alt

Για το βιβλίο του Γιώργου Βέη «Εκεί» (εκδ. Κέδρος).

Της Μαρίας Μαυρικάκη

Πόσο επίκαιρη είναι η παρουσίαση ενός βιβλίου που κατατάσσεται τεχνικά στην ταξιδιωτική λογοτεχνία, ενόσω βιώνουμε μια ασύλληπτη αλλαγή του έξωθεν κόσμου περιλαμβανομένης της απαγόρευσης μετακινήσεων και της καθήλωσης αεροπορικών στόλων; Θα μπορούσε να εκληφθεί ως μια ήπια παραφωνία, μια νότα εκτός του σκοπού ο οποίος άδεται παντού ή, αντιθέτως, ως ευκαιρία νοητικής απόδρασης και ευγενές υποκατάστατο εντός των τειχών του σαλονιού μας.

Όπως και στις προηγούμενές του μαρτυρίες –το «Εκεί» είναι το ένατο ταξιδιωτικό του έργο– ο Γιώργος Βέης δεν καταγίνεται τόσο με επιδερμικές περιγραφές όσο με αποτυπώσεις των ψυχικών διεργασιών του υποκειμένου, συντελούμενες με φόντο τις ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων χωρών.

Αν, όπως ισχυρίζεται ο Γιώργος Βέης, «η ενημέρωση για τον τόπο, πιθανότατα οδηγεί στην εξημέρωση του εαυτού», τότε η συλλογή μαρτυριών από τη παραμονή του συγγραφέα σε μέρη μακρινά και εξωτικά αποδεικνύεται ανακουφιστική και αποσυμφορητική από τους κραδασμούς που υπομένουμε. Όπως και στις προηγούμενές του μαρτυρίες –το Εκεί είναι το ένατο ταξιδιωτικό του έργο– ο Γιώργος Βέης δεν καταγίνεται τόσο με επιδερμικές περιγραφές όσο με αποτυπώσεις των ψυχικών διεργασιών του υποκειμένου, συντελούμενες με φόντο τις ιδιαιτερότητες των συγκεκριμένων χωρών.

Πέραν της παρατήρησης, η αποτύπωση εκτείνεται σε συναντήσεις με την ιστορία, την πολιτική, την παράδοση, τα θρησκευτικά τελετουργικά, και βέβαια με την ερμηνεία υπό αναλυτική ματιά: «Τα φαναράκια συνιστούν τις παραγράφους των προσευχών και φέγγουν νόημα, […] το ζευγάρι ουσιώνει χώρο, […] συντροφιές εγκολπώνονται το αίτημα της συνταύτισης στο ίδιο όραμα, […] οι νέοι θέλγονται από ό,τι συνιστά τη φαντασίωση του Εποχικού», ενώ «Οι επιτήδειοι των σημαινομένων» μπορεί να αποτελούν τίτλο κεφαλαίου. Στο μεταξύ, «το πλέγμα ενοχής αφήνει τα φαντάσματα να περιφέρονται ελεύθερα στ’ αυλάκια του νου μας».

Το μισό περίπου μέρος του βιβλίου είναι εμπνευσμένο από το νέο Βιετνάμ, «μια ζωηρή ακαταπόνητη τίγρη, ένα φυτώριο ατελεύτητης ανακύκλησης» καθώς και από την πρωτεύουσά του, το Ανόι «της αστείρευτης ενέργειας», που «διδάσκει διαρκώς μεταμφιέσεις». Τα βιετναμέζικα ηχοχρώματα περιμένουν στην υποδοχή, με σκοπό την τρυφερή διδασκαλία της εκφοράς του ονόματος στη δεύτερη κιόλας σελίδα. Α-νόι. Πόλη-νευρώνας με το ποτάμι εντός της.

Γνωρίζουμε το Τόκιο των θρησκευτικών τελετών και το Μνημείο Μέιτζι, «πτυχή μιας μεταφυσικής τάξης στα δυτικά νερά του Ειρηνικού», διαισθανόμενοι ολόγυρά μας το τραυματικό ίχνος από την εμπειρία των σεισμών.

Στη συνέχεια ταξιδεύουμε έως την Ινδονησία, όπου απολαμβάνουμε τη σωτήρια για τις ψυχές Ημέρα της Σιωπής, καθώς «αποχή από το λόγο δεν σημαίνει φτώχεια διανοημάτων αλλά πλούτο νόησης», και παρακολουθούμε μια παράσταση θεάτρου σκιών, ενδεδυμένοι με την παραδοσιακή πολυχρωμία του μπατίκ.

Γνωρίζουμε το Τόκιο των θρησκευτικών τελετών και το Μνημείο Μέιτζι, «πτυχή μιας μεταφυσικής τάξης στα δυτικά νερά του Ειρηνικού», διαισθανόμενοι ολόγυρά μας το τραυματικό ίχνος από την εμπειρία των σεισμών. Οι παρθένες του Σεντάι, η πουά αντισυμβατικότητα της Κουσάμα και το άφθονο σάκε συμπληρώνουν την αναφορά στην Ιαπωνία.

«Μια μινιατούρα Αγαθού» πλήρης αρωμάτων και ιδεών παραμένει το λιμάνι του Χονγκ Κονγκ, ενώ το κατεξοχήν πολιτισμικό σύμβολο της Κίνας, η Όπερα του Πεκίνου, αποκαλύπτεται ως η τέλεια ώσμωση περίπλοκων, ελκυστικών δρώμενων.

alt
Ο Γιώργος Βέης είναι πρέσβης επί τιμή. Μεταξύ άλλων,
χρημάτισε μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην
UNESCO. Έχει τιμηθεί με τρία Κρατικά Βραβεία
Μαρτυρίας-Χρονικού, Μαρτυρίας, Ταξιδιωτικής
Λογοτεχνίας, 2000, 2009 και 2015. Η ποιητική του
συλλογή Λεπτομέρειες κόσμων απέσπασε το Βραβείο
Λάμπρος Πορφύρας της Ακαδημίας Αθηνών το 2007.
Το 2012 τού απονεμήθηκε ο Ανώτερος Ταξιάρχης του
Φοίνικα για τις υπηρεσίες του στον διπλωματικό κλάδο.
Το 2014 τιμήθηκε με το Βραβείο Ποίησης του Ιδρύματος
Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο
του έργου του.





Περνάμε για λίγο από το πολιτικά ήρεμο Καμερούν όπου συναντάμε τους εκ γενετής δρομείς, παθιασμένους με την μπάλα όπως παλιότερα με το κυνήγι, να επιδίδονται στο ποδόσφαιρο με διηπειρωτική επιτυχία.

Τέλος, επιστρέφουμε στην Ευρώπη τον καιρό που το ένα κομμάτι της Γερμανίας συναντά το άλλο του μισό, με σύντομη επίσκεψη στο Βερολίνο, αλλά και στο Μίνστερ, πόλη «που έχει μάθει να αντέχει το βάρος μεγάλων πολέμων».

Σε όλη τη διάρκεια της περιπλάνησης, αισθανόμαστε τους φίλους του συγγραφέα να ξεπηδούν διαρκώς από τις σελίδες. Ζουν εκεί όπου περιηγείται ή μακριά του, τον συνδράμουν ή τον επισκέπτονται. Οι φίλοι συμμετέχουν ενεργά στο Εκεί, επικοινωνούν πνευματικά και κοινωνούν τον υλισμό της απόλαυσης. Σπαράγματα των μεταξύ τους πνευματικών διαλόγων μάς κοινοποιούνται ως κατακλείδες των κεφαλαίων του βιβλίου.

Η γραφή, σφιχτή και γεμάτη εικονοποιήσεις, παραπέμπει σε ποιητικό λόγο μέσω μιας ακάματης καταφυγής στον λεκτικό πλούτο, τον οποίον ο Γιώργος Βέης χειρίζεται με ευστοχία και πνεύμα οικονομίας. Εξάλλου, η ποίηση αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δημιουργίας του, πέραν των ταξιδιωτικών, μεταφραστικών, κριτικών και λοιπών πονημάτων του. Ακόμη και οι υποτιτλισμοί των φωτογραφιών που περιλαμβάνονται στο βιβλίο διακρίνονται για την ποιητικότητά τους, ενώ το ποίημα «Βιετνάμ (με σιγανή βροχή)» αναδημοσιεύεται αυτούσιο.

Η γραφή, σφιχτή και γεμάτη εικονοποιήσεις, παραπέμπει σε ποιητικό λόγο μέσω μιας ακάματης καταφυγής στον λεκτικό πλούτο.

Σύμφωνα με την ιστορικό Ιόλη Βιγγοπούλου, το Ταξίδι, «λέξη και πράξη σαγηνευτική», περιγράφεται ως «μία διαδικασία μετάβασης από το “οικείο” στο “ανοίκειο”, από την αναζήτηση της διαφορετικότητας ως το εσωτερικό ταξίδι που ενυπάρχει σε κάθε μετακίνηση, από τον συναρπαστικό πλάνητα βίο ως τη διαδικασία αποταμίευσης των καρπών του – το απαραίτητο της μνήμης». Αυτή τη διαδικασία τηρεί ευλαβικά ο Γιώργος Βέης, καθώς εκκινούμενος από τη σύγχρονη Ελλάδα, περιηγείται τον κόσμο με ματιά ποιητική και έντονα στοχαστική, με ματιά καλωσόρισμα μαζί και επίνευση.

* Η ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΙΚΑΚΗ είναι συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο της, το μυθιστόρημα «Περαστικά» (εκδ. Αίολος).

 Στην κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Ελένη Παπανδρέου


altΕκεί
Μαρτυρίες από το Βιετνάμ, την Ινδονησία, την Ιαπωνία,
την Κίνα, το Καμερούν, τη Γερμανία
Γιώργος Βέης
Κέδρος 2019
Σελ. 304, τιμή εκδότη €15,50
 

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΕΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σπουδαία κορίτσια και οι ιστορίες τους: Βιβλία για παιδιά και εφήβους

Σπουδαία κορίτσια και οι ιστορίες τους: Βιβλία για παιδιά και εφήβους

Εικονογραφημένες ιστορίες, μυθιστορήματα, μίνι βιογραφίες σπουδαίων γυναικών ή νεότερων κοριτσιών που μέσα από την προσωπική τους διαδρομή στην επιστήμη, την τέχνη, τον ακτιβισμό ή με το ηθικό παράδειγμά τους διεκδικώντας τα δικαιώματά τους αποτελούν πρότυπα. Τα βιβλία με θέμα τις ζωές γυναικών που απευθύνονται σε π...

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Πώς μας αφορά σήμερα η Γιορτή της Γυναίκας;

Δέκα χρόνια μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου για την Ημέρα της Γυναίκας. Τι μεσολάβησε; Τι άλλαξε; 

Της Εύας Στάμου

Στα δέκα χρόνια που μεσολάβησαν από τη συγγραφή του παλιότερου άρθρου μου με τον τίτλο ...

Μαίρη, μια Μυθοπλασία, της Μέρι Γουόλστονκραφτ – Ζώντας στο δρόμο του φεμινισμού

Μαίρη, μια Μυθοπλασία, της Μέρι Γουόλστονκραφτ – Ζώντας στο δρόμο του φεμινισμού

Για τη νουβέλα της Mary Wollstonecraft, μητέρας του φεμινισμού, «Μαίρη, Μια Μυθοπλασία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Χίμαιρα σε μετάφραση Θωμά Μαστακούρη. 

Της Χριστίνας Μουκούλη

Όλοι γνωρίζουμε (ή νομίζου...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Δημοσιογραφία, του Μάικλ Σούντσαν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Michael Schudson «Δημοσιογραφία» (μτφρ. Δημήτρης Αθηνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 8 Μαρτίου από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ποια δημοσιογραφία έχει τη μεγαλύτερη σημασ...

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ