alt

Για το μυθιστόρημα του Δημήτρη Μεσορράχη «Το μονοπάτι της Ευγενίας» (εκδ. Εστία).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το βιβλίο είναι διπλά αντιμυθιστορηματικό, αλλά συνάμα δελεαστικό και ερεθιστικό για τη σκέψη. Αφενός, είναι γραμμένο σε λιτή γλώσσα, γεμάτη με όρους, τεχνικές λεπτομέρειες κι επιστημονικά δεδομένα, που ξενίζουν. Αφετέρου, η ιστορία συντίθεται από ψηφίδες που άλλοτε ενώνονται κι άλλοτε όχι, καθώς η επεισοδιώδης πλοκή θρυμματίζει το σύνολο. Η ζωή της Ευγενίας, μιας πλούσιας αρχιτέκτονος, που δεν επαναπαύεται στην εύκολη ζωή αλλά –με τα λεφτά της– δοκιμάζει νέα πρότζεκτ, πειραματίζεται με τη ζωή και καταστρώνει σχέδια που δοκιμάζουν τις αντοχές της ανθρώπινης φύσης και της νομοτέλειας.

Η ζωή της Ευγενίας, μιας πλούσιας αρχιτέκτονος, που δεν επαναπαύεται στην εύκολη ζωή αλλά –με τα λεφτά της– δοκιμάζει νέα πρότζεκτ, πειραματίζεται με τη ζωή και καταστρώνει σχέδια που δοκιμάζουν τις αντοχές της ανθρώπινης φύσης και της νομοτέλειας.

Στην πορεία της ζωής της συναντώνται η επιστήμη με την τέχνη, ο άνθρωπος με τη φύση, το λειτουργικό με το καλλιτεχνικό, το πρακτικό με το ωραίο, το νομοτελειακό με το τυχαίο. Οι πειραματισμοί της δοκιμάζουν τις αντοχές των πιάνων και των αυτοκινήτων, τη λειτουργία του λωτού και την αισθητική των κτηρίων, τις δυνάμεις του έρωτα και την ιδιαιτερότητα του κρασιού, του καρπάτσιο και της ζαχαροπλαστικής, τα όρια της φωτογραφίας, την αξία του μόντελινγκ και τις ανθρώπινες δυνάμεις στο βόλεϊ ή στο κολύμπι. Έτσι, η μηχανική και η αεροδυναμική συναντούν την τέχνη και η γαστρονομία διασταυρώνεται με τον ανθρώπινο ψυχισμό ή τον αθλητισμό. 

Πάνω σ’ αυτόν τον κυλιόμενο διάδρομο ο συγγραφέας μελετά φιλοσοφικά τη διελκυστίνδα μεταξύ του ντετερμινισμού και της τυχαιότητας, όπως αυτή ανευρίσκεται σε διάφορα σενάρια της καθημερινότητας. Από τα μία δηλαδή η φυσική νομοτέλεια εκφράζεται με νόμους, δηλωμένους ή άδηλους, και έχει απτά αποτελέσματα, αλλά από την άλλη υπάρχουν πάντα απρόβλεπτοι παράγοντες, πολλοί από τους οποίους είναι απλώς αφανείς, ενώ άλλοι ανάγονται στο συναίσθημα, στην ανθρώπινη μοναδικότητα ή στην εντροπία της φύσης.

alt
Ο Δημήτρης Μεσορράχης γεννήθηκε στην Αθήνα
το 1982. Είναι χημικός μηχανικός, διδάκτορας
του Πανεπιστημίου Πατρών και απόφοιτος της
Σχολής Ανωτάτων Εμπορικών Σπουδών του
Παρισιού (Ecole des Hautes Etudes Commerciales
de Paris, HEC) στη διοίκηση επιχειρήσεων.
Το πρώτο του μυθιστόρημα Η ανάβαση (2017)
ήταν υποψήφιο για το βραβείο
πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα στα Κρατικά
Βραβεία Λογοτεχνίας, στα Βραβεία της Εταιρείας
Συγγραφέων και στα Λογοτεχνικά Βραβεία
του περιοδικού «Αναγνώστης».




Σ’ αυτό το πλαίσιο τίθενται πρωτότυπα μυθοπλαστικά ερωτήματα: Πώς λειτουργεί, λοιπόν, ο λωτός και γιατί θεωρείται πρότυπο καθαρότητας; Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που κάνουν τέλειο ένα πιάνο; Τι είναι ο έρωτας και ποιους νέους κόσμους αναδεικνύει; Πόσο σκόπιμες και πόσο τυχαίες είναι οι επιλογές του ανθρώπου; Όλα είναι συναίσθημα ή λογική; Αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα εξετάζονται μέσα από διαφορετικά επεισόδια που επιλέγει ή πέφτει πάνω τους η Ευγενία. Οι πειραματισμοί και τα πιθανά σενάρια που ξεδιπλώνει η ηρωίδα λειτουργούν ως υποθέσεις εργασίας, ως εργαστήρια κοινωνικών μελετών, όπου καθετί θα δείξει με την επιτυχία ή την αποτυχία του τις ανθρώπινες δυνάμεις και όρια.

Σχεδόν εξαρχής η Ευγενία συμμετέχει τόσο στο επιστημονικό πεδίο, με τις σπουδές της και την εργασία της, όσο και στο καλλιτεχνικό, με το πιάνο και τις λοιπές ανησυχίες της. Μεταξύ γραμμικού κι ελεύθερου σχεδίου, μεταξύ της τεχνικής και της ακουστικής ενός μουσικού οργάνου, πώς δένουν αυτοί οι χώροι και πώς αλληλοσυμπληρώνονται; Ο Δημήτρης Μεσορράχης εξετάζει, μέσω της ζωής της ηρωίδας του, την τομή της επιστήμης και της τέχνης, καθώς το αντικειμενικό συναντά το ασύλληπτο και το μετρήσιμο το υποκειμενικό. Εκεί μέσα εμφιλοχωρεί ο έρωτας, ο οποίος δεν είναι κατ’ ανάγκη συναίσθημα, αλλά συχνά χημική εξίσωση, χημεία μεταξύ σωμάτων και προσωπικοτήτων, που δεν είναι πάντα ικανή να ξεσηκώσει τον εσωτερικό κόσμο. 

Ο Δημήτρης Μεσορράχης εξετάζει, μέσω της ζωής της ηρωίδας του, την τομή της επιστήμης και της τέχνης, καθώς το αντικειμενικό συναντά το ασύλληπτο και το μετρήσιμο το υποκειμενικό.

Η γραμμική πορεία και η ετερόκλιτη φύση των μεμονωμένων επεισοδίων απονευρώνει την πολυπλοκότητα ενός μυθιστορήματος. Αν την παρακάμψουμε, όμως, μπορούμε να δούμε άλλους συνεκτικούς άξονες και τη σύγκλισή τους πάνω σε μια κοινή βάση. Είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να πειραματιστεί με τη ζωή, συνυπολογίζοντας τα ποσοτικά δεδομένα, που στηρίζονται στην επιστήμη, και τα ποιοτικά που προκαλούνται, όπως στην τέχνη, με συναίσθημα κι ιδιαίτερες πινελιές. Τα μεν πρώτα εξασφαλίζουν τη λειτουργική και πρακτική πλευρά της ζωής, ενώ τα δεύτερα την έξαρση και τη συγκίνηση, σαν σε ένα πιάνο, κάτι που δεν μπορεί να επιτευχθεί βιομηχανικά! 

Η Ευγενία έχει την πολυτέλεια λόγω του πλούτου της να γίνει ένας αναγεννησιακός homo universalis, ο οποίος συζευγνύει την τέχνη, την επιστήμη, τον αθλητισμό και τον άνθρωπο. Με αυτήν την ηρωίδα ο συγγραφέας εφαρμόζει τη δυναμική της ώσμωσης, που είχαμε δει και στο πρώτο του έργο, την Ανάβαση (Εστία, 2017), ώστε να διερευνήσει –και μαζί μ’ αυτόν εμείς– ποια είναι τα συστατικά της επιτυχίας.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου. 
Τελευταίο του βιβλίο, η μελέτη «Βιβλιογραφία για τον Νίκο Καζαντζάκη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).


altΤο μονοπάτι της Ευγενίας
Δημήτρης Μεσορράχης
Εστία 2019
Σελ. 176, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΕΣΟΡΡΑΧΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων εξέδωσε ανακοίνωση για τη σύλληψη του συγγραφέα Πέτρου Τατσόπουλου έξω από το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone μετά το τέλος εκδήλωσης με θέμα «Είναι παιδεία και θρησκεία έννοιες ασύμβατες;». 

Επιμέλεια: Book Press

...
5 λεπτά με τον Γιάννη Νταουλτζή

5 λεπτά με τον Γιάννη Νταουλτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιάννης Νταουλτζής, με αφορμή το βιβλίο του «Καλοί, κακοί στο τέλος τους παίρνει όλους ο διάολος» (εκδ. Νίκας).

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το «Καλοί κακο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ