alt

Για το ποιητικό κείμενο του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι «Λένιν» (απόδοση Αλέξης Πάρνης) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Στις φερώνυμες εκδόσεις που οργάνωσε και δρομολόγησε ο Θανάσης Καστανιώτης με συνέπεια και διορατικότητα, έχουμε κατά καιρούς συναντήσει ιδιαιτέρως σημαντικούς οδοδείκτες για εσωτερικές διαδρομές, καθώς ακολουθούμε τη ροή του γενικού πολιτισμικού (και όχι μόνον) χρόνου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η δίγλωσση έκδοση του εκτενέστατου ποιήματος του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι (1893-1930) με τον πλήρη τίτλο «Βλαντίμιρ Ίλιτς Λένιν» (1924).

H ανάγνωση του ποιητικού κειμένου, παράλληλα με τα συναγόμενα από τον συνδυασμό των παρακειμένων που το πλαισιώνουν, μας προ(σ)καλεί να ανιχνεύσουμε ποικίλες λεπτομέρειες γενικού ενδιαφέροντος που δηλώνουν την πρόσληψη του Μαγιακόφσκι σε ό,τι αφορά το διαχρονικής αναφοράς φαινόμενο Λένιν στην ατομική και στη δημόσια διάστασή του μέσα στον ευρύ ιστορικόν ορίζοντα.

Η απόδοση στα ελληνικά απηχεί τη γλωσσική αισθητική ενός σπουδαίου διανοητή: του (γεννημένου το 1924) Αλέξη Πάρνη, ποιητή, πεζογράφου, θεατρικού συγγραφέα, μεταφραστή. Για όσους παρακολουθούμε, έστω και ενίοτε με δυσχέρειες προσέγγισης, πάντως συστηματικά την κινητικότητα και την επικοινωνία των γλωσσών, η ανά χείρας έκδοση αποτυπώνει με τον παραστατικότερο τρόπο την αντιστικτική σχέση ανάμεσα στη ρωσική γλώσσα του ποιητικού κειμένου του Μαγιακόφσκι και στην απόδοση του Πάρνη, η οποία (απόδοση) είναι σαφές ότι αντιπροσωπεύει μια μορφή δημιουργικής μετάφρασης και μεταφέρει στα καθ’ ημάς όχι μόνον την εν προκειμένω θεματική αλλά και την αισθητική αντίληψη του Μαγιακόφσκι.

Η έκδοση ενισχύεται με εισαγωγικό σημείωμα και με επίμετρο του Πάρνη, ως παρακείμενα σχετικά με βιογραφικά και εργογραφικά δεδομένα του Μαγιακόφσκι, όπου και οι συνθήκες σύνθεσης του ποιήματος ως άμεσης (και εν θερμώ) αντίδρασης στον θάνατο του Βλαντίμιρ Ίλιτς Ουλιάνοφ, επιλεγόμενου Λένιν (1870-1924), και συμπληρώνεται με σημειώσεις ως πραγματολογική τεκμηρίωση για πρόσωπα και πράγματα που εμπλέκονται στην οργάνωση του κειμενικού κόσμου.

Εκτός από το αυτονόητο, δηλαδή πληροφορίες για την παρουσία του Λένιν ως ανθρώπινης υπόστασης και ως δημόσιας οντότητας μέσα στον γενικό ιστορικό χρόνο, καθώς αυτός ακολουθεί τις προσωπικές και τις πολιτικές διαδρομές του, η ανάγνωση στην επιφάνεια αλλά και κάτω από τις γραμμές του ποιητικού κειμένου, παράλληλα με τα συναγόμενα από τον συνδυασμό των παρακειμένων που το πλαισιώνουν, μας προ(σ)καλεί να ανιχνεύσουμε ποικίλες λεπτομέρειες γενικού ενδιαφέροντος που δηλώνουν την πρόσληψη του Μαγιακόφσκι σε ό,τι αφορά το διαχρονικής αναφοράς φαινόμενο Λένιν στην ατομική και στη δημόσια διάστασή του μέσα στον ευρύ ιστορικόν ορίζοντα αυτού, όπως:

Η Γαλλική Επανάσταση (1789-1799) ως ο μακρινός πρόγονος του Λένιν που προετοίμασε τη δυναμική όσο και δεσμευτική εμπλοκή του στη ροή του γενικού ιστορικού χρόνου.
Η ιστορική διαδρομή από την Κομμούνα του Παρισιού (1871) μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση (1917) ως το ιστορικό ισοδύναμο των πολιτικών ιδεών του Λένιν.
Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918).
Ο Λένιν ως άνθρωπος και ως μύθος, και η ισχύς της ρητορικής του πέρα από τον θάνατό του.
Η εφαρμοσμένη πολιτική σε αντιδιαστολή προς την έννοια της πολιτικής.
Η σχέση του καπιταλισμού με τα αστικά κέντρα και με τον αγροτικό κόσμο.
Τα παρεπόμενα της πολιτικής / κοινωνικής κρίσης.
Η φεουδαρχία και η αποικιοκρατία.
Η κοινωνική διαστρωμάτωση.
Οι ουτοπίες.
Η διαλεκτική σχέση του Λένιν με τον Καρλ Μαρξ (1818-1883) ως φυσική και ως πνευματική παρουσία.
Η καταστολή των εξεγέρσεων και η αντίθεση του Λένιν στις πολιτικές δολοφονίες.
Το Κόμμα: ορισμός, οντολογία, φαινομενολογία, δεοντολογία, εφαρμοσμένη εκδοχή, αλλά και πεδίο διελκυστίνδας ανάμεσα στις προσδοκίες και στις ψευδαισθήσεις.
Το Θωρηκτό «Ποτέμκιν» και το Καταδρομικό «Αβρόρα».
Η κινητικότητα και οι συγκρούσεις των πολιτικών τάσεων στη Ρωσία / Σοβιετική Ένωση.
Η σχέση Βορρά-Νότου (από τη Ρωσία στην Παταγονία).
Η σχέση των ιστορικών με την Ιστορία.
Η συνύπαρξη των λαών.
Η σιωπή των διανοουμένων / θεωρητικών της πολιτικής απέναντι στη μοίρα των αντιφρονούντων.

Ακόμα:

Ο Λένιν και ο απλός άνθρωπος, ή η πρόσληψη υψηλών νοημάτων από τον απλό άνθρωπο.
Τα πάθη του Λένιν (τρυφερότητα, σκληρότητα).
Το σκάκι που «σαν ηγέτης προτιμούσε» ο Λένιν (και το μπιλιάρδο που προτιμούσε ο Μαγιακόφσκι).

Όλα αυτά τα δεδομένα συνθέτουν ένα ευρύ πεδίο στήριξης για την ευρηματική διαχείριση εννοιών με γενικό διαχρονικό ενδιαφέρον, όπως είναι ο θάνατος και η ταχύτητα ροής του βίου, η σχέση της Ιστορίας με την αντικειμενική πραγματικότητα, η προδοσία, η εκδίκηση, η βούληση και η λογική, η γνώση και η άγνοια, η αυτογνωσία, ο φόβος, το πένθος, ο πόνος, η θλίψη, ο θρήνος, η δόξα και η πτώση, η θυσία, η φιλανθρωπία, η φτώχεια, η ηθική, η αισθητική, η ελευθερία και η δουλεία, η επανάσταση, η υπερηφάνεια, η αιωνιότητα, η μνήμη και η λήθη, η κοινωνική ισότητα και η κοινωνική αδικία, η δράση, ο κόσμος των ιδεών, το άτομο και το σύνολο, η ροή του χρόνου, η υπέρβαση των ορίων.

Με αυτές τις προϋποθέσεις, το εκτενέστατο ποίημα «Λένιν» φαίνεται να αντιστοιχεί σε μια εξίσου εκτενέστατη πινακοθήκη γραμματικών εικόνων που αποδίδουν εσωτερικά τοπία με ιδιαίτερη ένταση και ποικίλη θεματική.

H λεπτομερής προσωπογραφία με θέμα την ιστορική παρουσία του Λένιν αποτελεί το επίκεντρο στη δομή της πινακοθήκης και προβάλλεται ως παραστατική κωδικοποίηση του εσωτερικού ανθρώπου με το βαρύ βιωματικό και γνωστικό φορτίο, που διαγράφει τις διαδρομές του ανάμεσα στις διελκυστίνδες της αντικειμενικής πραγματικότητας κραδαίνοντας και το κοινωνικό, εξίσου βαρύ, προσωπείο του.

Στο πλαίσιο αυτό, η λεπτομερής προσωπογραφία με θέμα την ιστορική παρουσία του Λένιν αποτελεί το επίκεντρο στη δομή της πινακοθήκης και προβάλλεται ως παραστατική κωδικοποίηση του εσωτερικού ανθρώπου με το βαρύ βιωματικό και γνωστικό φορτίο, που διαγράφει τις διαδρομές του ανάμεσα στις διελκυστίνδες της αντικειμενικής πραγματικότητας κραδαίνοντας και το κοινωνικό, εξίσου βαρύ, προσωπείο του. Για τη σύνθεση του περιεχομένου αυτής της κωδικοποίησης ο Μαγιακόφσκι φαίνεται να αξιοποιεί δεδομένα που προσδιορίζουν τις δικές του επιλογές και διαδικασίες σε ό,τι αφορά τη βιωματική πρόσληψη της εξωτερικής, αντικειμενικής πραγματικότητας. Από αυτή την άποψη είναι δυνατόν να εκτιμήσουμε τις γραμματικές εικόνες που προσδιορίζουν τη σύνθεση του ποιήματος «Λένιν», ως παραστατικά τεκμήρια του υποκειμενικού και επομένως κειμενικού κόσμου του ίδιου του Μαγιακόφσκι.

Εδώ εντοπίζουμε και τοπία από τον εξωτερικό κόσμο, όπως: η Λεωφόρος Νέφσκι και ο ποταμός Νέβα στην Αγία Πετρούπολη ή «Πήτερ» κατά την απόδοση του Πάρνη από παρεμφερή διατύπωση του Μαγιακόφσκι (που ακούγεται μέχρι και σήμερα σαν έκφραση «ρομαντικού» συναισθήματος για την πόλη), οι δρόμοι Τβερσκόι και Ντιμιτρόβκα και ο σιδηροδρομικός σταθμός στη Μόσχα, το Μπαλσόι Τεάτρ, ποικίλες λεπτομέρειες από το κοινωνικό, το βιομηχανικό, το φυσικό περιβάλλον. Και στην περίπτωση όμως αυτή κυριαρχεί η βιωματική πρόσληψη από την οπτική του εσωτερικού ανθρώπου, δηλαδή εντέλει από την οπτική του Μαγιακόφσκι.

Για την οργάνωση των γραμματικών εικόνων εμπλέκεται ως προσδιοριστικός παράγων η αξιοποίηση της μεταφοράς, όπως αποτυπώνει ο Πάρνης. Π.χ.: «Βάρκες οι άνθρωποι / πάνω στην ξέρα», «κυλάνε τα δάκρυα / παγερές / ποταμιές», «Η καταχνιά / μοναχά / στα βράχια / ξαπλωμένη», «Δεν είσαι πια / στεγνό ποτάμι, / χλόη πατημένη. / Τους ατμούς της οργής / σε νέφη / θα σμίξεις», «σα γενειάδα / στην πόλη φυτρώνει ο καπνός», «Φανταζόσουν / το κανόνι / σαν τζάκι - / να βήχει φλόγες», «Γίγαντας / σκεπασμένος ματωμένη σκουριά / ο λαός», «Ο αγέρας / άγρυπνος / τη γη συνταράζει», «Στ’ άγρια δάση / των καμινάδων / πέρα».

Ομόλογη είναι η συμμετοχή της αφοριστικής διατύπωσης ως κωδικοποίηση αρχών που διέπουν τον κειμενικό (αλλά και τον συναγόμενο από τα συμφραζόμενα ιδεολογικό) κόσμο του Μαγιακόφσκι. Π.χ.: «Ολομόναχος / δεν τα βγάζεις πέρα, / κάθε τρανός / σου παριστάνει τ’ αφεντικό, / αλλά και δυο μικροί / σου παίρνουν τον αέρα», «Κόμμα - / ραχοκοκαλιά της τάξης. / Κόμμα - / αθανασία των έργων μας. / Κόμμα - / το μόνο που δε θα με προδώσει. / Σήμερα εντολοδόχος / κι αύριο / βασίλεια κάνω λιώμα. / Νους της τάξης, / έργο της τάξης, / ισχύς της τάξης - / να τι σημαίνει / κόμμα».

Καθώς ανιχνεύουμε περαιτέρω στοιχεία στη σημασιολογική και υφολογική δομή του ποιήματος, εντοπίζουμε ακόμα και –μικρής, έστω, έκτασης– ενδιαφέροντα μεταγλωσσικά τεκμήρια π.χ. στη διάσταση της αξιοποίησης γλωσσικών μονάδων ως υλικού για τη θεματική οργάνωση του κειμένου, ανεξάρτητα από τη χρήση της γλώσσας ως κοινού οχήματος διατύπωσης και διεκπεραίωσης σημαινομένων, όπως: «Για μας / η λέξη / μουσικός ωκεανός» (και μεταφορά), καθώς και στη διάσταση της αυτοαναφορικότητας της δημιουργικής γραφής, όπως: «Το ξέρω, / ο λυρικός / θα μορφάσει με πικρία. / Ο κριτικός / θα χυμήξει / για το χτύπημα: / “Δε βλέπω το στίχο. / Μοιάζει / ρητορία! / Αρθρογράφημα. / Δεν υπάρχει ποίημα.”».

Ο Πάρνης διασώζει τον καταιγιστικό, αφηγηματικό, παραστατικό, βιωματικό, σαρκαστικό, πλήρη πάθους λόγο του Μαγιακόφσκι, όπως αντιστοιχεί στην υφολογική δομή του πρωτότυπου κειμένου.

Ο Πάρνης διασώζει τον καταιγιστικό, αφηγηματικό, παραστατικό, βιωματικό, σαρκαστικό, πλήρη πάθους λόγο του Μαγιακόφσκι, όπως αντιστοιχεί στην υφολογική δομή του πρωτότυπου κειμένου, όπου αναγνωρίζουμε χωρίς υπερβολή και έναν μακρινό ή «αποκλίνοντα», έστω, απόγονο-διαχειριστή των αρχών του κινήματος Sturm und Drang (Ορμή και Θύελλα, ακριβώς) από τις πρώιμες εποχές του ρομαντισμού (18ος-19ος αιώνας).

Η συνεχής διαδοχή σύντομων στίχων μετρά τις κοφτές ανάσες και τα γρήγορα βήματα αυτού του λόγου με τον έντονο ρυθμό ως συνδυασμό ποικίλων παρηχήσεων, μεταξύ των οποίων η ομοιοκαταληξία, που αποτελεί τον ιδιαιτέρως προσδιοριστικό παράγοντα της αισθητικής του Μαγιακόφσκι και τηρεί απολύτως ο Πάρνης.

Ακριβώς στο επίμετρο της έκδοσης ο Πάρνης αναφέρεται στη μεγάλη παράδοση της ρωσικής γραμματείας που επιδεικνύει προσήλωση στον ρυθμό και στην ομοιοκαταληξία (ρίμα) ως κυρίαρχα υφολογικά στοιχεία με εμφανή πάντως ευελιξία κατά την εξέλιξη της ρωσικής λογοτεχνικής παραγωγής, και όχι βεβαίως με «αγκύλωση» σε παραδοσιακά στερεότυπα.

Εδώ έχουμε μια καλή ευκαιρία για να θυμηθούμε π.χ. το εκτενέστατο έμμετρο μυθιστόρημα Ευγένιος Ονιέγκιν του Αλεξάντρ Πούσκιν (1799-1837) και την επίσης έμμετρη δημιουργική μετάφραση (2000) της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ.

Παράλληλα, και στην περίπτωση του ποιήματος «Λένιν»ο Μαγιακόφσκι αποδεικνύει ότι παραμένει συνεπής στην ιδιότητά του ως δημιουργικού εκπροσώπου του κινήματος του Φουτουρισμού, όπως αυτό εκδηλώθηκε στη Ρωσία των αρχών του 20ού αιώνα (κυρίαρχες φυσιογνωμίες ο ζωγράφος Καζίμιρ Μαλέβιτς, 1878-1935, και ο Μαγιακόφσκι), με καταγωγή από το σχετικό Μανιφέστο του Ιταλού ποιητή Φιλίπο Τομάζο Μαρινέττι (1876-1944) και πάντως μέσα στο μείζον κλίμα της Ρωσικής Πρωτοπορίας. Ο Πάρνης επισημαίνει ιδιαιτέρως τη σχέση του Μαγιακόφσκι με τον Βελίμιρ Χλέμπνικοφ (1885-1922), ποιητή, πεζογράφο, θεωρητικό του Φουτουρισμού, ο οποίος εισήγαγε τον Μαγιακόφσκι στο κίνημα αυτό.

Τις αρχές και τις ιδέες του Φουτουρισμού ο Μαγιακόφσκι προσάρμοσε στην ποιητική του, όπως αναγνωρίζεται στο εμβληματικό ποίημα «Σύγνεφο με παντελόνια» (1915-1916), καθώς και στα ποιήματα «Ο πόλεμος και η ειρήνη» (επίσης 1915-1916), «Ο αυτοαγαπώμενος συγγραφέας αφιερώνει τούτες τις γραμμές στον εαυτό του» (1916), «Ο άνθρωπος» (1916-1917), «Παρίσι» (1923), «Ιωβηλαίο» (1924, hommage στον Πούσκιν, παρά την αρνητική θέση των φουτουριστών απέναντι στο έργο του Πούσκιν, του Ντοστογιέφσκι, του Τολστόι), «Ξελασπώστε το μέλλον» (1925), «Καλά πάμε / Το ποίημα του Οχτώβρη» (1926-1927), «Μ’ όλη μου τη φωνή» (1930). Για τα ποιήματα αυτά, μάλλον για εκτενή, έστω, αποσπάσματα αυτών, έχουμε εν προκειμένω στη (συγκριτική, και όχι μόνον) διάθεσή μας την απόδοση στα ελληνικά (πρώτη έκδοση 1964, επανέκδοση 2015) του Γιάννη Ρίτσου (1909-1990) με βάση κατά λέξη μεταφράσεις, μεταξύ άλλων του Άρη Αλεξάνδρου (1922-1978), σε διαφορετικού είδους υφολογική αισθητική, όπου εντοπίζουμε και τον δεκαπεντασύλλαβο του Ρίτσου στο ποίημα «Σύγνεφο με παντελόνια»: επάνω στο ματόβρεχτο κομμάτι της καρδιάς μου.

Στο “Λένιν” ο Μαγιακόφσκι, από τη μακρά απόσταση του γενικού πολιτισμικού χρόνου, αναγνωρίζεται σήμερα να “προτείνει” μια ενδιαφέρουσα παραδειγματική εφαρμογή σε ό,τι αφορά τη δημιουργική αφήγηση του πραγματικού.

Ο Πάρνης υπενθυμίζει ότι ακριβώς στο ποίημα «Μ’ όλη μου τη φωνή» αναγνωρίζεται επιγραμματική διατύπωση των αρχών της ποιητικής του Μαγιακόφσκι, ο οποίος φαίνεται να προτείνει έναν τύπο διανοητή που προσωποποιεί τη συνέργεια της δημιουργίας και της κοινωνίας. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, σχετικά με το ποίημα «Λένιν», και αν παρακαμφθούν οι συγκεκριμένες και πολλαπλώς γνωστές βιογραφικές, ιστορικές, γεωπολιτικές παράμετροι που προσδιορίζουν τη φυσική παρουσία τόσο του Μαγιακόφσκι ως δημιουργού όσο και του Λένιν ως παράγοντος πολιτικής στη Ρωσία και κατόπιν Σοβιετική Ένωση των αρχών του 20ού αιώνα:

Ο σύγχρονος αποδέκτης της έκδοσης που δεν (θέλει να) στηρίζεται κατ’ ανάγκην σε ανάλογο γνωστικό, φιλολογικό, ιστορικοπολιτικό υλικό, και ανεξάρτητα από ατομικούς ιδεολογικούς ή αισθητικούς προσανατολισμούς, καθώς αντιμετωπίζει ακριβώς το ποίημα «Λένιν» να έρχεται από ένα μεγάλο βάθος χρόνου, είναι δυνατόν να αναγνωρίσει μια ενδιαφέρουσα παραδειγματική εφαρμογή του τρόπου, με τον οποίον ο δημιουργός δεν προσλαμβάνει απλώς την αντικειμενική πραγματικότητα, αλλά αναπτύσσει διαλεκτική σχέση μαζί της παραβιάζοντας τα στοιχεία συγχρονίας με προοπτική διαχρονικής ισχύος για ελεύθερες περιηγήσεις στον κόσμο των ιδεών και της αισθητικής.

Με άλλα λόγια, στο ποίημα «Λένιν» ο Μαγιακόφσκι, από τη μακρά απόσταση του γενικού πολιτισμικού χρόνου, αναγνωρίζεται σήμερα να «προτείνει» μια ενδιαφέρουσα παραδειγματική εφαρμογή σε ό,τι αφορά τη δημιουργική αφήγηση του πραγματικού. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η προστιθεμένη αξία της έκδοσης.

* Η ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός βιβλίου.
Τελευταίο της βιβλίο, η μελέτη «Ο δημιουργικός λόγος του Γιώργου Χειμωνά» (εκδ. Παρατηρητής).


Απόσπασμα από το ποίημα

«Το ξέρω,
ο λυρικός
θα μορφάσει με πικρία.
Ο κριτικός
θα χυμήξει
για το χτύπημα:
“Δε βλέπω το στίχο.
Μοιάζει
ρητορία!
Αρθρογράφημα.
Δεν υπάρχει ποίημα”.
“Καπιταλισμός” -
λέξη δίχως κάλλη,
πολύ πιο καλαίσθητο
τ’ “αηδόνι”.
Όμως εγώ
θα ’ρθω σ’ αυτόν
πάλι και πάλι,
με το στίχο
σύνθημα, προπαγάνδας ακόνι.
Θα γράψω
και γι’ αυτό
και για κείνο,
μα τώρα
δεν είναι
για λυρισμούς η στιγμή.
Σ’ εσένα,
τάξη της επίθεσης,
δίνω
τη λαλέουσα δύναμη
του ποιητή.»
altΛένιν
Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι
Δίγλωσση έκδοση
Απόδοση-Επίμετρο-Σημειώσεις Αλέξης Πάρνης
Καστανιώτη 2017
Σελ. 256, τιμή εκδότη €15,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ ΜΑΓΙΑΚΟΦΣΚΙ

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κόκκινη γραμμή» της Ειρήνης Ρηνιώτη (κριτική) – Γραμμή διαχωρισμού αλλά και ποιητικής ένωσης

«Κόκκινη γραμμή» της Ειρήνης Ρηνιώτη (κριτική) – Γραμμή διαχωρισμού αλλά και ποιητικής ένωσης

Για την ποιητική συλλογή της Ειρήνης Ρηνιώτη «Κόκκινη γραμμή» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: πίνακας της Hanna Sidorowicz.

Γράφει η Αντιγόνη Βλαβιανού

Στην παρούσα ποιητική συλλογή, έχουμε μια κόκκινη γραμμή που σηματοδ...

«Αναγέννηση» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική) – 39 ποιητικά πορτρέτα

«Αναγέννηση» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική) – 39 ποιητικά πορτρέτα

Για την ποιητική συλλογή του Χάρη Βλαβιανού «Η Αναγέννηση - 39 ποιητικά πορτρέτα» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Πορτρέτο του Νικολό Μακιαβέλι, στον οποίο είναι αφιερωμένο ένα ποίημα της συλλογής © Wikipedia. 

Γράφει η Άννα Βασιάδη

...
«Ποιήματα και τραγούδια» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική) – Oι στίχοι ενός αδέσποτου δεσπότη

«Ποιήματα και τραγούδια» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική) – Oι στίχοι ενός αδέσποτου δεσπότη

Για το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Ποιήματα και τραγούδια» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη με τίτλο: «Δύο άντρες με φτερά πεταλούδας» © Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη. 

Γράφει ο Γιώργος Γκόζης

…ή αλλιώς, περί του υμνογραφι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωσιολογικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τα θέλω τους»

Τι ζητούν τα σημερινά κορίτσια; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι τους και πώς τοποθετούνται απέναντι στα αιτήματα του φεμινισμού, αλλά και την έμφυλη βία; Με αφορμή το βιβλίο «Μικρές επικίνδυνες» (εκδ. Key Books) συνομιλήσαμε με τις Μαριάννα Σκυλακάκη και Στέλλα Κάσδαγλη που μετείχαν ενεργά στην έρευνα. 

...
Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωσιολογικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ