diktyo alice kentriki

Για το μυθιστόρημα της Kate Quinn «Το δίκτυο Alice» (μτφρ. Γωγώ Αρβανίτη, εκδ. Κλειδάριθμος).

Της Λεύκης Σαραντινού

Το Δίκτυο Alice έχει ταξινομηθεί από κριτικούς και αναγνώστες, κατά κύριο λόγο, ως κατασκοπευτικό μυθιστόρημα, όμως είναι κάτι πολύ περισσότερο από αυτό. Για την ακρίβεια, πρόκειται για ένα από τα καλύτερα βιβλία που εκδόθηκαν τη χρονιά που μας πέρασε, τόσο με λογοτεχνικά όσο και με ιστορικά κριτήρια. Ένα αριστοτεχνικά δομημένο ιστορικό και κατασκοπευτικό μυθιστόρημα, που εστιάζει στις μνήμες των δύο παγκόσμιων πολέμων.

Θεματικά, η Κέιτ Κουίν θίγει με άρτιο λογοτεχνικά τρόπο μια πτυχή της ιστορίας, παντελώς άγνωστης στους περισσότερους αναγνώστες: κι αυτή δεν είναι άλλη από τη δράση και την προσφορά των γυναικών κατασκόπων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Να επισημάνουμε ότι οι περισσότερες κατασκοπευτικές ιστορίες που έχουν εκδοθεί αφορούν τη δράση ανδρών κατασκόπων, και κυρίως κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στο μυθιστόρημα εκτυλίσσονται δύο παράλληλες αφηγήσεις: η μία το 1915, μεσούντος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία αποτελεί την αμιγώς κατασκοπευτική ιστορία· και η δεύτερη, η οποία διαδραματίζεται μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1947, η οποία έχει περισσότερο ιστορική, κοινωνική και ψυχολογική βαρύτητα.

Μέσα, λοιπόν, από την ιστορία της πρωταγωνίστριας Ιβ Γκάρντινερ, ενός επινοημένου χαρακτήρα, παρακολουθούμε και μαθαίνουμε τη ζωή και τη δράση της «βασίλισσας των κατασκόπων» Λουίζ ντε Μπεττινί (Louise de Bettignies), της αρχηγού του δικτύου Alice, το οποίο υπήρξε το μεγαλύτερο κατασκοπευτικό δίκτυο κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με έδρα τη Λιλ της Γαλλίας. Η Λουίζ, με το κωδικό όνομα Αλίς Ντιμπουά, αποτέλεσε φαινόμενο στην ιστορία της κατασκοπείας. Αλλάζοντας διαρκώς ταυτότητες, κατάφερνε να διασχίζει άφοβα και με χαρακτηριστική ευκολία τις γερμανοκρατούμενες περιοχές της Γαλλίας και να περνά στην ελεύθερη Γαλλία, το Βέλγιο, τη Βρετανία και την Ολλανδία, μεταφέροντας πολύτιμες πληροφορίες. Η πρωταγωνίστρια του βιβλίου Ιβ, τη θαυμάζει και, παρόλο που τραυλίζει όταν μιλάει, φιλοδοξεί να την ξεπεράσει σε επιδόσεις, όταν όμως τη γνωρίζει από κοντά καταλαβαίνει ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Δεν θα συνεχίσουμε με πληροφορίες για τη δράση της Βασίλισσας, μιας κι αυτές οι ιστορίες ξετυλίγονται με τρόπο συναρπαστικό στις σελίδες του βιβλίου της Κουίν.

Στο μυθιστόρημα εκτυλίσσονται δύο παράλληλες αφηγήσεις: η μία το 1915, μεσούντος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία αποτελεί την αμιγώς κατασκοπευτική ιστορία· και η δεύτερη, η οποία διαδραματίζεται μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1947, η οποία έχει περισσότερο ιστορική, κοινωνική και ψυχολογική βαρύτητα.

Μια Αμερικανίδα φοιτήτρια

quinn ex


Πρωταγωνίστρια στη δεύτερη αφήγηση είναι η Τσάρλι, μια έγκυος Αμερικανίδα φοιτήτρια η οποία ψάχνει απεγνωσμένα την αγαπημένη ξαδέλφη της, τη Ροζ που έχει εξαφανιστεί. Η αναζήτησή της την οδηγεί στην παλαίμαχο κατάσκοπο Ιβ, η οποία βασανίζεται από επώδυνες μνήμες και από τύψεις που την κατατρύχουν. Η μοναδική της συντροφιά και η παρηγοριά της είναι το ουίσκι. Μαζί με τον σοφέρ της Ιβ, τον μυστηριώδη Σκοτσέζο Φιν, οι δύο γυναίκες θα αναζητήσουν την αλήθεια, μια αλήθεια άμεσα συνδεδεμένη με το παρελθόν. Κι ενώ καθένας τους φέρει τα δικά του τραύματα, η αποστολή αυτή θα οδηγήσει όλους στη λύτρωση.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η σχέση των δύο γυναικών και τα στάδια που αυτή περνά καθώς εξελίσσεται. Αξίζει, επίσης κανείς να σταθεί στην προσπάθεια της Κουίν να διεισδύσει στην ψυχολογία τόσο των εν δράση κατασκόπων και των «κακών» δωσίλογων της ιστορίας, όσο και στα συναισθήματα μιας παλαίμαχου κατασκόπου, ενός πρώην κατάδικου και μιας ανύπαντρης εγκύου, περιγράφοντας τους σύνθετους τρόπους με τους οποίους ο πόλεμος τους επηρέασε.

Ταυτόχρονα με τις δύο ιστορίες –πραγματικά καταιγιστικές ως προς την εξέλιξή τους–, μαθαίνουμε πολλά για την εκπαίδευση αλλά και τη δύσκολη και ριψοκίνδυνη ζωή των κατασκόπων, τις δυσκολίες των Συμμάχων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη διαμόρφωση της κοινωνίας και των στερεοτύπων της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στα ερείπια μιας Ευρώπης ρημαγμένης, που τη στοιχειώνουν οι μνήμες του παρελθόντος.

Προς το τέλος του βιβλίου, η Κουίν κινείται σωστά και διαχωρίζει τον μύθο από την ιστορική αλήθεια. Ακολουθεί τον βασικό κανόνα του ιστορικού μυθιστορήματος, που για κάποιους αποτέλεσε και τη συνταγή της επιτυχίας: οι βασικοί μυθοπλαστικοί χαρακτήρες του βιβλίου πλαισιώνονται από αληθινά, ιστορικά πρόσωπα. Η επινοημένη ιστορία μπλέκεται με τα ιστορικά γεγονότα, σε μια ενιαία αφήγηση· έντονα περιγραφική και κινηματογραφική. Στο τέλος οι δύο ιστορίες συναντιούνται σε ένα καταιγιστικό, όσο και απρόσμενο φινάλε. Αναμφίβολα, ένα βιβλίο που δεν θα αφήσει κανέναν αναγνώστη του ασυγκίνητο.

* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Μύθοι που έγιναν ιστορία» (εκδ. Ενάλιος).


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Γιατί ο πόλεμος για το κάθε άνθρωπο ήταν κάτι διαφορετικό. Για μένα ήταν οι ασκήσεις άλγεβρας στο σπίτι και η καθημερινή αναμονή για γράμματα από τη Ροζ και τον Τζέιμς. Για τους γονείς μου ήταν Κήποι της Νίκης, εξορμήσεις με το αυτοκίνητο για περισυλλογή μετάλλων και γκρίνια από τη μητέρα μου, που ήταν αναγκασμένη να φοράει μεϊκάπ στα πόδια της αντί για μεταξωτές κάλτσες. Και για τον δύστυχο αδελφό μου ο πόλεμος ήταν… Αρνιόταν να πει πώς ήταν για κείνον ο πόλεμος και αυτό τον έκανε να χώσει στο στόμα του ένα τουφέκι».

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

«Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» του Κόλσον Γουάιτχεντ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Colson Whitehead «Μπέρδεμα στο Χάρλεμ» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά, εκδ. Ίκαρος).

Του Νίκου Ξένιου

“You move it to the left,
Yeah, and you go for yourself. ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια, μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Μάνος Κοντολέων: «Η καθαρή λογοτεχνία δεν έχει ηλικιακά όρια, μήτε δημιουργίας μήτε πρόσληψης»

Συνέντευξη εφ' όλης της ύλης με τον βραβευμένο συγγραφέα Μάνο Κοντολέων.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Πάνε κιόλας, Μάνο, τρία χρόνια απ’ όταν έκλεισες 40 χρόνια δημιουργικής πορείας στον χώρο της λογοτεχνίας, κι έγινε μάλιστα μια ημερίδα προς τιμήν...

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Στην Ινδή Γκιτάντζαλι Σρι το Διεθνές Βραβείο Μπούκερ

Η συγγραφέας Γκιτάντζαλι Σρι (Geetanjali Shree) και η μεταφράστρια Daisy Rockwell θα μοιραστούν το χρηματικό έπαθλο των 50,000 λιρών για το «εξαιρετικά διασκεδαστικό και αστείο» βιβλίο «Tomb of Sand» (Τάφος από άμμο). Θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

«Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» του Αλέξιου Μάινα (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέξιου Μάινα «Προσκόμματα και ποιμαντικές λύσεις για την κατάβαση της αγέλης στον κάμπο σε περίπτωση αντάρας» (εκδ. Μικρή Άρκτος). Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Jean-Michel Basquiat «Εκπεπτωκός άγγελος» (1981).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

«Πίσω από τον ήχο του νερού» της Γεωργίας Τάτση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Γεωργίας Τάτση «Πίσω από τον ήχο του νερού», που θα κυκλοφορήσει στις 6 Ιουνίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μην ανησυχείς. Μην αισθάνεσαι θλίψη. Έλα, χαμογέλα. Για σένα δεν πέθαν...

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

«Σπίτια και τάφοι» του Μπερνάρντο Ατσάγα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atzaga) «Σπίτια και τάφοι» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουνίου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ