alt

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Σύρρου «Διασχίζοντας το μεταίχμιο» (εκδ. Στίξις).

Της Χαράς Ναούμ

Στο δεύτερο ποιητικό βιβλίο του, ο Γιώργος Σύρρος επιχειρεί μια σχολαστική καταγραφή των σημαδιών του σώματος μετά τον έρωτα. Μια προσεκτική χαρτογράφηση του ερειπωμένου τοπίου μετά την πρώτη έξαψη∙ μετά την αρχική συνθήκη εκπλήρωσης: «Επέστρεψα στο μέρος εκείνο/ που κάποτε αποκαλούσαμε δικό μας». Ο αναγνώστης διασχίζει ένα ανθρώπινο τοπίο με τα εξής στοιχεία ανά χείρας: εδεμική γύμνια, ανάμνηση ήχων όπως αυτός των ενδυμάτων που φυλλορροούν από το σώμα λίγο πριν την ερωτική πράξη, ματωμένα χέρια, μια Μαρία-βράχο που αγωνίζεσαι να σκαρφαλώσεις για να επέλθει μια κατάβαση-γείωση, αφού ήταν «πάντα το παραμύθι κάποιου άλλου».

Η Μαρία δεν είναι μόνο ανοιχτή πληγή∙ είναι, ταυτόχρονα, ένα δροσερό ανάγλυφο ψυχής που φιλοτεχνείται σταδιακά, μόλις το βίωμα ωριμάσει.

Ωστόσο, δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με μια έρημο ως νομοτελειακή συνέπεια του έρωτα, αλλά και με μια ζωογόνο πηγή που υδροδοτεί τον άνθρωπο. Η Μαρία δεν είναι μόνο ανοιχτή πληγή∙ είναι, ταυτόχρονα, ένα δροσερό ανάγλυφο ψυχής που φιλοτεχνείται σταδιακά, μόλις το βίωμα ωριμάσει, «ένα τραγούδι δίχως τελειωμό / που γράφεται από νύχτα σε νύχτα». Από μια σκοπιά, δηλαδή, η Μαρία είναι ένας ολόκληρος κόσμος που πασχίζει να κουρνιάσει στις καμπύλες των κλαδιών του, να βρει καταφύγιο από τα πολυπληθή «περαστικά χαμόγελα», αφού παραμονεύει ακάθεκτο το σαρκοβόρο ερώτημα: «Θεέ μου, πόσες Μαρίες ν’ αντέξει ακόμα αυτός ο κόσμος;». Είναι όμως και η ίδια κάποτε καταφύγιο, μητέρα ενός θεού που ο επίγειος πόνος της την ανύψωσε σε καθαγιασμένο σύμβολο συμπόνοιας και αγάπης. Μάνα που πάντοτε «εναποθέτει ένα φιλί στο μέτωπό μας».

Η δυστοπία της αρχικής παράλυσης που καταβάλλει αυτόν που μένει μόνος ξαφνικά λούζεται σταδιακά από έναν καταιγισμό ομορφιάς που, αν και χαμένης, δεν παύει να αφήνει ενεούς όσους αντέχουν να παραμένουν πιστοί της. «Η ομορφιά σου δεν είχε πια πού να κρυφτεί» ομολογεί ο ποιητής απευθυνόμενος σε μια Μαρία, ίσως στην κεντρική των πόθων του. Αν και πληγωμένος νοσταλγός, φωταγωγείται, ενίοτε, από μικρές σπίθες-κομμάτια παζλ που συνθέτουν μια «αρχαία μυσταγωγία» κι ας είναι «απαράλλαχτη μέσα στους αιώνες».

Ο ποιητής βιάζεται να τα πει όλα, πολύ συχνά συναντούμε μια χειμαρρώδη καταγραφή των βιωμάτων με γλώσσα που ρέει αβίαστα. Νιώθει μια ακατανίκητη ανάγκη να προλάβει μα, τελικά, δεν μπορεί να ξεφύγει από το άφευκτο: «καταλήγω το βράδυ να έχω έναν άγριο πονοκέφαλο / απ’ όλα εκείνα που μείνανε ανείπωτα». Δεν είναι δυνατόν να ειπωθούν όλα μέσα στα πολύ ασφυκτικά πλαίσια μιας συλλογής. Πάντοτε μένει ένα κενό που μας καθιστά ανικανοποίητους και πυροδοτεί τον πόθο για να σκάψουμε πάλι την πληγή, την ίδια ή καινούργια, να γράψουμε από την αρχή τον κόσμο, να ζήσουμε ξανά «την Πτώση από την αρχή».

Ο Σύρρος μέσω της ενδελεχούς διερεύνησης όσων διαμείβονται μεταξύ των ερωτευμένων, καταφέρνει, τελικά, να συναρμολογήσει τα διάσπαρτα κομμάτια του και να αποδεχτεί τη ανθρώπινη ανεπάρκειά του.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η ποίηση του Σύρρου θα μπορούσε να χωρέσει ολόκληρη στους παρακάτω εξαιρετικούς στίχους: «εκείνο το παιδί που κουβαλάω πάντα θα σπαράζει για σένα / αγνοώντας ότι η ζωή πέρασε προ πολλού / και αμέλησε να το μεγαλώσει». Λαμβάνοντας υπόψη πόσο θεραπευτική μπορεί να αποβεί η συνειδητοποίηση της ύπαρξης ενός παιδικού εγώ, παραπονεμένου, θα λέγαμε ότι ο Σύρρος μέσω της ενδελεχούς διερεύνησης όσων διαμείβονται μεταξύ των ερωτευμένων, καταφέρνει, τελικά, να συναρμολογήσει τα διάσπαρτα κομμάτια του και να αποδεχτεί τη ανθρώπινη ανεπάρκειά του. Καταφέρνει όμως και κάτι ακόμη∙ να αντιληφθεί τη μοναδική υποχρέωση που έχει, πρωτίστως ως άνθρωπος κι έπειτα ως ποιητής: «Υποχρέωση ιερή να σώζεις όλα τα στοιχειά του θεού∙ / ένα γιασεμί εδώ, ένα εκεί / ποιος ξέρει / μπορεί κάποτε να μοσχοβολήσουν».

Στη συλλογή του Σύρρου, συναντά κανείς συχνά τέτοια γιασεμιά που επιφέρουν μια μορφή κάθαρσης∙ τα ποιήματα είναι γραμμένα από καρδιάς με άρωμα ατόφιο. Δεν υπάρχουν εδώ άσκοπες εγκεφαλικές περιπλανήσεις. Μέσα στους στίχους του μπορεί να καθρεφτιστεί καθένας από εμάς, καθώς η αμεσότητα και το οικείο ύφος του ποιητή, μας βοηθούν να μετέχουμε στο βίωμα, να ερχόμαστε κάθε φορά αντιμέτωποι με τον «δαίμονα» και, τελικά, να βρίσκουμε παρηγοριά στη σκέψη πως δεν είμαστε μόνοι σε αυτόν τον αγώνα. Ίσα για να μπορούμε να βουτάμε τα χέρια μας «στο αίμα και το ζυμάρι», ξανά από την αρχή, παραμένοντας αρτιμελείς σε ζωή ακρωτηριασμένη.

* Η ΧΑΡΑ ΝΑΟΥΜ είναι ποιήτρια.

altΔιασχίζοντας το μεταίχμιο
Γιώργος Σύρρος
Στίξις 2017
Σελ. 76, τιμή εκδότη €8,48

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

«Birds in the night» του Σταμάτη Πολενάκη (κριτική)

«Birds in the night» του Σταμάτη Πολενάκη (κριτική)

Για το ποίημα του Σταμάτη Πολενάκη «Birds in the night», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενύπνιο. 

Γράφει η Σοφία Διονυσοπούλου

NOTTURNO ΣΕ ΛΑ ΕΛΑΣΣΟΝΑ

Birds in the night ή Άσμα ασμάτων της αρχής της χιλιετίας. Ένα ποίημα χωρισμένο σε μικρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα, 6 Φεβρουαρίου, ενός χρόνου χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή κοντά μας, αναδημοσιεύουμε ένα σπάνιο διήγημά της του 1971 – ίσως το μοναδικό που έχει γράψει.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ