ruth-ozekis-a-tale-for-the-time-being

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Στο «Μια ιστορία για το παρόν» εμπεριέχονται πολλές από τις ιστορίες που βιώνουμε την τελευταία δεκαετία: βασανιστική καθημερινότητα, ανεργία και οι συνέπειές της στα μέλη της οικογένειας, κακοποίηση παιδιών στα σχολεία, πορνεία, η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, ο φόβος για την επιβίωση, η αδυναμία άντλησης κάποιου νοήματος, οικονομική και υπαρξιακή κρίση, αυτοκτονίες και φυσικές καταστροφές. Αυτές είναι κάποιες από τις ιστορίες που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος και η Οζέκι στον αντίποδα βάζει τη δυτική φιλοσοφία και το Ζεν, τη κβαντική φυσική και τη λογοτεχνία, προκειμένου να εξισορροπήσει το δράμα του σύγχρονου ανθρώπου μετά το τσουνάμι των σοκαριστικών ανατροπών που έχει υποστεί.

Η Ρουθ Οζέκι κατορθώνει να συνδυάσει την απολαυστική αφήγηση με μια βαθειά αναδίφηση στα μεγάλα υπαρξιακά θέματα και στην αγωνιώδη αναζήτηση του νοήματος όλων αυτών που μας συμβαίνουν. Από την πρώτη σελίδα μας υποδέχεται μια φωνή φρέσκια και παιχνιδιάρικη, μια φωνή αθώα αλλά γεμάτη γρίφους η οποία διεκδικεί την προσοχή μας αλλά και την προσοχή εκείνης στα χέρια της οποίας έφθασε το ημερολόγιο. Ένα ημερολόγιο το οποίο παρασύρθηκε από τα ρεύματα του ωκεανού και ξεβράστηκε στις ακτές ενός καναδικού νησιού, πιθανότατα μετά το τσουνάμι στην Ιαπωνία.

«Γεια σου! Με λένε Νάο και είμαι ένα ον του χρόνου», γράφει ένα κορίτσι δεκαέξι χρόνων με μοβ στιλό και αδέξια γραφή, ένα κορίτσι με απροκάλυπτη ειλικρίνεια και αμεσότητα. «Ένα ον του χρόνου, είναι ένα ον που ζει μέσα στο χρόνο, δηλαδή σαν εσένα ή όποιο άλλο ον ζει, έχει ζήσει ή πρόκειται να ζήσει... αυτό που διαβάζεις τυχαίνει να είναι το ημερολόγιο των τελευταίων ημερών μου πάνω στη γη».

Περιπλανώμενα αντικείμενα

Η Ρουθ Οζέκι κατορθώνει να συνδυάσει την απολαυστική αφήγηση με μια βαθειά αναδίφηση στα μεγάλα υπαρξιακά θέματα. 

Λίγο πιο κάτω μαθαίνουμε πως η γυναίκα που βρήκε το ημερολόγιο της Νάο ή Ναόκο είναι η Ρουθ, μια αμερικανίδα μυθιστοριογράφος. Tο βρήκε στην παραλία, τυλιγμένο σε μια πλαστική σακούλα και ασφαλισμένο μέσα σε ένα παιδικό βαλιτσάκι, απ' αυτά που οι μαθητές βάζουν το κολατσιό τους, μαζί με μια σειρά από παλιές επιστολές. Το ημερολόγιο είναι κρυμμένο μέσα στο εξώφυλλο μιας παλιότερης έκδοσης του «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο» του Μαρσέλ Προυστ. Ο σύζυγος της Ρουθ, Όλιβερ, ενθουσιάζεται με την ιδέα πως αυτό το βαλιτσάκι ήρθε από το Τόκιο στο νησί τους, ένα νησί της Βρετανικής Κολούμπια του Καναδά. Εκείνος πιστεύει πως είναι μέρος από τα περιπλανώμενα αντικείμενα που παρασύρθηκαν από το τσουνάμι που χτύπησε την Ιαπωνία το 2011. Τη δε Ρουθ την απασχολεί περισσότερο η απειλή της Νάο για αυτοκτονία.

ozeki-photoΗ Νάο ή Ναόκο (το Νάο είναι και παρήχηση του αγγλικού Now) γράφει πως πέρασε την παιδική της ηλικία στην Καλιφόρνια, όπου ο πατέρας της εργαζόταν ως προγραμματιστής. Όταν έσκασε η φούσκα στο dot-com αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στο Τόκιο λίγο μετά το 2000 κι αυτή ήταν η αρχή των δεινών της. Στο σχολείο είναι για όλους το μαύρο πρόβατο. Ο πατέρας της, ο Χαρούκι, άνεργος και ντροπιασμένος είναι ανίκανος να προστατεύσει τη Ναόκο από την άγρια παρενόχληση που υφίσταται από τους συμμαθητές της και προσπαθεί κατ' επανάληψη να δώσει τέλος στη ζωή του. Η δε μητέρα της –-αφού περάσει το στάδιο της άρνησης με μοναδική καταφυγή τις επισκέψεις της σε ένα ενυδρείο, όπου για ώρες παρακολουθεί τις μέδουσες– γίνεται εκείνη ο "κουβαλητής" πιάνοντας δουλειά σε εκδοτικό οίκο ως επιμελήτρια, με αποτέλεσμα να έχει ελάχιστο χρόνο για την κόρη της. Η Ναόκο, τρομοκρατημένη, διαπιστώνει πως δεν υπάρχει κανείς στον οποίο να μπορεί να στηριχτεί, πως όλοι οι ενήλικες είναι είτε αδύναμοι να την προστατεύσουν είτε αδιάφοροι και απορροφημένοι από τα δικά τους προβλήματα.

Στο Νησί των Νεκρών

Αναπτύσσει το νοερό διάλογο των δυο γυναικών μέσα από τις παράλληλες ιστορίες τους...

Η Ρουθ διαβάζει και κατανοεί τα συναισθήματα της απώλειας και της παραλυτικής μοναξιάς. Αγαπάει τον Όλιβερ, αλλά της λείπει η ζωή στην Νέα Υόρκη, η ζωή που άφησε πίσω για να έρθει να ζήσει εδώ μαζί του, σε αυτό το ερημικό απομονωμένο νησί (με το εμβληματικό όνομα Νησί των Νεκρών. Η ασφυκτική ατμόσφαιρα της απομονωμένης, μικρής κοινότητας, αποδίδεται αριστοτεχνικά). Δεν μπορεί να ολοκληρώσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο που γράφει εδώ και χρόνια, οπότε βυθίζεται στην ανάγνωση του ημερολογίου της Νάο και ταυτόχρονα ψάχνει επίμονα στο ιντερνέτ να βρει στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη της κοπέλας και της οικογένειάς της, και ίσως να μάθει κάτι για την τύχη τους.

Η Οζέκι αναπτύσσει το νοερό διάλογο των δυο γυναικών μέσα από τις παράλληλες ιστορίες τους: την ιστορία μιας δημιουργού που υποφέρει από έλλειψη έμπνευσης και πνευματική παραλυσία και στη συγγραφέα του ημερολογίου που απλώνει το χέρι μέσα στον ωκεανό του χρόνου για να τη φθάσει. Η Ρουθ και η Ναόκο στον αγώνα τους να βρουν ένα κάποιο νόημα στη ζωή που τους δόθηκε, θα επιστρατεύσουν τα πάντα: από τη μυθολογία και την ιστορία της Ιαπωνίας έως την κβαντική φυσική, την ευρωπαϊκή κουλτούρα και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία.

Ανεργία και Ζεν

Η μόνη παρηγοριά για τη Ναόκο είναι η εκατοντάχρονη προγιαγιά της Ζίκο, μια μοναχή βουδίστρια που υπήρξε φεμινίστρια και αναρχική στα νιάτα της και η οποία τη μυεί στο Ζεν κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών της.

Υπάρχει επίσης μια λεπτομερής, μάλλον ρεαλιστική περιγραφή της σύγχρονης γιαπωνέζικης κοινωνίας: οι άντρες ισοπεδωμένοι από το φόρτο εργασίας ή άνεργοι, οι νεαρές κοπέλες ευάλωτες, θύματα προς εκμετάλλευση, με ελάχιστες εξόδους διαφυγής από τους υπάρχοντες για εκείνες ρόλους, τα παιδιά σκληρά και ανελέητα. Στο σχολείο, οι συμμαθητές της Ναόκο είναι ιδιαίτερα ευφάνταστοι με τα βασανιστήρια που της σκαρώνουν. Τη δέρνουν και τη σημαδεύουν, οργανώνουν την κηδεία της, της φέρονται σαν να είναι αόρατη και τη βιντεοσκοπούν κρυφά στην τουαλέτα για να ανεβάσουν αργότερα το βίντεο στο ιντερνέτ. Η μόνη παρηγοριά για τη Ναόκο είναι η εκατοντάχρονη προγιαγιά της Ζίκο, μια μοναχή βουδίστρια που υπήρξε φεμινίστρια και αναρχική στα νιάτα της και η οποία τη μυεί στο Ζεν κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών της.

Το σκοτεινότερο σημείο του μυθιστορήματος είναι το κρυφό ημερολόγιο του γιου της Ζίκο, του Χαρούκι 1, το οποίο η Ρουθ ανακαλύπτει ανάμεσα στις επιστολές στο βαλιτσάκι της Ναόκο. Εκεί καταγράφεται η αγωνία ενός φοιτητή της φιλοσοφίας αναγκασμένου να γίνει πιλότος-καμικάζι κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και μια εκ βαθέων ομολογία για την αξία της ζωής, μια ελπιδοφόρα μαρτυρία που αντιτάσσεται στις πεποιθήσεις του Χαρούκι 2, πατέρα της Ναόκο.

Στο πυκνό σε νοήματα και ιδέες μυθιστόρημα της Ρουθ Οζέκι, που ήταν υποψήφιο για το Μπούκερ του 2013, κυρίαρχη είναι και η ιδέα της στενής και συνεχώς μεταβαλλόμενης σχέσης συγγραφέα/ αναγνώστη, οι οποίοι ενίοτε αλλάζουν ρόλους. Όταν ο δεύτερος βρεθεί αντιμέτωπος με τη λευκή σελίδα, θα αναλάβει τη συνέχιση του κειμένου. Η εξαφάνιση του κειμένου σημαίνει πως ήρθε η ώρα ο αναγνώστης να πάρει τα ηνία της ιστορίας.

Το μυθιστόρημα τελειώνει με μια τρυφερή επιστολή της Ρουθ προς τη Ναόκο – ένα κλείσιμο του ματιού της συγγραφέως προς τους δικούς της αναγνώστες: μόλις η αναζήτηση του χαμένου χρόνου ολοκληρωθεί, θα έχει ενεργοποιηθεί η πίστη και οι δυνάμεις εκείνες που θα είναι ικανές να τον ξανακερδίσουν.

ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ 

ozeki-exofylloΜια ιστορία για το παρόν
Ρουθ Οζέκι
Μτφρ: Θανάσης Ζάβαλος
Εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2013
Τιμή € 17,50, σελ. 604

 politeia-link

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

«Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ – Ταξίδι στην πιο εκπληκτική χώρα: την παιδική ηλικία

Για το μυθιστόρημα «Το σιντριβάνι ξεχειλίζει» της Ρεμπέκα Γουέστ (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πώς φαντάζει η ζωή και ο κόσμος μας μέσα από τα μάτια ενός παιδιού; Τι κερδίζεις και τι χάνεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραχε...

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ