oscarhijuelos700

Για το μυθιστόρημα του Oscar Hijuelos Το κορίτσι απ’ την Αβάνα (μτφρ. Βασίλης Χατζηδημητράκης, εκδ. Κέδρος).

Του Μιχάλη Πιτένη

Σούρουπο στην Αβάνα. Η νεαρή γυναίκα ξεχύνεται σ’ έναν απ’ τους δρόμους της αγοράς της πόλης με το φόρεμα ξεσκισμένο και τον αγαπητικό της έξαλλο να την καταδιώκει βρίζοντας και χειρονομώντας. Ο νεαρός μουσικός, μάρτυρας της σκηνής, δεν εκπλήσσεται απ’ το γεγονός, συνηθισμένο και επαναλαμβανόμενο στην κοινωνία της Κούβας της δεκαετίας του ’50. Εντυπωσιάζεται απ’ το κάλλος της νεαρής Κουβάνας. Πρώτη και μοναδική του σκέψη να βγάλει την τρομπέτα του και να παρέμβει μουσικά, σώζοντας την απ’ το διώκτη της που δείχνει να ξεθυμαίνει στο άκουσμα της μελωδίας. Είναι η σκηνή που ο Νέστορ Καστίγιο, συνιδρυτής της μπάντας Mambo Kings, συναντά τη Μαρία, τη μούσα που θα του εμπνεύσει τη σύνθεση του τραγουδιού «La bella Maria de mi alma» (Όμορφη Μαρία της ψυχής μου). Του τραγουδιού που έμελλε μερικά χρόνια αργότερα να καταξιώσει τον ίδιο και τους Mambo Kings στο χώρο της μουσικής στις Η.Π.Α. Ένα τραγούδι που κέρδισε μια θέση στα πλέον αναγνωρίσιμα μουσικά θέματα της λάτιν μουσικής.

Ο Κουβανός στην καταγωγή και μεγαλωμένος στο Κονέκτικατ συγγραφέας Oscar Hijuelos (Όσκαρ Ιχουέλος) το 1990 έγινε ο πρώτος ισπανόφωνος συγγραφέας που κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ για το δεύτερο μυθιστόρημα του The Mambo Kings Play Songs of Love. Λίγο πριν φύγει πρόωρα απ’ τη ζωή το 2013 ολοκλήρωσε το τελευταίο του μυθιστόρημα Το κορίτσι απ’ την Αβάνα (Beautiful Maria of my Soul ο πρωτότυπος τίτλος), που δεν είναι ακριβώς η συνέχεια του βραβευμένου, αλλά μια διαφορετική του εκδοχή αφού σ’ αυτό εστιάζει στη ζωή της γυναίκας που σημάδεψε και καθόρισε την πορεία του Νέστορ Καστίγιο.

Η Μαρία εκείνο που πάνω απ’ όλα επιζητά είναι να διασφαλίσει μια ζωή που δεν θα την ξαναστείλει, αργά ή γρήγορα, στη μιζέρια και την ανέχεια της επαρχίας απ’ όπου ξεκίνησε.

«Το κορίτσι απ’ την Αβάνα» γεννιέται και μεγαλώνει αρκετά μακριά απ’ την πρωτεύουσα της Κούβας. Φτάνει εκεί όμως λίγο πριν την εκπνοή της δεκαετίας του ’50 με μοναδικά αλλά καθόλου αμελητέα προσόντα την απαράμιλλη ομορφιά μιας γνήσιας λατινοαμερικάνας μουλάτας με λευκή επιδερμίδα και την έφεση της στο χορό. Επιζεί αξιοποιώντας το δεύτερο προσόν της και παρόλο που κινείται μες τη γεμάτη πειρασμούς και κινδύνους νύχτα της Αβάνας καταφέρνει να κρατήσει για τον εαυτό της τη δυνατότητα της αξιοποίησης του πρώτου σύμφωνα με τις επιθυμίες και τις επιλογές της. Και η Μαρία εκείνο που πάνω απ’ όλα επιζητά είναι να διασφαλίσει μια ζωή που δεν θα την ξαναστείλει, αργά ή γρήγορα, στη μιζέρια και την ανέχεια της επαρχίας απ’ όπου ξεκίνησε. Γι’ αυτό και παρόλο που ο νεαρός και άσημος τότε Καστίγιο είναι και για εκείνη ο έρωτας της ζωής της, τον εγκαταλείπει τελικά φοβούμενη πως δεν θα ‘ναι σε θέση να της εξασφαλίσει ένα σίγουρο μέλλον, επιλέγοντας στη θέση του έναν ώριμο και οικονομικά εύρωστο σύντροφο κι ας ξέρει πως το βασικό και κύριο συναίσθημα της γι’ αυτόν είναι η ευγνωμοσύνη για την οικονομική ασφάλεια που της παρέχει.

Στο μυθιστόρημα του Το κορίτσι απ’ την Αβάνα ο Oscar Hijuelos ξετυλίγοντας τη διαδρομή της πρωταγωνίστριας του μας περιγράφει την Κούβα λίγο πριν τη μεγάλη πολιτική αλλαγή που πλησιάζει με την επανάσταση του Κάστρο και την εγκαθίδρυση του καθεστώτος του. Στην επαρχία, οι γκουαχίρος (καπνοκαλλιεργητές-επαρχιώτες) ζουν και πεθαίνουν κάτω από άθλιες συνθήκες, μέσα σε σπίτια-τρώγλες όπου στοιβάζονται πολυμελείς οικογένειες που τις αποδεκατίζουν ακόμα και απλές ασθένειες, με μοναδική τους παρηγοριά την πεποίθηση τους πως ο Θεός τους κάποτε θα τους θυμηθεί, γι’ αυτό και δεν παραλείπουν να γονατίζουν στις εκκλησίες-αχυρώνες απευθύνοντας του τις προσευχές και τις ικεσίες τους, και έχουν πάντοτε κατά νου πώς να βρουν τρόπο να διαφύγουν σε μια απ’ κοντινές πόλεις ή ακόμα καλύτερα στην Αβάνα.

Στην Αβάνα που την ομορφιά της αμαυρώνει η σκόνη της μέρας που σηκώνεται απ’ τους πολύβουους και γεμάτους κόσμο δρόμους της και τη φτιασιδώνει η νύχτα με τις αμέτρητες επιγραφές από νέον και τους ρυθμούς της λάτιν μουσικής που ξεγλιστρούν απ’ τα κλαμπ και τα πορνεία της. Μια πόλη ερωτική και βρώμικη, αμαρτωλή και αθώα συνάμα, όπου η ισπανική γλώσσα μπερδεύεται με την αγγλική, όπως μπερδεύονται τα όνειρα και τα θέλω των ντόπιων με εκείνα των ξένων, κυρίως αμερικανών, που την κατακλύζουν. Μια πόλη όπου ο ιδρώτας του μεροκάματου ανακατεύεται με τον ιδρώτα των ερεθισμένων κορμιών που έρχονται αναζητώντας τον επίγειο παράδεισο τους, αφήνοντας τα δολάρια τους που θα γίνουν για λίγους απ’ τους ιθαγενείς το εισιτήριο για την άλλη πλευρά της θάλασσας, το Μαϊάμι και τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκεί όπου φαντάζονται πως βρίσκεται ο δικός τους παράδεισος.

Χρησιμοποιώντας με μαεστρία τις λέξεις μας μπάζει στην ατμόσφαιρα της Αβάνας και αν και κάνει μόλις μια νύξη στο Φιντέλ Κάστρο που είναι ουσιαστικά προ των πυλών, καταφέρνει να αποκαλύψει τα στοιχεία εκείνα που αιτιολογούν και δικαιολογούν την αποδοχή του απ’ τους συμπατριώτες του εκείνες τις μέρες, χάρη στα οποία κατάφερε να επικρατήσει ολοκληρωτικά.

Ο Oscar Hijuelos χρησιμοποιώντας με μαεστρία τις λέξεις μας μπάζει στην ατμόσφαιρα της Αβάνας και αν και κάνει μόλις μια νύξη στο Φιντέλ Κάστρο που είναι ουσιαστικά προ των πυλών, καταφέρνει να αποκαλύψει τα στοιχεία εκείνα που αιτιολογούν και δικαιολογούν την αποδοχή του απ’ τους συμπατριώτες του εκείνες τις μέρες, χάρη στα οποία κατάφερε να επικρατήσει ολοκληρωτικά. Στοιχεία που δείχνουν μια κοινωνία με την πλειοψηφία της βυθισμένη στην εξαθλίωση, να παλεύει να κερδίσει απλώς την επόμενη μέρα και να γεύεται ελάχιστα απ’ όσα μπορεί να της προσφέρει ο όμορφος και πλούσιος τόπος της. Μια κοινωνία όμως που παρόλα αυτά θαρρείς πως έχει έμφυτη και αστείρευτη την αισιοδοξία της και της αρκεί ένα σάλπισμα μιας τρομπέτας ή ένα ακόρντο μιας κιθάρας για να ξεφαντώσει, ξεχνώντας έτσι το σήμερα και ελπίζοντας πάντα πως το αύριο θα είναι καλύτερο. Το αύριο που θα τη διαψεύσει και πάλι.

Η Μαρία, μεγαλώνει και ωριμάζει μες στους δρόμους της Αβάνας, γίνεται σημείο αναφοράς και στολίδι τους, ώσπου θα πάρει και αυτή την απόφαση να περάσει απέναντι. Η νέα κατάσταση πραγμάτων ανατρέπει τις βεβαιότητες και στη δική της ζωή και παρότι παραμένει όμορφη και, παρά τα χρόνια της, ικανή να χορεύει στις πίστες ή στα τραπέζια των κλαμπ νιώθει πως πια δεν μπορεί να το κάνει σε μια χώρα που αν και δεν είναι η ίδια, εξακολουθεί να διαψεύδει τις όποιες προσδοκίες των κατοίκων της. Γι’ αυτό με βαριά καρδιά θα ακολουθήσει την ίδια πορεία χιλιάδων συμπατριωτών της προς την άλλη άκρη της θάλασσας και το Μαϊάμι, που μπορεί να μη συγκρίνεται σε ομορφιά με την τόπο που άφησαν πίσω τους, είναι όμως μια αναγκαία και αναπόφευκτη επιλογή, που οι περισσότεροι ελπίζουν πως θα ‘ναι και προσωρινή.

Στη νέα της γη η Μαρία δεν θα ξανανταμώσει τον έρωτα της ζωής της που έχει χαθεί πριν χρόνια. Ωστόσο, θα την υποδεχθεί η σύνθεση του «La bella Maria de mi alma», πολυτραγουδισμένη και πασίγνωστη, σαν να ‘ταν το ακριβό χαλί που έστρωσε εκείνος για να περπατήσει πάνω του, όποτε και αν εμφανιζόταν, η γυναίκα που τον ενέπνευσε και του έδωσε τη δυνατότητα να δημιουργήσει αυτό το τραγούδι που θα τον θυμίζει για πάντα.

Μύθος ή αλήθεια, γεγονότα ή αποκυήματα της δημιουργικής φαντασίας του συγγραφέα μικρή σημασία έχει για όποιον διαβάζει το τελευταίο βιβλίο του Oscar Hijuelos.Το σημαντικό είναι πως πετυχαίνει με Το κορίτσι απ’ την Αβάνα να μας συστήσει μια Κούβα που πολλοί από μας δε γνωρίζουμε. Μια Κούβα που, ίσως, ζει στις μνήμες και τις καρδιές των χιλιάδων παιδιών της που αναγκάστηκαν να τη βλέπουν ή να την ονειρεύονται απ’ την άλλη πλευρά της θάλασσας. Την Κούβα της δικής τους ψυχής.

 * Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΙΤΕΝΗΣ είναι συγγραφέας. 

Hijuelos to koritsi ap tin avanaΤο κορίτσι απ' την Αβάνα
Oscar Hijuelos
Μτφρ. Βασίλης Χατζηδημητράκης
Κέδρος 2016
Σελ. 448, τιμή εκδότη €17,50
 
 
politeia link more
 
 
 
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

Για το μυθιστόρημα του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν «Ο πρίγκιπας της ομίχλης» (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός), πρώτο βιβλίο της εξαιρετικά επιτυχημένης Τριλογίας της Ομίχλης.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Βρισκόμαστε στο Λονδίνο,...

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

«Ο νυχτερινός δρόμος» του Λερντ Χαντ (κριτική) – Ιστορία ρατσισμού και μίσους

Για το μυθιστόρημα του Λερντ Χαντ (Laird Hunt) «Ο νυχτερινός δρόμος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε εξαιρετική μετάφραση του Χρήστου Οικονόμου. Φωτογραφία: Λόρενς Μπέιτλερ 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη


...

«Stella Maris» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Stella Maris» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Stella Maris» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Μου είναι αδύνατον να κρίνω όπως θα ήθελα αυτό το βιβλίο για συγκεκριμένους λόγους. Ο πλέον προφανής είναι ότι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων εξέδωσε ανακοίνωση για τη σύλληψη του συγγραφέα Πέτρου Τατσόπουλου έξω από το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone μετά το τέλος εκδήλωσης με θέμα «Είναι παιδεία και θρησκεία έννοιες ασύμβατες;». 

Επιμέλεια: Book Press

...
«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

Το ανατρεπτικό έργο του καταξιωμένου Ευριπίδη Λασκαρίδη παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

16 – ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ