alt

Για το βιβλίο του Γιώργου Βέη «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).

Της Μαρίας Μαυρικάκη

Πόσο επίκαιρη είναι η παρουσίαση ενός βιβλίου που κατατάσσεται τεχνικά στην ταξιδιωτική λογοτεχνία, ενόσω βιώνουμε μια ασύλληπτη αλλαγή του έξωθεν κόσμου περιλαμβανομένης της απαγόρευσης μετακινήσεων και της καθήλωσης αεροπορικών στόλων; Θα μπορούσε να εκληφθεί ως μια ήπια παραφωνία, μια νότα εκτός του σκοπού ο οποίος άδεται παντού ή, αντιθέτως, ως ευκαιρία νοητικής απόδρασης και ευγενές υποκατάστατο εντός των τειχών του σαλονιού μας.

Όπως και στις προηγούμενές του μαρτυρίες –το «Εκεί» είναι το ένατο ταξιδιωτικό του έργο– ο Γιώργος Βέης δεν καταγίνεται τόσο με επιδερμικές περιγραφές όσο με αποτυπώσεις των ψυχικών διεργασιών του υποκειμένου, συντελούμενες με φόντο τις ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων χωρών.

Αν, όπως ισχυρίζεται ο Γιώργος Βέης, «η ενημέρωση για τον τόπο, πιθανότατα οδηγεί στην εξημέρωση του εαυτού», τότε η συλλογή μαρτυριών από τη παραμονή του συγγραφέα σε μέρη μακρινά και εξωτικά αποδεικνύεται ανακουφιστική και αποσυμφορητική από τους κραδασμούς που υπομένουμε. Όπως και στις προηγούμενές του μαρτυρίες –το Εκεί είναι το ένατο ταξιδιωτικό του έργο– ο Γιώργος Βέης δεν καταγίνεται τόσο με επιδερμικές περιγραφές όσο με αποτυπώσεις των ψυχικών διεργασιών του υποκειμένου, συντελούμενες με φόντο τις ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων χωρών.

Πέραν της παρατήρησης, η αποτύπωση εκτείνεται σε συναντήσεις με την ιστορία, την πολιτική, την παράδοση, τα θρησκευτικά τελετουργικά, και βέβαια με την ερμηνεία υπό αναλυτική ματιά: «Τα φαναράκια συνιστούν τις παραγράφους των προσευχών και φέγγουν νόημα, […] το ζευγάρι ουσιώνει χώρο, […] συντροφιές εγκολπώνονται το αίτημα της συνταύτισης στο ίδιο όραμα, […] οι νέοι θέλγονται από ό,τι συνιστά τη φαντασίωση του Εποχικού», ενώ «Οι επιτήδειοι των σημαινομένων» μπορεί να αποτελούν τίτλο κεφαλαίου. Στο μεταξύ, «το πλέγμα ενοχής αφήνει τα φαντάσματα να περιφέρονται ελεύθερα στ’ αυλάκια του νου μας».

Το μισό περίπου μέρος του βιβλίου είναι εμπνευσμένο από το νέο Βιετνάμ, «μια ζωηρή ακαταπόνητη τίγρη, ένα φυτώριο ατελεύτητης ανακύκλησης» καθώς και από την πρωτεύουσά του, το Ανόι «της αστείρευτης ενέργειας», που «διδάσκει διαρκώς μεταμφιέσεις». Τα βιετναμέζικα ηχοχρώματα περιμένουν στην υποδοχή, με σκοπό την τρυφερή διδασκαλία της εκφοράς του ονόματος στη δεύτερη κιόλας σελίδα. Α-νόι. Πόλη-νευρώνας με το ποτάμι εντός της.

Γνωρίζουμε το Τόκιο των θρησκευτικών τελετών και το Μνημείο Μέιτζι, «πτυχή μιας μεταφυσικής τάξης στα δυτικά νερά του Ειρηνικού», διαισθανόμενοι ολόγυρά μας το τραυματικό ίχνος από την εμπειρία των σεισμών.

Στη συνέχεια ταξιδεύουμε έως την Ινδονησία, όπου απολαμβάνουμε τη σωτήρια για τις ψυχές Ημέρα της Σιωπής, καθώς «αποχή από το λόγο δεν σημαίνει φτώχεια διανοημάτων αλλά πλούτο νόησης», και παρακολουθούμε μια παράσταση θεάτρου σκιών, ενδεδυμένοι με την παραδοσιακή πολυχρωμία του μπατίκ.

Γνωρίζουμε το Τόκιο των θρησκευτικών τελετών και το Μνημείο Μέιτζι, «πτυχή μιας μεταφυσικής τάξης στα δυτικά νερά του Ειρηνικού», διαισθανόμενοι ολόγυρά μας το τραυματικό ίχνος από την εμπειρία των σεισμών. Οι παρθένες του Σεντάι, η πουά αντισυμβατικότητα της Κουσάμα και το άφθονο σάκε συμπληρώνουν την αναφορά στην Ιαπωνία.

«Μια μινιατούρα Αγαθού» πλήρης αρωμάτων και ιδεών παραμένει το λιμάνι του Χονγκ Κονγκ, ενώ το κατεξοχήν πολιτισμικό σύμβολο της Κίνας, η Όπερα του Πεκίνου, αποκαλύπτεται ως η τέλεια ώσμωση περίπλοκων, ελκυστικών δρώμενων.

alt
Ο Γιώργος Βέης είναι πρέσβης επί τιμή. Μεταξύ άλλων,
χρημάτισε μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην
UNESCO. Έχει τιμηθεί με τρία Κρατικά Βραβεία
Μαρτυρίας-Χρονικού, Μαρτυρίας, Ταξιδιωτικής
Λογοτεχνίας, 2000, 2009 και 2015. Η ποιητική του
συλλογή Λεπτομέρειες κόσμων απέσπασε το Βραβείο
Λάμπρος Πορφύρας της Ακαδημίας Αθηνών το 2007.
Το 2012 τού απονεμήθηκε ο Ανώτερος Ταξιάρχης του
Φοίνικα για τις υπηρεσίες του στον διπλωματικό κλάδο.
Το 2014 τιμήθηκε με το Βραβείο Ποίησης του Ιδρύματος
Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο
του έργου του.





Περνάμε για λίγο από το πολιτικά ήρεμο Καμερούν όπου συναντάμε τους εκ γενετής δρομείς, παθιασμένους με την μπάλα όπως παλιότερα με το κυνήγι, να επιδίδονται στο ποδόσφαιρο με διηπειρωτική επιτυχία.

Τέλος, επιστρέφουμε στην Ευρώπη τον καιρό που το ένα κομμάτι της Γερμανίας συναντά το άλλο του μισό, με σύντομη επίσκεψη στο Βερολίνο, αλλά και στο Μίνστερ, πόλη «που έχει μάθει να αντέχει το βάρος μεγάλων πολέμων».

Σε όλη τη διάρκεια της περιπλάνησης, αισθανόμαστε τους φίλους του συγγραφέα να ξεπηδούν διαρκώς από τις σελίδες. Ζουν εκεί όπου περιηγείται ή μακριά του, τον συνδράμουν ή τον επισκέπτονται. Οι φίλοι συμμετέχουν ενεργά στο Εκεί, επικοινωνούν πνευματικά και κοινωνούν τον υλισμό της απόλαυσης. Σπαράγματα των μεταξύ τους πνευματικών διαλόγων μάς κοινοποιούνται ως κατακλείδες των κεφαλαίων του βιβλίου.

Η γραφή, σφιχτή και γεμάτη εικονοποιήσεις, παραπέμπει σε ποιητικό λόγο μέσω μιας ακάματης καταφυγής στον λεκτικό πλούτο, τον οποίον ο Γιώργος Βέης χειρίζεται με ευστοχία και πνεύμα οικονομίας. Εξάλλου, η ποίηση αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δημιουργίας του, πέραν των ταξιδιωτικών, μεταφραστικών, κριτικών και λοιπών πονημάτων του. Ακόμη και οι υποτιτλισμοί των φωτογραφιών που περιλαμβάνονται στο βιβλίο διακρίνονται για την ποιητικότητά τους, ενώ το ποίημα «Βιετνάμ (με σιγανή βροχή)» αναδημοσιεύεται αυτούσιο.

Η γραφή, σφιχτή και γεμάτη εικονοποιήσεις, παραπέμπει σε ποιητικό λόγο μέσω μιας ακάματης καταφυγής στον λεκτικό πλούτο.

Σύμφωνα με την ιστορικό Ιόλη Βιγγοπούλου, το Ταξίδι, «λέξη και πράξη σαγηνευτική», περιγράφεται ως «μία διαδικασία μετάβασης από το “οικείο” στο “ανοίκειο”, από την αναζήτηση της διαφορετικότητας ως το εσωτερικό ταξίδι που ενυπάρχει σε κάθε μετακίνηση, από τον συναρπαστικό πλάνητα βίο ως τη διαδικασία αποταμίευσης των καρπών του – το απαραίτητο της μνήμης». Αυτή τη διαδικασία τηρεί ευλαβικά ο Γιώργος Βέης, καθώς εκκινούμενος από τη σύγχρονη Ελλάδα, περιηγείται τον κόσμο με ματιά ποιητική και έντονα στοχαστική, με ματιά καλωσόρισμα μαζί και επίνευση.

* Η ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΙΚΑΚΗ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο της, το μυθιστόρημα «Περαστικά» (εκδ. Αίολος).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Ελένη Παπανδρέου


altΕκεί
Μαρτυρίες από το Βιετνάμ, την Ινδονησία, την Ιαπωνία,
την Κίνα, το Καμερούν, τη Γερμανία
Γιώργος Βέης
Κέδρος 2019
Σελ. 304, τιμή εκδότη €15,50
 

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΕΗ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

«Ενέδρα στο δήμαρχο» του Γιώργου Π. Ιατρού (κριτική) – Μια σύγκρουση στα «χρόνια της απληστίας»

Για το ιστορικό αφήγημα του Γιώργου Π. Ιατρού «Ενέδρα στο δήμαρχο – Κερατέα-Λαύριο 1865» (εκδ. ΑΩ). Κεντρική εικόνα: Ο αφηγητής της ιστορίας, ο μπάρμπα Γιώργης Ρώμας (1884-1987).

Της Διώνης Δημητριάδου

Μια αφήγηση άγνωστη, δηλαδή αγνοημέ...

«Συζητήσεις με τον Θεό», του Νιλ-Ντόναλντ Γουόλς – Ένας ασυνήθιστος διάλογος

«Συζητήσεις με τον Θεό», του Νιλ-Ντόναλντ Γουόλς – Ένας ασυνήθιστος διάλογος

Για το βιβλίο «Συζητήσεις με τον Θεό – Ένας ασυνήθιστος διάλογος» του Neale Donald Walsch (μτφρ. Πηνελόπη Τριάδα, εκδ. Πεδίο)

Της Κατερίνας Σιδέρη

Το εν λόγω βιβλίο, το δεύτερο από την τριλογία του συγγραφέα Neale Donald Walsch, έρχεται και επιχειρεί ν...

«Για την ποιητική γραφή» του Γιώργου Βέη (κριτική)

«Για την ποιητική γραφή» του Γιώργου Βέη (κριτική)

Για τον τόμο του Γιώργου Βέη με δοκίμια ποιητικής και κείμενα για την ποίηση «Για την ποιητική γραφή – Δοκιμίων σύνοψις» (εκδ. Ύψιλον).

Του Χρίστου Λάνδρου

Σχεδόν όλοι οι ποιητές επιχειρούν να δώσουν έναν ορισμό ποίησης ή να εξηγήσουν τον δικό τους δρό...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους New York Times

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους New York Times

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ