Για την ποιητική συλλογή του Σουλεϊμάν Αλαγιαλή-Τσιαλίκ «Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης» (εκδ. Κουκκίδα). Εικόνα: Ο πίνακας «Η εφεύρεση της ζωής» του Ρενέ Μαγκρίτ.
Γράφει η Μαρία Βέρρου
Δρόμοι που ανοίγονται και διακλαδώνονται
μέσα απ’ τα μάτια σου
Βιλελμίνη-
μέσα στο άπειρο της ελευθερίας καταλήγουν.
μόνη προς μόνους αγωνίζεσαι
περνώντας μέσα από υπόγεια ρεύματα,
μη βασταζόμενη, χωρίς αλκή
Βιλελμίνη: ένα όνομα, ένα πρόσωπο, μία αίσθηση οικεία. Έχει μέσα του κάτι παλιό, κάτι ξένο, σαν να έρχεται από το μακρινό παρελθόν για να συναντήσει το παρόν. Εξελληνισμένη μορφή του γερμανικού Wilhelmine, συνδέεται με τις λέξεις wil, θέληση, και helm, περικεφαλαία. Θέληση και προστασία. Δύναμη και ευαλωτότητα.
Γιατί άραγε ο ποιητής διάλεξε αυτό το όνομα; Ίσως γιατί η Βιλελμίνη δεν είναι απλώς μια γυναίκα. Από την πρώτη κιόλας στιγμή εμφανίζεται σαν μορφή που έχει ξεπηδήσει από έναν παλιό μύθο. Σαν να περπατά ανάμεσα στους αιώνες, κουβαλώντας μαζί της κάτι που δεν ανήκει αποκλειστικά ούτε στο πραγματικό ούτε στο φανταστικό. Είναι Γυναίκα, Γη, Σοφία, Ζωή, είναι παρουσία και απουσία μαζί – όσο την πλησιάζεις, τόσο περισσότερο αισθάνεσαι ότι απομακρύνεται, και όσο χάνεται, τόσο πιο έντονα υπάρχει.
Όμως κοντά σου μια παράξενη Ηώ των άστρων
που δεν λέει να ξημερώσει ευθυγραμμισμένα,
σε φανερώνει·
κι εσύ απόκοσμη δεν ξέρεις ν’ αγαπιέσαι
απόμακρη δεν ξέρεις να μαλακώνεις την ικεσία
και την άχρωμη φόδρα των ιδεωδών.
Κι ύστερα είναι αυτή η «λευκή αθωότητα». Το λευκό έχει κάτι από το άγραφο χαρτί, από την αρχή, από εκείνο που δεν έχει ακόμη λερωθεί, μολυνθεί από τον χρόνο και την ύλη. Έχει όμως και κάτι από εγκαρτέρηση, από σιωπή, από οδύνη, στοιχεία συνυφασμένα με την ίδια τη ζωή, από τα ίχνη που αυτή αφήνει πάνω της. Διατρέχει τους αιώνες, την ιστορία του κόσμου και είναι μέσα από την τέχνη του ποιητή που κατορθώνει να διατηρήσει την αθωότητα και την καθαρότητά της.
Και πάντα η ματαιότητα
-μάταιος κόσμος
-μάταιος χρόνος
-μάταιος πλούτος
-μάταιος κι ο λύγκος των κέδρων.
Ονομάζοντας τον κόσμο από την αρχή
Κι έτσι ξεκλειδώνεται και η δομή της συλλογής. Χωρισμένη σε δύο μέρη, τα ποιήματα που περιλαμβάνει το καθένα από αυτά, επιλέγουν για τίτλο τα γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, σαν να μαθαίνουμε να ονομάζουμε τον κόσμο από την αρχή. Από τα γράμματα φτιάχνονται οι λέξεις, από τις λέξεις οι άνθρωποι, οι τόποι, οι μνήμες. Κάθε γράμμα μοιάζει να ανοίγει μια μικρή πόρτα σε έναν άλλο χώρο της ίδιας ποιητικής συνείδησης. Κι ενώ το αλφάβητο επιβάλλει τάξη, τα ποιήματα μιλούν για όσα δεν υπακούν σε καμία τάξη.
Οι μορφές, οι θεοί, οι πολιτισμοί, όλα μοιάζουν να περνούν μέσα από τον ποιητικό λόγο, να διαλύονται και να ξαναγεννιούνται.
Γι’ αυτό και η μυθολογία βρίσκει τόσο φυσικά τη θέση της μέσα στη συλλογή. Ο προσωπικός άνθρωπος συναντά τον αρχαίο άνθρωπο. Η δική του μνήμη συναντά τις παλιές μνήμες του κόσμου. Οι μορφές, οι θεοί, οι πολιτισμοί, όλα μοιάζουν να περνούν μέσα από τον ποιητικό λόγο, να διαλύονται και να ξαναγεννιούνται. Σαν ο ποιητής να παίρνει ό,τι έχει απομείνει από τους αιώνες και να το επιστρέφει σε μια νέα μορφή. Έτσι, στο ποιητικό σύμπαν η Βιλελμίνη δεν είναι μια γυναίκα που πρέπει οπωσδήποτε να αναγνωρίσουμε, αλλά μια μορφή που μπορούμε να κατοικήσουμε μαζί της. Μια χώρα μνήμης. Ένα σώμα που γίνεται λέξη. Ένας κόσμος που συνεχίζει να αναπνέει μέσα από την ποίηση.
Γιατί απλά η Βιλελμίνη είναι η ίδια η Ποίηση. Αυτή που απορροφά τον κόσμο, τον επεξεργάζεται, τον αδειάζει και τον ξαναγεμίζει με νέα ουσία. Αυτή που στέκεται απέναντι στη φθορά και θαρρετά ονοματίζει αυτό που χάνεται. Γι’ αυτό είναι λευκή, γι’ αυτό είναι αθώα, γι’ αυτό και διαχρονική καθώς αναφωνεί σαν Κορυφαία του Χορού σε Αρχαία Τραγωδία:
Ω, πόσο μ’ αρέσει, όταν
μας υποδέχεται ο χρόνος μ’ ένα βύθισμα
στου φέγγους τη χαρά,
αψηφώντας τις υποσχέσεις,
που σέρνουν τη δάδα και την τρέλα του ποιητή…
*Η ΜΑΡΙΑ ΒΕΡΡΟΥ είναι συγγραφέας, κάτοχος MSc.
Λίγα λόγια για τον ποιητή
Ο Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ γεννήθηκε στη Ρόδο, όπου τελείωσε το Βενετόκλειο Λύκειο και τη Σχολή Στελεχών Επιχειρήσεων. Ασκεί το επάγγελμα του χρυσοχόου στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Είναι μέλος της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου και πρώην μέλος του Δ.Σ. του Διεθνούς Κέντρου Λογοτεχνών και Μεταφραστών στη Ρόδο.
Έχει εκδώσει οκτώ ποιητικές συλλογές. Ποιήματά του έχουν συμπεριληφθεί στην Ανθολογία Λύρα Ελληνική του Βασίλη Βασιλικού, καθώς και στην Poesie Grecque Contemporaine - Des iles et des muses. Τιμήθηκε με το Β΄ Βραβείο Ποίησης Ιπεκτσί 1992-1993. Μεταφρασμένα ποιήματά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά.
