«Υπερβάσεις» της Λουίζ Κένεντι (κριτική) – Μια ερωτική ιστορία με φόντο το ταραγμένο Μπέλφαστ

Για το μυθιστόρημα της Λουίζ Κένεντι [Louise Kennedy] «Υπερβάσεις» (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός). 

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Οι Υπερβάσεις (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός) είναι ένα μυθιστόρημα που μας μεταφέρει στο ταραγμένο Μπέλφαστ, στη Βόρεια Ιρλανδία, στα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα, για να μας διηγηθεί, πρωτίστως, μια δυνατή ερωτική ιστορία.

Το μίσος για τους εχθρούς

Η Κούσλα, καθολική το θρήσκευμα όπως μαρτυρά και το παραδοσιακό όνομά της, είναι μόλις 24 χρονών, αλλά νιώθει ότι η ζωή της περνάει και χάνεται άδοξα. Ζει με την αλκοολική μητέρα της, λίγο έξω από το Μπέλφαστ, μια πόλη που έχει παραδοθεί στις Ταραχές, όπου βομβιστικές ενέργειες και δολοφονίες συνθέτουν ένα αιματηρό κοκτέιλ βίας.

Τα απογεύματα βοηθάει τον αδερφό της στο οικογενειακό μπαρ, την επιχείρηση που τους άφησε ο πατέρας τους πριν πεθάνει, ενώ τα πρωινά δουλεύει σαν δασκάλα στο τοπικό σχολείο.

Το μίσος για τους εχθρούς, τους προτεστάντες (Ιρλανδούς ή Βρετανούς, δεν φαίνεται να κάνει μεγάλη διαφορά) καλλιεργείται στα παιδιά από τα μικράτα τους, με τους ιερείς να πρωτοστατούν σε μισαλλοδοξία.

upervaseis 2

Ένα αντίδοτο στην παραφροσύνη

Μέσα στο οικογενειακό μπαρ, όπου είναι αναγκασμένη να ανέχεται τα σεξιστικά σχόλια των Βρετανών στρατιωτών που συμπεριφέρονται σαν δυνάμεις κατοχής, θα γνωρίσει έναν άντρα πολύ μεγαλύτερό της, που τη γοητεύει αμέσως με τους τρόπους του και την εμφάνισή του. Πρόκειται για τον δικηγόρο Μάικλ Αγκνιού, προτεστάντη στο θρήσκευμα και υπερασπιστή των δικαιωμάτων των πολιτικών κρατουμένων, μια σεβάσμια μορφή στην ευρύτερη περιοχή.

Μια τέτοια σχέση, από τη φύση της περιορισμένη και εν μέρει αυτοκαταστροφική, μέσα στο συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο παίρνει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις [...]

Ο Μάικλ είναι παντρεμένος και πατέρας δύο κοριτσιών, ελαφρώς νεότερων από την Κούσλα. Μολαταύτα, μια έντονη ερωτική σχέση ξεκινάει ανάμεσά τους, που εξελίσσεται σε κρυφό δεσμό, με μυστικές συναντήσεις στο σπίτι του.

Μια τέτοια σχέση, από τη φύση της περιορισμένη και εν μέρει αυτοκαταστροφική, μέσα στο συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο παίρνει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις: γίνεται αντίδοτο στην παραφροσύνη και τον πόλεμο όλων εναντίων όλων που είναι η καθημερινότητα στο Μπέλφαστ της εποχής.

Λουίζ Κένεντι

Η Λουίζ Κένεντι, γεννημένη το 1967, μεγάλωσε σε μια μικρή πόλη έξω από το Μπέλφαστ. Οι Υπερβάσεις είναι το πρώτο της μυθιστόρημα, το οποίο διακρίθηκε ως το Ντεμπούτο της Χρονιάς στα British Book Awards, ως το Μυθιστόρημα της Χρονιάς στο πλαίσιο των An Post Irish Book Awards, ενώ συμπεριλαμβανόταν στη βραχεία λίστα για το Women’s Prize for Fiction, για το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα των βιβλιοπωλείων Waterstones και για το αντίστοιχο Βραβείο των βιβλιοπωλείων Barnes and Noble. Είχε προηγηθεί η συλλογή διηγημάτων της The End of the World Is a Cul de Sac, η οποία τιμήθηκε με το John McGahern Prize. Κείμενά της έχουν δημοσιευτεί σε έντυπα όπως The Guardian, The Irish Times, αλλά και στο BBC Radio 4. Πριν ξεκινήσει τη συγγραφική της καριέρα, πέρασε σχεδόν τριάντα χρόνια δουλεύοντας ως σεφ. Ζει στο Σλάιγκο, στη βορειοδυτική Ιρλανδία.

Η ζωή συνεχίζεται (;)

Κι όμως, ακόμη και κάτω από τέτοιες συνθήκες, η ζωή μοιάζει να συνεχίζεται κανονικά. Τα παιδιά πηγαίνουν σχολείο, η Κούσλα προσπαθεί να συμπαρασταθεί στα πιο αδύναμα από αυτά, ειδικά στα αδέρφια μιας οικογένειας που ζουν στον κοντινό καταυλισμό, κι είναι άνθρωποι που συχνά μπαίνουν στο στόχαστρο επιθέσεων για θρησκευτικούς ή πολιτικούς λόγους.

Έτσι, όταν ο πατέρας του μαθητή της Ντέιβι δέχεται επίθεση και ξυλοκοπείται πολύ άγρια, η Κούσλα εμπλέκεται ακόμη περισσότερο, και βλέπει τον αντίκτυπο που έχει αυτό το τραυματικό γεγονός στο μεγαλύτερο αγόρι της οικογένειας, στον Τόμι.

Πόσες υπερβάσεις πρέπει να κάνει κανείς για να καταφέρει να έχει μια κανονική ζωή σε ένα παλαβό κοινωνικό πλαίσιο;

Στο μεταξύ, η συνύπαρξη με τη μητέρα στο σπίτι της γίνεται όλο και πιο δύσκολη, όπως και με τον στρατό κατοχής, που χώνει παντού τη μύτη του, στέλνοντας πολλά νέα παιδιά στην αγκαλιά των εξτρεμιστών.

Μια ψύχραιμη καταγραφή της καθημερινότητας

ΥπερβάσειςΈγραψα στην αρχή ότι η ιστορία της Κούσλα και του Μάικλ είναι μια ερωτική ιστορία, και σε μεγάλο βαθμό είναι αλήθεια. Οι ερωτικές σκηνές είναι ιδιαίτερα καλογραμμένες και υποβλητικές, χωρίς να γίνονται ηδονοβλεπτικές. Ταυτόχρονα όμως είναι μια ψύχραιμη καταγραφή της καθημερινότητας μέσα σε γενικευμένο εμφύλιο πόλεμο χαμηλής έντασης, όπου ο εχθρός και ο φίλος αλλάζουν πρόσωπο μέρα τη μέρα. Τα περισσότερα κεφάλαια ξεκινούν με την ολιγόλεπτη περιγραφή μιας είδησης, ξερά διατυπωμένης, που συνήθως αφορά έναν φόνο ή μια βομβιστική επίθεση, για να περάσει στη συνέχεια σε κάποια σκηνή της καθημερινότητας, στο σπίτι ή συχνότατα στο σχολείο. Το γράψιμο είναι απλό και στιβαρό, χωρίς πολλές περιγραφές, με προσήλωση στον καλό διάλογο και στους πειστικούς χαρακτήρες.

Πόσες υπερβάσεις πρέπει να κάνει κανείς για να καταφέρει να έχει μια κανονική ζωή σε ένα παλαβό κοινωνικό πλαίσιο; Το τέλος, συγκινητικό και αναπόφευκτο, υπογραμμίζει το στοιχείο του παραλογισμού που, αργά ή γρήγορα, παίρνει το πάνω χέρι σε κάθε εμφύλιο ή θρησκευτικό πόλεμο.

Οι Υπερβάσεις, μόλις το δεύτερο βιβλίο της Λουίζ Κένεντι, δικαίως θεωρήθηκε ένα ώριμο και συγκινητικό μυθιστόρημα, με υποδειγματική πρόζα. Στη χώρα μας κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε καλοδουλεμένη μετάφραση της Δέσποινας Δρακάκη.


 * Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συζήτηση με τον Δημοσθένη Κούρτοβικ με τίτλο «Σκοντάφτοντας σε ανοιχτά σύνορα» (εκδ. Πατάκη).

politeia link more

 

 

 

 

  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο μετρ του noir Ανδρέας Αποστολίδης έρχεται στο «υπόγειο»

Στο 40ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον μετρ του noir, σκηνοθέτη, συγγραφέα και μεταφραστή Ανδρέα Αποστολίδη, με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Roman-tica» (εκδ. Άγρα). Η συζή...

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ