alt

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Σύρρου «Διασχίζοντας το μεταίχμιο» (εκδ. Στίξις).

Της Χαράς Ναούμ

Στο δεύτερο ποιητικό βιβλίο του, ο Γιώργος Σύρρος επιχειρεί μια σχολαστική καταγραφή των σημαδιών του σώματος μετά τον έρωτα. Μια προσεκτική χαρτογράφηση του ερειπωμένου τοπίου μετά την πρώτη έξαψη∙ μετά την αρχική συνθήκη εκπλήρωσης: «Επέστρεψα στο μέρος εκείνο/ που κάποτε αποκαλούσαμε δικό μας». Ο αναγνώστης διασχίζει ένα ανθρώπινο τοπίο με τα εξής στοιχεία ανά χείρας: εδεμική γύμνια, ανάμνηση ήχων όπως αυτός των ενδυμάτων που φυλλορροούν από το σώμα λίγο πριν την ερωτική πράξη, ματωμένα χέρια, μια Μαρία-βράχο που αγωνίζεσαι να σκαρφαλώσεις για να επέλθει μια κατάβαση-γείωση, αφού ήταν «πάντα το παραμύθι κάποιου άλλου».

Η Μαρία δεν είναι μόνο ανοιχτή πληγή∙ είναι, ταυτόχρονα, ένα δροσερό ανάγλυφο ψυχής που φιλοτεχνείται σταδιακά, μόλις το βίωμα ωριμάσει.

Ωστόσο, δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με μια έρημο ως νομοτελειακή συνέπεια του έρωτα, αλλά και με μια ζωογόνο πηγή που υδροδοτεί τον άνθρωπο. Η Μαρία δεν είναι μόνο ανοιχτή πληγή∙ είναι, ταυτόχρονα, ένα δροσερό ανάγλυφο ψυχής που φιλοτεχνείται σταδιακά, μόλις το βίωμα ωριμάσει, «ένα τραγούδι δίχως τελειωμό / που γράφεται από νύχτα σε νύχτα». Από μια σκοπιά, δηλαδή, η Μαρία είναι ένας ολόκληρος κόσμος που πασχίζει να κουρνιάσει στις καμπύλες των κλαδιών του, να βρει καταφύγιο από τα πολυπληθή «περαστικά χαμόγελα», αφού παραμονεύει ακάθεκτο το σαρκοβόρο ερώτημα: «Θεέ μου, πόσες Μαρίες ν’ αντέξει ακόμα αυτός ο κόσμος;». Είναι όμως και η ίδια κάποτε καταφύγιο, μητέρα ενός θεού που ο επίγειος πόνος της την ανύψωσε σε καθαγιασμένο σύμβολο συμπόνοιας και αγάπης. Μάνα που πάντοτε «εναποθέτει ένα φιλί στο μέτωπό μας».

Η δυστοπία της αρχικής παράλυσης που καταβάλλει αυτόν που μένει μόνος ξαφνικά λούζεται σταδιακά από έναν καταιγισμό ομορφιάς που, αν και χαμένης, δεν παύει να αφήνει ενεούς όσους αντέχουν να παραμένουν πιστοί της. «Η ομορφιά σου δεν είχε πια πού να κρυφτεί» ομολογεί ο ποιητής απευθυνόμενος σε μια Μαρία, ίσως στην κεντρική των πόθων του. Αν και πληγωμένος νοσταλγός, φωταγωγείται, ενίοτε, από μικρές σπίθες-κομμάτια παζλ που συνθέτουν μια «αρχαία μυσταγωγία» κι ας είναι «απαράλλαχτη μέσα στους αιώνες».

Ο ποιητής βιάζεται να τα πει όλα, πολύ συχνά συναντούμε μια χειμαρρώδη καταγραφή των βιωμάτων με γλώσσα που ρέει αβίαστα. Νιώθει μια ακατανίκητη ανάγκη να προλάβει μα, τελικά, δεν μπορεί να ξεφύγει από το άφευκτο: «καταλήγω το βράδυ να έχω έναν άγριο πονοκέφαλο / απ’ όλα εκείνα που μείνανε ανείπωτα». Δεν είναι δυνατόν να ειπωθούν όλα μέσα στα πολύ ασφυκτικά πλαίσια μιας συλλογής. Πάντοτε μένει ένα κενό που μας καθιστά ανικανοποίητους και πυροδοτεί τον πόθο για να σκάψουμε πάλι την πληγή, την ίδια ή καινούργια, να γράψουμε από την αρχή τον κόσμο, να ζήσουμε ξανά «την Πτώση από την αρχή».

Ο Σύρρος μέσω της ενδελεχούς διερεύνησης όσων διαμείβονται μεταξύ των ερωτευμένων, καταφέρνει, τελικά, να συναρμολογήσει τα διάσπαρτα κομμάτια του και να αποδεχτεί τη ανθρώπινη ανεπάρκειά του.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η ποίηση του Σύρρου θα μπορούσε να χωρέσει ολόκληρη στους παρακάτω εξαιρετικούς στίχους: «εκείνο το παιδί που κουβαλάω πάντα θα σπαράζει για σένα / αγνοώντας ότι η ζωή πέρασε προ πολλού / και αμέλησε να το μεγαλώσει». Λαμβάνοντας υπόψη πόσο θεραπευτική μπορεί να αποβεί η συνειδητοποίηση της ύπαρξης ενός παιδικού εγώ, παραπονεμένου, θα λέγαμε ότι ο Σύρρος μέσω της ενδελεχούς διερεύνησης όσων διαμείβονται μεταξύ των ερωτευμένων, καταφέρνει, τελικά, να συναρμολογήσει τα διάσπαρτα κομμάτια του και να αποδεχτεί τη ανθρώπινη ανεπάρκειά του. Καταφέρνει όμως και κάτι ακόμη∙ να αντιληφθεί τη μοναδική υποχρέωση που έχει, πρωτίστως ως άνθρωπος κι έπειτα ως ποιητής: «Υποχρέωση ιερή να σώζεις όλα τα στοιχειά του θεού∙ / ένα γιασεμί εδώ, ένα εκεί / ποιος ξέρει / μπορεί κάποτε να μοσχοβολήσουν».

Στη συλλογή του Σύρρου, συναντά κανείς συχνά τέτοια γιασεμιά που επιφέρουν μια μορφή κάθαρσης∙ τα ποιήματα είναι γραμμένα από καρδιάς με άρωμα ατόφιο. Δεν υπάρχουν εδώ άσκοπες εγκεφαλικές περιπλανήσεις. Μέσα στους στίχους του μπορεί να καθρεφτιστεί καθένας από εμάς, καθώς η αμεσότητα και το οικείο ύφος του ποιητή, μας βοηθούν να μετέχουμε στο βίωμα, να ερχόμαστε κάθε φορά αντιμέτωποι με τον «δαίμονα» και, τελικά, να βρίσκουμε παρηγοριά στη σκέψη πως δεν είμαστε μόνοι σε αυτόν τον αγώνα. Ίσα για να μπορούμε να βουτάμε τα χέρια μας «στο αίμα και το ζυμάρι», ξανά από την αρχή, παραμένοντας αρτιμελείς σε ζωή ακρωτηριασμένη.

* Η ΧΑΡΑ ΝΑΟΥΜ είναι ποιήτρια.

altΔιασχίζοντας το μεταίχμιο
Γιώργος Σύρρος
Στίξις 2017
Σελ. 76, τιμή εκδότη €8,48

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Θάνατος ο Δεύτερος, του Αντώνη Φωστιέρη (κριτική)

Κάθε μήνα, μια ποιητική συλλογή, μπαίνει στο μικροσκόπιο και εξετάζεται με πάθος και χωρίς κανέναν φόβο. Σήμερα, η ποιητική συλλογή του Αντώνη Φωστιέρη «Θάνατος ο Δεύτερος» (εκδ. Καστανιώτη).

Του Διογένη Σακκά

Η ποιητική συλλογή Θάνατος ο Δεύτ...

Θυρίδα 1821, της Σοφίας Διονυσοπούλου (κριτική)

Θυρίδα 1821, της Σοφίας Διονυσοπούλου (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση «Θυρίδα 1821», της Σοφίας Διονυσοπούλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Το Ροδακιό. 

Της Τιτίκας Δημητρούλια

«Στην ποίηση οι στίχοι είναι σφαίρες», διαβάζαμε στην προηγούμενη ποιητική σύνθεση της Σοφίας Διονυσοπούλου, ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Δε μ’ αρέσει η βροχή, της Τασούλας Τσιλιμένη (κριτική)

Για το εικονογραφημένο βιβλίο της Τασούλας Τσιλιμένη «Δε μ’ αρέσει η βροχή!» (εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, εκδ. Διάπλους).

Του Ανδρέα Καρακίτσιου

Η Τασούλα Τσιλιμένη είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, όπου διδάσκει τις κλασικές θεματι...

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Ανακοινώθηκαν τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου 2020

Στην Λουΐζα Παπαλοΐζου για το μυθιστόρημά της «Το Βουνί» (εκδ. Το Ροδακιό) και τον Ρήσο Χαρίση για την ποιητική συλλογή του «Θάλασσα εσωτερικού χώρου» (εκδ. Κίχλη) απονέμονται τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας Κύπρου για την βιβλιοπαραγωγή του 2020. Όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες.

Επιμέλεια: Book...

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ