Hanna Sidorowicz painting

Για την ποιητική συλλογή της Ειρήνης Ρηνιώτη «Κόκκινη γραμμή» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: πίνακας της Hanna Sidorowicz.

Γράφει η Αντιγόνη Βλαβιανού

Στην παρούσα ποιητική συλλογή, έχουμε μια κόκκινη γραμμή που σηματοδοτεί –από τον τίτλο της συλλογής ήδη– την πρόθεση διαχωρισμού του πάνω από το κάτω, του δεξιά από το αριστερά, του έσω από το έξω, του πριν από το μετά ή, μήπως, κυρίως, του εσύ από το εγώ σε οριακή τροχιά; Συνιστά προειδοποιητική γραμμή ασφαλούς ή αδιαπραγμάτευτου ορίου, γραμμή προστασίας ή εξορίας και τιμωρητικού εξοστρακισμού;

Τι παραλληλίζει, εν τέλει, και ποιας χαμένης λεπτής ισορροπίας –μελλοντικής ή τετελεσμένης– την απειλή μάς μεταγγίζει αυτή η ισάριθμη –σε επίπεδο τυπογραφικών ψηφίων (13 και 13)– κόκκινη γραμμή δίπλα στο όνομα της ποιήτριας στην ονομαστική;

Ας φυλλομετρήσουμε λίγο τη συλλογή από την αρχή. Αν αληθεύει το credo της Άντειας Φραντζή ότι «ποίηση γράφει κανείς με το σώμα του – γιατί δεν υπάρχει πνεύμα, νους, ψυχή ή όπως αλλιώς να το ονομάσουμε, που να είναι αποχωρισμένο από το σώμα», είναι εξίσου αληθές, κατά την ίδια, ότι δεν γράφει ποίηση κανείς μόνο με το σώμα «που διαθέτει [, αλλά] και με αυτό που στερείται».

Σώμα–φύση 

Στην ποίηση της Ρηνιώτη, όμως, το σώμα-φύση, ως υπόσταση εγγενώς διφυής, δεν καθιστά σαφές αν συνιστά συνέπεια πατρικής συμβουλής,

Συναντηθήκαμε στις όχθες τ’ ουρανού. Πλάνιζε τον κορμό μιας λεύκας. Με ροκανίδια ύφαινε διάστικτο ρούχο, […].
Σαν έρθει η ώρα [,] το φοράς, είπε. Ν’ απλώσεις ρίζες μες στη γη. Να γίνεις δέντρο

όπως διαβάζουμε στο εναρκτήριο ποίημα της συλλογής (με τίτλο «Συνάντηση» και μότο: στη μνήμη του πατέρα μου), ή αποτέλεσμα πτώσης (Το σώμα [δέντρο] γέρνει κάποτε στο έδαφος. […] [Η μνήμη] γίνεται γκρεμός. Γίνομαι πέτρα. Γλιστράω στα βάθη του. «Κόκκινη γραμμή» Δ΄), συνέπεια διαφυγής «παίρν[οντας] τον δρόμο της γραφής» («Διαφυγή») ή, αντιθέτως, επιστροφής:

Γιατί επιστρέφεις στο μέλλον που αρνήθηκες, εσύ, που έφυγες νωρίς –χωρίς να πεις μια λέξη– […]. Έρχονται μέρες που δεν ξέρω ποια είμαι. Διασχίζουν το στήθος μου αλλόφρονα ζαρκάδια. Ξέσπασε πυρκαγιά στην πλαγιά. Δάσος είμαι. («Κόκκινη γραμμή» Γ΄)

Θέλοντας και μη, το σώμα-φύση (δέντρο, πέτρα, δάσος) στην ποίηση της Ρηνιώτη, που προσηλώνεται «μονομερώς στην ύπαρξή [του], αναζητ[ώντας] […] πιθανές εκδοχές του εαυτού [του]» («Έκθεση»), με επιστρέφει σ’ εκείνη την έμπλεη αγάπης και σεβασμού προσοχή που χαρίζουμε, ενίοτε, στη φύση (στα φυτά, τα ορυκτά, τα ζώα, τα τοπία), απλώς και μόνον «επειδή είναι φύση», οία την περιγράφει –καταγράφει, μάλλον– ο Φρίντριχ Σίλλερ στο δοκίμιό του «Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως» (1795, 1798).

Η φύση ως αυτόβουλο όν 

Προσοχή, όμως, μιλώ για τη φύση ως αυτόβουλο ον και αυτοδύναμη υπόσταση· μιλώ για την αρέσκεια μιας προσοχής όχι αισθητικής αλλά ηθικής υφής· μιλώ, άρα, για την αγάπη που αξιώνει η φύση –και τα στοιχεία/αντικείμενα που τη συνθέτουν– όχι αυτή καθαυτή αλλά ως αγάπη της ιδέας που εξεικονίζει, επειδή –για να υιοθετήσω τα ακριβή λόγια του Σίλλερ– «τ’ αντικείμενα αυτά είναι ό,τι εμείς είμαστε κάποτε· είναι ό,τι εμείς οφείλουμε να γίνουμε και πάλι.» Πλην όμως, η προσοχή και η μνήμη που αφυπνίζουν τα εν λόγω αντικείμενα, η ιδέα της χαμένης αθωότητας που εξεικονίζουν –όπως στο ποίημα σε πεζό

Θεριεύει στο νου το χορτάρι της θύμησης. Στων εγχόρδων τον ρυθμό ψηλώνει η χλόη, καθώς κρυβόμασταν παιδιά πίσω από τις ροδιές, κρυφακούγοντας το σκίρτημα της ρίζας στον αναστεναγμό των καρπών. Τώρα σωπαίνουμε με κομμένη ανάσα στα χαρακώματα, αντικρίζοντας στο πρόσωπό μας τον εχθρό· […] («Κόκκινη γραμμή» Β΄, σ. 18)–

ερείδεται πάνω σ’ ένα πνεύμα ηθικό, που δεν διαχωρίζει τον ζωντανό από τον νεκρό –καθώς η ποιήτρια λογαριάζει τον τελευταίο ως σύντροφο παρήγορο και καθησυχαστικό («Με συντροφεύουν οι νεκροί, ατάραχοι στη συμφορά, απαθείς στη φθορά, συνεπείς στην απουσία», διαβάζουμε στην εγγραφή 9 της υποενότητας «Στιγμιότυπα»)–, αλλά τον ζωντανό από τον ζωντανό, γιατί «το χορτάρι [μπορεί να αποβεί] καρφί σε ολόγυμνη φτέρνα» («Στιγμιότυπα» 21).

Εδώ εδράζεται το πένθος· εδώ και της κόκκινης γραμμής η πρώτη χαρακιά. 

«Τράβηξα μια κόκκινη γραμμή ανάμεσα σ’ εμένα και στους ζωντανούς που πενθώ»,

γράφει η Ρηνιώτη στο ποίημα Δ΄ της ομώνυμης ενότητας «Κόκκινη γραμμή» σε α’ πρόσωπο ενικό, και επανέρχεται στο ίδιο πένθος στο ποίημα Στ’ της εν λόγω ενότητας, μ’ ένα μικρό διασκελισμό:

«Πενθώ μ’ αγκάθια θρύψαλα. Την πέρασες την κόκκινη γραμμή. Και σ’ εξορίζω», προτού επιστρέψει –με μιαν αντίστιξη εντυπωσιακή που μαγνητίζει τον αναγνώστη, περνώντας διαδοχικά από το β’ πρόσωπο του ενικού στο α’ πρόσωπο ενός εγώ αυτο-τιμωρού: «Την πέρασα την κόκκινη γραμμή. Και μ’ εξορίζω.» (ποίημα Ζ΄).

Η κόκκινη γραμμή, από οριοθέτηση σθεναρή, μετουσιώνεται αιφνιδίως σε σύνορο περιχαράκωσης και, συγχρόνως, σε ανάληψη ευθύνης μιας «καρποφόρου» οργής έναντι του «τρόπαιου-τραύματος».

Η κόκκινη γραμμή, από οριοθέτηση σθεναρή, μετουσιώνεται αιφνιδίως σε σύνορο περιχαράκωσης και, συγχρόνως, σε ανάληψη ευθύνης μιας «καρποφόρου» οργής έναντι του «τρόπαιου-τραύματος» (μεταβαίνοντας, μ’ ένα μεγαλύτερο διασκελισμό, στο ποίημα «Ηλιοτρόπιο» εδώ), που μετατρέπει αυθωρεί την ποιήτρια-«σπαραγμένη γυναίκα» σε «γυναίκα σπάραγμα», για να υιοθετήσω και πάλι μιαν ερμηνευτική διατύπωση της Άντειας Φραντζή.
Μοναδικό πεδίο οδυνηρής απολογιστικής, όμως, και αναδρομικής βολής, συγχρόνως, είναι το μένος μιας μνήμης κραταιής ερήμην της ποιήτριας –που «δεν θέλ[ει] να θυμά[ται] δις (σ. 22)–, η οποία –αθροίζοντας «αναχωρήσεις, αιφνίδια πετάγματα και ακούσιους χωρισμούς» («Κόκκινη γραμμή» Α΄)– μεταμορφώνει τον πρώην ανθισμένο κήπο σε άνυδρο τοπίο μιας «στέρφα[ς] γη[ς]» (στο ίδιο).

Όπου κι αν αγγίξεις σκιρτά η μνήμη. […] («Κόκκινη γραμμή» Α’)
Όπου κι αν αγγίξω, σκιρτά η μνήμη, σου λέω.[…] Γίνεται γκρεμός. Γίνομαι πέτρα. […] («Κόκκινη γραμμή» Δ’).

Ο δυναστικός μηρυκασμός του σεφερικού στίχου από το Ημερολόγιο καταστρώματος Γ΄, που προτάσσεται –εν είδει επιγραμματικής προοικονομίας– στην αρχή της ενότητας «Κόκκινη γραμμή», δεν μας παραπέμπει μόνο, μέσω του ομολογημένου δανείου, στο ποίημα-φλέβα/πηγή, αλλά μας επιστρέφει ipso facto στα λόγια του Εκκλησιαστή: υπάρχει «καιρός του βαλείν λίθους και καιρός του συναγαγείν λίθους».

Στον καιρό του απολέσαι 

Εδώ εδράζεται η κρίσιμη καμπή που επιτελείται εν τω γεννάσθαι της συγκεκριμένης ελεγειακής ποιητικής συλλογής: στο πέρασμα από τον καιρό του ζητήσαι στον καιρό του απολέσαι, από τον καιρό του φυτεύσαι στον καιρό του εκτίλαι το πεφυτευμένον, πρωτίστως, όμως, από τον καιρό του φυλάξαι και σιγάν στον καιρό του εκβαλείν και λαλείν:

«Είμαι η αλλαγή που αδιόρατα συμβαίνει», ομολογεί λιτά η ποιητική φωνή, χωρίς δραματικές εντάσεις και μελοδραματισμό, γιατί η ελεγεία στην ποίηση της Ρηνιώτη αποβαίνει τοπίο εσωτερικό και προνόμιο αναγνωστικής βάδισης σ’ ένα κομμάτι γης άκρως ιδιωτικό. Πλην όμως, η εν λόγω εσωτερική ελεγεία δύναται απρόσμενα να μετατρέψει αλληγορικά το προσωπικό βίωμα σε εμπειρία υβριδική, επιτρέποντάς μας συγχρόνως να ανιχνεύσουμε –τόσο μόνον– μιαν υπόρρητη αναγνωστική επιρροή στης Ρηνιώτη την ποιητική γραφή.

Παραπομπή στον Σεφέρη 

Αναφέρομαι σ’ ένα ποίημα κομβικής σημασίας, κατ’ εμέ, όπου –μέσα από τη λάμψη των ματιών της ποιήτριας– ο κόσμος των λέξεων/ψαριών –«απολεπισμένων» και «γδαρμένων» στο «πανέρι των εννοιών»– ως a priori ανεπαρκής, αποκαθαίρεται μέσω μιας δυνάμει επιστροφής στην αμφίβια υπόσταση μιας ιριδίζουσας ορμής, σχεδόν ερωτικής, εξ ου και η υπαινικτικά ειρωνική πρόσκληση/πρόκληση του ψαρά («Αν μπορείς –χωρίς ωκεανό–, φτιάξε μ’ αυτές τις λέξεις ένα ποίημα πλωτό»), που μας παραπέμπει –εμένα τουλάχιστον, ομολογώ– στον σεφερικό στίχο «Δε θα βρεθεί ένας ποταμός να ’ναι για μας πλωτός;» από τη Στροφή.

Η εσωτερική ποίηση της Ρηνιώτη, διόλου περιγραφική, δημιουργεί νέα ακούσματα ακόμη και όταν ανακαλεί στη μνήμη παλαιότερα ακούσματα, σε αγαστή συναρμογή με τη δική της φωνή.

Εξίσου υπόρρητη ελέγχεται και η επιρροή της Αναΐς Νιν στης Ρηνιώτη τη γραφή, σαν λάμψη εμμονική στο αυλάκι που χαράσσει η ενότητα «Στιγμιότυπα», οργώνοντας με 24 μονόστιχα του ποιητικού σώματος-φύσης τη γη. Διαβάζω στο «Στιγμιότυπο 20» της συλλογής: «Δυσεπίλυτα τα δεσμά εκεί όπου αγάπησα ή ήλπισα, έστω», και ψηλαφώ τα ίχνη από της Νιν τον πεζογραφικό ιστό:

«Όλα τα κορδόνια λύνονται εύκολα, εκτός από κείνο που με κρατούσε δεμένη σ’ ό,τι αγαπούσα.» («Λαβύρινος», Η γυάλινη καμπάνα)

Η εσωτερική ποίηση της Ρηνιώτη, διόλου περιγραφική, δημιουργεί, λοιπόν, νέα ακούσματα ακόμη και όταν ανακαλεί στη μνήμη παλαιότερα ακούσματα, σε αγαστή συναρμογή με τη δική της φωνή. Πλην όμως, στην τελευταία ενότητα της συλλογής, με τίτλο «Έξοδος», –μετά τις συμβολικές δέκα πληγές μιας «Διαθήκης» προσωπικής, που εκθέτει στα «Στιγμιότυπα» και, πρωτίστως, στην «Κόκκινη γραμμή»–, η ποιήτρια –αντί για δέκα εντολές– περιορίζεται να καταθέσει τρεις μεγάλες προσωπικές της οφειλές «στη μνήμη του Arthur Rimbaud, της Sylvia Plath και του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου».

Οφειλή στην Plath

Επιλέγω να σταθώ στη δεύτερη οφειλή, η οποία –με τον κυριολεκτικό τίτλο «Χρονικό»– επιχειρεί να μεταγράψει σε γ’ πρόσωπο ενικό όχι μόνον την επιθυμία θανάτου της Αμερικανίδας ποιήτριας, αλλά αυτή καθαυτή την αυτοχειρία της, στα όρια μιας –ένθεν κακείθεν– προσωπικής εμπειρίας, «με τις λέξεις κατάσαρκα, […] με μια γλώσσα που χαράσσει τα λάθη μας στις αναπάντεχες ρωγμές της».

Μέσα από ένα λόγο/λυγμό γυμνό και αναμηρυκαστικό, που εισχωρεί «τόσο βαθιά στην άβυσσο του όχι» –για να θυμηθώ την ποιήτρια Νανά Ησαΐα, πρώτη μεταφράστρια της Σύλβια Πλαθ στα ελληνικά–, η Ρηνιώτη, στραμμένη ως οφειλέτης προς την Πλαθ –«τα ποιήματα [της οποίας] παίζουν ρωσική ρουλέτα με έξι σφαίρες στον κύλινδρο» (για να θυμηθώ τον κριτικό Robert Lowel εδώ)–, νοηματοδοτεί με έτερη σημασία την κόκκινη γραμμή, περνώντας από τον καιρό του αποκτείναι στον καιρό του ιάσασθαι, εν τέλει.

agra rinioti kokkinh grammhΣτην παρούσα ποιητική συλλογή, εν κατακλείδι, η Ρηνιώτη –υποκινούμενη από μιαν ενόρμηση καθαρτική– σωρεύει με μεστή αποφασιστικότητα και τόλμη

«Όλη τη σκουριά […], πράξεις, σκέψεις, συνήθειες, εμμονές, λάθη, ταυτίσεις, ουτοπίες, [και] ψευδαισθήσεις,
σαρώνει
όλα τα εκκρεμή [στη δική της ζωή] […], πράξεις ανεξιλέωτες, […], διαλυμένους δεσμούς, αχαλίνωτα πάθη, λόγια που καλύτερα ποτέ τους να μην είχαν ειπωθεί, ματαιωμένα όνειρα, φρούδες ελπίδες, […] επίμονες ενοχές, άκαρπες φιλίες, ηττημένους έρωτες, απροσπέλαστες αγάπες, ολέθριες σχέσεις, […], ταράτσες εγωισμού, αποθήκες ανασφάλειας, υπόγειους φόβους» («Ηλιοτρόπιο»),

για «να καθαρίσ[ει], […] επιτέλους τα του οίκου [της]»–, μετατρέποντας την ποιητική λειτουργία σε ηθική αναζήτηση μιας ιδεατής ένωσης σώματος-φύσης και ψυχής, εκεί ακριβώς όπου η –κατά Φρήντριχ Σίλλερ– «αθωότητα τη[ς] αλήθεια[ς]» και η «αναγκαιότητα της φύσης» καθιστούν την ένωση της ποιητικής αφέλειας με μια ποίηση συναισθηματική (γιατί, κατά τον Σίλλερ, «ο ποιητής ή είναι φύση [δηλαδή, αφελής] ή την [απο]ζητά» [συνεπώς, συναισθηματικός]) σε «ψυχόρμητη» ένωση αμιγώς ηθική.

* Τα αποσπάσματα από την Άντεια Φραντζή προέρχονται από το βιβλίο: Α. Φραντζή – Κ. Αγγελάκη-Ρουκ – Ρ. Γαλανάκη – Α. Παπαδάκη – Π. Παμπούδη, Υπάρχει, λοιπόν, γυναικεία ποίηση; Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, Σχολή Μωραΐτη, Αθήνα 1990.
** Τα αποσπάσματα από τον Friedrich Sciller προέρχονται από το βιβλίο: Φρήντριχ Σίλλερ, Περί αφελούς και συναισθηματικής ποιήσεως, μτφρ. Παναγιώτης Κονδύλης, Στιγμή, Αθήνα 1985.
*** Τα λόγια της Νανάς Ησαΐα και του Robert Lowel προέρχονται από την εισαγωγή της έκδοσης: Σύλβια Πλαθ, σειρά Σύγχρονη ποίηση, εισαγωγή-μετάφραση Νανά Ησαΐα, ΜΕΤ, Αθήνα 1974.

*Η ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΒΛΑΒΙΑΝΟΥ είναι Αν. Καθηγήτρια Ιστορίας Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όλα δεν τα 'χω πει» του Χρήστου Δανιήλ (κριτική) – Μια τεκμηριωμένη μελέτη για την Μάτση Χατζηλαζάρου

«Όλα δεν τα 'χω πει» του Χρήστου Δανιήλ (κριτική) – Μια τεκμηριωμένη μελέτη για την Μάτση Χατζηλαζάρου

Για το βιβλίο του Χρήστου Δανιήλ «Όλα δεν τα' χω πει / Η «αντίστροφη αφιέρωση» της Μάτσης Χατζηλαζάρου (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: η Μάτση Χατζηλαζάρου. 

Γράφει ο Δημήτρης Τσεκούρας 

«Η μεγάλη λογοτεχνία  ...

«Αναγέννηση» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική) – 39 ποιητικά πορτρέτα

«Αναγέννηση» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική) – 39 ποιητικά πορτρέτα

Για την ποιητική συλλογή του Χάρη Βλαβιανού «Η Αναγέννηση - 39 ποιητικά πορτρέτα» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Πορτρέτο του Νικολό Μακιαβέλι, στον οποίο είναι αφιερωμένο ένα ποίημα της συλλογής © Wikipedia. 

Γράφει η Άννα Βασιάδη

...
«Ποιήματα και τραγούδια» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική) – Oι στίχοι ενός αδέσποτου δεσπότη

«Ποιήματα και τραγούδια» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική) – Oι στίχοι ενός αδέσποτου δεσπότη

Για το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Ποιήματα και τραγούδια» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη με τίτλο: «Δύο άντρες με φτερά πεταλούδας» © Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη. 

Γράφει ο Γιώργος Γκόζης

…ή αλλιώς, περί του υμνογραφι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΒΘ 2024 – Φάμπιο Στάσι: «Η λογοτεχνία σώζει τη ζωή των ανθρώπων»

ΔΕΒΘ 2024 – Φάμπιο Στάσι: «Η λογοτεχνία σώζει τη ζωή των ανθρώπων»

Με αφορμή την παρουσία του στην 20η ΔΕΒΘ και την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Μαστρο Τζεπέτο» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος), συνομιλήσαμε με τον Ιταλό συγγραφέα Φάμπιο Στάσι [Fabio Stassi] για τη θεραπευτική δύναμη των βιβλίων.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...
Νέος φορέας για το βιβλίο: «Μέσα στον επόμενο μήνα η λειτουργία του» είπε μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Πολιτισμού Χρίστος Δήμας στην 20ή ΔΕΒΘ

Νέος φορέας για το βιβλίο: «Μέσα στον επόμενο μήνα η λειτουργία του» είπε μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Πολιτισμού Χρίστος Δήμας στην 20ή ΔΕΒΘ

Για το έντυπο βιβλίο στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, τις προοπτικές της αγοράς βιβλίου, τον νέο νόμο για το βιβλίο, καθώς και τις ευκαιρίες και τις προοπτικές του κλάδου μίλησε ο υφυπουργός Πολιτισμού Χρίστος Δήμας.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η – Ο λόγος στις γυναίκες: Εκδότριες από την Ελλάδα και τη Σάρζα, στερεότυπα και νέα γενιά

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η – Ο λόγος στις γυναίκες: Εκδότριες από την Ελλάδα και τη Σάρζα, στερεότυπα και νέα γενιά

Πώς δουλεύουν οι εκδοτικοί οίκοι που έχουν στο τιμόνι τους γυναίκες; Πόσο επιδραστικοί είναι; Ποια είναι η εμπειρία εκδοτριών σε ένα εμιράτο; Μια σημαντική συζήτηση που ξεχώρισε κατά την 2η μέρα της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, ενώ λίγο αργότερα με αφορμή τον συλλογικό τόμο με εμπειρίες έφηβων και νέων γυν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Ο Αλγόριθμος» του Κυριάκου Κεντρωτή (προδημοσίευση)

«Ο Αλγόριθμος» του Κυριάκου Κεντρωτή (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Κυριάκου Κεντρωτή «Ο Αλγόριθμος – Ιστορίες σαν παραμύθια», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Ο ξεχασμένος ήρωας»

...
«Μαύρο πέπλο» της Μαρίας Φώσκολου (προδημοσίευση)

«Μαύρο πέπλο» της Μαρίας Φώσκολου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο μυθιστόρημα της Μαρίας Φώσκολου «Μαύρο πέπλο», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η μεταλλική γεύση του αίματος παρέμενε ακόμη νωπή επάνω στα διψασμένα χείλη μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως τον Βενιζέλο κι από τη μάχη του Στάλιγκραντ έως τη σημερινή μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιλέγουμε δώδεκα ιστορικά βιβλία που ανοίγουν διάλογο ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη «Οι δωσίλογοι» (εκδ. Αλεξάνδρεια).&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ