Της Χίλντας Παπαδημητρίου
Επιλογή δέκα μυθιστορημάτων αστυνομικής λογοτεχνίας από τα πολλά βιβλία του είδους που κυκλοφόρησαν το 2013.
Η Προμήθεια, Τζορτζ Πελεκάνος, μτφρ. Α. Καλοκύρης, Πατάκης
Ο Πελεκάνος συνδυάζει άψογα την παράδοση του αμερικανικού hardboiled με την pop κουλτούρα. Στην Προμήθεια, που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2011, εισάγει έναν καινούργιο ήρωα, τον Σπίρο Λούκας. Ο 29χρονος ιδιωτικός αστυνομικός είναι ελληνοαμερικανικής καταγωγής, βετεράνος του Ιράκ, χριστιανός ορθόδοξος και λάτρης της μαύρης μουσικής και των b-movies. Ο Λούκας προσλαμβάνεται από ένα φυλακισμένο μεγαλέμπορο ναρκωτικών για να ανακαλύψει ποιος κλέβει το εμπόρευμά του στην πολυφυλετική Ουάσινγκτον, στην οποία διαδραματίζονται όλα τα μυθιστορήματα του συγγραφέα. Ο Πελεκάνος περιγράφει με ρεαλισμό τις μαύρες γειτονιές πίσω από τη βιτρίνα των αριστοκρατικών συνοικιών της πολιτικής ελίτ, στις οποίες μεγάλωσε κι ο ίδιος, συνοδεύοντας τη δράση με έξοχες αναφορές στη μαύρη μουσική.
Arab Jazz, Καρίμ Μισκέ, μτφρ. Αγγελική Τσέλιου, Πόλις
Το πρώτο μυθιστόρημα του Αλγερινού Μισκέ εκτυλίσσεται στο Παρίσι της σημερινής εποχής, και στο ερώτημα whydunit, ο συγγραφέας προσπαθεί να απαντήσει αναλύοντας τα πολλαπλά επίπεδα του θρησκευτικού φονταμενταλισμού. Ο μοναχικός Αχμέντ αναγκάζεται να ξεκολλήσει από την κατάθλιψή του όταν η γειτόνισσα του από πάνω διαμερίσματος δολοφονείται άγρια. Στα υπέρ του βιβλίου το δίδυμο των αστυνομικών: η εβραία Ρασέλ κι ο Βρετόνος Ζαν. Μια ιδιαίτερα διεισδυτική ματιά στα σύνθετα προβλήματα των μεγαλουπόλεων, της μεταναστευτικής κρίσης, της θρησκείας ως όπιο ή αποκούμπι των ανθρώπων.
Γυάλινο δωμάτιο, Ανν Κληβς, μτφρ. Μαρία Πηγαδά, Κλειδάριθμος
Η καινούργια περιπέτεια της αστυνόμου Βέρας Στάνχοουπ θυμίζει ακόμα πιο πολύ την Άγκαθα Κρίστι. Μια γειτόνισσα της Βέρας εξαφανίζεται, η αστυνομικός την αναζητά σ' ένα κλειστοφοβικό, απομονωμένο Σπίτι του Συγγραφέα, όπου πέφτει πάνω σ' ένα πτώμα. Οι ύποπτοι είναι πολλοί, ο ένας πιο αντιπαθητικός από τον άλλο. Η Κληβς περιγράφει τους συγγραφείς με ιδιαίτερα μελανά χρώματα (κάτι παραπάνω θα ξέρει!), ενώ στο τέλος περιμένεις να εμφανιστεί ο Πουαρό αυτοπροσώπως, για να δώσει ένα χεράκι βοηθείας στη Βέρα.
Μια ευαίσθητη αλήθεια, Τζων Λε Καρέ, μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής, Bell
Ο συγγραφέας που περιέγραψε με ανατριχιαστικό ρεαλισμό τη διελκυστίνδα του Ψυχρού Πολέμου, τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί, κατ' ανάγκη, στα αίσχη που διαπράττουν οι μυστικές υπηρεσίες εν ονόματι του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Ο Πωλ Άντερσον, μεσαίο στέλεχος του βρετανικού υπουργείου εξωτερικών, βρίσκεται στο Γιβραλτάρ τις παραμονές μιας μεγάλης επιχείρησης που σκοπό έχει τη σύλληψη ενός μουσουλμάνου τρομοκράτη. Τα πράγματα όμως δεν είναι ποτέ όπως φαίνονται εκ πρώτης όψεως στα βιβλία του ΛεΚαρέ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι η Ευαίσθητη Αλήθεια είναι το πιο βρετανικό και πιο προσωπικό του μυθιστόρημα.
Το φθινόπωρο του Κουρτ Βαλάντερ, Χένινγκ Μανκέλ, μτφρ. Λύο Καλοβυρνάς, Ψυχογιός
Η δέκατη και τελευταία περιπέτεια του Κουρτ Βαλάντερ, του μελαγχολικού αστυνόμου της φανταστικής πόλης Ύσταντ. Ο πρωτοπόρος της σκανδιναβικής αστυνομικής λογοτεχνίας δεν κρύβει την απογοήτευσή του από τις κοινωνίες-πρότυπα όλου του δυτικού κόσμου. Αναμφίβολα, ήταν ο πρώτος που έριξε φως στην παθογένεια των σοσιαλιστικών παραδείσων της Σκανδιναβίας. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των βιβλίων του είναι ίσως η αναδρομή που κάνει πάντοτε στο ιστορικό παρελθόν, αναζητώντας τις ρίζες της σύγχρονης εγκληματικότητας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, στον Ψυχρό Πόλεμο και στην κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ.
Στούντιο σεξ, Λίζα Μάρκλουντ, μτφρ. Νίκη Προδρομίδου, Μεταίχμιο
Από τις πιο ενδιαφέρουσες συγγραφείς της σκανδιναβικής σχολής, η Μάρκλουντ σκιαγραφεί μια ηρωίδα δημοσιογράφο, τη νεαρή Άνικα Μπένγκτσον, η οποία στην προσπάθειά της να εξιχνιάσει τη δολοφονία μιας νέας γυναίκας που εργαζόταν σ' ένα στριπτιζάδικο, ξεσκεπάζει μια άλλη πτυχή της υποτιθέμενης πολιτισμένης σουηδικής κοινωνίας: τη βία κατά των γυναικών και την εκμετάλλευση της σεξουαλικότητάς τους με τρόπους αδιανόητους.
Μαύρα Γυαλιά, Σεμπαστιέν Ζαπρισό, μτφρ. Εύη Βόγκλη, Κέδρος
Ο Ζαπρισό ήταν από τους δημιουργούς του γαλλικού neo polar, ισάξιος του Μανσέτ. Ο αυθεντικός τίτλος του βιβλίου τα λέει (σχεδόν) όλα: Η κυρία στο αυτοκίνητο με τα γυαλιά και ένα όπλο. Η κυρία είναι μια ξανθή δακτυλογράφος, μύωψ κι αριστερόχειρη, η οποία οδηγεί τη Θάντερμπερντ του αφεντικού της από το Παρίσι στη Νότια Γαλλία. Στη διαδρομή θα βρεθεί αντιμέτωπη με απίστευτα περιστατικά και θα ανακαλύψει ότι κουβαλάει ένα πτώμα στο πορτμπαγκάζ της. Υπόδειγμα αριστοτεχνικού συνδυασμού του κλασικού νουάρ με την κινηματογραφική ματιά της νουβέλ βαγκ.
Tuesday's gone, Νίκι Φρεντς, μτφρ. ΟυρανίαΤουτουντζή, Διόπτρα
Μετά από ένδεκα ψυχολογικά θρίλερ, το συγγραφικό ζεύγος με το ψευδώνυμο Νίκι Φρεντς πέρασε στις αμιγώς αστυνομικές ιστορίες. Το Tuesday's gone είναι η δεύτερη περιπέτεια της ψυχοθεραπεύτριας Φρίντα Κλάιν, η οποία αναγκάζεται να βοηθήσει την αστυνομία του ανατολικού Λονδίνου να διαλευκάνει μια αλλόκοτη υπόθεση. Μια ψυχικά διαταραγμένη γυναίκα φιλοξενεί στο διαμέρισμά της ένα πτώμα σε αποσύνθεση, στο οποίο μάλιστα προσφέρει καθημερινά τσάι και κουλουράκια. Ποιος είναι ο νεκρός, και ποιος ευθύνεται για το θάνατό του; Μια διεισδυτική ματιά στους δαιδάλους του μυαλού, στη σύγχρονη βρετανική κοινωνία και στους αθλίους που κατοικούν στις υποβαθμισμένες γειτονιές της λαμπερής μεγαλούπολης.
Φωνές, Άρναλδουρ Ινδρίδασον, μτφρ. Νίκη Προδρομίδου, Μεταίχμιο
Ο Ισλανδός Ινδρίδασον μεταφέρει όλη τη θεματολογία των ισλανδικών σάγκα στη σημερινή εποχή: την εκδίκηση, την οικογενειακή πίστη, την τιμή, τα μυστικά του παρελθόντος που στοιχειώνουν αθώους και ένοχους, τις ενοχές. Ο θυρωρός ενός ξενοδοχείου βρίσκεται μαχαιρωμένος στο δωμάτιό του, τις παραμονές των Χριστουγέννων. Ο επιθεωρητής Έτλεντουρ θα αναγκαστεί να γυρίσει πολύ πίσω στο παρελθόν, για να εξιχνιάσει το φόνο του μοναχικού θυρωρού, ο οποίος θα του υπενθυμίζει αδιάκοπα τη δική του απόλυτη μοναξιά.
Ο Μπρουνέτι και ο κακός οιωνός, Ντόνα Λεόν, μτφρ. Ρένα Κολαΐτη, Καστανιώτης
Στη 19η περιπέτεια του αστυνόμου Μπρουνέτι, η συγγραφέας ασχολείται ξανά με μερικές από τις σύγχρονες μάστιγες της ιταλικής κοινωνίας: τη διαφθορά των δικαστών, το νεποτισμό, τη μανία των ευκολόπιστων με τα ωροσκόπια, τη χαρτομαντεία και τις προλήψεις, την επιρροή της εκκλησίας. Μέσα στο γενικευμένο κλίμα κατάρρευσης και διαφθοράς που περιγράφει η Ντόνα Λεόν – και που μας θυμίζει οικεία κακά– ο καλοφαγάς Μπρουνέτι θα εξιχνιάσει το φόνο μιας προληπτικής ηλικιωμένης κυρίας και ενός γραμματέα των δικαστηρίων. Τα βιβλία της Λεόν είναι έξυπνα γραμμένες, κλασικές αστυνομικές ιστορίες με φόντο τη Βενετία και πολλές αναφορές στην όπερα και τον ιταλικό πολιτισμό.
