ruth-ozekis-a-tale-for-the-time-being

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Στο «Μια ιστορία για το παρόν» εμπεριέχονται πολλές από τις ιστορίες που βιώνουμε την τελευταία δεκαετία: βασανιστική καθημερινότητα, ανεργία και οι συνέπειές της στα μέλη της οικογένειας, κακοποίηση παιδιών στα σχολεία, πορνεία, η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, ο φόβος για την επιβίωση, η αδυναμία άντλησης κάποιου νοήματος, οικονομική και υπαρξιακή κρίση, αυτοκτονίες και φυσικές καταστροφές. Αυτές είναι κάποιες από τις ιστορίες που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος και η Οζέκι στον αντίποδα βάζει τη δυτική φιλοσοφία και το Ζεν, τη κβαντική φυσική και τη λογοτεχνία, προκειμένου να εξισορροπήσει το δράμα του σύγχρονου ανθρώπου μετά το τσουνάμι των σοκαριστικών ανατροπών που έχει υποστεί.

Η Ρουθ Οζέκι κατορθώνει να συνδυάσει την απολαυστική αφήγηση με μια βαθειά αναδίφηση στα μεγάλα υπαρξιακά θέματα και στην αγωνιώδη αναζήτηση του νοήματος όλων αυτών που μας συμβαίνουν. Από την πρώτη σελίδα μας υποδέχεται μια φωνή φρέσκια και παιχνιδιάρικη, μια φωνή αθώα αλλά γεμάτη γρίφους η οποία διεκδικεί την προσοχή μας αλλά και την προσοχή εκείνης στα χέρια της οποίας έφθασε το ημερολόγιο. Ένα ημερολόγιο το οποίο παρασύρθηκε από τα ρεύματα του ωκεανού και ξεβράστηκε στις ακτές ενός καναδικού νησιού, πιθανότατα μετά το τσουνάμι στην Ιαπωνία.

«Γεια σου! Με λένε Νάο και είμαι ένα ον του χρόνου», γράφει ένα κορίτσι δεκαέξι χρόνων με μοβ στιλό και αδέξια γραφή, ένα κορίτσι με απροκάλυπτη ειλικρίνεια και αμεσότητα. «Ένα ον του χρόνου, είναι ένα ον που ζει μέσα στο χρόνο, δηλαδή σαν εσένα ή όποιο άλλο ον ζει, έχει ζήσει ή πρόκειται να ζήσει... αυτό που διαβάζεις τυχαίνει να είναι το ημερολόγιο των τελευταίων ημερών μου πάνω στη γη».

Περιπλανώμενα αντικείμενα

Η Ρουθ Οζέκι κατορθώνει να συνδυάσει την απολαυστική αφήγηση με μια βαθειά αναδίφηση στα μεγάλα υπαρξιακά θέματα. 

Λίγο πιο κάτω μαθαίνουμε πως η γυναίκα που βρήκε το ημερολόγιο της Νάο ή Ναόκο είναι η Ρουθ, μια αμερικανίδα μυθιστοριογράφος. Tο βρήκε στην παραλία, τυλιγμένο σε μια πλαστική σακούλα και ασφαλισμένο μέσα σε ένα παιδικό βαλιτσάκι, απ' αυτά που οι μαθητές βάζουν το κολατσιό τους, μαζί με μια σειρά από παλιές επιστολές. Το ημερολόγιο είναι κρυμμένο μέσα στο εξώφυλλο μιας παλιότερης έκδοσης του «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο» του Μαρσέλ Προυστ. Ο σύζυγος της Ρουθ, Όλιβερ, ενθουσιάζεται με την ιδέα πως αυτό το βαλιτσάκι ήρθε από το Τόκιο στο νησί τους, ένα νησί της Βρετανικής Κολούμπια του Καναδά. Εκείνος πιστεύει πως είναι μέρος από τα περιπλανώμενα αντικείμενα που παρασύρθηκαν από το τσουνάμι που χτύπησε την Ιαπωνία το 2011. Τη δε Ρουθ την απασχολεί περισσότερο η απειλή της Νάο για αυτοκτονία.

ozeki-photoΗ Νάο ή Ναόκο (το Νάο είναι και παρήχηση του αγγλικού Now) γράφει πως πέρασε την παιδική της ηλικία στην Καλιφόρνια, όπου ο πατέρας της εργαζόταν ως προγραμματιστής. Όταν έσκασε η φούσκα στο dot-com αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στο Τόκιο λίγο μετά το 2000 κι αυτή ήταν η αρχή των δεινών της. Στο σχολείο είναι για όλους το μαύρο πρόβατο. Ο πατέρας της, ο Χαρούκι, άνεργος και ντροπιασμένος είναι ανίκανος να προστατεύσει τη Ναόκο από την άγρια παρενόχληση που υφίσταται από τους συμμαθητές της και προσπαθεί κατ' επανάληψη να δώσει τέλος στη ζωή του. Η δε μητέρα της –-αφού περάσει το στάδιο της άρνησης με μοναδική καταφυγή τις επισκέψεις της σε ένα ενυδρείο, όπου για ώρες παρακολουθεί τις μέδουσες– γίνεται εκείνη ο "κουβαλητής" πιάνοντας δουλειά σε εκδοτικό οίκο ως επιμελήτρια, με αποτέλεσμα να έχει ελάχιστο χρόνο για την κόρη της. Η Ναόκο, τρομοκρατημένη, διαπιστώνει πως δεν υπάρχει κανείς στον οποίο να μπορεί να στηριχτεί, πως όλοι οι ενήλικες είναι είτε αδύναμοι να την προστατεύσουν είτε αδιάφοροι και απορροφημένοι από τα δικά τους προβλήματα.

Στο Νησί των Νεκρών

Αναπτύσσει το νοερό διάλογο των δυο γυναικών μέσα από τις παράλληλες ιστορίες τους...

Η Ρουθ διαβάζει και κατανοεί τα συναισθήματα της απώλειας και της παραλυτικής μοναξιάς. Αγαπάει τον Όλιβερ, αλλά της λείπει η ζωή στην Νέα Υόρκη, η ζωή που άφησε πίσω για να έρθει να ζήσει εδώ μαζί του, σε αυτό το ερημικό απομονωμένο νησί (με το εμβληματικό όνομα Νησί των Νεκρών. Η ασφυκτική ατμόσφαιρα της απομονωμένης, μικρής κοινότητας, αποδίδεται αριστοτεχνικά). Δεν μπορεί να ολοκληρώσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο που γράφει εδώ και χρόνια, οπότε βυθίζεται στην ανάγνωση του ημερολογίου της Νάο και ταυτόχρονα ψάχνει επίμονα στο ιντερνέτ να βρει στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη της κοπέλας και της οικογένειάς της, και ίσως να μάθει κάτι για την τύχη τους.

Η Οζέκι αναπτύσσει το νοερό διάλογο των δυο γυναικών μέσα από τις παράλληλες ιστορίες τους: την ιστορία μιας δημιουργού που υποφέρει από έλλειψη έμπνευσης και πνευματική παραλυσία και στη συγγραφέα του ημερολογίου που απλώνει το χέρι μέσα στον ωκεανό του χρόνου για να τη φθάσει. Η Ρουθ και η Ναόκο στον αγώνα τους να βρουν ένα κάποιο νόημα στη ζωή που τους δόθηκε, θα επιστρατεύσουν τα πάντα: από τη μυθολογία και την ιστορία της Ιαπωνίας έως την κβαντική φυσική, την ευρωπαϊκή κουλτούρα και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία.

Ανεργία και Ζεν

Η μόνη παρηγοριά για τη Ναόκο είναι η εκατοντάχρονη προγιαγιά της Ζίκο, μια μοναχή βουδίστρια που υπήρξε φεμινίστρια και αναρχική στα νιάτα της και η οποία τη μυεί στο Ζεν κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών της.

Υπάρχει επίσης μια λεπτομερής, μάλλον ρεαλιστική περιγραφή της σύγχρονης γιαπωνέζικης κοινωνίας: οι άντρες ισοπεδωμένοι από το φόρτο εργασίας ή άνεργοι, οι νεαρές κοπέλες ευάλωτες, θύματα προς εκμετάλλευση, με ελάχιστες εξόδους διαφυγής από τους υπάρχοντες για εκείνες ρόλους, τα παιδιά σκληρά και ανελέητα. Στο σχολείο, οι συμμαθητές της Ναόκο είναι ιδιαίτερα ευφάνταστοι με τα βασανιστήρια που της σκαρώνουν. Τη δέρνουν και τη σημαδεύουν, οργανώνουν την κηδεία της, της φέρονται σαν να είναι αόρατη και τη βιντεοσκοπούν κρυφά στην τουαλέτα για να ανεβάσουν αργότερα το βίντεο στο ιντερνέτ. Η μόνη παρηγοριά για τη Ναόκο είναι η εκατοντάχρονη προγιαγιά της Ζίκο, μια μοναχή βουδίστρια που υπήρξε φεμινίστρια και αναρχική στα νιάτα της και η οποία τη μυεί στο Ζεν κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών της.

Το σκοτεινότερο σημείο του μυθιστορήματος είναι το κρυφό ημερολόγιο του γιου της Ζίκο, του Χαρούκι 1, το οποίο η Ρουθ ανακαλύπτει ανάμεσα στις επιστολές στο βαλιτσάκι της Ναόκο. Εκεί καταγράφεται η αγωνία ενός φοιτητή της φιλοσοφίας αναγκασμένου να γίνει πιλότος-καμικάζι κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και μια εκ βαθέων ομολογία για την αξία της ζωής, μια ελπιδοφόρα μαρτυρία που αντιτάσσεται στις πεποιθήσεις του Χαρούκι 2, πατέρα της Ναόκο.

Στο πυκνό σε νοήματα και ιδέες μυθιστόρημα της Ρουθ Οζέκι, που ήταν υποψήφιο για το Μπούκερ του 2013, κυρίαρχη είναι και η ιδέα της στενής και συνεχώς μεταβαλλόμενης σχέσης συγγραφέα/ αναγνώστη, οι οποίοι ενίοτε αλλάζουν ρόλους. Όταν ο δεύτερος βρεθεί αντιμέτωπος με τη λευκή σελίδα, θα αναλάβει τη συνέχιση του κειμένου. Η εξαφάνιση του κειμένου σημαίνει πως ήρθε η ώρα ο αναγνώστης να πάρει τα ηνία της ιστορίας.

Το μυθιστόρημα τελειώνει με μια τρυφερή επιστολή της Ρουθ προς τη Ναόκο – ένα κλείσιμο του ματιού της συγγραφέως προς τους δικούς της αναγνώστες: μόλις η αναζήτηση του χαμένου χρόνου ολοκληρωθεί, θα έχει ενεργοποιηθεί η πίστη και οι δυνάμεις εκείνες που θα είναι ικανές να τον ξανακερδίσουν.

ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ 

ozeki-exofylloΜια ιστορία για το παρόν
Ρουθ Οζέκι
Μτφρ: Θανάσης Ζάβαλος
Εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2013
Τιμή € 17,50, σελ. 604

 politeia-link

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ