«Καθολικού ιππέας» του Γιώργου Χ. Θεοχάρη (κριτική) – Η ποίηση ως ατέρμονος τροχασμός και τα ίχνη που αφήνει

Καθολικού ιππέας – η πρώτη ανάγνωση του τίτλου σκοντάφτει στο παράξενο, ίσως και στο παράδοξο που τον χαρακτηρίζει. «Εάν ως καθολικό προσδιορίσουμε την απέραντη απλωσιά της Ποιητικής τέχνης, τότε ιππέας δεν είναι άλλος από τον ποιητή, ο οποίος περιδιαβαίνει στις πλαγιές και στα ισώματα των ποιητικών τρόπων δημιουργώντας την ποιητική του κατάθεση» γράφει ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης στο οπισθόφυλλο του βιβλίου και συνεχίζει: «Άλλωστε, τι άλλο είναι η γραφή για τον ποιητή παρά ένας επίμονος, ατέρμονος τροχασμός αφήνοντας τα ίχνη της αφοσίωσής του ως δώρημα και πρόσκληση στους ανιχνευτές της ανάγνωσης;»

Πρόκειται για έναν οδηγό που δίνει ο ποιητής στην έναρξη της αναγνωστικής διαδικασίας -είναι γεγονός πως συχνά αρχίζουμε να διαβάζουμε ένα βιβλίο ξεκινώντας από το οπισθόφυλλο- ή για ένα επιστέγασμα της ποιητικής του κατάθεσης, αν η αναγνωστική πορεία ακολουθήσει την αλληλουχία των ποιημάτων. Ακολουθώντας τον Ρολάν Μπαρτ, εμμένω συμπληρωματικά στο ειδικό βάρος της προσωπικής μου πρόσληψης, όπου στο «καθολικού ιππέας» ενυπάρχει ο φευγαλέος συνειρμός και η σύνδεση της ιερότητας ενός ναού με αυτήν της ποιητικής πράξης -με την πρώτη ο ποιητής εξομολογήθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης παρουσίασης του βιβλίου πως είναι εξοικειωμένος παιδιόθεν¹-, ενώ, παράλληλα, άξια προσοχής είναι και η θέση του αναβάτη που το ποιητικό υποκείμενο επιλέγει για τον τροχασμό του, τον γρήγορο δηλαδή βηματισμό του, το ελαφρύ τρέξιμο στις ποιητικές ατραπούς.

Δεν είναι τυχαίοι, άλλωστε, οι τίτλοι όλων των συλλογών του ποιητή, όπως και των επιμέρους ενοτήτων τους: κυρίως ονοματικές φράσεις χαρακτηριστικές για την πύκνωση του στοχασμού, την ποιητική λειτουργία της γλώσσας, τη συνυποδήλωση, τη ρευστότητα, ενίοτε και την εκζήτηση που επιφέρουν τολμηροί και απρόσμενοι λεκτικοί συνδυασμοί· τίτλοι που εν πολλοίς διαφοροποιούνται από τη γλώσσα των ίδιων των ποιημάτων (π.χ. Πτωχόν μετάλλευμα, Φασματοσκόπιο ερωτικού λόγου).

Οι τρεις ενότητες

Η ποιητική συλλογή Καθολικού ιππέας συγκροτείται από τρεις ενότητες αυτόνομες αλλά και αλληλένδετες με τον τρόπο του δημιουργού και με την παράθεσή τους στο ίδιο βιβλίο: «ασύλητος πόθος», «ποικιλμάτων γιορντάνια» και «χάνδαξ χρονοτραφείς». Και οι τρεις φωτίζουν και φωτίζονται από την εσωτερική φλόγα του ποιητή, ο οποίος σε ένα πρώτο χρονικό στάδιο επιθυμεί, ερωτεύεται και υμνεί τη γυναίκα, τη φύση και τη ζωή· σε μια δεύτερη χρονική περίοδο στοχάζεται για τον άνθρωπο, τον έρωτα, τον καημό, την ποιητική τέχνη, τον χρόνο, τη ζωή και τον θάνατο· σε ένα τρίτο επίπεδο χρόνου υπερβαίνει το βιολογικό τέλος των ανθρώπων καθώς θυμάται, συνομιλεί και μνημονεύει νεκρούς της οικογένειας, του τόπου αλλά και της οικουμένης, αγαπημένους φίλους και συνοδοιπόρους του στην ποιητική τέχνη – εδώ ο χρόνος ακινητεί για χάρη του.

Γενικότερα, δεν είναι λίγες οι συνειδητές, τιμητικές και συνήθως ενδοκειμενικές αναφορές του ποιητή σε ποιητές που τον καθόρισαν, όπως λ.χ. η αναφορά στον Ελύτη με τη νεαρή ποδηλάτισσα στη συλλογή Φασματοσκόπιο ερωτικού λόγου

Το στίγμα της συλλογής δίνει το μότο του Απόστολου Μελαχρινού ή αλλιώς Κλήμη Πορφυρογέννητου, στον οποίο ο ποιητής αναφέρεται και σε προηγούμενες συλλογές του. «Όλα μιλούν με τη σιωπή, όπως μες στο βιβλίο τα γράμματα»: ο στίχος τονίζει τη δύναμη της σιωπής για την ανάδειξη του ουσιώδους και τη σημασία της για τη γραφή που αποτυπώνει τον σημαίνοντα λόγο. Παράλληλα, η επιλογή του συγκεκριμένου μότο είναι ένας φόρος τιμής (και λατρείας) του Θεοχάρη στον ομότεχνό του Μελαχρινό που υποδηλώνει τους κοινούς τόπους του έργου τους στα Γράμματα. Θυμίζω πως ο Απόστολος Μελαχρινός, που έζησε στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα, ανέδειξε με τα ποιήματά του τη μαγεία της ποίησης συνδυάζοντας τον συμβολισμό με την σολωμική τεχνοτροπία, υπήρξε εκδότης σημαντικών λογοτεχνικών περιοδικών και ενδιαφέρθηκε συστηματικά για το δημοτικό τραγούδι.

Γενικότερα, δεν είναι λίγες οι συνειδητές, τιμητικές και συνήθως ενδοκειμενικές αναφορές του ποιητή σε ποιητές που τον καθόρισαν, όπως λ.χ. η αναφορά στον Ελύτη με τη νεαρή ποδηλάτισσα στη συλλογή Φασματοσκόπιο ερωτικού λόγου ή στο κατάδηλα επηρεασμένο από τον Σολωμό τρίστιχο «Ας μένουν πάντα / ορθάνοιχτα τα μάτια / Στο μέγα θαύμα» στο βιβλίο Ότι εγκρατής η επικράτεια.

Ενότητα πρώτη: «ασύλητος πόθος»

Η γυναίκα με το κίτρινο αδιάβροχο

Μπήκε μέσα στ' ασπρόμαυρο, βομβαρδισμένο, όνειρο
λιγάκι πριν ξυπνήσει εκείνος.
Φορούσε ένα κίτρινο αδιάβροχο, αλέκιαστο, στιλπνό
κι ως περπατούσε εφωσφόριζε
στα σκοτεινά ερείπια της επιθυμίας του.
"Ποια είσαι;", ρώτησε, "πώς μπήκες μέσα στ' όνειρο,
πώς άλλαξες, δίχως να με ρωτήσεις, τη σκηνογραφία;"
Δεν του 'δωσε απάντηση,
έβγαλε μόνο το αδιάβροχο, τον τύλιξε
σκεπάζοντας το εσωτερικό του ρίγος.
Γέμισαν τότε τα χαλάσματα
στρώμα από κίτρινες τουλίπες,
κι ως άνοιξε σ' ένα χαμόγελο τα χείλη της,
φτερούγισ' απ' την άκρη τους
δρυοκολάπτης η ζεστή φωνή της.

Ώρες πολλές ροκάνισε το ξύλο
του κορμού της λύπης του, κι ως ξύπνησε
πολύβουο σμήνος μέλισσες
είχε γεμίσει το δωμάτιο.

Ήδη το μέλι της αγάπης της
ξεχείλιζε απ' τις κηρήθρες της ψυχής του.

Ο «ασύλητος πόθος» αριθμεί τριάντα τρία ποιήματα, που αφορούν όλα στην επιθυμία για «Εκείνη», την οποία ο ποιητής προσκαλεί σε μια ποίηση εστιασμένη και στο σώμα με καθημερινές, απλές ή και σύνθετες λέξεις της Κοινής Νεοελληνικής και με ύφος χειροποίητα αισθαντικό. Εκείνη που είναι κορίτσι, κοπέλα, γυναίκα πραγματική ή ονειρική (γυμνή ή με κίτρινο αδιάβροχο), μητέρα, ερωμένη, μάνα. Εκείνη που είναι φως (πρωινού και μέρα) μα και σκοτάδι (δείλι και νύχτα μαγική). Εκείνη που είναι φυσικό στοιχείο (βροχή, μπάτης, αρμπαρόριζα και γιασεμί) μα και θεϊκό (Σειρήνα, Πότνια Θηρών). Εκείνη που είναι Φύση (ποταμός, θάλασσα, πέλαγος, βυθός και μήτρα) και Ζωή ελεύθερη που δημιουργείται από την επιθυμία, τον έρωτα, τον «ποθοκαημό» του ποιητή που τη δοξάζει και το παραδέχεται -άμεσα σ’ εκείνη με απεύθυνση, έμμεσα σε μας με την έμφαση της αραίωσης των τυπωμένων γραμμάτων στο χαρτί- πως «τίποτα δεν Είμαι όταν δεν Είσαι και τίποτα δεν Είναι / όταν μαζί δεν είμαστε». Εκείνη που δεν τροχάζει· μόνο καλπάζει.

Η νεαρή αθλήτρια

Κάμνει προπόνηση, το δειλινό, στον στίβο του γηπέδου
ψιλόλιγνη η μαθήτρια του λυκείου.
Την βλέπω απ’ το μπαλκόνι στα couloirs, έτσι που τρέχει.

Σε κάθε πέρασμα την αύρα του κορμιού της οσφραίνομαι.
Στους διασκελισμούς, καθώς το βήμα αλλάζει,
βιτσιές, τ’ ανέμου, η αλογοουρά της δίνει.

Ακούτε το χλιμίντρισμα της όμορφης φορβάδας;
Τον νιώθετε κι εσείς ερμητικό τον καλπασμό της,
μες στο ποίημα;

Σε μια συνολική θεώρηση αυτής της ενότητας, σταχυολογώντας ενδεικτικές αναφορές στον Σολωμό («Νύχτα σπαρμένη μάγια»), στον Σικελιανό με την αναδυομένη που απεκδύεται τη φθορά του καιρού, στον Καβάφη με την προστακτική «Θυμήσου», στον Μαρκές με την «Ερέντιρα» και στην Έλσα Κορνέτη με την αφιέρωση «Η γυναίκα με τ’ ανυπόταχτα όνειρα», συνειδητοποιώ πως ο πόθος ξεδιπλώνεται, μα δεν συλείται, γιατί ο πόθος είναι ιερός και ο ποιητής δεν είναι ιερόσυλος. Ο έρωτας παραμένει καθολικός και αμόλυντος, ασύλητος. Γι’ αυτό και η ζωή (που, εντέλει, η επιθυμία την έφτιαξε) συνεχίζεται παρά τις απογοητεύσεις, τη λύπη, τις ματαιώσεις, την απουσία, που καταγράφονται σε κάποια ποιήματα οδηγώντας μας μεθοδικά στην επόμενη ενότητα.

Ενότητα δεύτερη: «ποικιλμάτων γιορντάνια»

Προσανάμματα ΙΙ

[…]
*
Της θάλασσας τα βότσαλα ήσαν κάποτε βράχια
*
Κάθε νησί ονειρεύεται πως είναι πλοίο τη νύχτα
[…]
*
Θάλασσες που ταξίδεψες μονάχα με το βλέμμα
[…]
Των ναυτικών τα κλάματα γεννούν την τρικυμία
[…]
*
Η θάλασσ’ αχ, η θάλασσα το πατρικό μας σπίτι

Η ενότητα αριθμεί μόλις πέντε ποιήματα. Στο πρώτο, το «Κρείττον σιγάν», η ποιητική φωνή μάς παροτρύνει να μάθουμε ν’ ακούμε τη σιωπή, συνδέοντας το ποίημα με το μότο της συλλογής και αναδεικνύοντας την Ηθική των λέξεων. «Γιατί η Ποίηση των λέξεων, η Ηθική είναι», γράφει. «Προσανάμματα Ι», «Προσανάμματα ΙΙ», «Φρύγανα» και «Σχίζες» είναι οι τίτλοι των άλλων ποιητικών κειμένων της ενότητας που με δεκαπεντασύλλαβα μονόστιχα ή δίστιχα ή και μικρά πεζά (των 40 περίπου λέξεων) κρατούν τη φλόγα, όχι πλέον του πόθου αλλά του στοχασμού του ανθρώπου για όσα συμβαίνουν σ’ αυτόν και στον κόσμο, άσβεστη. Εξαιρετική είναι η πύκνωση και η ένταση που δημιουργεί η οικονομία των λέξεων σε ένα μονόστιχο, όπως σε αυτά λ.χ. που αναφέρονται στη θάλασσα· γοητευτικός ο ακαριαίος, με εύρος παναθρώπινο, καθολικός στοχασμός, αποκύημα τις περισσότερες φορές βαθιάς θλίψης.

«Προσανάμματα ΙΙ»
[…]
Σκληρόψυχος, κακόπραχτος και φθονερός, ο Χρόνος
*
Ατέρμονος παραδαρμός μες στην ψυχή του ανθρώπου
*
«Καλά ν’ και τα λιανόξυλα αν κούτσουρα δεν έχεις
*
Ο Χάρος μάς παραφυλάει καθώς χαροκοπάμε»

Διαπιστώνεται, φυσικά, η ολοφάνερη επίδραση του δημοτικού τραγουδιού, της ποίησης του Διονύσιου Σολωμού και του Βιτσέντζου Κορνάρου στον δεκαπεντασύλλαβο στίχο, στις σύνθετες μα λαγαρές λέξεις της δημοτικής («Κόρη ωριόπλουμη και κι ακριβαναθρεμμένη»), στη σύνταξη του προφορικού λόγου, στις έντονες εικόνες στοιχείων της φύσης («Γεράνια κατακόκκινα σε τοίχο ασβεστωμένο»), στην ποιητική λειτουργία της γλώσσας («Μ’ έναν στίχο καίριο στα δόντια κρατημένο / πληρώνω τα διαπύλια για την Αχερουσία») και στην πύκνωση της σκέψης. Θέλω να επισημάνω και να υπογραμμίσω πως σε κάθε ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν ενυπάρχει ο θρίαμβος της ελληνικότητας, όχι με κομπορρημοσύνη, αλλά οργανικά, ουσιαστικά, ποιητικά, σταθερά σε σύνδεση με το προηγούμενο έργο του ποιητή (λ.χ. με το Εκ φύσεως…) – «Είναι σαν ο ποιητής να δουλεύει και να εξελίσσει μια συλλογή σε όλη του τη ζωή», είχε παρατηρήσει η Κούλα Αδαλόγλου αναφερόμενη στα Πιστοποιητικά θνητότητας.

«Ποικιλμάτων γιορντάνια», λοιπόν, δεκαπεντασύλλαβα κυρίως στολίδια που κοσμούν το περιδέραιο -στην πρωτογενή σημασία της λέξης- των αλόγων. Πολύτιμο αυτό το κολιέ της ποίησης, το οποίο συντονίζεται με την ανάσα του λαού μας και οξυγονώνει τον αναγνώστη, τον οποίο οι «Σχίζες», ως επιλογικό κείμενο της ενότητας, νοηματικά, δομικά, λεξιλογικά και ρυθμικά οδηγούν στην επόμενη ενότητα.

Σχίζες

Καμιά φορά ό,τι ποθήσαμε κι ό,τι πολύ αγαπήσαμε στο τέλος ρημαγμένο σπίτι απομένει. Λίγ’ ακροκέραμα στην πεσμένη σκεπή του υπομιμνήσκουν μονάχα την παλαιά του αίγλη.

Ενότητα τρίτη: «χάνδαξ χρονοτραφείς»

Café Bistrot Baraka

Έφερνε ένα αεράκι ανακουφιστικό ο μπάτης
από τον Θερμαϊκό
την ώρα που καθίσαμε στο όμορφο Café
της πλατείας Ναυαρίνου, στη Σαλονίκη

Εδώ που απάγκιασαν Σεφαραδίτες,
διωγμένοι από την Ισπανία το 1492,
που ζήσαν και μπολιάσανε την πόλη,
ώσπου να τους ξεκάνουν οι Ναζί στα κρεματόρια

Απ’ τα μεγάφωνα κατακλυζότανε το μαγαζί
με το Llanto por Ignacio Sánchez Mejías
στη μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου

Πέντε η ώρα που ιδρώνει
το λαβρωμένο καλοκαίρι
κι οι κάργιες σκούζουνε στα δέντρα

Πέντε η ώρα που βουρκώνει
19 Αυγούστου στο Βιθνάρ

Τόσο πολύ που σε αγαπήσαμε
σε τούτη την πανάρχαια γλώσσα,
τόσον πια τραγουδήσαμε τους στίχους σου
στην ανατολικήν εδώ άκρη της Ευρώπης

είναι, κι αυτό, duende, σαφώς, duende είναι Φεδερίκο.

Το πρώτο ποίημα αυτής της ενότητας με τα τριάντα εφτά ποιήματα δίνει τον τόνο, την αγάπη του Θεοχάρη για τη Θεσσαλονίκη, αφού το «Café Bistrot Baraka» είναι Καφέ της πόλης γνωστό για τη φιλοξενία των ανθρώπων της λογοτεχνίας. Η αναφορά στο duende, την αμετάφραστη λέξη του Λόρκα για την εσωτερική σπίθα του ανθρώπου που επιλέγει να υπερβεί τα όρια του εαυτού, επιβεβαιώνει πως η φλόγα του ποιητή εξακολουθεί να καίει, κυρίως όμως πλέον με τη Μνήμη και με όσα σχετίζονται με αυτήν ακόμα και ετυμολογικά (μνάομαι-μνῶμαι, μιμνήσκω/ομαι). Τη Μνήμη που γίνεται από τη βαθιά αγάπη συν τω χρόνω ποιητική πράξη μνημόνευσης. Τη Μνήμη που γίνεται ποίηση παρά το χιόνι – γιατί τώρα πια χιονίζει για το ποιητικό υποκείμενο, χιονίζει στα ψηλώματα, στο κτήμα, ακόμα και στο όνειρο. Τη Μνήμη που γίνεται ποίηση φυσική για τον μέχρι στιγμής επιζήσαντα.

Είναι εμφανής η εστίαση του Θεοχάρη στα σημαίνοντα γι’ αυτόν πρόσωπα της οικογένειας, της μικρής μα και της μεγάλης οικογένειας των ποιητών της γενιάς του '70, στους οποίους ανήκει

Η μάνα, ο πατέρας, η θεία Αικατερίνη, η γιαγιά Σοφούλα, τα αδέλφια του ποιητή, όπως τα αποκαλεί ο ίδιος, δηλαδή ο Γιάννης Κοντός, ο Μάρκος Μέσκος, ο Νίκος Χουλιαράς, ο Ηπειρώτης Μιχάλης Γκανάς στη φανταστική συνάντησή του με τον νεκρό συντοπίτη του Κώστα Κρυστάλλη στην οδό Σκουφά αλλά και κατά το Εξόδιον, καθώς και με τον Χρήστο Μπράβο, όλοι έχουν πια φύγει. Είναι εμφανής η εστίαση του Θεοχάρη στα σημαίνοντα γι’ αυτόν πρόσωπα της οικογένειας, της μικρής μα και της μεγάλης οικογένειας των ποιητών της γενιάς του '70, στους οποίους ανήκει – εξαιρείται ο Κώστας Κρυστάλλης που (προσ)καλείται ειδικά για τον Γκανά, ο οποίος έχει αφιερώσει «Τ’ άγρια και τα ήμερα» σε αυτόν αποκαλώντας τον αδελφό. Σε κάθε περίπτωση το προσωπικό βίωμα της απώλειας και του φόβου της λήθης μετασχηματίζεται μέσω της ποίησης σε καθολικό – τυχαία, άραγε, έρχεται στον νου και πάλι ο τίτλος της συλλογής;

Ξεχωρίζουν ποιήματα σύντομα και πυκνά (χαϊκού και τρίστιχα, όπως τα συγκλονιστικά «Τρίστιχα της ντροπής») για τη σοφία και την πικρή ειρωνεία τους, αλλά και εκτενέστερα με θέματα την ύπαρξη του ανθρώπου μέχρι το τέλος, τα περισσότερα από τα οποία επανέρχονται σε όλη τη συλλογή και σε όλο το ποιητικό έργο σπειροειδώς, όπως η θάλασσα -πώς να μην θυμηθούμε τον Ρεμπό με «Το μεθυσμένο καράβι»;- , η γυναίκα και μάλιστα στην προσπάθεια χειραφέτησης, η ποιητική τέχνη και ο ποιητής που άλλοτε είναι τραπεζοκόμος πουλιών για να ελαφρύνει την τραγωδία του μέλλοντος, άλλοτε είναι παιδί με μια χιονόμπαλα στο χέρι που τα βάζει με τον Χρόνο και άλλοτε είναι τσαλαπετεινός με τον δέοντα αυτοσαρκασμό που ξεγελάει τους λαθροκυνηγούς.

«Χάνδαξ χρονοτραφείς», η τελευταία ενότητα της συλλογής, με τον τίτλο της να σηματοδοτεί δίσημα τον χάνδακα ως το χαντάκι που βρισκόμαστε και που όλο και βαθαίνει από την απώλεια, την απουσία και τον θάνατο, αλλά και ως οχυρωματική τάφρο που διασφαλίζει στον χρόνο τη μνήμη των χαμένων και τη μνημόνευσή τους – ιερή και πολιτική πράξη αυτή η μνημόνευση, πράξη αγάπης, πράξη κατ’ ουσίαν ποιητική.

Έποψ

Περπατά πλάι στο ποτάμι, το δειλινό.
Μες στο μυαλό του οι εικόνες της διαδρομής
μετασχηματίζονται σε λόγο.
Μια προβατίνα βελάζει το κριάρι της,
στην απέναντι όχθη.
Η νεροχελώνα αναδύεται
και καταδύεται εξακολουθητικά.
Ο εναγκαλισμός των κισσών
στους κορμούς των αγέρωχων δέντρων
δεν ξέρεις αν έρωτας είναι
ή εξ αναπηρίας ανάγκη.
Βαδίζει ψιθυρίζοντας.
Οι περιπατητές όπως διασταυρώνονται
τον κοιτάζουν περίεργα.

Ένας τσαλαπετεινός
που ξεγελάει τους λαθροθήρες-
ο ποιητής.

Για την ολοκλήρωση αυτής της παρουσίασης της ποιητικής συλλογής του Γιώργου Χ. Θεοχάρη Καθολικού ιππέας κρίνεται απαραίτητη η αναφορά στη γλώσσα του Θεοχάρη που αποθησαυρίζει λέξεις και φράσεις από διάφορα περιβάλλοντα: από τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως η λήκυθος, αλλά και από το δημοτικό και το σύγχρονο τραγούδι, ελληνικό και ξένο, όπως οι στίχοι του Μιλτιάδη Πασχαλίδη και της Patti Smith· λέξεις κρουστές, όπως «μωροπαραλογισμένος», ακόμα και λεκτικά και φραστικά θραύσματα, όπως «Ο [ ]όθος [ ]ια ζ[ ]ή ν[ ]κά τ[ ]ν καρ[ ]ίνο» αν συντρέχει λόγος νοσηρός. Θροΐζει η γλώσσα του Θεοχάρη δημιουργώντας ένα ζηλευτό, ιδιότυπο και ευδιάκριτο γλωσσικό σύμπαν, με ελληνικότητα αλλά και οικουμενική διάθεση, καθώς και με μουσικότητα που χαρίζουν ο στίχος, οι στροφές, η ρίμα -όπου ο ποιητής επιλέγει να υπάρξουν- και ο εσωτερικός ρυθμός στα πεζά ποιήματά του.

Απαραίτητη θεωρείται, επίσης, και η μνεία της εικονοποίησης που αποτελεί έντονο χαρακτηριστικό της ποίησης του Θεοχάρη, ιδίως της τέχνης της φωτογραφίας («Polaroid», «Φωτογράφιση», «Φωτογραφία στιγμής») – πώς μπορούμε να μην θυμηθούμε στο σημείο αυτό το συγκλονιστικό βιβλίο του δημιουργού με τίτλο Δίφορη μνήμη;

Επιλογικά, στο πλαίσιο της αγάπης του Γιώργου Χ. Θεοχάρη για την εικόνα εντάσσεται και η ενσωμάτωση στην ποιητική συλλογή έργων του εικαστικού Σπύρου Κουρσάρη που συνομιλούν καίρια με τον ποιητικό λόγο. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλληλεπίδρασης αναφέρω τον μαύρο καβαλάρη στο εξώφυλλο, ο οποίος με μαύρο άλογο και με οδηγό φεγγάρι μισό σε σκοτεινό ουρανό επιστρέφει, καθώς έρχεται από δεξιά προς τα αριστερά, κρατώντας στο χέρι το κοντάρι μιας σημαίας – αδιάφορης ποιας. Σημασία έχει η επιστροφή, έστω και πάνω από τα σύννεφα κι ας έχει χαλάσει ο καιρός. Είναι ο νεκρός αδελφός που επιστρέφει; Είναι ο Ποιητής για να μνημονεύσει με την τέχνη του το αξιομνημόνευτο; να το αφηγηθεί; να το κρατήσει στον χρόνο; Την απάντηση τη δίνει, ίσως, ο Πέτερ Χάντκε: «Αν ένα έθνος χάσει τους αφηγητές ιστοριών του, χάνει την παιδική του ηλικία».

*Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΥΛΩΝΑ είναι συγγραφέας, ηθοποιός και σκηνοθέτις.

Λίγα λόγια για τον ποιητή

Ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης γεννήθηκε το 1951 στη Δεσφίνα Φωκίδος. Σπούδασε Δημοσιογραφία, Δημοσιολογία και Δημόσιες Σχέσεις. Εργάστηκε στη χημική βιομηχανία. Έχει εκδώσει ποιητικά βιβλία, καθώς και ένα βιβλίο ιστορικής έρευνας για τη Σφαγή στο Δίστομο το 1944, για το οποίο τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας το 2011. Έχει επιμεληθεί, από το 2014, πέντε Ανθολογίες ελληνικών ποιημάτων. 

Διευθύνει το λογοτεχνικό περιοδικό Εμβόλιμον (Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2014). Δημοσιεύει επίσης δοκιμιακά σημειώματα και κείμενα λογοτεχνικής κριτικής. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και σε άλλες γλώσσες. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και του Κύκλου Ποιητών.