filos kentriki

Για το μυθιστόρημα της Sigrid Nunez «Ο φίλος» (μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Πίνακας του Erik Renssen © «Writing woman with dog» (2019).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Αν θέλαμε να διακρίνουμε το κυριότερο χαρακτηριστικό αυτού του σύντομου μυθιστορήματος, θα ήταν το εξής: δεν χρειάζεται να κρατάς μολύβι για να υπογραμμίζεις διαβάζοντάς το (μία συνήθεια που καλό είναι να επανεκτιμηθεί, ειδικά τώρα που ο κόσμος δεν πολυαγοράζει γραφική ύλη), καθώς σύντομα θα παραδεχτείς πως κάπου το μισό βιβλίο –τουλάχιστον– μπορεί άνετα να υπογραμμιστεί.

Όχι μόνο γιατί είναι ένα πολύ καλό βιβλίο. Που είναι. Έλαβε, δικαιότατα, το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας ΗΠΑ για το 2018. Αλλά γιατί ακριβώς ένα μεγάλο μέρος του συντίθεται από υπάρχουσες αποστροφές για τη γραφή, για τα βιβλία, για το γράψιμο, για τους συγγραφείς, για τη δημιουργική γραφή, για τον αγώνα των συγγραφέων, για τη διδασκαλία της γραφής, για την πάλη με την αφήγηση και τις λέξεις, για τη ματαιοπονία όλου αυτού του πράγματος. Η Νιούνεζ μιλά για τον εαυτό της σαν συγγραφέα και καθηγήτρια δημιουργικής γραφής, η ηρωίδα της είναι συγγραφέας και καθηγήτρια δημιουργικής γραφής, και ο δευτεραγωνιστής του βιβλίου, ο μεγάλος της έρωτας, ναι, είναι και εκείνος συγγραφέας και καθηγητής δημιουργικής γραφής, και μάλιστα ο δάσκαλος και μέντοράς της – αν και αυτός έχει πεθάνει πριν από την αρχή της πρωτοπρόσωπης αυτής αφήγησης: αυτοκτόνησε.

Ένα μεγάλο μέρος του συντίθεται από υπάρχουσες αποστροφές για τη γραφή, για τα βιβλία, για το γράψιμο, για τους συγγραφείς, για τη δημιουργική γραφή, για τον αγώνα των συγγραφέων, για τη διδασκαλία της γραφής, για την πάλη με την αφήγηση και τις λέξεις, για τη ματαιοπονία όλου αυτού του πράγματος.

Πριν αυτοκτονήσει όμως, φρόντισε να αφήσει στην αφηγήτρια κάτι. Όχι βέβαια χρήματα, αλλά ούτε και κάποιο χειρόγραφο. Της κληροδότησε τον σκύλο του, έναν Μεγάλο Δανό – έναν πελώριο Μεγάλο Δανό, και μάλιστα έναν Μεγάλο Δανό μιας κάποιας ηλικίας, ένα σκυλί-γίγαντα που έχει μεγάλη ανάγκη από φροντίδα. Και από χώρο. 

Η αφηγήτρια ζει στο Μανχάταν, σε ένα εξαιρετικά μικρό διαμέρισμα, σε μια γκαρσονιέρα. Και δεν έχει χρήματα για να μετακομίσει σε μεγαλύτερο σπίτι. Μα ούτε και δέχεται η πολυκατοικία της σκύλους – το γράφει στο συμβόλαιο, και ο θυρωρός οφείλει να την καταγγείλει άμεσα, αν και με πόνο ψυχής, έτσι και δεν θέλει να χάσει τη δουλειά του. Αλλά να που η αφηγήτρια δέχτηκε αυτό το σκυλί –και πώς αλλιώς–, ένα σκυλί μάλιστα που δεν φαίνεται και να τη συμπαθεί πολύ, και που βασανίζεται εμφανώς από μελαγχολία: έχασε τον άνθρωπό του. Οπότε, τι μπορεί να κάνει; Πώς θα τα καταφέρει; Ναι, δεν είναι εύκολο και, ναι, μπορεί (και πρέπει) να απορροφήσει ένα πολύ μεγάλο μέρος της ζωής σου, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό της καθημερινότητάς σου. Και βέβαια μπορεί να σε κινητοποιήσει να γράψεις. Αν είσαι συγγραφέας, θα πιαστείς από οτιδήποτε.

Sigrid Nunez mesa
Η Sigrid Nunez γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Νέα Υόρκη. Η μητέρα της ήταν Γερμανίδα και ο πατέρας της είχε καταγωγή από την Κίνα και τον Παναμά. Η Nunez διδάσκει δημιουργική γραφή στο πανεπιστήμιο της Βοστώνης. Ο φίλος ήταν το έβδομο μυθιστόρημά της, το οποίο κέρδισε το 2018 το National Book Award for Fiction. Ήταν στα μπεστ σέλερ των New York Times, στη μακρά λίστα για το International Dublin Literary Award καθώς επίσης και στην κατηγορία μεταφρασμένου μυθιστορήματος για το γαλλικό 2019 Prix Femina. Το τελευταίο της μυθιστόρημα What Are You Going Through (2020) μιλάει για τη φιλία δύο γυναικών, τη φθορά του σώματος καθώς και το δικαίωμα σε έναν αξιοπρεπή θάνατο.
 

Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με ένα διπλό βιβλίο: από τη μία ο αγώνας, το πάθος και τα πάθη της συγγραφής και της διδασκαλίας της. Και από την άλλη ο αγώνας για τη συμβίωση με έναν πελώριο σκύλο, έναν γίγαντα που υποφέρει από μελαγχολία – και γηρατειά. Ο τρόπος που η Νιούνεζ περνά από το ένα θέμα στο άλλο είναι απίστευτος – χρειάζεται μεγάλη μαστοριά για να ισορροπείς αυτά τα πράγματα σε ένα κείμενο που του λείπει σχεδόν απολύτως οποιαδήποτε πλοκή, και, παρά ταύτα, να αναγκάζεις τον αναγνώστη σου να τρέχει τις σελίδες σαν να διαβάζει whodunnit, ενώ παράλληλα δεν χάνεις ποτέ την ευκαιρία να μιλήσεις για την απώλεια, τη μνήμη, τον έρωτα, το σεξ, την κατάθλιψη, τον θάνατο, την αυτοκτονία – και για ένα σωρό συγγραφείς, όλους λίγο-πολύ γνωστούς, από παλιούς και κλασικούς μέχρι, λόγου χάρη, τον Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ. 

Οι φίλοι των σκύλων θα ξετρελαθούν με το βιβλίο, αυτό είναι δεδομένο, αλλά οι συγγραφείς και όσοι ασχολούνται έστω και περιφερειακά με τη συγγραφή θα το ερωτευτούν – κάποιοι από αυτούς, όμως, θα το μισήσουν κιόλας. Γιατί η Νιούνεζ μιλά με μεγάλη ειλικρίνεια για το γράψιμο, κι όταν μιλάς με μεγάλη ειλικρίνεια για το γράψιμο, για τους λόγους που οδηγούν κάποιον σ’ αυτό, για τις αναποδιές της δουλειάς, για τις ματαιώσεις, για τη δυστυχία της, και βέβαια για την προφανή αναγκαιότητα της διδασκαλίας της, θα πεις και πράγματα που δεν θα αρέσουν σε κάποιους.

Ένα ευθύ, ρεαλιστικό, ειλικρινές, εξομολογητικό, συγκινητικό (ενίοτε σπαρακτικό) αλλά και χιουμοριστικό μυθιστόρημα βαθιάς πρωτοτυπίας, σοφά γραμμένο, με ένα κεφάλαιο (το ενδέκατο) σεμινάριο δημιουργικής γραφής από μόνο του.

Το προτείνουμε με ενθουσιασμό και στις δύο κατηγορίες αναγνωστών. Όσοι μάλιστα τυχαίνει να ανήκουν και στις δύο κατηγορίες, άνετα θα το ανακηρύξουν #1 βιβλίο της χρονιάς τους. Αλλά προφανώς θα εκτιμηθεί και από τους απαιτητικούς αναγνώστες της σύγχρονης λογοτεχνίας.

Ένα ευθύ, ρεαλιστικό, ειλικρινές, εξομολογητικό, συγκινητικό (ενίοτε σπαρακτικό) αλλά και χιουμοριστικό μυθιστόρημα βαθιάς πρωτοτυπίας, σοφά γραμμένο, με ένα κεφάλαιο (το ενδέκατο) σεμινάριο δημιουργικής γραφής από μόνο του.

Ωραία μετάφραση από τον Γιώργο Λαμπράκο, μια καθ’ όλα ευχάριστη τυποτεχνικά έκδοση – κοινό γνώρισμα άλλωστε όλων των βιβλίων της ωραίας πολυτονικής σειράς Aldinaπου μας προσφέρουν οι εκδόσεις Gutenberg.

* Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, «Ένα παγωτό για τον Ισίδωρο» (εκδ. Κλειδάριθμος).


nunez exΟ φίλος
SIGRID NUNEZ
Μτφρ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ
GUTENBERG 2021
Σελ. 248, τιμή εκδότη €14,00

 

 

 

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Της λέω ότι είχες χάσει κάθε πίστη στο σκοπό της μυθοπλασίας – κανένα μυθιστόρημα στις μέρες μας, όσο υπέροχα γραμμένο ή γεμάτο ιδέες κι αν είναι, δεν πρόκειται να ασκήσει ουσιαστική επίδραση στην κοινωνία, ενώ είναι αδιανόητο να συμβεί κάτι σαν αυτό που οδήγησε τον Αβραάμ Λίνκολν να πει, όταν συνάντησε τη Χάριετ Μπίτσερ Στόου [συγγραφέα της Καλύβας του μπαρμπα-Θωμά], το 1862: “Ώστε εσύ λοιπόν είσαι η κυριούλα που έγραψε το βιβλίο χάρη στο οποίο ξέσπασε αυτός ο μεγάλος πόλεμος”. Αν ο Αβραάμ Λίνκολν όντως το είπε».

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο τρελός του βασιλιά» του Μαχί Μπινμπίν (κριτική)

«Ο τρελός του βασιλιά» του Μαχί Μπινμπίν (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Mahi Binebine «Ο τρελός του βασιλιά» (μτφρ. Έλγκα Καββαδία, εκδ. Άγρα).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Υπάρχει περίπτωση μια δουλεία να είναι συναινετική ή ένα βασιλικό παλάτι, να είναι τρομακτικό και ταυτόχρονα μαγευτικό;...

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

«Λατρεία» της Χάνα Κεντ (κριτική)  – «Κραταιά ως θάνατος αγάπη»

«Λατρεία» της Χάνα Κεντ (κριτική)  – «Κραταιά ως θάνατος αγάπη»

Για το μυθιστόρημα της Hannah Kent «Λατρεία» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα: Πίνακας © Berthold Woltze.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Πόσο πιθανό είναι, κατά τη διάρκεια της ζωής του, να συναντήσει κανείς το άλλο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Εντυπώσεις από την πρώτη μας μέρα στα Χανιά, τη δεύτερη του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων με κεντρικό θέμα: «Στις γραμμές των συνόρων». 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ