jack 728

Για το «Τζακ» της Μέριλιν Ρόμπινσον (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Ας ξεκινήσουμε υπογραμμίζοντας το εξής: Το «Τζακ» είναι μια πρωτότυπη και συγκινητική ερωτική ιστορία. Πρωτότυπη, ναι, γιατί αφορά τον έρωτα ενός λευκού με μια μαύρη, τη δεκαετία του 50 στο Σεντ Λούις του Μιζούρι, όταν μια τέτοια ένωση ήταν όχι μόνο έντονα κατακριτέα, και από τις δύο κοινότητες, ήταν και παράνομη. Συγκινητική, επίσης: Τόσο ο Τζακ, το απολωλός πρόβατο της οικογένειας Μπάουτον –τον οποίο η συγγραφέας μας έχει ήδη συστήσει στο παλιότερο μυθιστόρημά της Γκίλιαντ–, όσο και η Ντέλα, καθηγήτρια αγγλικών από το Μέμφις, είναι δυο ψυχές καθαρές και απόλυτες, και με τον ξεχωριστό τρόπο τους η καθεμιά «εκτός του κόσμου τούτου».

Σημείωση: Και οι δύο, είναι τέκνα ιερέων, ενώ η μεγαλύτερη σκηνή του μυθιστορήματος τους βρίσκει να περνούν τη νύχτα τους συζητώντας θεολογικά ζητήματα, αλλά κι εντελώς άσχετα πράγματα, μέσα σε ένα νεκροταφείο (βλ. κεντρική εικόνα).

Ναι, σε αυτό το μυθιστόρημα, η Μέριλιν Ρόμπινσον επιδεικνύει οξύτατη αίσθηση της ειρωνείας, καθώς και του χιούμορ.

Το μαύρο πρόβατο της οικογένειας

Ο Τζακ Μπάουτον, κεντρικός ήρωας και κρυφός αφηγητής αυτής της ιστορίας, είναι το μαύρο πρόβατο μιας πολυμελούς και θρησκευόμενης οικογένειας. Έχει αφήσει τον γενέθλιο τόπο, το επινοημένο Γκίλιαντ, και έχει έρθει στο φυλετικά διχασμένο Σέντ Λούις, σε αναζήτηση εξιλέωσης. Από μια παρεξήγηση, που ίσως ενέχει και μια ασύνειδη αναζήτηση τιμωρίας, βρίσκεται κατηγορούμενος για κλοπή και περνάει δύο χρόνια στη φυλακή.

Ανταλλάσουν βιβλία, διαβάζουν ποιήματα, απολαμβάνουν ο ένας την παρουσία του άλλου, μα ένα βράδυ που θα αποτολμήσουν μια κοινή έξοδο, όλα θα πάνε στραβά.

Να όμως που βγαίνοντας, η τύχη (ή η μοίρα) θα τον ρίξει πάνω στην γλυκύτατη Ντέλα, όταν μια βροχερή μέρα θα την βοηθήσει να μαζέψει τα χαρτιά της που σκορπίστηκαν στον δρόμο. Η έλξη ανάμεσά τους είναι άμεση, κι είναι μια έλξη τόσο σωματική όσο και πνευματική, σχεδόν υπαρξιακή, χωρίς όμως τίποτε το κραυγαλέο, το στομφώδες. Ανταλλάσουν βιβλία, διαβάζουν ποιήματα, απολαμβάνουν ο ένας την παρουσία του άλλου, μα ένα βράδυ που θα αποτολμήσουν μια κοινή έξοδο, όλα θα πάνε στραβά. Θα περάσουν πολλοί μήνες μέχρι την επόμενη συνάντησή τους, μια νύχτα στο νεκροταφείο της πόλης, εκεί όπου ο Τζακ περιπλανιέται ή και περνάει αρκετές από τις νύχτες του.

Εκ των υστέρων αντιλαμβανόμαστε ότι το νυχτερινό αυτό συναπάντημα δεν ήταν ίσως τόσο τυχαίο όσο έμοιαζε αρχικά…

jack robinson exofΧαρακτήρες βγαλμένοι από τη μεγάλη λογοτεχνία

Το Τζακ είναι ένα μυθιστόρημα με λίγη δράση και μακροσκελέστατους πλην απολαυστικούς διαλόγους. Η εναρκτήρια σκηνή, με τον Τζακ να ακολουθεί κατά πόδας την Ντέλα, τη βραδιά της εξόδου τους που όλα πήγαν κατά διαβόλου, είναι σκηνή ανθολογίας. Η χρονική σειρά με την οποία παρατίθενται τα γεγονότα δεν είναι γραμμική, ενώ πολλά κενά γεμίζουν στη συνέχεια συνθέτοντας τα πληρέστατα πορτρέτα των δύο ηρώων, και κυρίως του Τζακ.

Να πούμε τούτο: Ο Τζακ και η Ντέλα είναι χαρακτήρες βγαλμένοι από τη μεγάλη κλασική λογοτεχνία. Ο Τζακ, ειδικά, μοιάζει με μοντέρνα και αντιηρωική εκδοχή του Άμλετ, στον οποίο άλλωστε τόσο συχνά αναφέρεται. Αναποφάσιστος, μυστηριώδης, όμηρος δυνάμεων που τον ξεπερνούν, αλλά και διαυγής, οξυδερκής, ένα από αυτά τα πλάσματα που, λόγω μεγάλης ευαισθησίας και ιδιοσυγκρασίας, μοιάζουν να έχουν ήδη αναλώσει τη ζωή τους, σε μια εσωτερική περιδίνηση που τους εξωθεί προς την τραγωδία.

Η Ντέλα, από την άλλη, είναι ένα ακατέργαστο διαμάντι, που στην πορεία του βιβλίου, από σελίδα σε σελίδα, λάμπει όλο περισσότερο. Κάθε λέξη που βγαίνει από το στόμα της είναι αληθινή, πηγάζει από έναν αδιαπραγμάτευτο ηθικό πυρήνα, που δεν υφίσταται έξω από την επιθυμία για τον άλλον. Αταλάντευτη στο συναίσθημά της, είναι με κάποιον τρόπο ενορατική: Λες και προβλέπει τον κόσμο που έρχεται και αρνείται να τον προδώσει.

Το φυλετικό ζήτημα και η υπέρβασή του

Όπως σημείωσα και νωρίτερα, το Τζακ θα ξαφνιάσει ευχάριστα τους φίλους της σπουδαίας Αμερικανίδας συγγραφέα ενώ θα κερδίσει και νέους: Διαθέτει αλαφράδα, χιούμορ και σοφία, καθώς κι ένα ξεχωριστό ύφος αφήγησης που στην πορεία της ανάγνωσης γίνεται εθιστικό. Ενώ προφανώς διαπραγματεύεται το φυλετικό πρόβλημα που ταλανίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη σύστασή τους, με τις προκαταλήψεις να μην απουσιάζουν ούτε από την πλευρά της μαύρης κοινότητας, τελικά καταφέρνει να το υπερβεί, μέσα από τη μοναδικότητα των δυο κεντρικών χαρακτήρων, που δεν υποτάσσονται στο καλούπι καμιάς θεματικής.

Το Τζακ, της Μέριλιν Ρόμπινσον, έχει μεταφράσει με γνώση και ευαισθησία η Κατερίνα Σχινά, κι έχουν εκδώσει με φροντίδα και τυποτεχνική ποιότητα οι εκδόσεις Μεταίχμιο. Πρόκειται αναμφίβολα για μια από τις σημαντικότερες Αμερικανίδες συγγραφείς εν ζωή – κι ίσως την πλέον πρωτότυπης.

politeia link more

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

«Μας καταβροχθίζει η φωτιά» του Ζάουμε Καμπρέ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Ζάουμε Καμπρέ «Μας καταβροχθίζει η φωτιά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση του Ευρυβιάδη Σοφού.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Γνωρίσαμε τον Ζάουμε Καμπρέ με το υπέροχο Οι φωνές το...

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Ο επιβάτης» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Όταν ο Ψηλός Τζον, αγαπημένος φίλος του πρωταγωνιστή Μπόμπι Γουέστερν, τον αποκαλεί Ιππότη, ο αναγνώστης νι...

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η Θεσσαλονίκη εκτός των τειχών»

Ο εκδοτικός οίκος University Studio Press΄σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Κολώνα «Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ - Εικονογραφία της συνοικίας των Εξοχών (1885-1912)», την Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου, στις 19:00, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ), Λεωφόρος Μεγάλου Αλεξάνδρου...

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ