ruth-ozekis-a-tale-for-the-time-being

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Στο «Μια ιστορία για το παρόν» εμπεριέχονται πολλές από τις ιστορίες που βιώνουμε την τελευταία δεκαετία: βασανιστική καθημερινότητα, ανεργία και οι συνέπειές της στα μέλη της οικογένειας, κακοποίηση παιδιών στα σχολεία, πορνεία, η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, ο φόβος για την επιβίωση, η αδυναμία άντλησης κάποιου νοήματος, οικονομική και υπαρξιακή κρίση, αυτοκτονίες και φυσικές καταστροφές. Αυτές είναι κάποιες από τις ιστορίες που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος και η Οζέκι στον αντίποδα βάζει τη δυτική φιλοσοφία και το Ζεν, τη κβαντική φυσική και τη λογοτεχνία, προκειμένου να εξισορροπήσει το δράμα του σύγχρονου ανθρώπου μετά το τσουνάμι των σοκαριστικών ανατροπών που έχει υποστεί.

Η Ρουθ Οζέκι κατορθώνει να συνδυάσει την απολαυστική αφήγηση με μια βαθειά αναδίφηση στα μεγάλα υπαρξιακά θέματα και στην αγωνιώδη αναζήτηση του νοήματος όλων αυτών που μας συμβαίνουν. Από την πρώτη σελίδα μας υποδέχεται μια φωνή φρέσκια και παιχνιδιάρικη, μια φωνή αθώα αλλά γεμάτη γρίφους η οποία διεκδικεί την προσοχή μας αλλά και την προσοχή εκείνης στα χέρια της οποίας έφθασε το ημερολόγιο. Ένα ημερολόγιο το οποίο παρασύρθηκε από τα ρεύματα του ωκεανού και ξεβράστηκε στις ακτές ενός καναδικού νησιού, πιθανότατα μετά το τσουνάμι στην Ιαπωνία.

«Γεια σου! Με λένε Νάο και είμαι ένα ον του χρόνου», γράφει ένα κορίτσι δεκαέξι χρόνων με μοβ στιλό και αδέξια γραφή, ένα κορίτσι με απροκάλυπτη ειλικρίνεια και αμεσότητα. «Ένα ον του χρόνου, είναι ένα ον που ζει μέσα στο χρόνο, δηλαδή σαν εσένα ή όποιο άλλο ον ζει, έχει ζήσει ή πρόκειται να ζήσει... αυτό που διαβάζεις τυχαίνει να είναι το ημερολόγιο των τελευταίων ημερών μου πάνω στη γη».

Περιπλανώμενα αντικείμενα

Η Ρουθ Οζέκι κατορθώνει να συνδυάσει την απολαυστική αφήγηση με μια βαθειά αναδίφηση στα μεγάλα υπαρξιακά θέματα. 

Λίγο πιο κάτω μαθαίνουμε πως η γυναίκα που βρήκε το ημερολόγιο της Νάο ή Ναόκο είναι η Ρουθ, μια αμερικανίδα μυθιστοριογράφος. Tο βρήκε στην παραλία, τυλιγμένο σε μια πλαστική σακούλα και ασφαλισμένο μέσα σε ένα παιδικό βαλιτσάκι, απ' αυτά που οι μαθητές βάζουν το κολατσιό τους, μαζί με μια σειρά από παλιές επιστολές. Το ημερολόγιο είναι κρυμμένο μέσα στο εξώφυλλο μιας παλιότερης έκδοσης του «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο» του Μαρσέλ Προυστ. Ο σύζυγος της Ρουθ, Όλιβερ, ενθουσιάζεται με την ιδέα πως αυτό το βαλιτσάκι ήρθε από το Τόκιο στο νησί τους, ένα νησί της Βρετανικής Κολούμπια του Καναδά. Εκείνος πιστεύει πως είναι μέρος από τα περιπλανώμενα αντικείμενα που παρασύρθηκαν από το τσουνάμι που χτύπησε την Ιαπωνία το 2011. Τη δε Ρουθ την απασχολεί περισσότερο η απειλή της Νάο για αυτοκτονία.

ozeki-photoΗ Νάο ή Ναόκο (το Νάο είναι και παρήχηση του αγγλικού Now) γράφει πως πέρασε την παιδική της ηλικία στην Καλιφόρνια, όπου ο πατέρας της εργαζόταν ως προγραμματιστής. Όταν έσκασε η φούσκα στο dot-com αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στο Τόκιο λίγο μετά το 2000 κι αυτή ήταν η αρχή των δεινών της. Στο σχολείο είναι για όλους το μαύρο πρόβατο. Ο πατέρας της, ο Χαρούκι, άνεργος και ντροπιασμένος είναι ανίκανος να προστατεύσει τη Ναόκο από την άγρια παρενόχληση που υφίσταται από τους συμμαθητές της και προσπαθεί κατ' επανάληψη να δώσει τέλος στη ζωή του. Η δε μητέρα της –-αφού περάσει το στάδιο της άρνησης με μοναδική καταφυγή τις επισκέψεις της σε ένα ενυδρείο, όπου για ώρες παρακολουθεί τις μέδουσες– γίνεται εκείνη ο "κουβαλητής" πιάνοντας δουλειά σε εκδοτικό οίκο ως επιμελήτρια, με αποτέλεσμα να έχει ελάχιστο χρόνο για την κόρη της. Η Ναόκο, τρομοκρατημένη, διαπιστώνει πως δεν υπάρχει κανείς στον οποίο να μπορεί να στηριχτεί, πως όλοι οι ενήλικες είναι είτε αδύναμοι να την προστατεύσουν είτε αδιάφοροι και απορροφημένοι από τα δικά τους προβλήματα.

Στο Νησί των Νεκρών

Αναπτύσσει το νοερό διάλογο των δυο γυναικών μέσα από τις παράλληλες ιστορίες τους...

Η Ρουθ διαβάζει και κατανοεί τα συναισθήματα της απώλειας και της παραλυτικής μοναξιάς. Αγαπάει τον Όλιβερ, αλλά της λείπει η ζωή στην Νέα Υόρκη, η ζωή που άφησε πίσω για να έρθει να ζήσει εδώ μαζί του, σε αυτό το ερημικό απομονωμένο νησί (με το εμβληματικό όνομα Νησί των Νεκρών. Η ασφυκτική ατμόσφαιρα της απομονωμένης, μικρής κοινότητας, αποδίδεται αριστοτεχνικά). Δεν μπορεί να ολοκληρώσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο που γράφει εδώ και χρόνια, οπότε βυθίζεται στην ανάγνωση του ημερολογίου της Νάο και ταυτόχρονα ψάχνει επίμονα στο ιντερνέτ να βρει στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη της κοπέλας και της οικογένειάς της, και ίσως να μάθει κάτι για την τύχη τους.

Η Οζέκι αναπτύσσει το νοερό διάλογο των δυο γυναικών μέσα από τις παράλληλες ιστορίες τους: την ιστορία μιας δημιουργού που υποφέρει από έλλειψη έμπνευσης και πνευματική παραλυσία και στη συγγραφέα του ημερολογίου που απλώνει το χέρι μέσα στον ωκεανό του χρόνου για να τη φθάσει. Η Ρουθ και η Ναόκο στον αγώνα τους να βρουν ένα κάποιο νόημα στη ζωή που τους δόθηκε, θα επιστρατεύσουν τα πάντα: από τη μυθολογία και την ιστορία της Ιαπωνίας έως την κβαντική φυσική, την ευρωπαϊκή κουλτούρα και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία.

Ανεργία και Ζεν

Η μόνη παρηγοριά για τη Ναόκο είναι η εκατοντάχρονη προγιαγιά της Ζίκο, μια μοναχή βουδίστρια που υπήρξε φεμινίστρια και αναρχική στα νιάτα της και η οποία τη μυεί στο Ζεν κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών της.

Υπάρχει επίσης μια λεπτομερής, μάλλον ρεαλιστική περιγραφή της σύγχρονης γιαπωνέζικης κοινωνίας: οι άντρες ισοπεδωμένοι από το φόρτο εργασίας ή άνεργοι, οι νεαρές κοπέλες ευάλωτες, θύματα προς εκμετάλλευση, με ελάχιστες εξόδους διαφυγής από τους υπάρχοντες για εκείνες ρόλους, τα παιδιά σκληρά και ανελέητα. Στο σχολείο, οι συμμαθητές της Ναόκο είναι ιδιαίτερα ευφάνταστοι με τα βασανιστήρια που της σκαρώνουν. Τη δέρνουν και τη σημαδεύουν, οργανώνουν την κηδεία της, της φέρονται σαν να είναι αόρατη και τη βιντεοσκοπούν κρυφά στην τουαλέτα για να ανεβάσουν αργότερα το βίντεο στο ιντερνέτ. Η μόνη παρηγοριά για τη Ναόκο είναι η εκατοντάχρονη προγιαγιά της Ζίκο, μια μοναχή βουδίστρια που υπήρξε φεμινίστρια και αναρχική στα νιάτα της και η οποία τη μυεί στο Ζεν κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών της.

Το σκοτεινότερο σημείο του μυθιστορήματος είναι το κρυφό ημερολόγιο του γιου της Ζίκο, του Χαρούκι 1, το οποίο η Ρουθ ανακαλύπτει ανάμεσα στις επιστολές στο βαλιτσάκι της Ναόκο. Εκεί καταγράφεται η αγωνία ενός φοιτητή της φιλοσοφίας αναγκασμένου να γίνει πιλότος-καμικάζι κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και μια εκ βαθέων ομολογία για την αξία της ζωής, μια ελπιδοφόρα μαρτυρία που αντιτάσσεται στις πεποιθήσεις του Χαρούκι 2, πατέρα της Ναόκο.

Στο πυκνό σε νοήματα και ιδέες μυθιστόρημα της Ρουθ Οζέκι, που ήταν υποψήφιο για το Μπούκερ του 2013, κυρίαρχη είναι και η ιδέα της στενής και συνεχώς μεταβαλλόμενης σχέσης συγγραφέα/ αναγνώστη, οι οποίοι ενίοτε αλλάζουν ρόλους. Όταν ο δεύτερος βρεθεί αντιμέτωπος με τη λευκή σελίδα, θα αναλάβει τη συνέχιση του κειμένου. Η εξαφάνιση του κειμένου σημαίνει πως ήρθε η ώρα ο αναγνώστης να πάρει τα ηνία της ιστορίας.

Το μυθιστόρημα τελειώνει με μια τρυφερή επιστολή της Ρουθ προς τη Ναόκο – ένα κλείσιμο του ματιού της συγγραφέως προς τους δικούς της αναγνώστες: μόλις η αναζήτηση του χαμένου χρόνου ολοκληρωθεί, θα έχει ενεργοποιηθεί η πίστη και οι δυνάμεις εκείνες που θα είναι ικανές να τον ξανακερδίσουν.

ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ 

ozeki-exofylloΜια ιστορία για το παρόν
Ρουθ Οζέκι
Μτφρ: Θανάσης Ζάβαλος
Εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2013
Τιμή € 17,50, σελ. 604

 politeia-link

 

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το πέρασμα του μακελάρη, του Τζον Γουίλιαμς

Το πέρασμα του μακελάρη, του Τζον Γουίλιαμς

Για το μυθιστόρημα του John Williams «Το πέρασμα του μακελάρη» (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Gutenberg).

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Το πέρασμα του μακελάρη, ένα μυθιστόρημα-«γουέστερν» από τον συγγραφέα του Στόουνερ, Τζον Γουίλια...

Χιλιανός ποιητής, του Αλεχάντρο Σάμπρα – Άνδρες εραστές, άνδρες ποιητές

Χιλιανός ποιητής, του Αλεχάντρο Σάμπρα – Άνδρες εραστές, άνδρες ποιητές

Για το μυθιστόρημα του Alejandro Zambra «Χιλιανός ποιητής» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

«Πρώιμο έργο», «Οικογενειακή επανένωση», «Poetry in motion» και «Πάρκε ντελ Ρεκουέρδο» («Το πάρκο των αναμνήσεων») τιτλ...

Η δίκη, του Φραντς Κάφκα

Η δίκη, του Φραντς Κάφκα

Για το εμβληματικό μυθιστόρημα του Franz Kafka «Η δίκη» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες). Στην κεντρική εικόνα, ο Άντονι Πέρκινς με τον Όρσον Γουέλς, από την ομότιτλη ταινία του Όρσον Γουέλς (1962).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Οι βιογράφοι, μετά λόγου γν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαΐου 1862, πέθανε σε ηλικία 44 ετών από φυματίωση στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης ο Αμερικανός φιλόσοφος, φυσιοδίφης και συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί στις 12 Ιουλίου 1817, το τρίτο παιδί ...

Δύο ποιήματα του Γιώργου Κοζία

Δύο ποιήματα του Γιώργου Κοζία

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γιώργος Κοζίας.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

HOTEL DE LA GLORIA

Ελάτε… Δεν είναι μακριά!
Ελάτε πιο γυμνοί στο Τίποτε
με την ομορφιά
ελάτε νύμφες...


5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Μητάς με αφορμή τη νουβέλα του «Τα δύο δώρα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τη νουβέλα σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Παναγή Παναγιωτόπουλου «Περιπέτειες της μεσαίας τάξης – Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την επιστολική νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού «Άρης», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Ένας ερευνητή...

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ