alt

Για το μυθιστόρημα της Έμιλι Μπροντέ «Ανεμοδαρμένα Ύψη» (μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. Ψυχογιός).

Της Νίκης Κώτσιου

Παράφοροι και παθιασμένοι, οι πρωταγωνιστές στα Ανεμοδαρμένα Ύψη της Έμιλι Μπροντέ (1818-1848), διαθέτουν τη στόφα γοτθικών ηρώων, ενώ ο έρωτάς τους ξετυλίγεται με μια σφοδρότητα που συνταράσσει και καταπλήσσει. Η Κάθριν και ο Χίθκλιφ συνδέονται με τους ακατάλυτους δεσμούς μιας αγάπης που πάει πέρα από τον θάνατο και δεν χωρά στα συμβατικά ανθρώπινα σχήματα. Είναι δυο πλάσματα που δεν υπακούουν σε συμβάσεις και, από μικρή ηλικία, δένονται μεταξύ τους με έναν άρρηκτο, ισόβιο δεσμό, ασύλληπτης έντασης. Ο Χίθκλιφ εισάγεται απροσδόκητα στην οικία των Έρνσο, όταν ο πατέρας της Κάθι τον βρίσκει και τον περιμαζεύει εντάσσοντάς τον στην οικογένεια. Χίθκλιφ και Κάθι γίνονται αχώριστοι, περνώντας πολύ χρόνο μαζί στα απέραντα βαλτοτόπια του Γιορκσάιρ, όπου αγναντεύουν και αναζητούν απεγνωσμένα την ερημιά και την ελευθερία. Παρά τον αμοιβαίο έρωτα που αναπτύσσεται ανάμεσα σ' αυτά τα δυο αγρίμια, η Κάθι θ' αποφασίσει παραδόξως να παντρευτεί τον ραφινάτο και εκλεπτυσμένο Έντγκαρ Λίντον, αριστοκράτη γόνο μιας καλής οικογένειας, πράγμα που θα εξαγριώσει τον Χίθκλιφ και θα τον τρέψει σε φυγή. Τρία χρόνια μετά ο Χίθκλιφ επιστρέφει πλούσιος και αποφασισμένος να εκδικηθεί.

Παραμένει, ωστόσο, άξεστος και σκληροτράχηλος, αδιανόητα οργισμένος κι εριστικός, τελώντας εξακολουθητικά σε μια κατάσταση ψυχικού βρασμού, που εξουθενώνει τόσο τον ίδιο όσο και τον περίγυρό του. Το μυαλό του δεν μπορεί να χωρέσει την προδοσία που εισέπραξε από την Κάθριν και, μέσα στη διαρκή παραφορά του, που δεν καταλαγιάζει ποτέ, κλώθει σχέδια εκδίκησης και κακοποίησης. Παντρεύεται την Ιζαμπέλα Λίντον, κουνιάδα της Κάθριν, (που συνεχίζει αδιαλείπτως να αγαπά), και βασανίζεται αδιάκοπα από τα πάθη και τα κατεστραμμένα όνειρά του προκαλώντας πόνο και οδύνη στους οικείους του.

[Ο Χίθκλιφ] Αγριεμένος και ευερέθιστος, εχθρικός απέναντι στην οικογένειά του, λαβωμένος θανάσιμα από τον άτυχο έρωτά του, είναι πάντα έτοιμος να ξεσπάσει απέναντι στον λάθος άνθρωπο και δεν παύει να εκρήγνυται σε κάθε ευκαιρία, αναζητώντας μια παρηγοριά που δεν βρίσκει ποτέ και πουθενά.

Οι αμφιθυμίες του Χίθκλιφ, η ασίγαστη οργή και η ατέρμονη δυστυχία του, η συνεχόμενη ροπή του στη βία και ο μαρτυρικός ζόφος μέσα στον οποίο είναι καταδικασμένος να ζει συνθέτουν έναν περίπλοκο και σύνθετο χαρακτήρα, που παλεύει διαρκώς με τους δαίμονές του. Αγριεμένος και ευερέθιστος, εχθρικός απέναντι στην οικογένειά του, λαβωμένος θανάσιμα από τον άτυχο έρωτά του, είναι πάντα έτοιμος να ξεσπάσει απέναντι στον λάθος άνθρωπο και δεν παύει να εκρήγνυται σε κάθε ευκαιρία, αναζητώντας μια παρηγοριά που δεν βρίσκει ποτέ και πουθενά. Εσαεί δέσμιος ενός ανέφικτου έρωτα, παλέυει λυσσαλέα με την ανεκπλήρωτη επιθυμία σ' έναν αγώνα άνισο και εξαρχής καταδικασμένο. Μέσα στην παραζάλη της διάψευσης και της ματαίωσης, διαγράφει μία εφιαλτική αυτο-καταστροφική πορεία επιζητώντας να συμπαρασύρει μαζί του κι όποιον άλλο βρεθεί κοντά του.

Πρόκειται για έναν έρωτα ασίγαστο και ερεβώδη, που συνεχίζεται πέρ' απ΄τον θάνατο με μια δριμύτητα απερίγραπτη. Ο Χίθκλιφ θέλει να στοιχειωθεί από το φάντασμα της νεκρής Κάθριν και την αναζητά απελπισμένος βουλιάζοντας στον παραλογισμό και την απελπισία. Η πρόσδεσή του σ' έναν καταραμένο έρωτα που τον βυθίζει στην απόλυτη κακοδαιμονία τον εγγράφει ίσως στο πάνθεο των ρομαντικών ηρώων, ενώ το βαθύ σκοτάδι που τον πλαισιώνει και τα τρομακτικά, αδιανόητα φερσίματά του μαζί με τη διαρκώς ανταριασμένη του ψυχή τού προσδίδουν και μια δαιμονική, γοτθική αχλύ.

Όταν αρχίζει η ιστορία, η Κάθριν είναι ήδη νεκρή. Αφηγείται η υπηρέτρια Νέλι, που περιγράφει τα πράγματα διαμεσολαβημένα απ' τη δική της αυστηρή και επικριτική ματιά, ματιά που δεν μπορεί να κατανοήσει τα θελλώδη πάθη των ηρώων, αν και τα καταθέτει με ακρίβεια. Η καταστροφική ενέργεια που εκλύεται από τον έρωτα του Χίθκλιφ και της Κάθυ, που έχουν μεγαλώσει σαν αδέρφια, χωρίς να είναι, συγκλονίζει τη Νέλι. Ο Χίθκλιφ έχει από μικρή ηλικία πάνω του κάτι αλλόκοτο και απροσδιόριστο, μια παράξενη αύρα που τον καθιστά σκοτεινό και ανεξιχνίαστο. Η Κάθριν φέρεται σαν αγριοκόριτσο, αγαπά τη μοναχικότητα και αναγνωρίζει από νωρίς πάνω στον Χίθκλιφ έναν ιδεατό δια βίου σύντροφο.

alt
Η Έμιλι Μπροντέ έγραψε τα Ανεμοδαρμένα Ύψη από
τον Οκτώβριο του 1845 μέχρι τον Ιούνιο του 1846. Το
μυθιστόρημα κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά, το 1847
Η Έμιλι Μπροντέ δημοσίευσε το μοναδικό της μυθιστόρημα
με το ψευδώνυμο «Ellis Bell». Έναν χρόνο μετά πέθανε
από φυματίωση.




Τα βαλτοτόπια του Γιορκσάιρ, χώρος ελευθερίας και περισυλλογής για τους δυο πρωταγωνιστές, γίνονται τόπος πυκνής πνευματικής ουσίας και μυστικιστικής συνάντησης με τον εσώτερο εαυτό τους. Το άγριο, ανεμοδαρμένο τοπίο ως μεταφορά ενός σφοδρού ερωτικού πάθους, αντιστοιχεί στις θυελλώδεις κινήσεις μιας ψυχής, που δεν μπορεί να υποταχθεί στα κελεύσματα της κοινωνίας και του πολιτισμού. Πρωτόγονος, αδάμαστος, απόλυτος, ο έρωτας έχει στα Ανεμοδαρμένα Ύψη τη σφοδρότητα ακραίου φυσικού φαινομένου. Δεν γνωρίζει όρια και απαγορεύσεις, θραύει στο πέρασμά του κάθε εμπόδιο και ξετυλίγεται σαν ολέθρια θεομηνία.

Εκφράζοντας πρωτοφανή περιφρόνηση απέναντι σε κάθε έννοια κοινωνικής ευπρέπειας και βικτωριανής ηθικής, τα Ανεμοδαρμένα Ύψη προκάλεσαν αμηχανία και δυσφορία, την εποχή που κυκλοφόρησαν. Ο Χίθκλιφ παρουσιάσθηκε ως αποτρόπαιη δαιμονική φιγούρα. Η Κάθριν με τον θάνατό της φάνηκε να λυτρώνεται από τα δυσβάσταχτα κοινωνικά δεσμά της συζύγου και της μητέρας, που αντιστρατεύονταν τη βαθύτερη φύση της. Το τακτοποιημένο, άνετο σπιτικό των Λίντον με τα εμφανή γνωρίσματα άνεσης, πολυτέλειας, ευζωίας και με όλο τον πλούτο και την αφθονία του λειτούργησε σα φυλακή για την Κάθριν και την καθήλωσε στην απόλυτη δυστυχία. Η επιπόλαιη απόφασή της να επιλέξει τον Λίντον, υπαγορευμένη από την κοινή λογική κι ένα αίσθημα αγοραίου πραγματισμού απέναντι στη ζωή, την καταδίκασε σε σταδιακό αφανισμό. Για την Κάθριν, ο θάνατος είναι διέξοδος και διαφυγή από μια αλλοτριωμένη, τεχνητή ζωή που την απομακρύνει από τον εσώτερο εαυτό της και από τον Χίθκλιφ. Αν ο Λίντον αντιπροσωπεύει την κοινωνικη νόρμα και την πατριαρχία της εποχής, τότε ο Χίθκλιφ είναι η ζωντανή σύνδεση με τις φυσικές ανθρώπινες καταβολές και με το αίσθημα μιας πρωτογενούς, ανόθευτης ελευθερίας.

Η 'Εμιλι Μπροντέ πέθανε από φυματίωση, σε ηλικία 30 ετών, ένα χρόνο μετά την έκδοση του μοναδικού της μυθιστορήματος, που έμελλε να γίνει κλασικό.

Η οικογένεια της νεαρής συγγραφέως Έμιλι Μπροντέ είχε πληγεί βαριά από τους αλλεπάλληλους θανάτους οικείων, που βύθιζαν τους εναπομείναντες σ' ένα διαρκές πένθος καθιστώντας τη μελέτη θανάτου αναγκαστική ενασχόληση. Η οικογένεια Μπροντέ ανέδειξε κορυφαία συγγραφικά ταλέντα (η Σάρλοτ, αδελφή της Έμιλι, έγραψε την Τζέιν Έιρ) καθώς η πολλή συνάφεια με τον θάνατο αποτέλεσε ίσως εκλυτικό παράγοντα για μια αντισταθμιστική δημιουργικότητα. Λόγω του πάστορα πατέρα, τα παιδιά ήταν επιπλέον εξοικειωμένα με θρησκευτικά κείμενα, που εξήπταν τη φαντασία και αποτελούσαν πηγή αδιάκοπης έμμπνευσης. Η 'Εμιλι Μπροντέ πέθανε από φυματίωση, σε ηλικία 30 ετών, ένα χρόνο μετά την έκδοση του μοναδικού της μυθιστορήματος, που έμελλε να γίνει κλασικό.

Τα Ανεμοδαρμένα Ύψη κυκλοφορούν σε καινούρια, λεπτοδουλεμένη μετάφραση της Αργυρώς Μαντόγλου από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Περιλαμβάνεται αναλυτικός πρόλογος της μεταφράστριας και επίμετρο της σπουδαίας συγγραφέως Τζόις Κάρολ Όουτς.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.

Στην κεντρική εικόνα: Από την τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου, το 1958 για το CBS. Η Rosemary Harris στον ρόλο της Κάθι και ο Richard Burton στον ρόλο του Χίθκλιφ.


altΑνεμοδαρμένα Ύψη
Έμιλι Μπροντέ
Μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου
Επίμετρο: Τζόις Κάρολ Όουτς
Ψυχογιός 2020
Σελ. 464, τιμή εκδότη €17,70

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ EMILY BRONTË 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Η λευκή καλύβα» του Τούρβαλντ Στεν (κριτική) – Η συγκάλυψη του παρελθόντος και το ένστικτο της επιβίωσης

«Η λευκή καλύβα» του Τούρβαλντ Στεν (κριτική) – Η συγκάλυψη του παρελθόντος και το ένστικτο της επιβίωσης

Για το μυθιστόρημα του Τούρβαλντ Στεν [Thorvald Steen] «Η λευκή καλύβα» (μτφρ. Βίκυ Πορφυρίδου, εκδ. Βακχικόν). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Tusk». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Ζούμε μονάχα λίγο. Ξέρουμε μόνο κάτ...

«Το πηγάδι» του Χουάν Κάρλος Ονέτι (κριτική) – Ένας υπαρξιστής από την Ουρουγουάη

«Το πηγάδι» του Χουάν Κάρλος Ονέτι (κριτική) – Ένας υπαρξιστής από την Ουρουγουάη

Για το ευσύνοπτο μυθιστόρημα του ουρουγουανού Χουάν Κάρλος Ονέτι [Juan Carlos Onetti] «Το πηγάδι» (μτφρ. Λευτέρης Μακεδόνας, εκδ. Μάγμα). Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από το εξώφυλλο της πορτογαλικής έκδοσης. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ