capitaine kentriki

Για το μυθιστόρημα του Adrien Bosc «Καπιτέν» (μτφρ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική φωτογραφία: Επιβάτες στο κατάστρωμα του πλοίου "Capitaine-Paul-Lemerle" τον Μάρτιο του 1941, @USHMM.

Της Τέσυς Μπάιλα

Ενώ ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος μαίνεται, το «Capitaine-Paul-Lemerle» ξεκινάει από τη Μασσαλία, στις 24 Μαρτίου του 1941, με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Λατινική Αμερική και με πρώτη στάση στη Μαρτινίκα. Ένας αριθμός ετερόκλητων επιβατών έχει επιβιβαστεί με προορισμό μια διαφορετική ζωή στον νέο τόπο. Άνθρωποι που βρίσκονται υπό διωγμόν, όπως οι Εβραίοι που προσπαθούν να διαφύγουν, Γερμανοί κομμουνιστές, Ισπανοί που τάχθηκαν και πολέμησαν εναντίον του Φράνκο, προσωπικότητες που προσπαθούν να ξεφύγουν από τους διώκτες τους και από μια πορεία ζωής που οφείλουν να αντιπαλέψουν για να επιβιώσουν.

Ανάμεσά τους βρίσκονται επιχειρηματίες με αδιαφανείς επιχειρήσεις αλλά και ένας αριθμός λόγιων ανθρώπων που εγκαταλείπουν τη Γαλλία· ο Κλωντ Λεβί-Στρως, ο Αντρέ Μπρετόν, ο Βιφρέντο Λαμ, ο Βικτόρ Σερζ, η Άννα Ζέγκερς, ένας διάσημος Κουβανός ζωγράφος αλλά και άλλοι. Άνθρωποι που προχώρησαν τη σκέψη της ανθρωπότητας με τους στοχασμούς τους και το έργο τους, αναζητούν τη διαφυγή από τον πόλεμο και μάχονται για την προάσπιση της ελευθερίας τους, τόσο της προσωπικής όσο και αυτής της έκφρασης που κινδυνεύουν να χάσουν. Επιβιβάζονται στο πλοίο θέλοντας να ξεφύγουν από τον ναζισμό και ευελπιστούν στον νέο τόπο όπου θα φτάσουν να καταφέρουν να διατηρήσουν την ελευθερία και την αξιοπρέπειά τους.

Η συνύπαρξη τόσων ημερών δοκιμάζει τις σχέσεις τους και παρόλο που μοιράζονται καλές και γιορτινές στιγμές, παρόλο που δημιουργούνται φιλίες με χαρακτηριστικό την αντοχή στον χρόνο, η αμφιβολία διατρυπά τη σκέψη τους και καθορίζει τα συναισθήματά τους.

Κάποιοι δεν θα καταφέρουν να επιβιβαστούν αλλά και όσοι τα καταφέρουν έχουν να αντιμετωπίσουν ένα ταξίδι μακρύ και δύσκολο. Ένα ταξίδι το οποίο απαιτεί έναν ολόκληρο μήνα υπερατλαντικού διάπλου. Σε αυτόν τον μήνα οι επιβάτες του πλοίου, άνθρωποι όλων των κοινωνικών στρωμάτων και πνευματικών επιπέδων, θα έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν αλλά και να βιώσουν μια κοινή, δύσκολη, καθημερινότητα. Ο εγκλεισμός τους πάνω σε ένα πλοίο, η αβεβαιότητα των γεγονότων, η ανησυχία για την προοπτική του μέλλοντος, η πολιτισμική τους διαφορετικότητα, τα προσωπικά τους πιστεύω αλλά και η ώσμωση που συντελείται από τη μείξη απαρέγκλιτων προσωπικοτήτων δημιουργούν μικροαψιμαχίες, αντιπαλότητες και υποψίες ανάμεσά τους. Η συνύπαρξη τόσων ημερών δοκιμάζει τις σχέσεις τους και παρόλο που μοιράζονται καλές και γιορτινές στιγμές, παρόλο που δημιουργούνται φιλίες που θα αντέξουν στο χρόνο, η αμφιβολία διατρυπά τη σκέψη τους και καθορίζει τα συναισθήματά τους.

bosc ex

Ωστόσο, ο συγγραφέας δεν καταγράφει απλώς μια συγκεκριμένη ιστορική στιγμή. Ζωντανεύει μια ιστορική στιγμή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, θέλοντας να καταδείξει τις αναλογίες με τη σημερινή εποχή. Πόλεμοι, γενοκτονίες, θαλάσσιες διαφυγές, όλα συμβαίνουν και σήμερα και μαζί με τα τραυματικά αυτά γεγονότα, κυριαρχεί η αίσθηση πως ο κόσμος, εντέλει, δεν άλλαξε. Οι πρόσφυγες κάθε εποχής έχουν τα ίδια κίνητρα για τη φυγή τους. Τις ίδιες προσδοκίες. Τον ίδιο φόβο συμμερίζονται. Την ίδια αντιμετώπιση αποδέχονται. Όταν φτάσουν στη Μαρτινίκα οι ήρωες του βιβλίου δεν θα τύχουν ενός καλωσορίσματος. Θα αντιμετωπιστούν σαν κρατούμενοι στερούμενοι δικαιωμάτων, ενώ ο ρόλος ανθρώπων που προσπαθούν να βγάλουν λεφτά γίνεται εύκολα αντιληπτός και συγκρινόμενος με όσα συμβαίνουν στις μέρες μας, μια διαπίστωση που προκαλεί θλίψη.

Πρωταγωνιστική φιγούρα ανάμεσα στους χαρακτήρες αυτού του βιβλίου είναι, αναμφίβολα, ο Αντρέ Μπρετόν, η παρουσία του οποίου έχει ιδιαίτερη σημασία. Η υφή της αφήγησης, οι νοηματικές έννοιες, οι ιδέες και οι στοχασμοί, αλλά και οι πληροφορίες για την τέχνη και τη γαλλική διανόηση, τον υπερρεαλισμό και την αισθητική του αξία χρήζουν ιδιαίτερης μνείας και ασφαλώς ιδιαίτερης αναγνωστικής προσοχής.

Το Καπιτέν Είναι ένα βιβλίο προσωπικής αναζήτησης. Μια ναυτική περιπέτεια μιας άλλης εποχής που στοχεύει στην ανάδειξη μιας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου, όταν οι ζωές των ανθρώπων στριμώχνονταν σε μια τραγική συγκυρία και η ιστορική αναγκαιότητα καθόριζε τη μοίρα τους αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις.

Τη μετάφραση υπογράφει ο Ανδρέας Παππάς, ο οποίος χαρίζει ένα ελληνικό κείμενο που ρέει απρόσκοπτα και με ακρίβεια, μεταφέροντας παράλληλα την ατμόσφαιρα ενός καλογραμμένου πρωτότυπου κειμένου.

* Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ είναι συγγραφέας. Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Τις νυχτες έπαιζε με τις σκιές» (εκδ. Ψυχογιός).


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Από τις πέντε και μισή τα ξημερώματα ο ήλιος πυρπολούσε το κατάστρωμα. Έκανε φριχτή ζέστη, βαριά, έκαιγε ο μουσαμάς, σε σημείο που το υπόστεγο θύμιζε κλίβανο. Έτσι, με το που έφεγγε η πρώτη αχτίδα του ήλιου, οι επιβάτες ξυπνούσαν και περιδιάβαιναν στη γέφυρα σαν φαντάσματα, βλοσυροί, με το βλέμμα χαμένο κάπου μακριά, σε αναζήτηση στεριάς. Στην πλώρη του πλοίου, τους είδαν συγκεντρωμένους, ξημερώματα, να χαριεντίζονται, τον Αντρέ Μπρετόν, τον Κλωντ Λεβι-Στρως, τον Βίκτορ Σερζ. Σαν αυτούς τους ταξιδιώτες που, πολύ μετά τον απόπλου, παρακολουθούν ένα σταθερό σημάδι στα ανοιχτά και μετρούν την πρόοδο του ταξιδιού, κάνουν υπομονή, αναζητούν τη στεριά».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

«Ο επιβάτης» του Κόρμακ ΜακΚάρθι (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Ο επιβάτης» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Όταν ο Ψηλός Τζον, αγαπημένος φίλος του πρωταγωνιστή Μπόμπι Γουέστερν, τον αποκαλεί Ιππότη, ο αναγνώστης νι...

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

Για το μυθιστόρημα της Χάνια Γιαναγκιχάρα [Hanya Yanagihara] «Προς τον παράδεισο» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Την 48χρονη σήμερα Χάνια Γιαναγκιχάρα τη γνωρίσαμε από το δεύτερο βιβλίο της, το Λίγη ζωή, ένα ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Μαρία Καντ, Ευά Παπαδάκης, Στρατούλα Θεοδωράτου: τιμήθηκαν με τα βραβεία Βαρβέρη και Κουμανταρέα της Εταιρείας Συγγραφέων

Στην κατάμεστη αίθουσα του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής «Λίλιαν Βουδούρη» απονεμήθηκαν χθες τα Βραβεία 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Την εκδήλωση χαιρέτισαν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλας Γιατρομανωλάκης και ο Διευθυντής του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρ...

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

«Κάθε λογοτεχνικός χαρακτήρας κρύβει μια σκοτεινή πλευρά»: 5 συγγραφικές συμβουλές από την Άγκαθα Κρίστι

Η Άγκαθα Κρίστι ήταν Βρετανίδα συγγραφέας, ευρέως γνωστή για τα αστυνομικά μυθιστορήματά της, καθώς και για τους λογοτεχνικούς ήρωες που δημιούργησε, τον δαιμόνιο ντεντέκτιβ Ηρακλή Πουαρό και τη Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλει...

Μαρία Καλιόρη: «Το υλικό που είχε συσσωρευτεί απαίτησε να βγει από το συρτάρι και να τυπωθεί»

Μαρία Καλιόρη: «Το υλικό που είχε συσσωρευτεί απαίτησε να βγει από το συρτάρι και να τυπωθεί»

Η Μαρία Καλιόρη μας συστήθηκε πρόσφατα με την ώριμη συλλογή διηγημάτων «Οι καλοί πεζοπόροι», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ιωλκός. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε το βιβλίο σας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ