paul auster kentriki

Για τον τόμο του Paul Auster «Μέρα Νύχτα» στον οποίο περιλαμβάνονται δυο μυθιστόρηματα: «Ταξίδια στο σκριπτόριο» και «Άνθρωπος στο σκοτάδι» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Βέη

«Να παλεύετε αδιάκοπα·
όλοι οι σχηματισμοί είναι φθαρτοί».
Βούδας

Ο τυπικός ορισμός στη σελίδα 245 του βιβλίου παρέχει το ικανό και αναγκαίο εργαλείο διασάφησης των κανόνων του παρόντος λογοτεχνικού παιγνίου. Οι δε συνδηλώσεις, τα συμφραζόμενά τους και οι γραμματικές εικόνες, οι οποίες κατ’ ανάγκην παράγονται, πιστοποιούν τη διαρκή ρήξη του σημαντικού αυτού συγγραφέα (γενν. 1947) με την ακραιφνή ρεαλιστική απόκλιση ή τη συμβατική γραφή εν γένει. Αντιγράφω κατά λέξη:

«Δεν υπάρχει μία και μοναδική πραγματικότητα, Δεκανέα. Υπάρχουν πολλές πραγματικότητες. Δεν υπάρχει ένας και μοναδικός κόσμος. Υπάρχουν πολλοί κόσμοι, κι όλοι τρέχουν παράλληλα ο ένας με τον άλλο, κόσμοι και αντίθετοι κόσμοι, κόσμοι και σκιώδεις κόσμοι, και κάθε κόσμο τον ονειρεύεται ή τον φαντάζεται ή τον γράφει κάποιος σ’ έναν άλλο κόσμο. Κάθε κόσμος είναι δημιούργημα ενός νου».

Εδώ βέβαια υπονοείται τόσο η σινική παράδοση, η οποία ισχυρίζεται ότι εννέα (9) είναι οι Άβυσσοι του Κόσμου, όσο και η παμπάλαια εκείνη ινδουιστική πρόληψη, σύμφωνα με την οποία το σύμπαν διαρκεί όσο χρόνο ο Βράχμα κοιμάται και ονειρεύεται. Όταν ξυπνά, το σύμπαν χάνεται, αλλά πάλι ξαναγεννιέται όταν ο θεός πηγαίνει για ύπνο. Ο Βράχμα, μαθαίνουμε εκεί, είναι καταδικασμένος να ονειρεύεται τον κόσμο, ενώ εμείς είμαστε καταδικασμένοι να συνιστούμε το όνειρό του. Γνωρίζουμε μάλιστα τη διάρκεια αυτών των περιοδικών ονείρων: 2.190.000 γήινα χρόνια. Κατά μια άλλη εκδοχή είναι 4.320.000 χρόνια, όπως υπογραμμίζει ο νομπελίστας Οκτάβιο Πας στο γνωστό, εμβληματικό έργο του Στο φως της Ινδίας (μτφρ. Μαρώ Φιλίππου, εκδ. Κέδρος).

Ο Μπλανκ/Άδειος δεν θυμάται ποιος είναι καν. Ή έστω πώς βρέθηκε εκεί. Όταν εντέλει αντιλαμβάνεται ότι είναι κλειδωμένος μέσα στο κατ’ ουσίαν κελί του, αρχίζει να διαβάζει ένα χειρόγραφο που βρίσκεται δίπλα του, στο γραφείο, το μόνο υποτυπώδες έπιπλο του ασφυκτικού αυτού μικρόκοσμου.

Ο παρών τόμος περιλαμβάνει δύο συγγενή μυθιστορήματα, τόσο από υφολογική όσο και από καθαρά εννοιολογική άποψη. Διαβάζονται μαζί, συνιστώντας χαρακτηριστικά δείγματα της κειμενικής δεξιοτεχνίας του συγγραφέα. Στο πρώτο, το οποίο φέρει τον τίτλο Ταξίδια στο σκριπτόριο (2006), ένας ηλικιωμένος, ονόματι Μπλανκ, ήτοι Άδειος, παραμένει για ένα μεγάλο διάστημα βασανιστικά αποπροσανατολισμένος. Ο χώρος, αυτή η παράδοξη, αφιλόξενη μήτρα, για να θυμηθούμε τη φροϋδική ορολογία, δεν του θυμίζει, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλει, κάτι το συγκεκριμένο. Ούτε συνάγεται από κάποια πηγή πληροφοριών η παραμικρή ένδειξη ταυτότητας του τόπου. Η παρατεταμένη αίσθηση: καμιά ιδέα δεν συγκροτεί κόσμο. Το περιβάλλον είναι δηλαδή ο ορισμός του δυσνόητου ή και του ακατανόητου. Σημειώνω ότι ο Μπλανκ/Άδειος δεν θυμάται ποιος είναι καν. Ή έστω πώς βρέθηκε εκεί. Όταν εντέλει αντιλαμβάνεται ότι είναι κλειδωμένος μέσα στο κατ’ ουσίαν κελί του, αρχίζει να διαβάζει ένα χειρόγραφο που βρίσκεται δίπλα του, στο γραφείο, το μόνο υποτυπώδες έπιπλο του ασφυκτικού αυτού μικρόκοσμου. Πρόκειται για την ιστορία ενός άλλου αιχμαλώτου, σε έναν παράλληλο κόσμο. Εννοείται ότι ο όμηρος του δωματίου δεν αναγνωρίζει ούτε τον διηγητικό ήρωα. Στη διάρκεια της μέρας, διάφοροι χαρακτήρες επισκέπτονται τον αιχμάλωτο στο καταναγκαστικό του σκριπτόριο. Ο καθένας τους κομίζει νύξεις για την ταυτότητα και το παρελθόν του έγκλειστου.

Σε ένα από τα προηγούμενα μυθιστορήματα του ίδιου συγγραφέα και συγκεκριμένα στην Επινόηση της μοναξιάς, έργο του 1982, ξανασυναντάμε το δωμάτιο-μικρόκοσμο. Εννοώ τα εξής χαρακτηριστικά: «Γεγονός όμως είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος στον οποίο θα ήθελε να μιλήσει. Ούτε στην Καλιφόρνια, ούτε στο Παρίσι, ούτε στην Κίνα. Γι’ αυτόν ο κόσμος έχει συρρικνωθεί στις διαστάσεις του δωματίου του και, για όσο διάστημα του πάρει να το καταλάβει, θα πρέπει να μείνει εδώ όπου βρίσκεται. Ένα μονάχα πράγμα είναι σίγουρο: Δεν μπορεί να βρεθεί πουθενά αλλού αν πρώτα δεν υπάρξει εδώ. Και αν δεν καταφέρει να βρει τούτο το μέρος, θα ήταν παράλογο γι’ αυτόν να σκεφτεί να αναζητήσει κάποιο άλλο […] Η πραγματικότητα ήταν ένα κινέζικο κουτί, μια ατέλειωτη σειρά από θήκες η μια μέσα στην άλλη. Επειδή εδώ, στο πιο απίθανο σημείο, έκανε πάλι την εμφάνισή του το γνωστό θέμα: η κατάρα του απόντος πατέρα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο). Βλ. και την κριτική μου στην bookpress.gr, 29/3/2016). Εννοείται ότι το αρχετυπικό δωμάτιο αντιστοιχεί και στο δωμάτιο της ακραίας δοκιμασίας του μυθιστοριογράφου Πολ Όστερ, με όσους σωματικούς και πνευματικούς κόπους συνειρμικά μας επισημαίνει.

Ο Μπριλ φαντάζεται έναν παράλληλο κόσμο όπου οι ΗΠΑ δεν έχουν εμπλακεί σε πόλεμο με το Ιράκ – αλλά με το ίδιο το καινοφανές είναι της. Σε αυτή την άλλη Βόρεια Αμερική οι Δίδυμοι Πύργοι δεν κατέρρευσαν την 11η Σεπτεμβρίου. Οι δε εκλογές του 2000 οδήγησαν στην άκρως αιματηρή διαδικασία της απόσχισης, καθώς η μία πολιτεία μετά την άλλη αποσύρεται από την πάλαι ποτέ φερέλπιδα ένωση.

Οι διαδοχικές εκμυστηρεύσεις συνθέτουν ένα ψυχογράφημα διχασμένου εγώ. Αν υπάρχει ελπίδα ανασυγκρότησής του, αυτή έγκειται στην ανεύρεση της σωτηρίας μέσα από μια λεξίαση. Η θεραπεία δια των συλλαβών, η ανάκαμψη διά των εύστοχων παραγράφων: το ρήμα καθαγιάζει τη συνέχεια ενός ανακουφισμένου βίου. Η δε αιφνίδια έκρηξη της λίμπιντο, η οποία αναπτερώνει προς στιγμή τον γερο-Μπλανκ/Άδειο, αποτυπώνεται ως ραψωδία σεξουαλικού λεξοϋλικού. Οι κατάλληλες ad hoc λέξεις είναι εν πάση περιπτώσει ο ξανακερδισμένος Παράδεισος. Το ήθος της γλώσσας είναι το προσκέφαλο για έναν ποθητό, λυτρωτικό ύπνο. Ό,τι δηλαδή συμβαίνει στην τελευταία πρόταση του έργου. Η αλλεπάλληλή χρήση της επινόησης, η οποία απαντά σε όλο το φάσμα της αφήγησης, συνιστά το φάρμακο, το ελιξίριο της ύπαρξης. Προφορικός και γραπτός λόγος αποτελεί κοντολογίς τη μηχανή, το εργοτάξιο του ευ ζην.

Ο εβδομηνταδυάχρονος Όγκαστ Μπριλ, στο δεύτερο μυθιστόρημα, που τιτλοφορείται Άνθρωπος στο σκοτάδι (2008), αναρρώνει μετά από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα στο σπίτι της κόρης του. Άυπνος για ώρες, ξαπλωμένος στο κρεβάτι, διηγείται ιστορίες προς εαυτόν, πασχίζοντας να καταπιέσει σκέψεις για πράγματα, τα οποία για ευνόητους λόγους θα προτιμούσε να ξεχάσει για πάντα. Ήτοι, τον πρόσφατο θάνατο της γυναίκας του και τον αποτρόπαιο φόνο στο Ιράκ του φίλου της εγγονής του. Ο Μπριλ φαντάζεται έναν παράλληλο κόσμο όπου οι ΗΠΑ δεν έχουν εμπλακεί σε πόλεμο με το Ιράκ – αλλά με το ίδιο το καινοφανές είναι της. Σε αυτή την άλλη Βόρεια Αμερική οι Δίδυμοι Πύργοι δεν κατέρρευσαν την 11η Σεπτεμβρίου. Οι δε εκλογές του 2000 οδήγησαν στην άκρως αιματηρή διαδικασία της απόσχισης, καθώς η μία πολιτεία μετά την άλλη αποσύρεται από την πάλαι ποτέ φερέλπιδα ένωση. Ο αρχετυπικός εμφύλιος υπαγορεύει με τη σειρά του αξιομνημόνευτες σελίδες. Η πολλαπλότητα των κόσμων δεν είναι ο εφιάλτης, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά το άλας της γραφής.

Η μετάφραση, το τονίζω αυτό, δικαιώνει το νευρώδες, ασθματικό ενίοτε, ιδιαίτερα γοητευτικό πρωτότυπο.

Η κριτική βεβαίως έχει ήδη αποφανθεί προ πολλού. Και μάλιστα εγκωμιαστικά. Παραθέτω ενδεικτικά: «Ο Paul Auster έχει ένα τρομερό ταλέντο στη δημιουργία κόσμων φανταστικών όσο και πιστευτών… Τα μυθιστορήματά του είναι αδύνατον να τα αφήσεις από τα χέρια σου, μια αδιάψευστη μαρτυρία της αφηγηματικής του δεινότητας» (San Francisco Chronicle), «Πονηρά παιγνιώδες και έξυπνα φιλοσοφικό… Ένας φόρος τιμής στη δύναμη της φαντασίας, τη λαβυρινθώδη φύση του νου, την υπερβατικότητα του μύθου» (Booklist) και «Η τρυφερότητα άρρηκτα δεμένη με τη βία, ένα λογοτεχνικό πείραμα χωρίς καμία διάθεση ειρωνείας – ο Paul Auster ξεπέρασε τον εαυτό του». (The Village Voice). Ο απόηχος εν ολίγοις της ρήσης του Μπλεζ Πασκάλ (1623-1662) «μα δεν υπάρχει κανένας σοβαρός λόγος να μην πιστεύει ένας άνθρωπος στο θαύμα» φαίνεται ότι στοιχειώνει και την προκείμενη Μέρα Νύχτα.

Η μετάφραση, το τονίζω αυτό, δικαιώνει το νευρώδες, ασθματικό ενίοτε, ιδιαίτερα γοητευτικό πρωτότυπο.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ είναι πρέσβης επί τιμή και ποιητής. Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Βράχια» (εκδ. Ύψιλον).

Στην κεντρική εικόνα: Illustration © Jillian Tamaki.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Αν τη δεις από τις εσχατιές του διαστήματος, η Γη δεν είναι μεγαλύτερη από κόκκο σκόνης. Να το θυμάσαι την επόμενη φορά που θα γράψεις τη λέξη ανθρωπότητα.

Από το αηδιασμένο ύφος που απλώνεται στο πρόσωπό του καθώς διατρέχει αυτές τις αράδες, μπορούμε να είμαστε αρκετά βέβαιοι ότι ο κύριος Μπλανκ δεν έχει χάσει την ικανότητα να διαβάζει. Το ποιος όμως θα μπορούσε να είναι ο συγγραφέας των αράδων αυτών είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό.

Ο κύριος Μπλανκ κάνει να πιάσει την επόμενη σελίδα στη στοίβα και ανακαλύπτει ότι είναι κάποιου είδους δακτυλόγραφο. Η πρώτη παράγραφος γράφει: Με το που άρχισα να λέω την ιστορία μου, με έβαλαν κάτω και με κλότσησαν κατακέφαλα. Όταν στάθηκα όρθιος και ξανάρχισα να μιλώ, ένας τους με χτύπησε στο στόμα, και έπειτα ένας άλλος μου έριξε μπουνιά στην κοιλιά. Έπεσα κάτω. Κατάφερα να ξανασηκωθώ, πάνω που πήγαινα όμως να αρχίσω την ιστορία για τρίτη φορά, ο Συνταγματάρχης με πέταξε στον τοίχο και λιποθύμησα.

Υπάρχουν άλλες δύο παράγραφοι στη σελίδα, πριν όμως προλάβει ο κύριος Μπλανκ να αρχίσει τη δεύτερη, χτυπάει το τηλέφωνο. Είναι ένα μαύρο μοντέλο με καντράν από τα τέλη του σαράντα ή τις αρχές του πενήντα του περασμένου αιώνα, και επειδή βρίσκεται στο κομοδίνο, ο κύριος Μπλανκ αναγκάζεται να σηκωθεί από τη μαλακή δερμάτινη καρέκλα και να συρθεί ως την άλλη άκρη του δωματίου. Σηκώνει το ακουστικό στο τέταρτο χτύπημα […] O Tζιορντάνο Μπρούνο και η θεωρία των άπειρων κόσμων. Προκλητικά πράγματα, ναι, αλλά υπάρχουν κι άλλες πέτρες για ξέθαμα».


austerΜέρα Νύχτα
Ταξίδια στο σκριπτόριο & Άνθρωπος στο σκοτάδι
Paul Auster
Μτφρ. Μαρία Ξυλούρη
Μεταίχμιο 2020
Σελ 376, τιμή εκδότη €16,60

 


ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ PAUL AUSTER


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φένιτσκα, της Λου Αντρέας-Σαλομέ

Φένιτσκα, της Λου Αντρέας-Σαλομέ

Για τη νουβέλα της Lou Andreas-Salomé «Φένιτσκα» (μτφρ. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Πανεπιστημίου Αθηνών, εκδ. Σοκόλη). Κεντρική εικόνα: Η Lou Andreas-Salomé, ο Paul Rée και ο Friedrich Nietzsche, φωτογραφημένοι το 1882.

Της Έλενας Χουζούρη

...
Ένας διαφορετικός τυμπανιστής, του Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι

Ένας διαφορετικός τυμπανιστής, του Γουίλιαμ Μέλβιν Κέλι

Για το μυθιστόρημα του William M. Kelley «Ένας διαφορετικός τυμπανιστής» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Μεταίχμιο). Κεντρική εικόνα: Καθαριστήριο στην οδό Φίλμορ, στο Χάρλεμ τη δεκαετία του '50. David Johnson/Harlem of the West©

Του Διονύση Μαρίνου

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς – μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς – μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς

Για το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη, εκδ. Ίκαρος), μια ανανεωμένη ματιά στην ιστορία της σκλαβιάς στην Αμερική του 19ου αιώνα και νωρίτερα.  

Του Νίκου Ξένιου

Ο Χορευτής του Νερού ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Τάσος Λειβαδίτης: «...ἔζησε στὰ σύνορα μιᾶς ἀκαθόριστης ἡλικίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 20 Απριλίου 1922, γεννήθηκε στην Αθήνα ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης. Τον έχουν αποκαλέσει ποιητή του έρωτα και της επανάστασης, έναν μοντέρνο κομμουνιστή. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ήταν Μεγάλο Σάββατο όταν γεννήθηκε το πέμπτο παιδί τ...

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Διαβάζοντας με τη Μαρία Παπαφωτίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Η ηθοποιός Μαρία Παπαφωτίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Σάμιουελ Χάντινγκτον: «...η παρακμή ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη»

Μια μέρα σαν σήμερα, 18 Απριλίου 1927, γεννήθηκε ο πολιτικός επιστήμονας Σάμιουελ Χάντινγκτον. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο συγγραφέας του πολυσυζητημένου βιβλίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Φτερά στο τσιμέντο, της Ευσταθίας Ματζαρίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ευσταθίας Ματζαρίδου «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[…] Τις ώρες που αυτοί κοιμούνται, αν εξαιρέσω, το ροχαλητό το...

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση, Συλλογικός τόμος (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον συλλογικό τόμο «Συγχώρεση – Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση», σε επιμέλεια του Ιωάννη Βαρτζόπουλου, που κυκλοφορεί στις 16 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είναι στη φύση του ανθρώπου η δυνατότ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ