας, καθώς ο συγγραφέας παλινδρομούσε με τρόπο δραματικό ανάμεσα στην αλκοολική παράνοια και το αίσθημα συγγραφικής αποτυχίας.

Έχοντας γράψει τον πρόλογο αυτής της έκδοσης, θα έλεγε κανείς πως θα ήταν προτιμότερο να μην προβώ στη σύνταξη ενός κειμένου παρουσίασης για αυτό το εξαιρετικό βιβλίο και για την προσεγμένη του μετάφραση – μα ο πρόλογος αυτός γράφτηκε ακριβώς για τους δύο αυτούς λόγους και με αυτό το άρθρο δεν κάνω άλλο από το να επιστρέφω σ’ αυτούς, τονίζοντας τη σημασία τους και τα προτερήματά τους.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με θέμα την εσωτερική τοπογραφία, ή ορθότερα, ένα μεγάλο κομμάτι του εσωτερικού χάρτη του συγγραφέα. Πρόκειται για ένα βιβλίο εκμαιευμένο από τις προσωπικές, ψυχολογικές και αισθητικές οριοθετήσεις του Μάλκολμ Λάουρι, ένα βιβλίο που γράφτηκε για να παίξει τον ρόλο της τελείας και της παύλας, καθώς ο συγγραφέας παλινδρομούσε με τρόπο δραματικό ανάμεσα στην αλκοολική παράνοια και το αίσθημα συγγραφικής αποτυχίας, στοιχεία τα οποία αμφότερα είχαν επισκιάσει κάθε πτυχή της πραγματικής του ζωής. Ως εκ τούτου αυτό το εγχείρημα παρέμεινε ημιτελές, ανεκπλήρωτο, λόγω του πρόωρου θανάτου του Λάουρι.

Στο βιβλίο, το alter ego του συγγραφέα επιστρέφει υπό συνθήκες φαινομενικής ανταπόδοσης: εμφανίζεται ως φάσμα μίας συνολικής αποκατάστασης, η οποία είναι αναγκαία ως ηθική και συναισθηματική υποχρέωση – ωστόσο, το βιβλίο αυτό δημιουργήθηκε από την εργασία του επιμελητή Ντάγκλας Ντέι και της χήρας του Λάουρι, οι οποίοι έβαλαν σε τάξη ένα σύνολο επτακοσίων πενήντα ταλαίπωρων και κιτρινισμένων σελίδων που είχε αφήσει ο μακαρίτης συγγραφέας πίσω του. Εντούτοις, αυτή η εργασία ήταν αναγκαία, ώστε να διασωθούν όλα αυτά τα ιδιαιτέρως σημαντικά κείμενα και μαζί μ’ αυτά να ολοκληρωθεί, κατά το δυνατό, η συνεισφορά του Λάουρι στην αγγλόφωνη λογοτεχνία.

Τυγχάνει να γνωρίζω από πρώτο χέρι τον τρόπο με τον οποίο ο μεταφραστής του βιβλίου, Παναγιώτης Χαχής, προσέγγισε το συγκεκριμένο έργο, τον τρόπο με τον οποίο έσκυβε εδώ και χρόνια πάνω στη σκιώδη παρουσία του Μάλκολμ Λάουρι. Τη σιγή και την επιμονή αυτής της πορείας, τη θεωρώ σημαντική, θεωρώ σημαντικό πως ο μεταφραστής, μπήκε σ’ αυτή τη διαδικασία μετάφρασης όχι μόνο για να αποδώσει γλωσσικά αυτό το απίθανο κείμενο, μα και για να απαγκιστρωθεί, τρόπον τινά, από την περιρρέουσα παιδαριώδη οπτική με την οποία, εδώ και δεκαετίες, ανταποκρίθηκε το ελληνικό λογοτεχνικό περίπτερο στην κοσμοδιάσταση του συγγραφέα. Θεωρώ πως πέτυχε τόσο τη μετάφραση όσο και την απαγκίστρωση. Με κειμενικούς όρους δε, θεωρώ τη δεύτερη σπουδαιότερη από την πρώτη. Η λογοτεχνία, δηλαδή, σε ετούτη την περίπτωση, είναι κερδισμένη, αναδεικνυόμενη, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις εκείνες που η ίδια ενέχει, όχι με άλλες. Και αν αυτός ο λίαν προσωπικός τόνος του κειμένου ξενίσει ορισμένους, θα λάβουν την πρέπουσα επίρρωση μόλις ολοκληρώσουν αυτού του υπέροχου και σημαδιακού βιβλίου την ανάγνωση.

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής. 

altΣκοτεινά σαν τον τάφο όπου ο φίλος μου κείται
Malcolm Lowry
Μτφρ. Παναγιώτης Χαχής
Sestina 2018
Σελ. 335, τιμή εκδότη €15,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ MALCOLM LOWRY 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...
Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 - 1997) –Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Εθνική Βιβλιοθήκη: Κορνήλιος Καστοριάδης (1922 - 1997) –Εκατό χρόνια από τη γέννησή του

 Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει τον κύκλο εκδηλώσεων «Λόγος 10» που επιµελείται ο Πρόεδρος του Εφορευτικού Συµβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, κ. Σταύρος Ζουµπουλάκης. Η τρίτη εκδήλωση έχει τίτλο «Κορνήλι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ