global poverty india 680-2

Για το βιβλίο του William T. Vollmann Φτωχοί άνθρωποι (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Κέδρος).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Το πρόβλημα της φτώχειας είναι παμπάλαιο, παγκόσμιο και ασφαλώς ένα από τα πιο ευαίσθητα στην πραγμάτευσή τους. Οι κίνδυνοι αστοχίας του επίδοξου μελετητή είναι πολλαπλοί: να μπερδέψει τη φτώχεια με κάποιο συναφές αλλά όχι ταυτό πρόβλημα, να θεωρήσει πως δεν υπάρχει φτώχεια εκεί όπου υπάρχει (από αδιαφορία/άγνοια, αλά Αντουανέτα), ή να θεωρήσει πως υπάρχει φτώχεια εκεί όπου δεν υπάρχει (από αξιοποίηση διαφορετικών κριτηρίων περί ευημερίας, ευζωίας κ.λπ.), να προβεί σε εσφαλμένες εκτιμήσεις ως προς τα αίτια, ή ακόμα και να μπερδέψει τα αίτια με τα αποτελέσματα, της γέννησης και της διατήρησης της φτώχειας, να υποπέσει σε μελοδραματισμούς που δεν οδηγούν στη δέουσα κατανόηση και, χωρίς αυτήν, ούτε βέβαια στις δέουσες λύσεις, κ.ά.

Ο αμερικανός Γουίλιαμ Βόλμαν (γεν. 1959), συγγραφέας της Κεντρικής Ευρώπης, είναι ένας από εκείνους τους ξεχωριστούς τύπους που δεν φοβούνται να καταπιάνονται με καυτά ζητήματα. Έχοντας γράψει, μεταξύ άλλων, μια επτάτομη μελέτη για τη βία καθώς και βιβλία για την πορνεία, είναι ένας από τους πλέον κατάλληλους να μιλήσει και για τη φτώχεια. Μόνο που έχει τον δικό του τρόπο να το κάνει: η ιδιότυπη μελέτη του Φτωχοί άνθρωποι εκδόθηκε το 2007 και κυκλοφορεί πλέον μεταφρασμένη από τον έμπειρο Γιώργο Κυριαζή.

Για το συγκεκριμένο βιβλίο γύρισε σχεδόν όλο τον κόσμο, από την Ιαπωνία μέχρι το Μεξικό και από το Καζακστάν μέχρι το Κονγκό, για να μας μεταφέρει τις απόψεις των φτωχών πάνω στο πρωταρχικό ερώτημα που τους θέτει: «Γιατί είσαι φτωχός;»

Ο Βόλμαν δεν μιλά ex cathedra, απεναντίας έχει κάνει εκτεταμένη επιτόπια έρευνα συζητώντας με πολύ φτωχούς ανθρώπους και δίνοντάς τους τη δυνατότητα να μιλήσουν οι ίδιοι για το πρόβλημά τους. Έχει πάρει δεκάδες οιονεί συνεντεύξεις με τη βοήθεια διερμηνέων, αφότου πρώτα έχει προσφέρει χρήματα στους ανθρώπους με τους οποίους πρόκειται να μιλήσει. Για το συγκεκριμένο βιβλίο γύρισε σχεδόν όλο τον κόσμο, από την Ιαπωνία μέχρι το Μεξικό και από το Καζακστάν μέχρι το Κονγκό, για να μας μεταφέρει τις απόψεις των φτωχών πάνω στο πρωταρχικό ερώτημα που τους θέτει: «Γιατί είσαι φτωχός;» Σημασία έχει πως οι ερωτήσεις του Βόλμαν έχουν πάντοτε τριπλή απεύθυνση: προς τον συνομιλητή του, προς τον εαυτό του και προς τον αναγνώστη.   

«Γιατί είσαι φτωχός;»

Οι απαντήσεις των ανθρώπων ποικίλλουν δραματικά: οι θρήσκοι επικαλούνται κατά κανόνα τη μοίρα, το κάρμα ή όπως αλλιώς ονομάζει ο καθένας το «γραμμένο», κάποια προηγούμενη ζωή τους, τον Θεό, τον Αλλάχ, τον Διάβολο και λοιπές δεισιδαιμονίες. Κάποιοι στηλιτεύουν το κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσαν με τις ελάχιστες δυνατότητες που τους δόθηκαν, κυρίως για μόρφωση, ενώ άλλοι τα ρίχνουν στους πλουσίους με έμφαση στην τάση τους για εκμετάλλευση. Άλλοι, πάλι, κατηγορούν τον εαυτό τους και τις ατυχείς επιλογές τους. Τέλος, αρκετοί, όπως επισημαίνει ο Βόλμαν και διαπιστώνει ο αναγνώστης, δίνουν απαντήσεις «τόσο φτωχές όσο και η ζωή τους», απαντήσεις που αγγίζουν την ταυτολογία και εμφορούνται από ένα απελπιστικό αίσθημα ματαίωσης (Γιατί είσαι φτωχός; Γιατί δεν έχω λεφτά. Γιατί δεν έχεις λεφτά; Γιατί δεν έχω δουλειά. Γιατί κάποιος είναι πλούσιος; Γιατί κάνει επιχειρήσεις και πλουτίζει. Γιατί κάποιος είναι πλούσιος και κάποιος φτωχός; Γιατί τα λεφτά απλώς πάνε εκεί που πάνε, κ.λπ.).

Ο Βόλμαν γνωρίζει πως οι υποκειμενικές κρίσεις έχουν την αδιαμφισβήτητη αξία τους, αλλά αναζητά και χαρακτηριστικά της φτώχειας που φαίνεται να ισχύουν για όλους. Έτσι, ανάμεσα στους πραγματικούς διαλόγους και τις λογοτεχνικής αξίας περιγραφές των τρόπων ζωής των φτωχών που συναντά, παραπέμπει σε στατιστικά στοιχεία του ΟΗΕ και παραθέτει φράσεις σοφών και συγγραφέων που έχουν ασχοληθεί με αυτό το πολυσύνθετο ζήτημα (από Σενέκα, Μοντέν, Ρουσό και Σμιθ μέχρι Θορώ, Τουργκένιεφ, Σελίν και Στάινμπεκ) πασχίζοντας, μέσα από τη διερωτητική και εξομολογητική του διάθεση, να εντοπίσει τα ιδιάζοντα γνωρίσματα της φτώχειας. Ακόμα κι όταν ορίζει τη φτώχεια («Φτώχεια είναι η εξαθλιωμένη υστέρηση ευκαιριών και περιστάσεων»), έχει ωστόσο υπόψη πως «κάθε ορισμός καταρρέει», πως η φτώχεια είναι ένα φαινόμενο μάλλον σχετικό, παρά απόλυτο.  

Παρότι ο συγγραφέας νοιάζεται για τους φτωχούς, τους συναισθάνεται και τους συνδράμει όσο μπορεί, δεν πέφτει στην παγίδα του μελοδραματισμού. Ένα από τα σημαντικότερα θεωρητικά εμπόδια που υπερπηδά είναι η μαρξιστική ιδέα της ψευδούς συνείδησης: «Μην ακούτε τι λένε οι μαρξιστές· την ιδέα τους περί ψευδούς συνείδησης την έχουν υιοθετήσει ανά τους αιώνες διάφοροι τύποι που τους αρέσει να χώνουν τη μύτη τους στις υποθέσεις των άλλων […] η μαρξιστική έννοια της ψευδούς συνείδησης απέτυχε σε αυτό το είδος της φιλανθρωπίας που απαιτεί από εμάς να σεβαστούμε, όποτε αυτό είναι δυνατόν, την αυτοσυνείδηση των άλλων και τη δική τους κρίση για τον εαυτό τους». 

Ακόμα κι όταν ορίζει τη φτώχεια («Φτώχεια είναι η εξαθλιωμένη υστέρηση ευκαιριών και περιστάσεων»), έχει ωστόσο υπόψη πως «κάθε ορισμός καταρρέει», πως η φτώχεια είναι ένα φαινόμενο μάλλον σχετικό, παρά απόλυτο.

Ο Βόλμαν δεν πατρονάρει λοιπόν τους φτωχούς, αλλά τους αφήνει να εκφράσουν τον πόνο, την αγωνία, τη θλίψη τους, καθώς επίσης τη χαρά και τα υπολείμματα της ελπίδας και της αισιοδοξίας τους. Η Σούνι, μια αλκοολική Ταϊλανδή καθαρίστρια, λέει: «Αν δε μεθύσω, δεν μπορώ να κοιμηθώ. Το ουίσκι με σέβεται πιο πολύ απ’ ό,τι οι άντρες». Η Ελένα, μια άνεργη Ρωσίδα, στην ερώτηση «Ποια είναι η αγαπημένη σου αμερικάνικη έκφραση» απαντά: «Fuck you». Μια άστεγη Αμερικανίδα ζητιανεύει έχοντας πλάι της μια ταμπέλα που γράφει: «ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΤΕ για να με κρατήσετε μακριά από τη γειτονιά σας».

Όλα τα πράγματα έχουν διπλή όψη: ο Βόλμαν το ξέρει και το καθιστά σαφές σε κάθε περίπτωση. Ναι μεν εκφράζει μια κάποια απογοήτευση για τους φτωχούς που αποδέχονται αναντίρρητα τη μοίρα τους για εγκλήματα που υποτίθεται πως έγιναν σε προηγούμενη ζωή τους, αλλά, αναφερόμενος και στην αρχαία ελληνική τραγωδία, συμπεραίνει συγχρόνως πως «πρέπει να είναι μεγάλη παρηγοριά να πιστεύει κανείς ότι υποφέρει γιατί οι πρόγονοί του ήταν ένοχοι!» Ποιος φέρει την ευθύνη και ποιος την επωμίζεται κάθε στιγμή; Ένα ερώτημα που θα λάβει διάφορες απαντήσεις μες στο βιβλίο, μέσα από τις οπτικές γωνίες των φτωχών, τις διαθλώμενες από την οπτική γωνία του συγγραφέα.  

Όταν μιλάμε για την ελεύθερη και ηθική επιλογή του άλλου, θα πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου το μέγεθος των ευκαιριών που έχουν δοθεί στον καθένα, προτού σπεύσουμε να τον (κατα)κρίνουμε.

Και η οπτική γωνία του συγγραφέα κινείται ανάμεσα στις «αντικειμενικές» διαστάσεις της φτώχειας («μικρό προσδόκιμο ζωής, αναλφαβητισμός, κοινωνικός αποκλεισμός, έλλειψη υλικών πόρων»), στις διαστάσεις που ο ίδιος προσθέτει ως παράπλευρες μα εξίσου σημαντικές (αορατότητα, παραμόρφωση, απομόνωση, εξάρτηση, ροπή προς τα ατυχήματα, πόνος, απάθεια, αποξένωση) και στην εξατομικευμένη εμπειρία του εκάστοτε φτωχού. Ο Βόλμαν συναντά ανθρώπους που δεν τους δόθηκε καμιά ευκαιρία να ευημερήσουν, ανθρώπους που έπεσαν θύματα τρομερής εκμετάλλευσης από μεγάλες εταιρείες ή μεμονωμένους κακοποιούς, αλλά και ανθρώπους που πέταξαν στα σκουπίδια κάθε ευκαιρία που τους δόθηκε, συνήθως από διάφορα εγγενή ελαττώματα. Στο τέλος μιλά και για τους φτωχούς που τον περιτριγυρίζουν στη συνοικία όπου ζει.

Ηθικές επιλογές και ευκαιρίες

Ο Βόλμαν δεν είναι τυφλός απέναντι στον εγγενή ανθρώπινο εγωισμό και εν γένει κατανέμει τα κοινά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης εξίσου σε πλούσιους και φτωχούς, χωρίς να ξεπέφτει στις συνήθεις ανοησίες περί «καλών φτωχών» και «κακών πλουσίων». Γράφει: «Η φτώχεια, όπως και ο πλούτος, πολύ συχνά εκφράζεται μέσω της ιδιοτέλειας. Και η ιδιοτέλεια του απελπισμένου μπορεί να πάρει χαρακτήρα πιεστικής αναλγησίας». Από την άλλη, προβάλλει την πραγματικότητα του ταξικού διαχωρισμού και συνειδητοποιεί πως, σε ό,τι αφορά το ζήτημα της ελεύθερης και ηθικής επιλογής, οι δυνατότητες του πλούσιου απέχουν αρκετά από τις δυνατότητες του φτωχού. Συνεπώς, όταν μιλάμε για την ελεύθερη και ηθική επιλογή του άλλου, θα πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου το μέγεθος των ευκαιριών που έχουν δοθεί στον καθένα, προτού σπεύσουμε να τον (κατα)κρίνουμε.

alt

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφορά νοοτροπίας από περιβάλλον σε περιβάλλον. Την «κανονικότητα» (βασικός όρος του Βόλμαν) της ζωής την αντιμετωπίζουν αλλιώς ένας ένθερμος μουσουλμάνος, ένας άθεος δυτικός, ένας νομάς κυνηγός, ένας μαφιόζος, και πάει λέγοντας (και αλλιώς ο μέγας Θορώ, το φάντασμα του οποίου περιφέρεται στο κείμενο του Βόλμαν ρωτώντας όλους μας: Από όλα αυτά που καταναλώνεις, άνθρωπε, πόσα έχεις πραγματική ανάγκη;). Από την άλλη η παγκοσμιοποίηση, μέσω της εικονικής σύγκρισης των τρόπων ζωής στην οποία επιδίδονται τα ΜΜΕ, έχει δημιουργήσει μια κάποια σύγκλισή τους που αλλάζει τους όρους ως προς το τι είναι «σχετική» και τι «απόλυτη» φτώχεια. Ένα παράδειγμα: το 2013 η Ελλάδα, από τις περίπου 200 χώρες στον κόσμο, βρισκόταν στην 40στή θέση με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ – όχι και τόσο άσχημα, αν σκεφτεί κανείς την τόσο μεγάλη, σε μέγεθος και διάρκεια, οικονομική κρίση που βιώνουμε (τα μειονεκτήματα αυτού του οικονομικού δείκτη είναι πάντως πολλά).

Δεν ελπίζει σε ουτοπικές ιδέες, σε μεγαλεπήβολα σχέδια, σε αυταπάτες περί οικονομικού εξισωτισμού, ούτε σε διεθνείς οργανισμούς και πολιτικούς ότι θα κρατήσουν τις όποιες υποσχέσεις τους περί αναδιανομής του πλούτου.

Ο Βόλμαν παραδέχεται πως το βιβλίο του δεν είναι «πρακτικό», αφού «δεν μπορεί να πει σε κανέναν τι να κάνει, πόσο μάλλον πώς να το κάνει. Είναι πολύ πιθανό η κανονικότητα της εποχής μας να καθιστά την κατανομή των πόρων ουσιαστικά αδύνατη». Δεν ελπίζει σε ουτοπικές ιδέες, σε μεγαλεπήβολα σχέδια, σε αυταπάτες περί οικονομικού εξισωτισμού, ούτε σε διεθνείς οργανισμούς και πολιτικούς ότι θα κρατήσουν τις όποιες υποσχέσεις τους περί αναδιανομής του πλούτου. Τι μπορούν να κάνουν λοιπόν οι φτωχοί; Κατά κύριο λόγο «να ελπίζουν, να αποδεχτούν, να ξεφύγουν». Πιστεύει πάντως ότι «μια κουλτούρα κοινοτισμού, όσο κι αν αποδυναμωθεί εξαιτίας του υλικού πλουτισμού, μπορεί να μετριάσει όλα τα φαινόμενα της φτώχειας».

Είναι ευτυχές το γεγονός πως ο Βόλμαν δεν διακατέχεται από το σπουδαιοφανές ύφος εκείνου που βαυκαλίζεται πως σε μερικές σελίδες μπορεί να λύσει ένα πρόβλημα που δεν το έχει λύσει ολόκληρη η ιστορία της ανθρωπότητας, ή εκείνου του ανθρώπου της περιπέτειας ο οποίος κομπάζει για τα επικίνδυνα μέρη που επισκέφτηκε και που υποτίθεται πως κανείς άλλος δεν τολμά να προσεγγίσει. Οι Φτωχοί άνθρωποι, που συνοδεύονται –σημειωτέον– από 128 φωτογραφίες του ίδιου του συγγραφέα, είναι μια οξυδερκής περιπτωσιολογική έρευνα της φτώχειας γραμμένη σε ένα γλαφυρό και φλεγματικό ύφος, δίχως ηθικολογίες και ύψωμα του δακτύλου, δίχως μακροσκελείς οικονομικές αναλύσεις και οργίλους φιλιππικούς κατά των πραγματικών ή/και φαντασιακών δυναστών των φτωχών. Είναι ένα πλούσιο ρεπορτάζ που διακρίνεται από αυτό που θα αποκαλούσα «ορθολογική ενσυναίσθηση», μα και την απαιτούμενη αμφιθυμία απέναντι σε ένα τόσο πολυπαραγοντικό φαινόμενο.  

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.

altΦτωχοί άνθρωποι
William T. Vollmann
Μτφρ. Γιώργος Κυριαζής
Κέδρος 2014
Σελ. 496, τιμή εκδότη € 22,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ WILLIAM T. VOLLMANN


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το υπερκινητικό παιδί, του Ουμπέρτο Τζουκάρντι Μέρλι

Το υπερκινητικό παιδί, του Ουμπέρτο Τζουκάρντι Μέρλι

Για το βιβλίο «Το υπερκινητικό παιδί - Δεν μπορώ να σταματήσω» (μτφρ. Γιοβάνα Βεσσαλά) του ψυχαναλυτή Ουμπέρτο Τζουκάρντι Μέρλι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος.

Της Ελένης Κορόβηλα

Στο ευσύνοπτο βιβλίο του Το υπερκινητικό παιδί&n...

Τα ζώα και εμείς, της Έλλης Βιντιάδη

Τα ζώα και εμείς, της Έλλης Βιντιάδη

Για το βιβλίο της Έλλης Βιντιάδη «Τα ζώα και εμείς» (σειρά Μικρές Εισαγωγές, εκδ. Παπαδόπουλος). Εικόνα: Υπεύθυνη κέντρου αποκατάστασης ζώων επιβραβεύει έναν μικρό ελέφαντα.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Δεν το περίμενα πως θα το έλ...

Στο βάθος του αιώνα – ένα αφήγημα για την Αθήνα, του Νίκου Βατόπουλου

Στο βάθος του αιώνα – ένα αφήγημα για την Αθήνα, του Νίκου Βατόπουλου

Για το βιβλίο του Νίκου Βατόπουλου «Στο βάθος του αιώνα – Ένα αφήγημα για την Αθήνα» (εκδ. Μεταίχμιο). Στην εικονογράφηση, φωτογραφία της Χριστίνας Κουτσογιάννη που αποτυπώνει ένα «τυπικό» στιγμιότυπο της αθηναϊκής ζωής. 

Της Έλενας Χουζούρη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γκυστάβ Φλωμπέρ: «...η ανούσια ζωή που ζούσε ήταν η ευτυχία που είχε ονειρευτεί»

Γκυστάβ Φλωμπέρ: «...η ανούσια ζωή που ζούσε ήταν η ευτυχία που είχε ονειρευτεί»

Μια μέρα σαν σήμερα, 8 Μαϊου 1880, πέθανε στην πόλη Κρουασέ στη Νορμανδία της Γαλλίας ο Γκυστάβ Φλωμπέρ. Εκεί είχε ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του. Ήταν 58 ετών και άφηνε πίσω του έργο που τον κατατάσσει μεταξύ των σπουδαιότερων συγγραφέων. 

Του Λεωνίδα Καλούση

...
Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Ανακοινώθηκαν τα δεκατρία βιβλία πεζογραφίας που συγκροτούν τη μακρά λίστα για το βραβείο 2021 του περιοδικού Κλεψύδρα.

Επιμέλεια: Book Press

H Μακρά Λίστα του Βραβείου Πεζογραφίας 2021 του Περιοδικού Κλεψύδρα, περιλαμβάνει βιβλία...

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαΐου 1862, πέθανε σε ηλικία 44 ετών από φυματίωση στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης ο Αμερικανός φιλόσοφος, φυσιοδίφης και συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί στις 12 Ιουλίου 1817, το τρίτο παιδί ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Παναγή Παναγιωτόπουλου «Περιπέτειες της μεσαίας τάξης – Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την επιστολική νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού «Άρης», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Ένας ερευνητή...

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ