Istories_eksofyllo

 GRAPHIC NOVELS - Τέσσερις εικονογραφημένες νουβέλες, «ντυμένες» στην πένα! Της Μαρίας Τζαμπούρα

Ανέκαθεν ο τεράστιος όγκος ενός βιβλίου έσπερνε τον τρόμο στα μάτια του μέσου αναγνώστη. Κάτι το παιδικό τραύμα από τα σχολικά χρόνια –αξέχαστος o τόμος της Βυζαντινής Ιστορίας, με όλους τους αυτοκράτορες και τα παρακλάδια τους–, κάτι τα «100 χρόνια μοναξιάς» του Μαρκές, η γενιά μου,

τουλάχιστον, σπανίως ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των τριακοσίων σελίδων, ενώ ανενδοίαστα ξεφύλλιζε δημοσίως περιοδικά ή ό,τι άλλο υπήρχε για διάβασμα υπό τη μορφή τεύχους – σε όγκο πάντα.

Και ύστερα, ήρθαν τα graphic novels! Πολλοί από τον χώρο του κόμικ, όπως ο συγγραφέας Alan Moore («V for Vendetta» και «Watchmen»), πιστεύουν ότι ο όρος αντανακλά μόνο εμπορικούς σκοπούς. Τελευταία, μάλιστα, τείνει να ταυτίζεται με το «ακριβό βιβλίο κόμικ», δηλαδή βιβλίο κόμικ με «χονδρό» δέσιμο, σε αντίθεση με τα «τευχάκια». Όλοι όμως συμφωνούν ότι, όταν αναφερόμαστε έτσι σε ένα βιβλίο κόμικ, στην ουσία πρόκειται για κάτι θετικό, ένα είδους κομπλιμέντου, τίτλος τιμής για τα βιβλία του συγκεκριμένου χώρου.

symbolaio

Συμβόλαιο με τον Θεό και άλλες ιστορίες
Will Eisner
Μτφρ. Βαρβάρα Χατζησάββα
Aπόπειρα 2009
ΣΕΛ. 207, ΤΙΜΗ €18,00
To_paignidi_ton_xelidonion Πεθαίνοντας, φεύγοντας, επιστρέφοντας:
Το παιχνίδι των χελιδονιών

Zeina Abirached
Mτφρ. Βιβή Φωτοπούλου
Βabelart 2009
ΣΕΛ. 186, ΤΙΜΗ €19,09
cash cover_med Johnny Cash
Reinhard Kleist
Μτφρ. Γεωργία Σακάτου
Προλ. Γ.-Ι. Μπαμπασάκης
Οξύ 2009
ΣΕΛ. 224, ΤΙΜΗ €17,50
The_arrival Τhe Arrival
Shaun Tan
Hachette Children's Books 2007
ΣΕΛ. 128, ΤΙΜΗ €16,50

Γραφική νουβέλα, λογοτεχνία σε εικόνες, εικονογραφημένη αφήγηση, όπως κι αν το μεταφράσει ή το εξηγήσει κανείς στα ελληνικά, το σίγουρο είναι ότι ο όρος ανήκει στον «πατέρα» του είδους Will Eisner (1917-2005), ο οποίος και τον πρωτοέγραψε στο εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του έργου του «Το συμβόλαιο με τον Θεό». Αν και στο τεύχος Οκτωβρίου έχουμε ήδη αναφερθεί σε αυτό, το συγκεκριμένο βιβλίο όρισε μια νέα μορφή τέχνης στο κόμικ και δικαιωματικά ανοίγει το δισέλιδο αυτό. Πρόκειται για «μια συλλογή με τέσσερις σχετικές μεταξύ τους ιστορίες, βγαλμένες μέσα από τη μνήμη, που εξελίσσονται σε μια λαϊκή γειτονιά του Mπρονξ», όπως χαρακτηριστικά γράφει στον πρόλογο ο ίδιος ο Eisner, η οποία κυκλοφορεί πλέον στα ελληνικά, από τις εκδόσεις Aπόπειρα και σε μετάφραση της Bαρβάρας Xατζησάββα.

Η δύναμη της αφήγησης δεν βρίσκεται στον λόγο, αλλά στην ιδέα του δημιουργού 

Από την αρχή που ξεκίνησα το διάβασμα μέχρι το τέλος, είχα την αίσθηση πως διάβαζα λογοτεχνία, κι όπως στους αγαπημένους μου συγγραφείς δεν χωράει τίποτα και κανένας ανάμεσα στις λέξεις, το ίδιο συμβαίνει και με τις εικόνες του Will Eisner. Δεν υπάρχει τίποτα περιττό. Eκτός, ίσως, από την πολλή ανάλυση! Και, μάλλον, αυτό το έντονο στοιχείο της λογοτεχνικής αφήγησης είναι που διαχωρίζει τα graphic novel από τα υπόλοιπα βιβλία κόμικ και το οποίο αρκεί από μόνο του ως σταθερό κριτήριο ένταξης ή όχι στην εν λόγω κατηγορία.

Η δημιουργός Zeina Abirached φαίνεται πως το διαθέτει, και μάλιστα με αρκετά ποιητικό τρόπο. Το ελληνικό κοινό την πρωτογνώρισε στο 13ο Φεστιβάλ Βαβέλ, σε έκθεση-αφιέρωμα στους σύγχρονους Λιβανέζους κομίστες δημιουργούς. Γεννημένη το 1981, έζησε τα παιδικά της χρόνια στα όρια της «πράσινης γραμμής», που χώριζε στα δύο την πόλη της Βηρυτού κατά τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου τους. Το έργο της «Πεθαίνοντας, φεύγοντας, επιστρέφοντας: Το παιχνίδι των χελιδονιών» στηρίζεται ακριβώς σε αυτές τις αναμνήσεις.

Istories_mesaΗ δουλειά της Zeina Abirached έχει πολλά κοινά σημεία με αυτήν της ομότεχνής της Marjane Satrapi. Και οι δύο είχαν επιλέξει προ πολλού το Παρίσι ως τόπο σπουδών και διαμονής, ενώ διηγούνται τη ζωή τους σε μια εμπόλεμη χώρα, με το ίδιο χαρακτηριστικό ασπρόμαυρο σχεδιαστικό μοτίβο. Και από τις δύο απουσιάζει η πολιτική όπως την ξέρουμε. Τα γεγονότα παρουσιάζονται σε σχέση με τους ανθρώπους που τα ζουν, ως συνέπεια ή ως αντίδραση στην καθημερινότητα που περιγράφουν. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο έχουν επιλέξει την αφήγηση μέσα από τα μάτια ενός παιδιού. Ίσως γιατί σε μια ιστορία πολέμου οι μελλοντικές μάνες τελικά έχουν έναν λόγο παραπάνω. Η επιλογή της εικαστικής αφήγησης αποκλειστικά σε άσπρο και μαύρο υπογραμμίζει τις  αντιθέσεις ενός κόσμου στον οποίο το γκρι δεν υπάρχει ούτε ως χρώμα αλλά ούτε και ως θέση. To lettering της Παυλίνας Καλλίδου είναι μια ξεχωριστή εικαστική δημιουργία από μόνο του και δένει απόλυτα με το έργο.

Oι ζωές των ανθρώπων συνήθως αποτελούν το πιο συναρπαστικό υλικό για μια ιστορία, αφού είναι διαπιστωμένο ότι η πραγματικότητα ξεπερνά και την πιο τρελή φαντασία. Οι βιογραφίες κατέχουν εξέχουσα θέση στην παγκόσμια λογοτεχνία, άρα και στα graphic novels. Ο Γερμανός κομίστας Reinhard Kleist διηγείται με σκληρό, ασπρόμαυρο πενάκι τη ζωή του «άντρα με τα μαύρα», του θρυλικού μουσικού της κάντρι Τζόνι Κας. Από τη θρυλική συναυλία στις φυλακές Folsom, τη σκοτεινή του περίοδο και τη λυτρωτική του επάνοδο, ο δημιουργός σκιαγραφεί ένα πορτρέτο του Κας, όπως έχει περάσει στη συλλογική μουσική μας συνείδηση!

Κοντά ή όχι στην πραγματικότητα του τραγουδιστή, αυτό που έφερε το βραβείο στον Kleist δεν ήταν η ακρίβεια απόδοσης των γεγονότων, αλλά η πίστη με την οποία υπηρετεί την αφήγηση μιας ιστορίας, δηλαδή συναρπαστικά! Καταλυτικό ρόλο στο έργο πρέπει να έπαιξε η ιδιαίτερη σχέση του Kleist με τη μουσική γενικότερα, πράγμα που αποδεικνύεται μέσα από τα πολλά εξώφυλλα δίσκων που κατά καιρούς έχει επιμεληθεί. Στον πρόλογο της γερμανικής έκδοσης ο Franz Dobler σημειώνει: «Συγκινητικό σαν γκόσπελ, σκληρό σαν ροκαμπίλι και ρομαντικό σαν μπαλάντα». Δεν τον αδικώ.

Κι εκεί που και ο πιο ανεπίδεκτος μαθήσεως αναγνώστης είχε κάπως αποσαφηνίσει στο μυαλό του τι εστί graphic novel, έρχεται ο Shaun Tan, και με το έργο του τα ανατρέπει όλα! Γεννημένος στην Αυστραλία το 1974, δημιουργεί το 2007 το –χωρίς λόγια– άλμπουμ του «The Arrival» και κερδίζει πλήθος βραβείων, μεταξύ των οποίων και το Angouleme International Comic Festival Prize for Best Comic Book. Ο Jeff Smith (Bone), ο Graig Thompson (Blankets), o Art Spiegelman κ.ά. έχουν αναφερθεί εγκωμιαστικά στο έργο και όλοι ξέρουμε πόσο δύσκολα βγαίνει καλή κουβέντα από το στόμα συναδέλφων, ανεξαρτήτως επαγγέλματος.

Εκπληκτικής αισθητικής μονοχρωματική δουλειά, η οποία στέλνει στα σπίτια μας όλους εμάς που επιμένουμε να συνδέουμε τα graphic novels με τη λογοτεχνία όπως την ξέρουμε και αποδεικνύει ότι η δύναμη της αφήγησης δεν βρίσκεται στον λόγο, αλλά στη δύναμη της ιδέας που ο δημιουργός θέλει να περάσει. Το «The Arrival» έρχεται βγαλμένο από τα όνειρα, την ιστορία και το ταξίδι ζωής του ανθρώπου-μετανάστη, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Διαχρονικά επίκαιρο, αν και χωρίς λόγια, μιλάει στη γλώσσα όλων.

Τελικά, δεν έχει μεγάλη σημασία ο αριθμός των σελίδων. Αν διαβάζεται απνευστί, είναι σίγουρα graphic novel! Αν, παρ’ ελπίδα, διαβάσατε κάποιο κόμικ που σας άρεσε και δεν ήταν graphic novel, μην ντραπείτε να το ομολογήσετε ανοιχτά. Φωνάξτε το δυνατά και μοιραστείτε το μαζί μας. Μπορεί απλά να ανήκετε στη (σπάνια) κατηγορία ανθρώπων που ξέρουν να διαβάζουν, να τρώνε και να ντύνονται, χωρίς την ασφάλεια μιας επώνυμης μάρκας, μακριά από ετικέτες, έχοντας εμπιστοσύνη στις επιλογές τους!

Μαρίας Τζαμπούρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
farenaitΦαρενάιτ 451
Ρέι Μπράντμπερι
Διασκευή Τιμ Χάμιλτον
Μεταίχμιο 2010

Διασκευή σε κόμικς από τον Τιμ Χάμιλτον (Tim Hamilton) του καλτ μυθιστορήματος Φαρενάιτ 451 (Fahrenheit 451) του Ρέι Μπράντμπερι, ο οποίος προλογίζει και την έκδοση. Η συγκεκριμένη διασκευή έχει πάρει διθυραμβικές κριτικές και ο ίδιος ο Μπράντμπερι τη θεωρεί εξαιρετικά πετυχημένη.
cheChe: H βιογραφία
Σιντ Τζέικομπσον
Εικον. Ένρι Κολόν
Μεταίχμιο 2010

Η ζωή του Che σε κόμικς από δύο σπουδαίους δημιουργούς, τον Σιντ Γιάκομπσον και τον Έρνι Κολόν, οι οποίοι έκαναν μεγάλη αίσθηση μεταφέροντας σε κόμικς την 11η Σεπτεμβρίου και τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.
Box_officeBox Office Poison
Alex Robinson
Μτφρ. Μπέλλα Σπυροπούλου
ΚΨΜ 2010

Τρεις δημιουργοί κόμικς, ένας βιβλιοϋπάλληλος, ένας καθηγητής ιστορίας και μια δημοσιογράφος είναι μερικοί από τους ήρωες του απολαυστικού αυτού μυθιστόρηματος που αφηγείται με απόλυτα ρεαλιστικό τρόπο τις ζωές καθημερινών ανθρώπων.

 



Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Soloúp: «ΖΟRΜΠΑΣ, πράσινη πέτρα ωραιοτάτη» – graphic novel βασισμένο στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη

Soloúp: «ΖΟRΜΠΑΣ, πράσινη πέτρα ωραιοτάτη» – graphic novel βασισμένο στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη

Για το graphic novel του Soloúp «Ζοrμπάς - Πράσινη πέτρα ωραιοτάτη» (εκδ. Διόπτρα), «ένα πληρέστατο έργο αφηγηματικής και εικαστικής τέχνης».

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Όπως και να ορίσει κανείς τα Γκράφικ Νόβελ, είτε ω...

«Sex Story» των Φιλίπ Μπρενό και Λετισιά Κορίν (κριτική) – Όλα όσα θα θέλαμε να ξέρουμε για το σεξ και την ιστορία του (σε κόμικ)

«Sex Story» των Φιλίπ Μπρενό και Λετισιά Κορίν (κριτική) – Όλα όσα θα θέλαμε να ξέρουμε για το σεξ και την ιστορία του (σε κόμικ)

Για το βιβλίο κόμικ των Φιλίπ Μπρενό [Philippe Brenot] και Λετισιά Κορίν [Leaticia Coryn] «Sex Story» (μτφρ. Σταύρος Παπασταύρου, εκδ. Παπαζήση), μια πλούσια και καυστική ιστορία της σεξουαλικότητας, από τους προγόνους μας τους πιθήκους μέχρι τις μέρες μας. 

Γράφει ο ...

«1922: Το τέλος ενός ονείρου» & «1923: Εχθρική πατρίδα» του Θανάση Πέτρου (κριτική) – Το μεγάλο επίτευγμα ενός κομίστα

«1922: Το τέλος ενός ονείρου» & «1923: Εχθρική πατρίδα» του Θανάση Πέτρου (κριτική) – Το μεγάλο επίτευγμα ενός κομίστα

Κείμενο με αφορμή την ανάγνωση των δύο graphic novel του Θανάση Πέτρου «1922: Το τέλος ενός ονείρου» & «1923: Εχθρική πατρίδα» (εκδ. Ίκαρος).

Του Ηλία Καφάογλου

Το πενάκι του Θανάση Πέτρου, στο 1922, εξεικονίζει την καθημερινή επίπονη...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ