i_istoria_se_100_xaikou

Του Γιώργου Λαμπράκου

Η σχέση ποίησης και φιλοσοφίας είναι ως γνωστόν παλαιότατη και στενότατη. Οι ποιητές ανέκαθεν φιλοσοφούσαν, ενώ οι φιλόσοφοι συχνά ανέπτυσσαν τη σκέψη τους σε ποιητική μορφή. Ο Παρμενίδης και ο Εμπεδοκλής γράφουν τη φιλοσοφία τους σε μορφή ποιήματος, ενώ πολλά φιλοσοφικά θραύσματα του Ηράκλειτου διαβάζονται και ως μονόστιχα. Οι Αθηναίοι τραγικοί ποιητές βάζουν τους χαρακτήρες των έργων τους να εκφράζουν τη στιβαρή, ουσιοκρατική κοσμοθεώρηση που κανοναρχεί τη δράση τους.

Το παράδειγμα του Πλάτωνα είναι πάντως το πιο χαρακτηριστικό στην ελληνική αρχαιότητα: ο νεαρός ποιητής αποστρέφεται την ποίηση μόλις γνωρίζει τον φιλόσοφο Σωκράτη, εκδιώκει τους ποιητές από την ιδεώδη «Πολιτεία» και αναγορεύει τους φιλοσόφους βασιλείς. Κι όμως, όλα αυτά παρουσιάζονται σε μια γλώσσα που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα σε λογοτεχνική ισχύ και σε ρητορικά σχήματα από την «κατεξοχήν» ποιητική γλώσσα.

Αλλά και οι κληρονόμοι του αρχαιοελληνικού πολιτισμού Ρωμαίοι συνυφαίνουν, συχνά αξεδιάλυτα, ποίηση και φιλοσοφία. Ο Λουκρήτιος γράφει ένα μεγάλο σε έκταση και σπουδαιότητα ποίημα για να εξυμνήσει την επικούρεια φιλοσοφία. Στο πρόσωπο του Σενέκα, ο μεγάλος στωικός φιλόσοφος συμβιώνει αρμονικά με τον επιτυχημένο δραματουργό. Αργότερα, στα τέλη του Μεσαίωνα, ο Δάντης κατορθώνει σε ένα εκτενέστατο ποίημα να συγκεφαλαιώσει μείζονες θεολογικές και φιλοσοφικές αντιλήψεις. Στην αυγή των Νέων Χρόνων διαπιστώνουμε εκ νέου τον στοχασμό να παρουσιάζεται συχνά σε λογοτεχνική μορφή, αλλά και την ποίηση να φιλοσοφεί. Στην πρώτη περίπτωση, κορυφαίο παράδειγμα αποτελούν τα Δοκίμια του Μονταίνι, που εισάγουν και το ομώνυμο γραμματολογικό είδος το οποίο αξιώνει να εκφράζει τις αντιλήψεις του συγγραφέα στο ιδιάζον, λογοτεχνικών αξιώσεων, ύφος του. Στη δε περίπτωση της «φιλοσοφημένης» ποίησης, τα θεατρικά έργα του Σαίξπηρ δεν φαίνεται να έχουν πνευματικό αντίπαλο. 

rafailΣε όλη τη χρονική περίοδο που καταλήγει στον Διαφωτισμό και τον Ρομαντισμό, λογοτεχνικός και φιλοσοφικός λόγος συμπλέκονται συχνά: μπορούμε άραγε να διαχωρίσουμε τη φιλοσοφία από τη λογοτεχνία στον Πασκάλ, τον Βολτέρο ή τον ντε Σαντ; Στη δε ακμή του Ρομαντισμού, ο Κόουλριτζ έγραψε: «Δεν υπήρξε ποτέ σπουδαίος ποιητής, που να μην είναι συγχρόνως και μεγάλος φιλόσοφος». Στα τέλη του 19ου αιώνα εντοπίζουμε το κορυφαίο παράδειγμα στοχαστή-ποιητή, τον Νίτσε, του οποίου η επίδραση τόσο σε φιλοσόφους όσο και σε λογοτέχνες του 20ού αιώνα είναι αστείρευτη: στον Μαν, τον Μούζιλ και τον Μπροχ, τους μεγάλους λογοτέχνες-φιλοσόφους του γερμανόφωνου μοντερνισμού, αλλά και στον Χάιντεγκερ, του οποίου η φιλοσοφία συχνά μόνο ως ποίηση μπορεί να προσπελαστεί (ο ίδιος δημοσίευσε και ποιήματα). Ας αναφέρουμε επίσης τη σημαίνουσα περίπτωση του στοχαστή-λογοτέχνη Κίρκεγκορ, του οποίου η επίδραση σε υπαρξιστές στοχαστές-λογοτέχνες, όπως ο Σαρτρ και ο Καμί, είναι μεγάλη. Παρότι η μοντερνιστική πεζογραφία είναι το λογοτεχνικό είδος που αναλαμβάνει να «φιλοσοφήσει» (ας σκεφτούμε τον Προυστ, ή στην περίπτωση της μικρής φόρμας, τον Μπόρχες και τον Μπλανσό), στον χώρο της μοντέρνας ποίησης μπορούμε να βρούμε πολλά παραδείγματα ποιητών με ισχυρά στοχαστικά γνωρίσματα, όπως ο Μαλαρμέ, ο Πεσσόα, ο Έλιοτ, ο Βαλερί, o Σεφέρης. Τέλος, η μεγαλύτερη διάνοια του 20ού αιώνα στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών, ο Φρόιντ, έλαβε το (λογοτεχνικό) βραβείο Γκέτε για την άρτια έκφραση των ιδεών του.

Γιατί όμως μια τόσο μεγάλη εισαγωγή σε μια κριτική βιβλίου; Διότι το διακύβευμα του υπό κρίση βιβλίου του Χάρη Βλαβιανού, Η ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας σε 100 χαϊκού. Από τους Προσωκρατικούς έως τον Ντερριντά (Πατάκης, 2011), είναι αντίστοιχα μεγάλο: να συμπυκνώσει στην ποιητική φόρμα 100+1 χαϊκού την κεντρική ιδέα του έργου 100 φιλοσόφων, από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας. Αδύνατον, θα ανακράξει κανείς! Εξυπακούεται, και γι’ αυτό, μεταξύ άλλων, η καταπληκτική ιδέα τού εν λόγω εγχειρήματος αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στο εισαγωγικό του σημείωμα ο Βλαβιανός ομολογεί τη μεροληπτική (παρ)ανάγνωση των φιλοσόφων που έχει διαβάσει και έχει αποφασίσει να αξιοποιήσει στο εγχείρημά του: προλαμβάνει έτσι τις αναμενόμενες κριτικές τονίζοντας ορθά ότι εδώ δεν έχει πρωταρχική σημασία η ακριβοδίκαιη συνέπεια, αλλά η ποιητική έκφραση μιας σημαίνουσας θεωρητικής ιδέας.

Με βάση το σύγγραμμα ενός φιλοσόφου (συνήθως το πιο γνωστό ή σημαντικό), αλλά και με συμπερίληψη προσωπικών στοιχείων, ο Βλαβιανός παρουσιάζει με ευστοχία και χιούμορ μια κεντρική ιδέα του δυτικού τρόπου σκέψης. Ας δούμε για παράδειγμα τον «Αναξίμανδρο», όπου στο μυαλό του φιλοσόφου συνδυάζεται, με τη μορφή μιας δήθεν «ενοχλημένης» διερώτησης, η τωρινή κυρίαρχη επιστημονική θεωρία για την αρχή του σύμπαντος με μια κυρίαρχη ιδέα του προσωκρατικού στοχαστή:

Το Bing Bang; Ύβρις!
Θα βάλω τάξη! Χρόνο;
Έχω άπειρο!

blaikeΣτην περίπτωση του «Επίκουρου» συσχετίζεται η ιδέα για την επιδίωξη της (λελογισμένης και μακροχρόνιας, ή καταστασιακής, όπως υποστήριζε ο ίδιος) ηδονής με την απόρριψη της ηδονής, εφόσον αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη οδύνη. Η χρήση αγγλικών λέξεων από αρχαίους Έλληνες αυξάνει τον ούτως ή άλλως διάχυτο σατιρικό τόνο:

Σεξ; No thanks! Όχι
στην κρεβατομουρμούρα.
Αποχή λοιπόν!

Στην περίπτωση του «Μάρκου Αυρήλιου», το χαϊκού ενέχει και μεταδίδει μια γαλήνια διάθεση, συνυφασμένη με τη στωική αντίληψη του Ρωμαίου αυτοκράτορα και φιλοσόφου. Έτσι, συνδυάζεται άψογα μορφή και περιεχόμενο:

 

Αν στη μοίρα σου
στωικά παραδοθείς,
σωστά θα ζήσεις.

Άλλες φορές θεματοποιείται μια φιλοσοφική σύγκρουση που κλόνισε μια ολόκληρη εποχή, όπως για παράδειγμα η σύγκρουση ανάμεσα στους νομιναλιστές και τους ουσιοκράτες κατά την περίοδο του Μεσαίωνα (που συνεχίστηκε αργότερα, με παρόμοιους ή άλλους όρους), όπως διαπιστώνουμε στον «Αβελάρδο»:

Βλέπω άλογο.
Αλλά δεν βλέπω καμιά
αλογότητα.

Άλλοτε μια ιδέα στηρίζεται από πραγματολογικά στοιχεία. Το χαϊκού για τον «Σπινόζα» κατορθώνει μέσα σε 5+7+5 συλλαβές να μας δώσει τρεις πληροφορίες για τον σπουδαίο φιλόσοφο, δηλαδή τι δουλειά αναγκαζόταν να κάνει (λειαντής φακών), γιατί έκανε αυτή τη δουλειά (είχε συγκρουστεί με τους θρησκόληπτους συγχρόνους του, στους οποίους ο Σπινόζα αντέταξε τον «πανθεϊσμό» του), καθώς και την (εβραϊκή) καταγωγή του:

Φακούς γυαλίζω
για να μη λογοδοτώ
στη Συναγωγή.

Απολαυστική είναι η σύμμειξη του παλαιού με το σύγχρονο στο παράδειγμα του «Καντ», όπου οι νοητικές κατηγορίες παρουσιάζονται μεταφορικά ως το hardware με βάση το οποίο ο άνθρωπος αποκτά εμπειρίες. Εδώ ο Βλαβιανός συνυφαίνει με χιούμορ και αμεσότητα μια φιλοσοφική ιδέα με μια ποιητική μεταφορά που προέρχεται από την ηλεκτρονική εποχή μας:

Λάπτοπ το μυαλό.
Λόγω του λογισμικού
σερφάρεις τώρα.

Ωστόσο, έτσι όπως πάμε, θα τα παραθέσουμε όλα! Αυτός ο πειρασμός πρέπει να απωθηθεί, ώστε να δοθεί η ευκαιρία στον αναγνώστη να τα απολαύσει αφ’ εαυτού και δίχως σχολιασμό. Άλλωστε, η δύναμη ενός χαϊκού έγκειται στην ακαριαία φανέρωση μιας εικόνας, ενός συναισθήματος ή, όπως εδώ, μιας ιδέας. Ας παραθέσουμε απλώς ένα τελευταίο χαϊκού, που μας άρεσε ιδιαίτερα, λόγω και της κοφτής παρήχησής του. Είναι εμπνευσμένο από τον σπουδαίο σκεπτικιστή φιλόσοφο της επιστήμης Πάουλ Φαϊεράμπεντ:

Στην επιστήμη
όλα επιτρέπονται.
Κανών; Κανένας!

rodenΤι ακριβώς συμβαίνει εδώ, σε τούτο το ποιητικό/φιλοσοφικό διακύβευμα; Συμβαίνει η ποίηση να έχει ως αντικείμενο τη φιλοσοφία, δηλαδή φιλοσοφικές ιδέες να έχουν ενδυθεί την ποιητική φόρμα και να αστράφτουν με το ξάφνιασμα που προσφέρει ένα μεστό, καλοζυγιασμένο χαϊκού. Αυτή η «ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας» δεν είναι ουσιαστικά φιλοσοφική, αλλά ποιητική, εξού και δεν θα έπρεπε, όπως διαπιστώσαμε σε κεντρικό βιβλιοπωλείο της Αθήνας, να πωλείται στον τομέα της φιλοσοφίας, αλλά στον τομέα της ποίησης. Ένας σύγχρονος φιλόσοφος, με την αδιαφορία που συχνά επιδεικνύει για την τέχνη (οι εξαιρέσεις υπάρχουν για να επιβεβαιώσουν τον κανόνα), όταν αντικρίσει αυτό το βιβλίο θα αποστρέψει πιθανόν το βλέμμα του, καγχάζοντας για το ανέφικτο του πράγματος. Αυτή θα ήταν μια άστοχη αντίδραση, ωστόσο, αφού ένας από τους βασικούς στόχους αυτών των χαϊκού δεν είναι να μας «μάθουν» φιλοσοφία, αλλά να δείξουν ότι αντικείμενο της ποίησης μπορεί να γίνουν τα πάντα, ακόμα και κάποιες διαβόητα αφηρημένες φιλοσοφικές έννοιες. Από την άλλη, ας μην ξεχνάμε και όσους σύγχρονους ποιητές νομίζουν (από άγνοια ή ανεπάρκεια) πως η θεωρία θα αποτελούσε ανασταλτικό παράγοντα στην «έμπνευσή» τους και γι’ αυτό κάνουν ό,τι μπορούν για να την αποφύγουν. Στην περίπτωση των χαϊκού του Βλαβιανού έχουμε ποίηση μπολιασμένη επιτυχώς από τη φιλοσοφική θεωρία.

Κάποιες επιφυλάξεις διατηρούμε ως προς την επεξήγηση (ευτυχώς λίγων) χαϊκού με πραγματολογικά δεδομένα ή σύντομα ερμηνευτικά σχόλια, καθώς θεωρούμε ότι ο υποψιασμένος αναγνώστης μπορεί να προσλάβει την ποιητικά εκφρασμένη ιδέα και στη συνέχεια, αν επιθυμεί, να εμβαθύνει περισσότερο στον εκάστοτε φιλόσοφο και τη θεωρία του. Συνάμα, εφόσον δικαίως υπάρχει ένα χαϊκού για τον Λακάν, τον κατεξοχήν ψυχαναλυτή που αξιοποίησε τη φιλοσοφία στη θεωρία του, θα ήταν μια ωραία ειρωνεία το να βλέπαμε ένα χαϊκού και για τον Φρόιντ, ακριβώς επειδή ήταν ο στοχαστής εκείνος που ανατίναξε κάποια δήθεν ακλόνητα θεμέλια της φιλοσοφίας. (Σε ένα κείμενό του ο Φρόιντ παρομοιάζει τον φιλόσοφο με έναν οδοιπόρο στο σκοτάδι, που ναι μεν τραγουδά για να ξεπεράσει τον φόβο του, αλλά δεν βλέπει καθόλου καλύτερα.) Όλα αυτά όμως έχουν μικρή σημασία, αφού το ποιητικό διακύβευμα του Βλαβιανού έχει πραγματωθεί με επιτυχία.

Προτού ολοκληρώσουμε, ας κάνουμε μια σύντομη παρέκβαση. Πέρα από το ποιητικό του έργο, με το οποίο έχουν ασχοληθεί πολλοί, ο Βλαβιανός κάνει κάτι που δεν τονίζεται συχνά: μεταφράζει συστηματικά. Αυτό σημαίνει ότι αναλώνει ατέλειωτες ώρες για να μας μεταδώσει την ψυχή και το πνεύμα ενός λογοτέχνη που εκτιμά. Μακάρι όλοι οι συγγραφείς (περιττό να αναφέρουμε και τους καθηγητές κάθε βαθμίδας της δύσμοιρης ελληνικής εκπαίδευσης) που γνωρίζουν ξένες γλώσσες να αποφάσιζαν να αφιερώνουν ένα μέρος του χρόνου τους για να μεταφράσουν μερικά αγαπημένα τους βιβλία. Αυτό δεν θα ήταν μονάχα ένα τεράστιο κέρδος για τον Έλληνα αναγνώστη, μα και για τους ίδιους. Το κέρδος που έχει αποκομίσει ο Έλληνας αναγνώστης από τις μεταφράσεις του Βλαβιανού τις τελευταίες τρεις δεκαετίες (από Ουίτμαν μέχρι κάμινγκς, και από Μπλέικ μέχρι Στίβενς και Πάουντ) είναι μεγάλο και συνεχώς μεγαλώνει.

Σε ένα συνέδριο στη Σύρο, πριν από μερικά χρόνια, είχα ρωτήσει κατ’ ιδίαν τον Βλαβιανό πώς και δημοσίευσε τις καταπληκτικές ανεκδοτολογικές ιστορίες υπό τον γενικό τίτλο Britannica. «Για να διασκεδάσω τη μελαγχολία μου», ήταν η άμεση απάντησή του. Πιστεύω πως τα 100+1 χαϊκού του διασκεδάζουν, με πάσα σοβαρότητα, την τρέχουσα μελαγχολία από τα δεινά που μαστίζουν την καταρρέουσα κοινωνία μας, μια κοινωνία της οποίας την πνευματική ένδεια ο Βλαβιανός στηλιτεύει με κάθε ευκαιρία. Αυτά τα χαϊκού, ποιητικοί «μεζέδες» θρεπτικοί σε γλωσσική χάρη, στοχαστική γνώση και λεπτή ειρωνεία, αποτελούν και ένα ουσιαστικό έναυσμα για να (ξανα)διαβάσουμε φιλοσοφία.

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αρχαίος πίθηκος» της Χλόης Κουτσουμπέλη (κριτική) – Μια ποιητική συνομιλία με το παράλογο, το ανοίκειο, το ανορθόδοξο

«Αρχαίος πίθηκος» της Χλόης Κουτσουμπέλη (κριτική) – Μια ποιητική συνομιλία με το παράλογο, το ανοίκειο, το ανορθόδοξο

Για την ποιητική συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη «Αρχαίος πίθηκος» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: από τη θεατρική παράσταση «Περιμένοντας τον Γκοντό» στο Φεστιβάλ της Αβινιόν (1978) © Wikipedia. 

Γράφει η Ευσταθία Δήμου

...
«Όλα δεν τα 'χω πει» του Χρήστου Δανιήλ (κριτική) – Μια τεκμηριωμένη μελέτη για την Μάτση Χατζηλαζάρου

«Όλα δεν τα 'χω πει» του Χρήστου Δανιήλ (κριτική) – Μια τεκμηριωμένη μελέτη για την Μάτση Χατζηλαζάρου

Για το βιβλίο του Χρήστου Δανιήλ «Όλα δεν τα' χω πει / Η «αντίστροφη αφιέρωση» της Μάτσης Χατζηλαζάρου (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: η Μάτση Χατζηλαζάρου. 

Γράφει ο Δημήτρης Τσεκούρας 

«Η μεγάλη λογοτεχνία  ...

«Κόκκινη γραμμή» της Ειρήνης Ρηνιώτη (κριτική) – Γραμμή διαχωρισμού αλλά και ποιητικής ένωσης

«Κόκκινη γραμμή» της Ειρήνης Ρηνιώτη (κριτική) – Γραμμή διαχωρισμού αλλά και ποιητικής ένωσης

Για την ποιητική συλλογή της Ειρήνης Ρηνιώτη «Κόκκινη γραμμή» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: πίνακας της Hanna Sidorowicz.

Γράφει η Αντιγόνη Βλαβιανού

Στην παρούσα ποιητική συλλογή, έχουμε μια κόκκινη γραμμή που σηματοδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος  ...

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ