Hannah Barry

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μπάρι Χάνα [Barry Hannah] «Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας Μπάρι Χάνα.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Οι Ψεύτες του νερού είναι μια συλλογή με τα καλύτερα κείμενα του Μπάρι Χάνα, ενός από τους κορυφαίους Αμερικανούς διηγηματογράφους. Κάποια από τα διηγήματα της συλλογής είχαν δημοσιευτεί όσο ήταν εν ζωή και άλλα δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό του. Και είναι η πρώτη φορά που το ελληνικό κοινό έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με το (μεταφρασμένο) έργο του.

Ο συγγραφέας γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Αμερικάνικο Νότο και ο τόπος αυτός αποτελεί το σκηνικό όπου εκτυλίσσονται οι ιστορίες του. Εκεί στον Νότο, όπου τα αποτελέσματα του Εμφυλίου είναι εμφανή, χρόνια μετά τη λήξη αυτού του πολέμου, όπου οι βετεράνοι του πολέμου της Κορέας έχουν επιστρέψει και προσπαθούν να βρουν τις ισορροπίες τους, όπου η φτώχεια και η ανασφάλεια αποτελούν σταθερές συνιστώσες της καθημερινότητας, όπου διακοπές σημαίνει το να ψαρεύει κανείς γατόψαρα στον βάλτο, όπου οι καταχρήσεις κάθε είδους σχεδόν επιβάλλονται, όπως επίσης οι προκαταλήψεις και ο ρατσισμός.

Είναι αργόσχολοι που μαζεύονται στην αποβάθρα και προσπαθούν να διηγηθούν ένα συναρπαστικό γεγονός αμφίβολης ισχύος και αληθοφάνειας, γιατί το ψέμα είναι ο μόνος τρόπος να διατηρήσουν τη λογική τους [...]

Οι ήρωες του Χάνα ζουν λοιπόν σε αυτές τις συνθήκες, δέσμιοι της μοναξιάς τους και καταδικασμένοι σε έναν τρόπο ζωής που μόνο ευτυχία δεν τους φέρνει. Είναι αργόσχολοι που μαζεύονται στην αποβάθρα και προσπαθούν να διηγηθούν ένα συναρπαστικό γεγονός αμφίβολης ισχύος και αληθοφάνειας, γιατί το ψέμα είναι ο μόνος τρόπος να διατηρήσουν τη λογική τους, είναι ψαράδες που προσπαθούν να πιάσουν ένα μεγάλο ψάρι, απλά για να αποδείξουν ότι μπορούν, κι όταν το πιάνουν στη συνέχεια το αφήνουν ελεύθερο. Είναι έφηβοι που προσπαθούν να κατανοήσουν και να συγχωρήσουν τον φόνο που έχουν διαπράξει συγγενικά τους πρόσωπα, είναι άλλοι που η μόνη τους επιθυμία είναι να αποκτήσουν έναν σκύλο, και μετανιώνουν που ποτέ δεν το τόλμησαν, που μετανιώνουν γι’ αυτή την αμαρτία της παράλειψης. Είναι κάποιοι που θεωρούν το σκάνδαλο ως τη μόνη ένδειξη πραγματικής ζωής, και ελπίζουν να προκαλέσουν τη ζωή με κάποιο τρόπο, είναι καιροσκόποι, που εκμεταλλεύονται την παραμικρή ευκαιρία, είναι άνθρωποι αποτυχημένοι από κάθε πλευρά, κάποιοι άλλοι που κουβαλούν το βάρος μιας ενοχής από το παρελθόν και συνεχίζουν την αξιοθρήνητη ζωή τους, είναι νέοι άνθρωποι χωρίς επιλογές και προοπτικές, και κάποιοι που δεν τολμούν να αγγίξουν την ευτυχία, γιατί πιστεύουν ότι είναι ικανή να τους συντρίψει.

Άλλοι που τολμούν να κάνουν αυτό που φοβούνται περισσότερο, που είναι βουτηγμένοι στη θλίψη, αλλά έχουν ψυχή, που επιθυμούν με πάθος το εξωτικό και ελάχιστα το συνηθισμένο, αλλά δεν μπορούν να καταλάβουν τι πάει τόσο στραβά με την τύχη τους, άνθρωποι εξαγριωμένοι από την πείνα, που ενώ είναι φτιαγμένοι από εμμονές και πόνο, θεωρούν τη ζωή ένα υπέροχο πράγμα. Άνθρωποι που είναι γεννημένοι για να αλληλοσκοτώνονται, που ζουν σε μια ατελείωτη αναμονή κάποιου απροσδιόριστου γεγονότος, μέσα σε μια τεράστια απόγνωση, σε έναν συνδυασμό αθωότητας, καταδίκης και μοιρολατρίας, που έχουν διαρκώς την αίσθηση ότι κάτι κακό θα συμβεί, κάτι κακό μεν, εξωφρενικό και κολασμένο, αλλά ταυτόχρονα και όμορφο, γιατί, τα πράγματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη, ασκούν ξεχωριστή γοητεία πάνω τους.

Μπάρι Χάνα

Ο Μπάρι Χάνα, γνήσιο τέκνο του αμερικανικού Νότου, γεννήθηκε το 1942 στο Μερίντιαν και πέθανε το 2010 στο Όξφορντ του Μισισίπι. Στις ΗΠA θεωρείται από τους επιφανέστερους πεζογράφους, από τους πιο διακεκριμένους επιγόνους του Φώκνερ και, στο πλαίσιο της ίδιας παράδοσης, απαράμιλλος εκπρόσωπος της λεγόμενης «γοτθικής» τεχνοτροπίας. Στη διάρκεια της ζωής του, εξέδωσε τέσσερις συλλογές διηγημάτων και οχτώ μυθιστορήματα, ενώ τιμήθηκε για το έργο του με σημαντικά βραβεία. Έπλασε ένα ξεχωριστό λογοτεχνικό σύμπαν, όπου οι καθημερινές ματαιώσεις των απλών ανθρώπων συναντιούνται, μέσα από τη ριζοσπαστική φωνή που καλλιέργησε, με τον Μπέκετ, τη Βίβλo και το μπίμποπ. Δίδαξε επί δεκαετίες δημιουργική γραφή σε πολλά πανεπιστήμια και διαμόρφωσε μια ολόκληρη γενιά νεότερων συγγραφέων. Μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Ο τόμος Ψεύτες του νερού, βασισμένος σε δημοσιευμένο αλλά και αδημοσίευτο υλικό που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του, αποτελεί μια ενδεικτική εκλογή από τις καλύτερες ιστορίες που έγραψε.

Συχνά μοτίβα η μουσική και η φωτιά

Οι ήρωες του Χάνα είναι σκληροτράχηλοι, αγαπούν τα όπλα, το ποτό και τις μηχανές, όπως και ο ίδιος ο συγγραφέας, είναι βγαλμένοι από την κόλαση, αλλά δεν τους λείπει η καλοσύνη και η τρυφερότητα, και θέλουν με κάθε τρόπο να κάνουν αισθητή την παρουσία τους. Σε πολλά από τα διηγήματα οι πρωταγωνιστές αγαπούν τη μουσική, παίζουν σε κάποια μπάντα και ταυτόχρονα, κάπου στο φόντο, κοντά τους ή μακριά τους, φαίνονται οι καπνοί από την πυρπόληση κάποιας εκκλησίας ή κάποιου άλλου στόχου. Η φωτιά στα διηγήματα του Χάνα έχει διπλό ρόλο: εκφράζει έναν τρόπο διαμαρτυρίας στις άθλιες συνθήκες ζωής, λειτουργεί όμως κι ως καταλυτικό στοιχείο στις περιπτώσεις που κάτι που χάλασε και χρειάζεται ανανέωση εκ βάθρων.

Μπροστά μας πραγματοποιούνται δυνατές εκρήξεις σε ένα πολύχρωμο λεκτικό σύμπαν και παρουσιάζεται, συνοδευόμενο από μουσική υπόκρουση, τέλεια φιλοτεχνημένο, το πορτρέτο ενός κόσμου αρπακτικών [...]

Δεξιοτέχνης του παράδοξου, ο συγγραφέας χτίζει ένα πολύ προσωπικό ύφος, ξαφνιάζει με την τόλμη στις εκφραστικές του επιλογές, χρησιμοποιεί πολύπλοκες συνδέσεις, εκπληκτικές μεταφορές, απρόβλεπτες προτάσεις, όπου οι ελεύθεροι συνειρμοί λειτουργούν απρόσκοπτα και η έλλειψη κανόνων γίνεται ο κανόνας. Μπροστά μας πραγματοποιούνται δυνατές εκρήξεις σε ένα πολύχρωμο λεκτικό σύμπαν και παρουσιάζεται, συνοδευόμενο από μουσική υπόκρουση, τέλεια φιλοτεχνημένο, το πορτρέτο ενός κόσμου αρπακτικών, με ακριβή απεικόνιση του κακού και της βαρβαρότητας της ανθρώπινης φύσης, όπου ο καθένας είναι ικανός για οτιδήποτε κι όπου καταρρίπτεται κάθε προϋπάρχουσα αυταπάτη για το αντίθετο. Όμως, και πάλι, ή μάλλον κυρίως τότε, η ποίηση είναι η απάντηση σε κάθε ερώτηση.

Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίεςΛογοτεχνία των αντιθέσεων, όπου υπάρχουν ταυτόχρονα το σωστό και το λάθος, η νίκη και η ήττα, το ιερό και το βέβηλο, το χιουμοριστικό και το τραγικό, η δημιουργία και η καταστροφή, το χάος και η έκσταση. Ιστορίες εγκιβωτισμένες μέσα σε άλλες ιστορίες, ιστορίες με θάνατο, μυστικά και σκοτάδι, ιστορίες με σκληρό ρεαλισμό αλλά και με σουρεαλιστικά στοιχεία. Έντονη προφορικότητα του κειμένου, μαύρο χιούμορ, ειρωνεία και σαρκασμός. Οι Ψεύτες του νερού, είναι μια συλλογή που από τις πρώτες σελίδες, υπόσχεται στον αναγνώστη μια συναρπαστική ανάγνωση.

Η εξαιρετική μετάφραση του Νίκου Α. Μάντη αναδεικνύει το ιδιαίτερο ύφος του συγγραφέα και φωτίζει στο έπακρο την ικανότητά των ηρώων του να μεταδίδουν στον αναγνώστη τη συγκίνηση που νιώθουν με κάθε τους ενέργεια, όσο σκοτεινή και αποτρόπαιη κι αν είναι αυτή.


* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Το σκάνδαλο είναι μούρλια, ανθρωπάκο. Είμαστε φτιαγμένοι από εμμονές και πόνο. Έτσι είναι όλοι οι άνθρωποι. Και όταν αυτά τα άγρια πράγματα δημοσιοποιούνται, και μας απαντούν με ουρλιαχτά, προσβάλλουν τη μόνη τίμια ιστορία που έχουμε να πούμε! Αυτό είναι αβάσταχτο! Υπέροχο! Τρομερό! Διαβάζεις ότι το αξιοθρήνητο θύμα εισάγεται στο ψυχιατρείο, ή σε κάποια ψευτοκλινική αποτοξίνωσης για πότες, ή σε μια μουντή φυλακή, αλλά αυτό είναι μονάχα για τον κόσμο, για να τους κλείνει την πόρτα στα μούτρα. Το μόνο που κάνουν είναι να ουρλιάζουν στον άνεμο, ανθρωπάκο, μέσα στην τίμια, αβάσταχτη ανθρωπινότητά τους!»

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Τσεχία στην πρωτοπορία της Ευρώπης: Καθιερώνει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία

Η Τσεχία στην πρωτοπορία της Ευρώπης: Καθιερώνει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία

Μετά το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ιρλανδία, την Ουκρανία και τη Γεωργία, η Τσεχία είναι η επόμενη χώρα της Ευρώπης που θεσπίζει μηδενικό ΦΠΑ στα βιβλία. Όλο και περισσότερες χώρες αντιλαμβάνονται τη σημασία που έχει ο κλάδος του βιβλίου στην ανάπτυξη και στην πολιτισμική πολυμορφία. «Είμαστε επιτέλους στην ...

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

Τα βραβεία του «Χάρτη» 2023 - Ο μακρύς κατάλογος

Τα βραβεία του «Χάρτη» 2023 - Ο μακρύς κατάλογος

Το διαδικτυακό περιοδικό Λόγου και Τέχνης Χάρτης (www.hartismag.gr) συνεχίζει για τρίτη χρονιά την απονομή ετήσιων βραβείων, με σκοπό την ανάδειξη των σημαντικότερων βιβλίων που κυκλοφόρησαν το περασμένο έτος. Η διάκριση αυτή προέρχεται από μια ευρεία ομάδα τακτικών συνεργατών του περιοδικού που, χωρίς δεσμεύσεις ή ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ