machiavelli

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα είχε φύγει από την ζωή ο Ιταλός Νικολό Μακιαβέλι, που έμεινε στην ιστορία για το βιβλίο του «Ο ηγεμόνας», το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πολιτικά κείμενα και στάθηκε η αφορμή για να ταυτιστεί το όνομα του συγγραφέα του με την έννοια της πολιτικής θεωρίας με την οποία η εκάστοτε κυβέρνηση μιας χώρας, ανάλογα με τις περιστάσεις, μεταχειρίζεται οποιοδήποτε μέσο, ηθικά σωστό ή όχι, για την προστασία του κράτους. Κατ’ επέκταση ως μακιαβελισμός νοείται και η αμοραλιστική στάση, ταυτόσημη με την δολοπλοκία και την μηχανορραφία για την επίτευξη προσωπικών φιλοδοξιών χωρίς κανένα ηθικό φραγμό. 

Ο Μακιαβέλι γεννήθηκε στην Φλωρεντία σε μια οικογένεια ξεπεσμένων ευγενών, αλλά παρά τις οικονομικές δυσκολίες κατόρθωσε να διακριθεί στα πολιτικά πράγματα. Την περίοδο της δραστηριότητάς του η Ιταλία ήταν χωρισμένη σε μικρότερα κρατίδια και στην Φλωρεντία κυβερνούσε η οικογένεια των Μεδίκων. Αντίπαλοί τους ήταν οι δημοκρατικοί και το 1494 με την βοήθεια των γαλλικών στρατευμάτων που εισέβαλλαν στην πόλη κατέλαβαν την εξουσία. Την εποχή εκείνη γενικότερα η Ιταλία ήταν έρμαιο εισβολών και επιρροών από άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις. Ο Μακιαβέλι ανέλαβε το 1498 το αξίωμα του δεύτερου καγκελάριου και μια από τις αρμοδιότητές του ήταν η διπλωματία και συγκεκριμένα όσον αφορά τους πολέμους που διεξάγονταν εκείνη την περίοδο. Μια από τις προτάσεις του ήταν να δημιουργηθεί εθνοφυλακή και το απώτερο σχέδιό του ήταν να ενωθεί η Ιταλία για να αντιμετωπίσει τους εξωτερικούς κινδύνους. Το όνειρό του αυτό δεν πραγματοποιήθηκε παρά τρεις αιώνες αργότερα.

Το 1512 οι Μέδικοι επανήλθανε στην εξουσία ανατρέποντας τους δημοκρατικούς και όπως ήταν επόμενο ο Μακιαβέλι αποπέμφθηκε μετά φυλακίσεως και βασανιστηρίων. Όταν αφέθηκε ελεύθερος απομονώθηκε και στην εποχή εκείνη ανάγονται οι πρώτες του συγγραφικές απόπειρες, οι οποίες αποσκοπούσανε ουσιαστικά στην επαναφορά του στα πολιτικά πράγματα.

Καρπός αυτών των προσπαθειών, μεταξύ των άλλων, υπήρξε και «Ο ηγεμόνας» που έμελλε να ασκήσει τεράστια επιρροή σε κατοπινούς ηγέτες, όπως ο Ερρικός ο Η’ και ο Χίτλερ. Πρότυπο των ιδεών του Μακιαβέλι στάθηκε ο Καίσαρ Βοργίας που ήταν διοικητής των στρατευμάτων της παπικής Ρώμης. Επρόκειτο για έναν σκληρό άνδρα που δεν δίσταζε να χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να επιτυγχάνει τους στόχους του και να διαφυλάσσει τα συμφέροντα του κράτους. Χαρακτηριστικό είναι το επεισόδιο όπου με το πρόσχημα της συμφιλίωσης κάλεσε σε μια συνάντηση τους αντιπάλους τους και τους δολοφόνησε.

Την θεωρία του ο Μακιαβέλι την εφάρμοσε και σε πρακτικό επίπεδο καθώς το 1520 πέρασε στο αντίπαλο στρατόπεδο των Μεδίκων και άρχισε να καταλαμβάνει και πάλι δημόσια αξιώματα, αλλά το 1527 οι δημοκρατικοί επανήλθαν στο προσκήνιο και για ακόμη μια φορά παραγκωνίστηκε και πέθανε τελικά μόλις ένα μήνα αργότερα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πατρίσια Χάισμιθ: «Με το που φόρεσα το δέρμα του Ρίπλεϋ, άρχισα να γράφω με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση»

Πατρίσια Χάισμιθ: «Με το που φόρεσα το δέρμα του Ρίπλεϋ, άρχισα να γράφω με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 19 Ιανουαρίου 1921, γεννήθηκε στο Τέξας η Πατρίσια Χάισμιθ [Patricia Highsmith], συγγραφέας εξίσου ταλαντούχα και δαιμόνια με τους ήρωές της. Τα μυθιστορήματά της κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, Άγρα, Μίνωας και Πατάκη.

Επιμέλεια:...

Χαρούκι Μουρακάμι: «Ανακάλυψα παραδόξως ότι μπορείς να ακούσεις τη σιωπή»

Χαρούκι Μουρακάμι: «Ανακάλυψα παραδόξως ότι μπορείς να ακούσεις τη σιωπή»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου 1949, γεννήθηκε στο Κιότο ο Χαρούκι Μουρακάμι [Haruki Murakami], πολυβραβευμένος συγγραφέας, μεταφραστής, μαραθωνοδρόμος και λάτρης της τζαζ μουσικής. Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Boo...

Τόμας Χάρντυ: «Υπάρχει μια πάθηση χειρότερη από την τυφλότητα: να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν»

Τόμας Χάρντυ: «Υπάρχει μια πάθηση χειρότερη από την τυφλότητα: να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 11 Ιανουαρίου 1928, έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας και ποιητής Τόμας Χάρντυ [Thomas Hardy], αφού υπαγόρεψε, καθηλωμένος στο κρεβάτι του, το τελευταίο ποίημά του στη σύζυγό του. Τα βιβλία του Χάρντυ κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις Καστανιώτη, Gutenberg, Ροές, Πατάκη, Νεφέλη, Prin...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Τα σκυλιά» σε σκηνοθεσία του Ανέστη Αζά, η οποία παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ένα project που δικαιώνει το ελληνικό ρεπερτόριο του Φεστιβάλ Αθηνών είναι «Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά...

Έρση Σωτηροπούλου: «Ευχαριστώ το Φεστιβάλ Τήνου, δεν θα λάβω τα χρήματα του βραβείου»

Έρση Σωτηροπούλου: «Ευχαριστώ το Φεστιβάλ Τήνου, δεν θα λάβω τα χρήματα του βραβείου»

Η συγγραφέας Έρση Σωτηροπούλου, με  δήλωσή της, αρνήθηκε να λάβει το ποσό των 10.000 ευρώ που προσφέρει άγνωστος Ελληνοαμερικανός και το οποίο θα συνόδευε το βραβείο που θα λάβει φέτος στο 10ο Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Τήνου. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ