alt

Για την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγγελή «Σχεδόν βιβλικά» (εκδ. Πόλις).

Της Χλόης Κουτσουμπέλη

Όπου η Αγία Αικατερίνη κρατάει ένα μπουκάλι γάλα στο χέρι, αφού γάλα αντί για αίμα ανάβλυζε τότε από την πληγή, η Αγία Τερέζα μετά θάνατον επιμένει να διαβάζει ποιήματα τηλεφωνικά, η Αγία Πελαγία φοράει ανδρικό κουστούμι αφού πέταξε τα βραδινά της ενδύματα. Και η Ρουθ; Η Ρουθ συνέχεια αποχωρεί από το βιβλίο της με μία καφέ βαλίτσα. Μαζεύει άραγε στάχυα στη νέα της πατρίδα, πιστή στην πεθερά της, ή μήπως είναι η μοιραία γυναίκα του Μπρετόν;

Ο ποιητής παραμερίζει τα μαλακά τοιχώματα και εισχωρεί μέσα στα βιβλία που καθόρισαν την πνευματική του πορεία. Ύστερα βγαίνει με τον ίδιο τρόπο από το οπισθόφυλλο. Στο μεταξύ έχει αφομοιώσει την ουσία και την ομορφιά τους.

Γιατί ο ποιητής παραμερίζει τα μαλακά τοιχώματα και εισχωρεί μέσα στα βιβλία που καθόρισαν την πνευματική του πορεία. Ύστερα βγαίνει με τον ίδιο τρόπο από το οπισθόφυλλο. Στο μεταξύ έχει αφομοιώσει την ουσία και την ομορφιά τους. Κρατάει ανοιχτή επικοινωνία μαζί τους. Και συνθέτει ξανά τον δικό του κόσμο. Ήδη στο πρώτο ποίημα μας μιλά γι’ αυτή του την κοσμογονία. «Κάθε έργο τέχνης είναι μία μοναξιά υπό κατασκευή». Γιατί σκιές είμαστε αρχικά που μόνο μέσα από τον πλούτο της τέχνης, τη ζωγραφική, τη μουσική, τη λογοτεχνία αποκτούμε χρώμα και υπόσταση. Και το γνωρίζει καλά αυτό ο ποιητής.

Ο κόσμος του Αγγελή είναι πολυπρισματικός και πολύχρωμος. Μπαίνει και βγαίνει από το Άσμα Ασμάτων, τη Βίβλο, την Αποκάλυψη του Ιωάννη, το Έγκλημα και Τιμωρία, τον Πήτερ Παν, μέσα από τα ερείπια της Βαβέλ, την Ερυθρά θάλασσα όπου μέσα της καταπνίγονται στρατιές Αιγυπτίων και αγνοούνται οι χαμένες στιγμές. Σε κάθε σελίδα ξεπροβάλλει και μια μορφή, ίσως μυθική, ίσως αρχετυπική, πάντα όμως καινούργια, αφού ο ποιητής μας την ξανασυστήνει. Ο Νώε ανοίγει την ομπρέλα του και τρέχει σε μία αποβάθρα με πράσινες βαλίτσες κάτω από τους ήχους της μουσικής του Γκορέτσκι, που εναλλάσσεται ως μουσική υπόκρουση στο βιβλίο με χερουβικά στη διαπασών. Το κύτος ξεβράζει τον Ιωνά σε μια ακτή με πλαστικές καρέκλες ενώ γύρω βουίζουν τα κουνούπια. Ο Μπέλα Ταρ, ως Σεραφείμ πάνω σε ένα άλογο που έχει μόλις δραπετεύσει από την εκπληκτική ταινία του, σκορπάει φλούδες φεγγαριού στη βροχή.

Οι φυσικοί νόμοι ανατρέπονται, η ομορφιά αιφνιδιάζει και κατακλύζει, το χιόνι έχει το αρνητικό του, οι λέξεις ορίζουν, κολυμπούν και στάζουν. Ο ποιητής γνωρίζει τη δύναμή τους στην κατασκευή του καινούργιου του κόσμου. Στο δεύτερο κιόλας ποίημά του μας την κάνει σαφή. «Κάτω από τη λέξη ήλιος άπλωσα μες στο δωμάτιο τα ρούχα να στεγνώσουν». Η υπερρεαλιστική γραφή πλαστελίνη στα χέρια του, την οποία ελέγχει απόλυτα και συνειδητά. Καθόλου συνειρμική λοιπόν, αλλά με άριστη συνέπεια στην εναλλαγή των εντυπωσιακών εικόνων που αποκαλύπτονται στα μάτια του έκθαμβου αναγνώστη.

Αρκεί το βράδυ να βάλεις λίγο γάλα σ’ ένα πιατάκι για να εμφανιστεί το κρυμμένο φεγγάρι του κήπου σου.

Ένα εγκυμονούν σώμα κλεψύδρα τα είκοσι ένα ποιήματα της συλλογής, μια κιβωτός της τέχνης και της λογοτεχνίας, αλλά και μια ανασύνθεση του κόσμου.

Άγγελοι, ο Σικελιανός με τη ρομφαία του, ο Ροτ, ο Κάφκα, ο Πάστερνακ, οι τέσσερις Ευαγγελιστές, ο καθένας με το έμβλημά του, κινούνται μέσα στη ρευστή ατμόσφαιρα της συλλογής που έχει φόντο τη στατική λύπη του Χόπερ ή τη νεφελώδη μαγεία του Σαγκάλ. Ένα εγκυμονούν σώμα κλεψύδρα τα εικοσιένα ποιήματα της συλλογής, μια κιβωτός της τέχνης και της λογοτεχνίας, αλλά και μια ανασύνθεση του κόσμου. Κι ύστερα το δικό του Άσμα Ασμάτων. Ο ιερός έρωτας, η ιερή μοναξιά. Μια νυχτοπεταλούδα που αγγίζει το γόνατο, η αποκάλυψη του γυμνού σώματος της Βηθσαβεέ.

Υπάρχουν πολλές ανεμόσκαλες, καταπακτές και άλλοι κρυφοί τρόποι για να βρεθείς στην πάνω πόλη. Εγώ ανεβαίνω σβήνοντας μέσα στα πράσινα γατίσια μάτια σου.

Επειδή μέσα στο συρτάρι του κομοδίνου υπάρχει ένα τετράδιο για να γράψουμε μαζί ένα ποίημα που αποδεικνύεται στο τέλος πως το έγραψε ένας άλλος.

Προσοχή. Αυτή η συλλογή είναι επικίνδυνη για ασπρόμαυρους αναγνώστες. Εκπυρσοκροτεί φαντασία.

* Η ΧΛΟΗ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΕΛΗ είναι ποιήτρια και συγγραφέας.

aggel coverΣχεδόν βιβλικά
Δημήτρης Αγγελής
Πόλις 2017
Σελ. 48, τιμή εκδότη €10,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΓΓΕΛΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Όσο υπάρχει ακόμη καιρός, του Φίλιπ Λάρκιν – «η ηχώ ενός πέλεκυ μέσα στο δάσος»

Όσο υπάρχει ακόμη καιρός, του Φίλιπ Λάρκιν – «η ηχώ ενός πέλεκυ μέσα στο δάσος»

Για την ποιητική συλλογή του Philip Larkin «Όσο υπάρχει ακόμη καιρός – 50 ποιήματα» (μτφρ. Θοδωρής Ρακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Η ποίηση έχει τη δύναμη να συνταράσσει καταγράφοντας την πραγματικότητα, άλλοτε όπως είναι και άλλοτε όπ...

41 ποιήματα, της Έμιλυ Μπροντέ

41 ποιήματα, της Έμιλυ Μπροντέ

Για τη δίγλωσση ανθολογία ποιημάτων της Emily Jane Brontë «41 ποιήματα» (μτφρ.-εικονογρ.: Βασιλική Σιαφάκα, εκδ. ΑΩ). Κεντρική εικόνα: «Οι τρεις αδελφές Μπροντέ», (1834), πίνακας του αδελφού τους Μπράντγουελ. Η φιγούρα του, αν και έχει αφαιρεθεί, διακρίνεται ανάμεσά τους. © Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου.

Το...

Κύματα ακίνητα, της Κατερίνας Ζυγούρα

Κύματα ακίνητα, της Κατερίνας Ζυγούρα

Για την ποιητική συλλογή της Κατερίνας Ζυγούρα «Κύματα ακίνητα» (εκδ. Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: Η Emily Watson στην ταινία του Lars von Trier «Δαμάζοντας τα κύματα» (1996).

Της Όλγας Μάμαλη

Στο νέο ποιητικό εγχείρημα της Κατερίνας Ζυγούρα κυρίαρχη θέ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μια μέρα σαν σήμερα, 15 Μαΐου 1911, γεννήθηκε στη Ζυρίχη ο Μαξ Φρις, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής γερμανόφωνης λογοτεχνίας. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Μαξ Φρις μεγάλωσε στη Ζυρίχη με τον πατέρα του, Φραντς Μπρούνο Φρις κ...

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία

Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία

Για τον συλλογικό τόμο «Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία – Νέες φιλοσοφικές και ιστορικές προσεγγίσεις» (Επιμελητές τόμου: Σωτήρης Μητραλέξης, Paul Tyson, Peter Harrison, επίμετρο: Αθανάσιος Σ. Φωκάς, εκδ. Ροπή). Κεντρική εικόνα: Γαλιλαίος: «Κι όμως γυρίζει».

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ