i trela tou almayer 2

Για το μυθιστόρημα του Τζόζεφ Κόνραντ «Η τρέλα του Αλμάγερ» (μτφρ. Δημήτρης Αρβανίτης, εκδ. Μέδουσα).

Του Γιάννη Λειβαδά

Είναι συχνές οι αναφορές που εστιάζουν στον εισαγωγικό ρόλο των πρώτων βιβλίων ορισμένων συγγραφέων σε σχέση με τη μετέπειτα πορεία τους και την εξέλιξη της γραφής τους. Είναι τουλάχιστον αρκετοί οι πεζογράφοι του περασμένου αιώνα στων οποίων το πρώτο ή και στο δεύτερο βιβλίο, καταγράφηκαν εντεταμένα τα επίπεδα της μετέπειτα συγγραφικής τους πορείας και ένα μέρος της κριτικής ανάλυσης της σύνθεσης πεδίων και χαρακτήρων η οποία καθόρισε το ύφος της κατοπινής γραφής τους.

Η τρέλα του Αλμάγερ, όμως, δεν υπήρξε απλώς ένα ανάλογο εισαγωγικό έργο για τον συγγραφέα του, τον Τζόζεφ Κόνραντ, μα κάτι περισσότερο. Η τρέλα του Αλμάγερ δεν εισάγει απλώς στο χαρακτηριστικό, είθε γνώριμο, ψυχο-διανοητικό στερέωμα του Κόνραντ, εκθέτει τη σημειακή επαγρύπνηση του συγγραφέα, τις πρωταρχικές ανησυχίες και τους στιλιστικούς προβληματισμούς που χαρακτήρισαν όλα τα έργα που δημοσίευσε από 1897 και ύστερα.

Ο μοντερνισμός του Κόνραντ υπήρξε, ως επί το πλείστον, ένας νεωτερισμός συγκριτικής τελειοποίησης χαρακτήρων, των οποίων ο εσωτερικός κόσμος βρισκόταν σε πόλωση με τις εκδοχές της αντικειμενικότητας. 

Από αισθητική άποψη, ο Τζόζεφ Κόνραντ υπήρξε ασυμφιλίωτος σχεδόν με καθετί, εκτός από την ανάγκη διατρύπησης της αντικειμενικότητας. Στο μυθιστόρημα Η τρέλα του Αλμάγερ ο Κόνραντ ξεκίνησε τη γεφύρωση ανάμεσα στις παραδοσιακές μυθιστορηματικές δομές του 19ου αιώνα και τη προσωπική του, οριακά γραμμική και στοιχισμένη στα μέτρα της εποχής, μυθιστορηματική ανάπτυξη. Αυτό ήταν το πρώτο μοντερνιστικό στίγμα και στοίχημα, του συγγραφέα. Ακόμη και όταν στα υπόλοιπα έργα του η γεφύρωση αυτή στόχευε πια και στο άκρο νεότερων και πιο τολμηρών πειραματικών τεχνικών, ο Κόνραντ, κατά το θεμέλιο που έθεσε από το πρώτο του μυθιστόρημα, έδειξε την κλίση του προς την ανάλυση των χαρακτήρων και εκμεταλλεύτηκε τις στιλιστικές καινοτομίες με φειδώ, αν όχι με επιφυλακτικότητα. Ο μοντερνισμός του Κόνραντ υπήρξε, ως επί το πλείστον, ένας νεωτερισμός συγκριτικής τελειοποίησης χαρακτήρων, των οποίων ο εσωτερικός κόσμος βρισκόταν σε πόλωση με τις εκδοχές της αντικειμενικότητας. 

Almayers Folly akerman

Ο Κόνραντ, παγκοσμίως αναγνωρισμένος ως απαισιόδοξος, πέρασε από το πρώτο κιόλας βιβλίο στον τομέα του αδιεξόδου και της παραπλάνησης, της άγονης υπερβολής που έφερε τον άνθρωπο αιχμάλωτο των αντιφάσεών του σ’ έναν νέο κόσμο που πριν καν αποκολληθεί από τη βικτοριανή εποχή έδειξε πόσο βαθιά ήταν τα σημάδια της απελπισίας πάνω στην οποία θεμελιώθηκε η χαρμόσυνη εκείνη δυσπιστία του εικοστού αιώνα η οποία, ως αντικειμενικότητα έπεσε σε τέλμα, ενώ οι κορωνίδες του ανθρωποκεντρικού υποκειμενισμού, τα φαινόμενα λογικής, έλαμψαν στην περίμετρο της απαξίωσης.

Η τρέλα του Αλμάγερ είναι ένα ιμπρεσιονιστικό μυθιστόρημα στο οποίο ο Κόνραντ θέτει τα θεμέλια της εναντίωσής του στην ηγεμονίδα αντικειμενικότητα. Οι ταυτότητες και οι θεσμοί, οι συσχετισμοί δυνάμεων, έχουν πάψει να είναι αποδεκτοί, όχι λόγω της αναθεώρησής τους μα, επειδή το αδιέξοδό τους είναι και πάλι παρόν, ένα αδιέξοδο πολιτισμικό παρά κοινωνικό. Η διάσταση αυτή γέννησε τους κορυφαίους χαρακτήρες του Κόνραντ, με πρώτον στη σειρά τον Αλμάγερ. Η κόρη του, Νίνα, ως προσωποποιημένη μεταφορά μιας δυσμενούς διττότητας είναι το κανάλι μέσα από το οποίο τα πάντα θα συναντήσουν την ολοκλήρωσή τους στον αφανισμό. 

* Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ είναι ποιητής. 
Τελευταίο του βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Το σύμπλεγμα του Λαοκόοντα – Έτερο πύραμα γραφής 1997-2010» (εκδ. Πανοπτικόν).

 Στην εικόνα στο κέντρο, η Aurora Marion, από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Κόνραντ, σε σκηνοθεσία Chantal Akerman.


altΗ τρέλα του Αλμάγερ
Τζόζεφ Κόνραντ
Μτφρ. Δημήτρης Αρβανίτης
Μέδουσα 2019
Σελ. 242, τιμή εκδότη €14,85

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ JOSEPH CONRAD


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Γρηγορίου η οποία με το μυθιστόρημά της «Το μυστικό της Μελίνας» (εκδ. Αρμός) έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της, «ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...
Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα θα είναι η τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου, που θα πραγματοποιηθεί από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου και η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα στον αραβικό κόσμο και σε όλη την Μέση Ανατολή. Στην φωτογραφία, ο Έλληνας πρέσβης στην Αίγυπτο, Νίκος ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ