alt

Λίγη ακόμα ποίηση

Του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη

Αληθεύει ότι ο ποιητής γράφει την ιστορία του σώματός του όπως αληθεύει, επίσης, ότι η ποίηση είναι η αμοιβαιότητα των δακρύων. Αλλά και ένα κεράκι στο δάσος είναι η ποίηση, όπως διατεινόταν ο Άλλεν Γκίνσμπεργκ, καθώς και οξυγόνο αντιδιαστολής, όπως τόσο ακαριαία και αίθρια το διατύπωνε διαρκώς ο Νίκος Καρούζος. Ο σάκος εκστρατείας είναι γεμάτος, όλο το Μάρτιο, που είναι ο Παγκόσμιος Μήνας Ποιήσεως, με ποιητικές ανθολογίες και ποιητικές συλλογές.

Τα Μέτρα Λιτότητας (εκδ. Άγρα) είναι μια χρήσιμη και κρίσιμη ανθολογία παλαιότερων, νέων και νεότατων ποιητών που εκπόνησε η Karen Van Dyck στο φόντο της λεγόμενης Κρίσης. Πολλές και διαφορετικές φωνές, σχεδόν όλες ισχυρές, ακόμα και οι σπασμωδικές και ακατέργαστες, δείχνουν ότι διεξάγεται δυνατά ο μύχιος και, στην εποχή μας, μάλλον μοναχικός ή έστω με πολλές δυσκολίες και διαταραχές επικοινωνίας, αγώνας των ποιητών να δεξιωθούν και να επεξεργαστούν τα γύρω δρώμενα, να κατανοήσουν τις κοινωνικές ιλιγγιώδεις περιδινήσεις και αλλαγές και να τις ενσωματώσουν στην ποιητική στρατηγική τους.

altΗ Van Dyck ταξινομεί δραστικά και εύστοχα το αχανές υλικό της ομολογουμένως ακατάσχετης, τα τελευταία χρόνια, ποιητικής παραγωγής σε έξι ενότητες/ζώνες: 1. Παράδοση και Προσωπικό Ταλέντο (όπου συναντάμε την καλώς συγκερασμένη μεταμοντέρνα συνθετική διάθεση του Γιάννη Ευθυμιάδη και την post-beat ρυθμολογία του Γιάννη Στίγκα, μεταξύ άλλων), 2. Μύθος και Φάρμακο (όπου η αρχιτεκτονική συναντάται με τον κινηματογράφο, ενώ είναι τελεσφόρος εδώ ο διάλογος ανάμεσα στον ποιητή και την κοινωνιολογική ματιά στο σήμερα, όπως φανερώνει το έργο της Κρυστάλλης Γλυνιαδάκη, της Φοίβης Γιαννίση, της Εύας Στεφανή, της Ευτυχίας Παναγιώτου, και της Κατερίνας Ηλιοπούλου), 3. Άδικη Τιμωρία (όπου εξοικειωνόμαστε με τη δραστηριότητα διαδικτυακών, κυρίως, ποιητών, που διακρίνονται για την αιχμηρή πολιτικοποίηση του λόγου τους), 4. Αφήγηση (εδώ οι ποιητές είναι και περφόρμερ, π.χ. ο Θωμάς Τσαλαπάτης), 5. Εκτός Αθήνας (εξόχως έντονοι και ενδιαφέροντες ποιητές που δρουν στην επαρχία, και απολαμβάνουν ιδιαίτερου θαυμασμού και στην Αθήνα, όπως συμβαίνει με τη Γλυκερία Μπασδέκη, την Έλσα Κορνέτη, τη Γεωργία Τριανταφυλλίδου, κ.ά.), και, τέλος, 6. Border Zones (όπου μας συστήνονται ποιητές που προέρχονται από την αλλοδαπή ή ζουν στην αλλοδαπή, ανάμεσά τους η Γιάννα Μπούκοβα, ο Μόμα Ράντιτς, ο Μαχμέτ Γιασίν, ο Στάθης Γουργουρής, κ.ά.).   

altΕβδομήντα ποιητές φιλοξενούνται στον τόμο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών (εκδ. Κύκλος Ποιητών), με ένα ποίημα έκαστος, το οποίο και απήγγειλε στην Αθήνα και στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του ήδη καθιερωμένου θεσμοὐ. Τιμώμενη χώρα, στο φεστιβάλ του 2017, ήταν η Σλοβενία, με εξέχοντες διακόνους της Ερατώς, όπως ο μέγας Βένο Τάουφερ, η Μάγια Βίντμαρ, η Πέτρα Κολμάντσιτς, και ο Μπορίς Α. Νόβακ, ενώ συναντάμε εργασία της ιδιαίτερα επινοητικής Λιθουανής Άγκνε Ζαγκρακαλίτε (Μια γυναίκα είναι δρεπάνι, τρυπάει/ το στρώμα του σκότους, γράφει στο ποίημα «Ένας ηλικιωμένος άντρας στο παράθυρο»), της πολυτάλαντης Γαλλίδας Φρανσουάζ Κουλμέν (Θα ήθελα να γράψω ένα ποίημα/ δυνατό/ ένα ποίημα ουρλιαχτό ενάντια στην κραυγή), και δικών μας επιδραστικών ποιητών, ανάμεσα στους οποίους ο Δημήτρης Καλοκύρης, η Τασούλα Καραγεωργίου, ο Γιάννης Ευσταθιάδης, η Βερονίκη Δαλακούρα, ο Γιώργος Μπλάνας, η Κλεοπάτρα Λυμπέρη, ο Γιάννης Πατίλης, κ.ά.

Γράφει ο σημαντικός βραβευμένος Σλοβένος ποιητής Αλές Στέγκερ (1973), με εμφανείς νύξεις από τη φιλοσοφική θεώρηση του Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν στον εσκεμμένα γειωμένο στοχασμό του: «Όταν κάποιος πεθαίνει δεν είναι ούτε μέρα ούτε νύχτα./ Και τίποτε δεν είναι παρόν. Ούτε δω ούτε κει./ Ένα ελαφρό τρέμισμα πάνω απ᾽ την κουζίνα του υγραερίου.// Ασήμαντο. Κι ούτε ζει ούτε πεθαίνει/ αυτό που σκεπάζεις με την παλάμη./ Δεν ρωτά, δεν απαντά.// Δεν είναι στην πλευρά του καλού. Δεν είναι στην πλευρά του κακού./ Δεν ξέρει ψέματα ούτε αλήθειες, ούτε αισθήσεις, ούτε ανοησίες. Δεν είναι το μέλλον ή το παρελθόν.// Είναι και δεν είναι. Δεν είναι μόνο ότι δεν είσαι ή δεν ήσουν./ Δεν θα ᾽ναι κάτι από μόνο του ή κάτι άλλο./Ούτε αέρας ούτε φωτιά. Ούτε φως ούτε φλόγα.// Ούτε άβυσσος ούτε ελπίδα. Ούτε ναι ούτε όχι./ Όταν κάποιος πεθαίνει, δεν έχει ακόμη πεθάνει. Κατέβασε το φυτίλι μέσα στον εαυτό του.// Πας από πίσω και τον σβήνεις» (μτφρ. Αναστάσης Βιστωνίτης).

altΤρεις βετεράνοι δημιουργοί, ο Ντίνος Σιώτης με τα Ωροσκόπια νεκρών (εκδ. Καστανιώτης), ο Νάσος Βαγενάς με την Πανωραία (εκδ. Κέδρος), και ο Γιώργος Βέης με το Για ένα πιάτο χόρτα (εκδ. ύψιλον/βιβλία) δείχνουν πόσο γόνιμη είναι η περιπολία στα λαβυρινθώδη σοκάκια των νέων πραγματικοτήτων όταν διαθέτεις μια γερή σκευή γνώσεων και εξακολουθείς να συνομιλείς με τους μεγάλους μάστορες του παρελθόντος.

altΣιώτης: Σας μιλάω από ραδιοθαλάμους του σύμπαντος/ από αντικατοπτρισμούς του μέλλοντος κάποιοι/ καιροσκοπούν μερικοί κερδοσκοπούν όταν δε/ βλέπει κανένας σας αναμεταδίδω τις τελευταίες/ τρομαγμένες ώρες του στερεώματος από αόρατες/ συχνότητες από αόμματες αυταπάτες…

Βαγενάς: Όταν γεννήθηκε η Φωφώ είδε το φεγγάρι/ κόκκινο, ακίνητο όλη τη νύχτα, στο πηγάδι,/ κι εννιά μαύρα πουλιά πάνω του αχόρταγα/ που έπιναν νερό.

altΒέης: Γιατί περνάει καλά/ μέσα σ᾽ αυτούς τους στίχους/ και ξαποσταίνει μια χαρά τα μεσημέρια/ τους έστειλε προχθές στο κινητό/ έβρεχε ασταμάτητα κι είχε πουντιάσει/ τους διαβάζει και τους ξαναδιαβάζει τώρα/ σήματα λυγρά είναι κατά βάθος/ αλλά τον ζεσταίνουν/ ακούει καθαρά Σαπφώ μπορεί και Ήριννα/ όπως λάμπει η οθόνη μέσα στο σκοτάδι/ αυτού του θλιβερού Γενάρη/ και παίρνει πάνω του το χρόνο/ πούπουλο του φαίνεται και ξεγελιέται/ μέσα στη δόξα.

Και οι τρεις αυτοί ποιητές, ο καθένας με τον τρόπο του, γνωρίζουν καλά, και το εκδηλώνουν στην ποίησή τους, ότι η διαρκής, έλλογη και παθιασμένη επαφή με ό,τι μας έχει κληροδοτηθεί από τους μείζονες σμιλευτές των προηγούμενων γενεών μάς επιτρέπει δημιουργικούς ελιγμούς στο παρόν, παιχνίδια με τις μορφές, παραμονή στη ρουλέτα του χρόνου. 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ-ΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Κάθε μήνα, μια ποιητική συλλογή, μπαίνει στο μικροσκόπιο και εξετάζεται με πάθος και χωρίς κανέναν φόβο. Σήμερα, η ποιητική συλλογή του Αντώνη Φωστιέρη «Θάνατος ο Δεύτερος» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή Θάνατος ο Δεύτ...

Θυρίδα 1821, της Σοφίας Διονυσοπούλου (κριτική)

Θυρίδα 1821, της Σοφίας Διονυσοπούλου (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση «Θυρίδα 1821», της Σοφίας Διονυσοπούλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Το Ροδακιό. 

Της Τιτίκας Δημητρούλια

«Στην ποίηση οι στίχοι είναι σφαίρες», διαβάζαμε στην προηγούμενη ποιητική σύνθεση της Σοφίας Διονυσοπούλου, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή

Ιστορίες από τη ζωή των αρχαίων ημών – και όχι μόνο.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Συγγενής και σύντροφος του Αλκιβιάδη, ο Αξίοχος (γράφει ο Λυσίας) τον ακολούθησε στην Άβυδο. Εκεί και οι δυο τους νυμφεύθηκαν τη Μεδοντιάδα. Όταν από τον γάμο των τριών γεννήθηκ...

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Κράτα το φιλί, του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι

Για το βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι «Κράτα το φιλί – Σύντομα μαθήματα για τον έρωτα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος στη σειρά Μικρή βιβλιοθήκη, σε μετάφραση του Χρήστου Πονηρού. Στην κεντρική φωτογραφία, ο Αντέρως, θεός του ώριμου έρωτα, αδερφός του Έρωτα, όπως αναπαρίσταται στην κορυφή συντριβανιού ...

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ