alt

Για το μυθιστόρημα του Joseph Roth, «Η κρύπτη των καπουτσίνων» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Άγρα).

Του Νίκου Ξένιου

Η Κρύπτη των Καπουτσίνων (Die Kapuzinergruft, 1938) κυκλοφορεί, για δεύτερη φορά στην Ελλάδα, σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου, από τις εκδόσεις «Άγρα». Η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία, το 1933, έχει σηματοδοτήσει την εξορία του Ροτ στο Παρίσι. Ο άπατρις πλέον συγγραφέας αποχαιρετά οριστικά το ηγεμονικό σύμπαν της Αυστροουγγαρίας, με τη διεθνική σύνθεση και τις ποικίλες αισθήσεις.Καθιερωμένος ως αρθρογράφος της «Frankfurter Zeitung», έχει ήδη δημοσιεύσει το Εμβατήριο Ραντέτσκι, όπου περιέγραφε τις τελευταίες μέρες της μοναρχίας των Αψβούργων, ώστε χαίρει της εκτίμησης των διανοουμένων, τόσο της παλιάς αυτοκρατορίας, όσο και της υπόλοιπης Ευρώπης.

Νοσταλγός μιας τελειωμένης εποχής

Χωρίς να έχει την πρόθεση να απαρνηθεί τις ρίζες του, ο Ροτ δίνει ιδιαίτερη σημασία στη σχέση του με τον καθολικισμό. Στο τέλος του Εμβατηρίου Ραντέτσκι πεθαίνει ο εγγονός του ιδρυτή της δυναστείας Τρόττα, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ η Κρύπτη των Καπουτσίνων ξεκινά το 1913 και τελειώνει με το Anschluss, το 1938: το βιβλίο γράφηκε βιαστικά, προκειμένου να επιβιώσει ο Ροτ, που μάλιστα εκείνη την εποχή είχε παραδοθεί τελείως στον αλκοολισμό. Πλάθοντας το ιστορικό της οικογένειας Τρόττα, ο Ροτ βασίζει την τραγικότητα της μητέρας του ήρωα σε μια εμμονή, και το ίδιο κάνει και με τα άλλα πρόσωπα της νεανικής του παρέας.

Το λογοτεχνικό πρόσωπο που πλάθει ο Γιόζεφ Ροτ -ως ένα βαθμό αυτοβιογραφούμενος- διακρίνεται από την «αριστοκρατική», νηφάλια απαξίωση της ιδιοκτησίας του, από τη βαθμιαία ένταξη σε ένα διηνεκές, άχρονο παρόν έκπτωσης των αξιών του.

Ο νεαρός βαρόνος Τρόττα βιώνει την παρακμή του παλιού αυστριακού μεγαλείου ως προσωπικό του αφανισμό: σφραγισμένος από εμμονή στην Αυστροουγγαρία και στον εβραϊκό τρόπο ζωής ο Τρόττα περνά τη λαμπερή και επιφανειακή νιότη του ανέμελα μέχρι την έναρξη του πολέμου, οπότε και αποκτούν υπόσταση όλα τα μικροαστικά όνειρα που ως νέος περιφρονούσε. Κυριαρχημένος από την αίσθηση του επικείμενου τέλους[1], με τα «οστεώδη δάκτυλα του θανάτου» να κυριαρχούν πάνω από το ποτήρι του, ο Τρόττα σπεύδει να παντρευτεί την εκλεκτή της καρδιάς του και ν’ αποχαιρετήσει τη μητέρα του, με μια τελετουργία που υποβιβάζει το ουσιώδες εις όφελος της κομψής ψευδαίσθησης. Αντιλαμβανόμενος σαρκαστικά την παρακμή και την πτώση όλων των συνιστωσών ενός κόσμου όπου ο ταξικός προσδιορισμός προσέδιδε τεχνηέντως νόημα στα πράγματα, αυτός ο ιδαλγός υπομένει στωικά τη σύλληψη και την εξορία στη Σιβηρία, αναπτύσσοντας μιαν ιδιότυπη αντίληψη συντροφικότητας και σταδιακά αναδιπλούμενος στον παλιό του εαυτό. Το λογοτεχνικό πρόσωπο που πλάθει ο Γιόζεφ Ροτ -ως ένα βαθμό αυτοβιογραφούμενος- διακρίνεται από την «αριστοκρατική», νηφάλια απαξίωση της ιδιοκτησίας του, από τη βαθμιαία ένταξη σε ένα διηνεκές, άχρονο παρόν έκπτωσης των αξιών του, από την αγκίστρωση σε σχήματα ιδεολογικά και αισθητικές αποτιμήσεις ενός παρελθόντος που φέρει εν σπέρματι τον ενταφιασμό των ελπίδων του.

Joseph Roth with Stefan Zweig in Ostende Belgium 1936
Ο Joseph Roth με τον Stefan Zweig
 

Εύθραυστος ανδρισμός

Ο Ροτ αναπαριστά λογοτεχνικά τη ρηχότητα στην αντιμετώπιση της ζωής από τους νέους αυστριακούς στρατιώτες του ancien régime με μια τρωτή, ευγενή εκδοχή του ανδρισμού και μελαγχολική αμφιθυμία απέναντι στη μιλιταριστική ιδιότητα, ως ασυμβίβαστη προς την ευαισθησία και την καλλιέργεια των ευγενών αυτών ανδρών. Ο πικραμένος, αποκαρδιωμένος άνδρας που αναδύεται από τις σελίδες του Ροτ δεν είναι διανοούμενος, αλλά με θυμοσοφικό τρόπο αναψηλαφεί τις ρίζες του, χλευάζει την εθελοτυφλία της μητέρας του, δυναμιτίζει τη βιωσιμότητα της ταξικής παράδοσης από την οποία κατάγεται[2] αντλώντας, παράλληλα, κάποιο είδος ικανοποίησης από αυτά τα «οστεώδη δάκτυλα του Θανάτου», που επαναλαμβάνονται πεισματικά ως μοτίβο μέσα στο βιβλίο, είτε από πρόθεση, είτε λόγω προχειρότητας του συγγραφέα. 

Στο τελευταίο κεφάλαιο ο Τρόττα επισκέπτεται το παλιό καφενείο της Βιέννης όπου σύχναζε η υψηλή κοινωνία της εποχής της Αυτοκρατορίας. Ξαφνικά μπαίνει ένας νέος με δερμάτινες μπότες, λευκό πουκάμισο και περίεργο καπέλο, για ν’ ανακοινώσει αυστηρά την πτώση της κυβέρνησης και την εγκαθίδρυση μιας «λαϊκής» κυβέρνησης Γερμανών. Με το Anschluss τελειώνει η αυστριακή αυτοκρατορία και το κομψό καφενείο σφαλίζει τις πόρτες του κρατώντας τον Τρόττα κλεισμένο μονάχο, σαν τάφος. Τα «οστεώδη δάκτυλα του Θανάτου» τον έχουν πια αγγίξει. Ο ήρωας κατευθύνεται, μέσα στη νύχτα προς την κρύπτη των Καπουτσίνων, όπου βρίσκονται ενταφιασμένοι οι τελευταίοι Αψβούργοι, και αποτίει έναν απονενοημένο φόρο τιμής. «Και τώρα; Τι κάνω εγώ, ένας Τρόττα;»

Ραγδαίος εκτοπισμός των εβραίων λογοτεχνών

Η φήμη του Στέφαν Τσβάιχ, η εκούσια εξορία του, η φιλία του με τον Γιόζεφ Ροτ, όλα προκαλούσαν το ενδιαφέρον του κοινού, ιδιαίτερα του αγγλοσαξονικού, που διέβλεπε το τέλος των ουτοπιών.

Ο «Αποχαιρετισμός στον Γιόζεφ Ροτ» του Στέφαν Τσβάιχ (στην κεντρική φωτό, οι δυο τους, στην Οστάνδη, το 1936), που περιλαμβάνεται στην έκδοση της Άγρας, παρουσιάζει τον θάνατο των φίλων ως τον οιωνό μιας ζοφερής εποχής που έρχεται και την οποία οι διανοούμενοι αδυνατούν να αναχαιτίσουν. Ο Τσβάιχ, με αυστριακό διαβατήριο που ίσχυε μέχρι το Anschluss του Μαρτίου του 1938, ταξίδευε στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Λατινική Αμερική και ένιωθε πως ζούσε στον «χρυσό αιώνα της ασφάλειας». Η αίσθηση όμως του κοσμοπολιτισμού δεν στάθηκε εξίσου απατηλή για όλους τους εβραίους συγγραφείς[3]: στα γραπτά του Χέρμαν Μπροχ μπορεί κανείς να συναντήσει μιαν εκδοχή της Βιέννης ως «πόλης της διακόσμησης, και όχι της Τέχνης»[4], μια πρώτη διατυπωμένη απαρέσκεια για τον αισθητισμό και την επιφανειακή προσέγγιση των σοβαρών ζητημάτων. Η φήμη του Στέφαν Τσβάιχ, η εκούσια εξορία του, η φιλία του με τον Γιόζεφ Ροτ, όλα προκαλούσαν το ενδιαφέρον του κοινού, ιδιαίτερα του αγγλοσαξονικού, που διέβλεπε το τέλος των ουτοπιών. Αλλά και μια πλειάδα άλλων διανοουμένων επίσης ανησυχούσε: ο Καρλ Κράους εντόπιζε μιαν ανεδαφική ανεμελιά στην πόλη των βαλς και της ανεργίας, ενώ ο Άρθουρ Σνίτσλερ πρώτος διαπίστωνε τη βαθμιαία αποδυνάμωση του φιλελευθερισμού, καθώς μεγάλα τμήματα μικροαστών πιεζόμενα οικονομικά και συντασσόμενα με την χριστιανοσοσιαλιστική κίνηση άρχισαν να επιτίθενται στους Εβραίους. Η αυτοκτονία του Ερνστ Τόλλερ στη Νέα Υόρκη σήμανε και την αρχή του τέλους του Ροτ, που έπεσε στην κατάθλιψη και στο ποτό, μέχρι που πέθανε από πνευμονία και delirium tremens στις 27 Μαΐου 1939. Η σύζυγός του, που βρισκόταν ήδη σε ψυχιατρική κλινική, δολοφονήθηκε με «ευθανασία» από τους Ναζί τον Ιούλιο του 1940. Και την ίδια χρονιά ο Τσβάιχ έφυγε για την Αμερική οριστικά, αποκαρδιωμένος από τις εξελίξεις στην Ευρώπη, ενώ στις 23 Φεβρουαρίου 1942 αυτοκτόνησε μαζί με τη δική του σύζυγο.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, η νουβέλα «Το κυνήγι του βασιλιά Ματθία» (εκδ. Κριτική).


[1] «Μόνος και γέρος, μακρινός και κατά κάποιο τρόπο απολιθωμένος, ωστόσο κοντά σε όλους μας και πάντα παρών στο μεγάλο πολύχρωμο βασίλειο ζούσε και βασίλευε ο γέρος Κάιζερ Φραγκίσκος Ιωσήφ. Ίσως στ’ απόκρυφα βάθη των ψυχών μας να κοιμόνταν εκείνες οι βεβαιότητες, που ο κόσμος ονομάζει προαισθήματα, και πάνω απ’ όλα η βεβαιότητα πως ο γέρος Κάιζερ με κάθε μέρα που ζούσε πλησίαζε ακόμα περισσότερο το θάνατο και μαζί μ’ αυτόν και η μοναρχία, όχι τόσο η πατρίδα μας, όσο το βασίλειό μας, κάτι πιο μεγάλο, πιο πλατύ και ανώτερο από μιαν απλή πατρίδα»
[2]«Γιατί εγώ πίστευα εδώ και καιρό, από τότε ακόμα που γύρισα από τον πόλεμο, ότι κακώς ανήκα στον κόσμο των ζωντανών. Είχα συνηθίσει από παλαιά να παρατηρώ όλα εκείνα τα γεγονότα που οι εφημερίδες ονόμαζαν «ιστορικά», με το δίκαιο βλέμμα κάποιου που δεν ανήκει πια σ’ αυτό τον κόσμο! Εδώ και κάμποσο καιρό δεν ήμουν παρά κάποιος που ο θάνατος του είχε δώσει απεριόριστη άδεια! Και αυτός ο θάνατος μπορούσε κάθε στιγμή να διακόψει την άδειά μου. Τι με ενδιέφεραν, λοιπόν, οι υποθέσεις αυτού του κόσμου;» (Κρύπτη των Καπουτσίνων, σελ. 172)
[3] Η πλειοψηφία των Εβραίων ζούσε στις αγροτικές περιοχές της Ουγγαρίας, της Βοημίας και της σημερινής νότιας Πολωνίας, παρότι υπήρχαν σημαντικές κοινότητες στη Βιέννη, τη Βουδαπέστη, την Πράγα και άλλες μεγάλες πόλεις: από αυτές άλλωστε αναδύθηκε και ο υφέρπων αντισημιτισμός. Η Βιέννη δεν είχε πραγματοποιήσει πογκρόμ κατά των Εβραίων, ούτε είχε εφαρμόσει κάποια επίσημη αντισημιτική πολιτική, με αποτέλεσμα να προκαλεί μια ψευδεπίγραφη ασφάλεια στο εβραϊκό στοιχείο. Σύμφωνα με το αυστροουγγρικό σύνταγμα κάθε φυλή της αυτοκρατορίας είχε απαραβίαστο δικαίωμα στη διατήρηση και χρήση της δικής της εθνικότητας και γλώσσας. Η ισότητα όλων των εθιμικών γλωσσών (landesübliche Sprache) στο σχολείο, το γραφείο και τη δημόσια ζωή, αναγνωριζόταν από το κράτος. Ωστόσο, η παραδοσιακή γραφειοκρατική και κεφαλαιοκρατική ελίτ απαιτούσε την αναγνώριση των γερμανικών ως εθιμικής γλώσσας σε όλες τις περιοχές της αυτοκρατορίας, ενώ οι Γερμανοί δεν ήθελαν ν’ αποδεχθούν τις σλαβικές γλώσσες ως ισότιμες των γερμανικών. Ο Ροτ γεννήθηκε από εβραίους γονείς στο Μπρόντυ, μια μικρή πόλη στην Ανατολική Γαλικία (σημερινή Ουκρανία) και μιλούσε Γερμανικά από μικρή ηλικία.
[4] Χέρμαν Μπροχ «Ο Χόφμανσταλ και η εποχή του», εισαγωγή – μετάφραση Δημήτρης Πολυχρονάκης, εκδ. Πατάκης, 2003. σελ. 93
roth

Η κρύπτη των καπουτσίνων
Joseph Roth
Μτφρ. Μαρία Αγγελίδου
Άγρα 2014
Σελ. 264, τιμή εκδότη € 15,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JOSEPH ROTH

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ