alt

Για το μυθιστόρημα της Έμιλι Μπροντέ «Ανεμοδαρμένα Ύψη» (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. Ψυχογιός).

Της Νίκης Κώτσιου

Παράφοροι και παθιασμένοι, οι πρωταγωνιστές στα Ανεμοδαρμένα Ύψη της Έμιλι Μπροντέ (1818-1848), διαθέτουν τη στόφα γοτθικών ηρώων, ενώ ο έρωτάς τους ξετυλίγεται με μια σφοδρότητα που συνταράσσει και καταπλήσσει. Η Κάθριν και ο Χίθκλιφ συνδέονται με τους ακατάλυτους δεσμούς μιας αγάπης που πάει πέρα από τον θάνατο και δεν χωρά στα συμβατικά ανθρώπινα σχήματα. Είναι δυο πλάσματα που δεν υπακούουν σε συμβάσεις και, από μικρή ηλικία, δένονται μεταξύ τους με έναν άρρηκτο, ισόβιο δεσμό, ασύλληπτης έντασης. Ο Χίθκλιφ εισάγεται απροσδόκητα στην οικία των Έρνσο, όταν ο πατέρας της Κάθι τον βρίσκει και τον περιμαζεύει εντάσσοντάς τον στην οικογένεια. Χίθκλιφ και Κάθι γίνονται αχώριστοι, περνώντας πολύ χρόνο μαζί στα απέραντα βαλτοτόπια του Γιορκσάιρ, όπου αγναντεύουν και αναζητούν απεγνωσμένα την ερημιά και την ελευθερία. Παρά τον αμοιβαίο έρωτα που αναπτύσσεται ανάμεσα σ' αυτά τα δυο αγρίμια, η Κάθι θ' αποφασίσει παραδόξως να παντρευτεί τον ραφινάτο και εκλεπτυσμένο Έντγκαρ Λίντον, αριστοκράτη γόνο μιας καλής οικογένειας, πράγμα που θα εξαγριώσει τον Χίθκλιφ και θα τον τρέψει σε φυγή. Τρία χρόνια μετά ο Χίθκλιφ επιστρέφει πλούσιος και αποφασισμένος να εκδικηθεί.

Παραμένει, ωστόσο, άξεστος και σκληροτράχηλος, αδιανόητα οργισμένος κι εριστικός, τελώντας εξακολουθητικά σε μια κατάσταση ψυχικού βρασμού, που εξουθενώνει τόσο τον ίδιο όσο και τον περίγυρό του. Το μυαλό του δεν μπορεί να χωρέσει την προδοσία που εισέπραξε από την Κάθριν και, μέσα στη διαρκή παραφορά του, που δεν καταλαγιάζει ποτέ, κλώθει σχέδια εκδίκησης και κακοποίησης. Παντρεύεται την Ιζαμπέλα Λίντον, κουνιάδα της Κάθριν, (που συνεχίζει αδιαλείπτως να αγαπά), και βασανίζεται αδιάκοπα από τα πάθη και τα κατεστραμμένα όνειρά του προκαλώντας πόνο και οδύνη στους οικείους του.

[Ο Χίθκλιφ] Αγριεμένος και ευερέθιστος, εχθρικός απέναντι στην οικογένειά του, λαβωμένος θανάσιμα από τον άτυχο έρωτά του, είναι πάντα έτοιμος να ξεσπάσει απέναντι στον λάθος άνθρωπο και δεν παύει να εκρήγνυται σε κάθε ευκαιρία, αναζητώντας μια παρηγοριά που δεν βρίσκει ποτέ και πουθενά.

Οι αμφιθυμίες του Χίθκλιφ, η ασίγαστη οργή και η ατέρμονη δυστυχία του, η συνεχόμενη ροπή του στη βία και ο μαρτυρικός ζόφος μέσα στον οποίο είναι καταδικασμένος να ζει συνθέτουν έναν περίπλοκο και σύνθετο χαρακτήρα, που παλεύει διαρκώς με τους δαίμονές του. Αγριεμένος και ευερέθιστος, εχθρικός απέναντι στην οικογένειά του, λαβωμένος θανάσιμα από τον άτυχο έρωτά του, είναι πάντα έτοιμος να ξεσπάσει απέναντι στον λάθος άνθρωπο και δεν παύει να εκρήγνυται σε κάθε ευκαιρία, αναζητώντας μια παρηγοριά που δεν βρίσκει ποτέ και πουθενά. Εσαεί δέσμιος ενός ανέφικτου έρωτα, παλέυει λυσσαλέα με την ανεκπλήρωτη επιθυμία σ' έναν αγώνα άνισο και εξαρχής καταδικασμένο. Μέσα στην παραζάλη της διάψευσης και της ματαίωσης, διαγράφει μία εφιαλτική αυτο-καταστροφική πορεία επιζητώντας να συμπαρασύρει μαζί του κι όποιον άλλο βρεθεί κοντά του.

Πρόκειται για έναν έρωτα ασίγαστο και ερεβώδη, που συνεχίζεται πέρ' απ΄τον θάνατο με μια δριμύτητα απερίγραπτη. Ο Χίθκλιφ θέλει να στοιχειωθεί από το φάντασμα της νεκρής Κάθριν και την αναζητά απελπισμένος βουλιάζοντας στον παραλογισμό και την απελπισία. Η πρόσδεσή του σ' έναν καταραμένο έρωτα που τον βυθίζει στην απόλυτη κακοδαιμονία τον εγγράφει ίσως στο πάνθεο των ρομαντικών ηρώων, ενώ το βαθύ σκοτάδι που τον πλαισιώνει και τα τρομακτικά, αδιανόητα φερσίματά του μαζί με τη διαρκώς ανταριασμένη του ψυχή τού προσδίδουν και μια δαιμονική, γοτθική αχλύ.

Όταν αρχίζει η ιστορία, η Κάθριν είναι ήδη νεκρή. Αφηγείται η υπηρέτρια Νέλι, που περιγράφει τα πράγματα διαμεσολαβημένα απ' τη δική της αυστηρή και επικριτική ματιά, ματιά που δεν μπορεί να κατανοήσει τα θελλώδη πάθη των ηρώων, αν και τα καταθέτει με ακρίβεια. Η καταστροφική ενέργεια που εκλύεται από τον έρωτα του Χίθκλιφ και της Κάθυ, που έχουν μεγαλώσει σαν αδέρφια, χωρίς να είναι, συγκλονίζει τη Νέλι. Ο Χίθκλιφ έχει από μικρή ηλικία πάνω του κάτι αλλόκοτο και απροσδιόριστο, μια παράξενη αύρα που τον καθιστά σκοτεινό και ανεξιχνίαστο. Η Κάθριν φέρεται σαν αγριοκόριτσο, αγαπά τη μοναχικότητα και αναγνωρίζει από νωρίς πάνω στον Χίθκλιφ έναν ιδεατό δια βίου σύντροφο.

alt
Η Έμιλι Μπροντέ έγραψε τα Ανεμοδαρμένα Ύψη από
τον Οκτώβριο του 1845 μέχρι τον Ιούνιο του 1846. Το
μυθιστόρημα κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά, το 1847
Η Έμιλι Μπροντέ δημοσίευσε το μοναδικό της μυθιστόρημα
με το ψευδώνυμο «Ellis Bell». Έναν χρόνο μετά πέθανε
από φυματίωση.




Τα βαλτοτόπια του Γιορκσάιρ, χώρος ελευθερίας και περισυλλογής για τους δυο πρωταγωνιστές, γίνονται τόπος πυκνής πνευματικής ουσίας και μυστικιστικής συνάντησης με τον εσώτερο εαυτό τους. Το άγριο, ανεμοδαρμένο τοπίο ως μεταφορά ενός σφοδρού ερωτικού πάθους, αντιστοιχεί στις θυελλώδεις κινήσεις μιας ψυχής, που δεν μπορεί να υποταχθεί στα κελεύσματα της κοινωνίας και του πολιτισμού. Πρωτόγονος, αδάμαστος, απόλυτος, ο έρωτας έχει στα Ανεμοδαρμένα Ύψη τη σφοδρότητα ακραίου φυσικού φαινομένου. Δεν γνωρίζει όρια και απαγορεύσεις, θραύει στο πέρασμά του κάθε εμπόδιο και ξετυλίγεται σαν ολέθρια θεομηνία.

Εκφράζοντας πρωτοφανή περιφρόνηση απέναντι σε κάθε έννοια κοινωνικής ευπρέπειας και βικτωριανής ηθικής, τα Ανεμοδαρμένα Ύψη προκάλεσαν αμηχανία και δυσφορία, την εποχή που κυκλοφόρησαν. Ο Χίθκλιφ παρουσιάσθηκε ως αποτρόπαιη δαιμονική φιγούρα. Η Κάθριν με τον θάνατό της φάνηκε να λυτρώνεται από τα δυσβάσταχτα κοινωνικά δεσμά της συζύγου και της μητέρας, που αντιστρατεύονταν τη βαθύτερη φύση της. Το τακτοποιημένο, άνετο σπιτικό των Λίντον με τα εμφανή γνωρίσματα άνεσης, πολυτέλειας, ευζωίας και με όλο τον πλούτο και την αφθονία του λειτούργησε σα φυλακή για την Κάθριν και την καθήλωσε στην απόλυτη δυστυχία. Η επιπόλαιη απόφασή της να επιλέξει τον Λίντον, υπαγορευμένη από την κοινή λογική κι ένα αίσθημα αγοραίου πραγματισμού απέναντι στη ζωή, την καταδίκασε σε σταδιακό αφανισμό. Για την Κάθριν, ο θάνατος είναι διέξοδος και διαφυγή από μια αλλοτριωμένη, τεχνητή ζωή που την απομακρύνει από τον εσώτερο εαυτό της και από τον Χίθκλιφ. Αν ο Λίντον αντιπροσωπεύει την κοινωνικη νόρμα και την πατριαρχία της εποχής, τότε ο Χίθκλιφ είναι η ζωντανή σύνδεση με τις φυσικές ανθρώπινες καταβολές και με το αίσθημα μιας πρωτογενούς, ανόθευτης ελευθερίας.

Η 'Εμιλι Μπροντέ πέθανε από φυματίωση, σε ηλικία 30 ετών, ένα χρόνο μετά την έκδοση του μοναδικού της μυθιστορήματος, που έμελλε να γίνει κλασικό.

Η οικογένεια της νεαρής συγγραφέως Έμιλι Μπροντέ είχε πληγεί βαριά από τους αλλεπάλληλους θανάτους οικείων, που βύθιζαν τους εναπομείναντες σ' ένα διαρκές πένθος καθιστώντας τη μελέτη θανάτου αναγκαστική ενασχόληση. Η οικογένεια Μπροντέ ανέδειξε κορυφαία συγγραφικά ταλέντα (η Σάρλοτ, αδελφή της Έμιλι, έγραψε την Τζέιν Έιρ) καθώς η πολλή συνάφεια με τον θάνατο αποτέλεσε ίσως εκλυτικό παράγοντα για μια αντισταθμιστική δημιουργικότητα. Λόγω του πάστορα πατέρα, τα παιδιά ήταν επιπλέον εξοικειωμένα με θρησκευτικά κείμενα, που εξήπταν τη φαντασία και αποτελούσαν πηγή αδιάκοπης έμμπνευσης. Η 'Εμιλι Μπροντέ πέθανε από φυματίωση, σε ηλικία 30 ετών, ένα χρόνο μετά την έκδοση του μοναδικού της μυθιστορήματος, που έμελλε να γίνει κλασικό.

Τα Ανεμοδαρμένα Ύψη κυκλοφορούν σε καινούρια, λεπτοδουλεμένη μετάφραση της Αργυρώς Μαντόγλου από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Περιλαμβάνεται αναλυτικός πρόλογος της μεταφράστριας και επίμετρο της σπουδαίας συγγραφέως Τζόις Κάρολ Όουτς.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.

Στην κεντρική εικόνα: Από την τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου, το 1958 για το CBS. Η Rosemary Harris στον ρόλο της Κάθι και ο Richard Burton στον ρόλο του Χίθκλιφ.


altΑνεμοδαρμένα Ύψη
Έμιλι Μπροντέ
Μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου
Επίμετρο: Τζόις Κάρολ Όουτς
Ψυχογιός 2020
Σελ. 464, τιμή εκδότη €17,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ EMILY BRONTË 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Για το μυθιστόρημα της Ρ.Ο. Κουόν «Οι εμπρηστές» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, η συγγραφέας. 

Του Νίκου Ξένιου

Δέκα χρόνια συγγραφικού μόχθου χρειάστηκαν μέχρι να δημοσιεύσει η κορεατικής ...

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Για την ταινία «Η τελευταία μονομαχία» σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Του Θόδωρου Σούμα

«Η τελευταία μονομαχία» του Ρίντλεϊ Σκοτ είναι μια θεαματική, δραματική και περιπετειώδης...

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Κακουλίδη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τον θάνατο του καταξιωμένου ποιητή Γιώργου Κακουλίδη. Συγγραφέας αλλά και ζωγράφος, ο Γιώργος Κακουλίδης υιοθέτησε από νέος, έναν τρόπο ζωή...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ