Για το γκράφικ νόβελ των Βενσάν Ντιλίκ (Vincent Duluc) & Κρις, «Τζορτζ Μπεστ – Ο πέμπτος Μπητλ» (εικονογράφηση: Φλοράν Καλβέζ, μτφρ. Γιάννης Ανδρέου, εκδ. Δίαυλος).
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Γιατί ο κόσμος παρατηρεί με προσήλωση τους αστέρες -κινηματογραφικούς, τηλεοπτικούς, αθλητικούς- που αυτοκαταστρέφονται; Μήπως ακόμη και η πτώση τους είναι μέρος του θεάματος, η τελευταία πράξη που υπενθυμίζει στους «κοινούς θνητούς» πως το τίμημα της δόξας είναι βαρύ;
Η ζωή του Τζορτζ Μπεστ σίγουρα μπορεί να αποτελέσει την πρώτη ύλη για τη συγγραφή ενός δράματος. Από τη λαμπρή πορεία του στα γήπεδα, αλλά και τις σκοτεινές στιγμές στη δύση της καριέρας του, αντλεί έμπνευση το γκράφικ νόβελ του Kris, George Best – Ο πέμπτος Μπητλ (μτφρ. Γιάννης Ανδρέου, εκδ. Δίαυλος), μια διασκευή της νουβέλας του Βενσάν Ντιλίκ για τον κορυφαίο ποδοσφαιριστή της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.
Πώς ξεκινάνε όλα (και πώς τελειώνουν)
Από τις πρώτες σελίδες, κιόλας, παίρνουμε μια γεύση του τρόπου με τον οποίο το ποδόσφαιρο μπορεί να μπει στις μαύρες σελίδες της Ιστορίας. Το βιβλίο ουσιαστικά ξεκινά με τη συντριβή του αεροπλάνου όπου επέβαιναν οι «Μπέμπηδες του Μπάσμπι» το 1958. Οκτώ παίκτες της Μάντσεστερ κατάφεραν τελικά να επιβιώσουν. Ως αποτέλεσμα, «το να παίζεις για την [ομάδα] σήμαινε πια να βρίσκεσαι ανάμεσα σε ήρωες, επιζώντες και φαντάσματα».
Λίγα χρόνια αργότερα, ο κυνηγός ταλέντων Μπομπ Μπίσοπ βρίσκει ένα διαμάντι κρυμμένο σε ένα μικρό γηπεδάκι, ένα ταλαντούχο παιδί, χάρη στο οποίο η ομάδα του κερδίζει με εικοσιένα γκολ συνολικά, επιτρέποντας στους αντιπάλους να σκοράρουν μόνο τέσσερα. Ο έκπληκτος Μπίσοπ αίφνης πλησιάζει τον μικρό, λέγοντάς του πως σημείωσε εξαιρετική επίδοση και ρωτώντας τον για ποιον λόγο έπαιξε μονάχα με το αριστερό του πόδι.
«Ήθελα να δουλέψω λίγο το "κακό" πόδι, για να δυσκολέψω τον εαυτό μου» απαντά ο Τζορτζ Μπεστ, που την προηγούμενη ώρα έδινε εξετάσεις για την ακαδημία του συλλόγου της Μάντσεστερ χωρίς να το γνωρίζει. Κάπως έτσι ξεκινά μια λαμπρή πορεία που οδηγεί τον Μπεστ να χαρακτηριστεί ως ο «πέμπτος Μπητλ», καθώς τόσο αυτός όσο και τα Σκαθάρια ξεκινούν μια πολιτιστική επανάσταση, αλλάζοντας τη βρετανική κοινωνία με τον τρόπο τους. Σε κάποιους αγώνες το κοινό αποκτά την εντύπωση πως κανείς αντίπαλος δεν μπορεί να σταματήσει τον Μπεστ, ο οποίος φαίνεται να διαθέτει «πανοραμική όραση μαζί με μια πανοπλία ιδιοφυίας».
Όμως, η άνοδος οδηγεί στην κάθοδο, και ο Μπεστ στρέφεται όλο περισσότερο στο αλκόολ, κάνει όλο και εντονότερα ξενύχτια, το σκάει συνεχώς με γυναίκες. Η κόντρα του, επίσης, με τον βετεράνο Μπόμπι Τσάρλτον, επιζώντα του αεροπορικού δυστυχήματος και συμπαίχτη του, χαλάει την εικόνα που έχουν τα μέλη της ομάδας του για αυτόν. Κάπως έτσι, αφήνει να περάσουν τα καλύτερά του χρόνια και παρά τις προσπάθειές του να ανακάμψει, παρά το ταξίδι του στις ΗΠΑ με την ελπίδα να γυρίσει σελίδα, ο Μπεστ κατακρημνίζεται όλο και βαθύτερα. Καταλήγει να γίνει «γυρολόγος σε συλλόγους δεύτερης ταχύτητας», ενώ συγχρόνως σέρνει τους αγαπημένους τους ανθρώπους στο σκοτάδι. Όλα τελειώνουν το 2005 με τον Μπεστ να αφήνει την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο από πολυοργανική ανεπάρκεια, με την τελευταία επιθυμία του να γίνεται πρωτοσέλιδο: «Don’t die like me» («Μην πεθάνετε σαν κι εμένα»).
Αυτή τη συναρπαστική ζωή, με το άδοξο τέλος της, εξιστορεί το γκράφικ νόβελ των Ντιλίκ και Κρις. Οι συγγραφείς φαίνεται πως έχουν σταχυολογήσει τις πιο σημαντικές στιγμές του Μπεστ – μία ολόκληρη ζωή χωρά σε ογδόντα περίπου σελίδες. Συγχρόνως, ο Φλοράν Καλβέζ ανεβάζει τη συνολική ποιότητα της έκδοσης με το σχέδιό του, το οποίο κουβαλάει πάντοτε κάτι «βρώμικο», ποτέ δεν συνοδεύεται από λαμπρά χρώματα, λες και εξαρχής υπάρχει κάτι σκοτεινό στην ιστορία του Τζορτζ Μπεστ.
Βέβαια, η πιο επιτυχημένη επιλογή έχει να κάνει με το κλείσιμο της ιστορίας, με τον συγγραφέα να μας υπενθυμίζει μια λαμπρή στιγμή στην καριέρα του Μπεστ, και τους φιλάθλους στη συνέχεια να μαζεύονται στην κηδεία του, πίνοντας κατόπιν μια μπύρα στη μνήμη του. Στο τελευταίο καρέ, ο Μπεστ έχει περάσει στην Ιστορία: ο αναγνώστης βλέπει ένα μεγάλο γκράφιτι που τον απεικονίζει, και πιο δίπλα, ένα πιτσιρίκι να κλοτσά μια ποδοσφαιρική μπάλα – η νέα γενιά, που ίσως τα καταφέρει καλύτερα.
* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
Λίγα λόγια για τον Βενσάν Ντιλίκ
Ο Βενσάν Ντιλίκ είναι Γάλλος δημοσιογράφος του αθλητικού ρεπορτάζ. Από το 1995 εργάζεται στην εφημερίδα L'Équipe. Από το 2021 είναι πρόεδρος του Σωματείου Αθλητικογράφων της Γαλλίας.
