KLEIDARITHMOS PRAKTORAS SONYA kentriki

Για το μυθιστόρημα «Πράκτορας Σόνυα» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης) του Ben Macintyre που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στη φωτογραφία, η Ούρσουλα Κουτσίνσκι, ή αλλιώς, πράκτορας Σόνυα.

Της Λεύκης Σαραντινού

Τη ζωή μιας άγνωστης στους περισσότερους από εμάς κατασκόπου, εκείνη της Ούρσουλας Κουτσίνσκι, έρχεται να μας αφηγηθεί ο ειδικευμένος στις κατασκοπευτικές ιστορίες συγγραφέας και δημοσιογράφος, ο Μπεν Μακιντάιρ στο Πράκτορας Σόνυα, ένα βιβλίο ιστορικό και βιογραφικό, που προσιδιάζει όμως περισσότερο στο μυθιστόρημα.

KALEIDOSKOPIO Ben Macintyre USE credit Justine StoddartΟ Μπεν Μακιντάιρ (φωτογραφία αριστερά, @Justine Soddart) αρθρογράφος της εφημρίδας Times στο παρελθόν εργάστηκε ως ανταποκριτής της εφημερίδας σε Νέα Υόρκη, Ουάσινγκτον και Παρίσι και είναι γνωστός στο ελληνικό κοινό μέσα από τα βιβλία του Επιχείρηση Κιμάς και Ο κατάσκοπος και ο προδότης. Όσοι τα έχουν διαβάσει γνωρίζουν ότι ο Μακιντάιρ διαθέτει αναμφισβήτητα το χάρισμα του δεινού αφηγητή.

Στο τελευταίο του βιβλίο όμως, το Πράκτορας Σόνυα, η ίδια η Ιστορία αποδεικνύεται ακόμα πιο ικανός αφηγητής από τον ίδιο. Και αυτό διότι η βιογραφία της πράκτορα Ούρσουλα Κουτσίνσκι, της Γερμανοεβραίας που κατασκόπευσε επί είκοσι ολόκληρα χρόνια για λογαριασμό της Σοβιετικής Ένωσης με το ψευδώνυμο Σόνυα, είναι από μόνη της πολύ πιο συναρπαστική και ενδιαφέρουσα από όσο θα μπορούσε να φανταστεί ποτέ κανείς. Μπορεί η πράκτορας Σόνυα να μην απέκτησε τη φήμη της διαβόητης Μάτα Χάρι, η ζωή της όμως ήταν εφάμιλλη σε κινδύνους και μυστικότητα, όπως άλλωστε και εκείνη της διάσημης ομολόγου της.

Τα παιδιά της και η «βιτρίνα» της «νοικοκυράς», ήταν, αναντίρρητα η καλύτερη κάλυψη που θα μπορούσε να έχει μια κατάσκοπος, αφού της επέτρεπαν να διασκεδάζει τις όποιες υποψίες. 

Η Ούρσουλα γαλουχήθηκε στο Βερολίνο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και γνώρισε από νωρίς τη φτώχεια και την αδικία που κυριαρχούσαν στη Γερμανία μετά την ταπεινωτική ήττα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε αυτό το πλαίσιο μετατρέπηκε σε μια ευπειθή κομμουνίστρια. Ακολουθώντας τον αρχιτέκτονα σύζυγό της στη Σανγκάη το 1930, η Ούρσουλα θα μυηθεί στην κατασκοπία από τη στενή της φίλη και συγγραφέα, Άγκνες Σμέντλεϊ. Έκτοτε θα παραμείνει επί είκοσι συναπτά έτη πιστή οπαδός του κομμουνισμού και θα ανταμειφθεί με τον βαθμό του συνταγματάρχη για τις κατασκοπευτικές της υπηρεσίες στην ΕΣΣΔ.

KLEIDARITHMOS PRAKTORAS SONYA exwfylloΗ αξιοθαύμαστη Ούρσουλα-Σόνυα κατάφερνε να συνδυάζει την κατασκοπευτική δράση με τη μητρότητα. Απέκτησε τρία παιδιά με τρεις διαφορετικούς άντρες. Το πρώτο της παιδί, ο Μίχαελ, ήταν του πρώτου κατά σειρά συζύγου της, του Ρούντολφ Χάμπουργκερ και τα άλλα δύο καρποί των σχέσεών της με έτερους κατασκόπους της Σοβιετικής Ένωσης.

H Oύρσουλα-Σόνυα εκπαιδεύτηκε στη Μόσχα, μαθαίνοντας να κατασκευάζει πομπούς. Έτσι μετέδιδε, από τις χώρες στις οποίες διαβιούσε, ένα σωρό χρήσιμες πληροφορίες για το σταλινικό καθεστώς της Ρωσίας. Τα παιδιά της και η «βιτρίνα» της «νοικοκυράς», ήταν, αναντίρρητα η καλύτερη κάλυψη που θα μπορούσε να έχει μια κατάσκοπος, αφού της επέτρεπαν να διασκεδάζει τις όποιες υποψίες των γύρω της με πειστικό τρόπο.

Κομβικό σημείο της δράσης της θεωρείται η γνωριμία της με τον Κλάους Φουξ, τον κατάσκοπο και φυσικό επιστήμονα που εργαζόταν στο «Πρόγραμμα Μανχάταν» για τη δημιουργία της ατομικής βόμβας και κατάφερε να κλέψει τα σχέδια για την κατασκευή της και να τα παραδώσει στους Σοβιετικούς. Η πράκτορας ήταν ο σύνδεσμός του και ο διαβιβαστής στα κεντρικά των απόρρητων αυτών πληροφοριών. Έτσι, ο Στάλιν γνώριζε τα πάντα για την ατομική βόμβα, ενώ οι Σύμμαχοι δεν είχαν την παραμικρή ιδέα ότι ο Σοβιετικός δικτάτορας γνώριζε λεπτομέρειες  για το υποτιθέμενο «απόρρητο» σχέδιό τους.

KLEIDARITHMOS PRAKTORAS SONYA eswterikh
Η Ούρσουλα Κουτσίνσκι, ή αλλιώς η πράκτορας Σόνυα με τα τρία παιδιά της.
 

Η Ούρσουλα επέζησε της «Μεγάλης Εκκαθάρισης» του Στάλιν το 1937 και δεν συνελήφθη ποτέ από την αστυνομία των χωρών στις οποίες έζησε. Υπήρξε τυχερή, όσο και ικανή, μια γυναίκα προικισμένη με σπάνιες φυσικές και ψυχολογικές αντοχές. Προς το τέλος της ζωής της αποσύρθηκε από την κατασκοπία και υπήρξε και πάλι εξαιρετικά τυχερή που το σύστημα την άφησε έτσι απλά να φύγει, χωρίς κυρώσεις. Έκτοτε έγινε συγγραφέας, με το ψευδώνυμο Ρουθ Βέρνερ, γράφοντας κυρίως βιβλία για νέους και παιδιά, αλλά και την αυτοβιογραφία της. Χάρη στο ημερολόγιο και τις σημειώσεις που τόσο σχολαστικά κρατούσε είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε λεπτομέρειες για την προσωπική της ζωή. Μια ζωή απίθανη, σαν παραμύθι, την οποία αφηγείται με μεγάλη γλαφυρότητα ο Μπεν Μακιντάιρ.

Λεύκη Σαραντινού είναι ιστορικός, καθηγήτρια μουσικής και συγγραφέας. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η Ούρσουλα Κουτσίνσκι έζησε πολύ, όπως είχε προβλέψει ο γηραιός τεχνίτης πορσελάνης. Ήταν δέκα χρονών όταν ξέσπασε η επανάσταση των μπολσεβίκων, και ογδόντα δύο όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου. {...} Πέρασε όλη την ενήλικη ζωή της αγωνιζόμενη για κάτι που πίστευε ότι ήταν σωστό και πέθανε γνωρίζοντας ότι μεγάλο μέρος του ήταν λάθος. Μολοντούτο, κοίταζε στο παρελθόν με ικανοποίηση: Είχε παλέψει ενάντια στον ναζισμό, είχε αγαπήσει πολύ, είχε μεγαλώσει παιδιά, είχε γράψει μια μικρή βιβλιοθήκη από καλά βιβλία και είχε βοηθήσει τη Σοβιετική Ένωση να συμβαδίσει με τη Δύση στον πυρηνικό εξοπλισμό, διασφαλίζοντας μιαν εύθραυστη ειρήνη».

politeia link more


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

Για το μυθιστόρημα «Οι κεφαλές του Κέρβερου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος) της Φράνσις Στίβενς που κυκλοφορεία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στην κεντρική φωτογραφία, η συγγραφέας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Γεννημένη το 1884, ...

«Νοσταλγία», του Μίρτσεα Καρταρέσκου – Το καλτ αριστούργημα του κορυφαίου της ρουμανικής «γενιάς με τα τζιν»

«Νοσταλγία», του Μίρτσεα Καρταρέσκου – Το καλτ αριστούργημα του κορυφαίου της ρουμανικής «γενιάς με τα τζιν»

Για το μυθιστόρημα του Mircea Cărtărescu «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Κατά τα λεγόμενα του Χάρολντ Μπλουμ υπάρχουν δύο καταγωγικές γραμμές στο διήγημα και το μυθιστόρημα: η μία ξεκινά από τον Θερβάντε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Συνέντευξη με τον ιστορικό Αριστείδη Χατζή, με αφορμή το βιβλίο του «Ο Ενδοξότερος Αγώνας, Η Ελληνική Επανάσταση του 1821» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Του K.B. Κατσουλάρη

Έχετε εμπνευστεί τον τίτλο του βιβλίου σας από μια επισ...

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

Για την εικονογραφημένη παραμυθική ιστορία «Μάντρα, Μάντρα τι μαγειρεύεις», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου, σε εικονογράφηση Αιμιλίας Κονταίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ένα μεγάλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ