anamorfotiria

Για τις μελέτες των Φωτεινής Μηλιώνη και Βασιλικής Μηλιώνη «Μια φορά κι έναν καιρό… – Μελέτες για τα αναμορφωτήρια και την παραβατικότητα των ανηλίκων» (εκδόσεις ΑΩ).

Της Διώνης Δημητριάδου

Παραβατικότητα ανηλίκων και ιδρυματική αντιμετώπιση

Εγκληματολογικές όσο και ιστορικές είναι οι δύο μελέτες που συναποτελούν την ενδιαφέρουσα αυτή έκδοση με θέμα την παραβατικότητα των ανηλίκων και εστίαση στη λειτουργία των αναμορφωτηρίων. Οι δύο συγγραφείς, η Φωτεινή Μηλιώνη (δικηγόρος με διδακτορική διατριβή στην εγκληματολογία) και η Βασιλική Μηλιώνη (φιλόλογος με μεταπτυχιακές σπουδές στην ιστορική δημογραφία) εγγυώνται για την εμπεριστατωμένη έρευνα του ευαίσθητου αυτού θέματος.

Η πρώτη μελέτη αφορά τον «ηθικό κίνδυνο» και την ιδρυματική του αντιμετώπιση, η δεύτερη ασχολείται με τις μορφές και τα αίτια της παραβατικότητας. Η πρώτη μελέτη αναλύει ποιοτικά ένα πλούσιο αρχειακό υλικό, ενώ η δεύτερη, χρησιμοποιώντας την εγκληματολογική στατιστική, κάνει μια εκτενή εκτίμηση ποσοτικών χαρακτηριστικών. Και οι δύο παρουσιάζουν την αποκλίνουσα συμπεριφορά των ανηλίκων μέσα στα δεδομένα της κοινωνίας της εποχής. Τα χρονικά πλαίσια της έρευνας εκτείνονται σε μια πεντηκονταετία, από το 1924 ώς το 1974. Μια επιλογή που αποσκοπεί να δείξει πώς οι πολιτικές όσο και κοινωνικές καταστάσεις (από το μεσοπόλεμο διάστημα, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Εμφύλιο, τη δύσκολη μετεμφυλιακή εποχή ώς τη δικτατορία του ’67 και την αρχή της μεταπολίτευσης) έδρασαν στη διαμόρφωση των συγκεκριμένων συμπεριφορών. Άλλωστε ανάμεσα στις διαφορετικές θεωρίες ερμηνείας των φαινομένων της παραβατικότητας των ανηλίκων, σημαντική θέση κατέχει η κοινωνική προσέγγιση των αιτίων της εγκληματικότητας, θεωρία εκφρασμένη κυρίως από τον Γάλλο κοινωνιολόγο E. Durkheim, κατά την οποία η όποια παθογένεια της κοινωνίας έχει ισχυρό αντίκτυπο στις συμπεριφορές, καθώς χαλαρώνουν, απορρυθμίζονται ή καταλύονται οι ρυθμιστικοί κανόνες και μειώνεται η κοινωνική συνεκτικότητα.

Η πρώτη μελέτη αναλύει ποιοτικά ένα πλούσιο αρχειακό υλικό, ενώ η δεύτερη, χρησιμοποιώντας την εγκληματολογική στατιστική, κάνει μια εκτενή εκτίμηση ποσοτικών χαρακτηριστικών. Και οι δύο παρουσιάζουν την αποκλίνουσα συμπεριφορά των ανηλίκων μέσα στα δεδομένα της κοινωνίας της εποχής.

Στο εκτενές μέρος που αφορά στα αναμορφωτήρια θηλέων, σταχυολογούνται στοιχεία από τους φακέλους των κοριτσιών, από τη μελέτη των οποίων αναδεικνύονται αφενός τα αίτια της εισαγωγής στο αναμορφωτήριο (το πλέον ενδιαφέρον σημείο για εξαγωγή συμπερασμάτων αφορά το ποιος εισηγείται και με ποια επιχειρηματολογία), και αφετέρου το οικογενειακό ιστορικό που «δικαιολογεί» με άμεσο ή έμμεσο τρόπο την ανάγκη συμμόρφωσης μέσω της ιδρυματικής μεταχείρισης· καταφαίνεται έτσι ποιο νόημα αποκτά η απαιτητέα ειδική αγωγή ή η «ηθική αναμόρφωση». Απρόσκοπτη σ’ αυτό το σημείο της μελέτης η εξαγωγή ενός συμπεράσματος: η επιλογή του εγκλεισμού και η συνακόλουθη ιδρυματική αγωγή ως μέσων συμμόρφωσης φανέρωσαν την αδυναμία της συγκεκριμένης κρατικής παρέμβασης. Από την ίδρυσή τους, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ώς σήμερα τα αναμορφωτήρια πέρασαν από διάφορες επανεκτιμήσεις (μετονομάστηκαν ή κάποια καταργήθηκαν) χωρίς ποτέ να αποβάλουν το «στίγμα» της βίαιης ιδρυματοποίησης αλλά και θυματοποίησης των ανηλίκων.

Στα πιο ενδιαφέροντα μέρη του βιβλίου συγκαταλέγονται τόσο η παράθεση των διαφορετικών θεωριών για την παραβατικότητα των ανηλίκων όσο και τα στοιχεία από τους φακέλους των τροφίμων των αναμορφωτηρίων (που αναφέρθηκαν πιο πάνω) αλλά κι η πληθώρα πινάκων και στατιστικών στοιχείων που αφορά τις ηλικίες, τη γεωγραφική προέλευση, την οικογενειακή κατάσταση, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, τις ασχολίες των ανήλικων παραβατών. Έτσι το βιβλίο, εκτός από ενδιαφέρον για τον μέσο αναγνώστη που αγνοεί πολλά από τα τεκταινόμενα πίσω από τους τοίχους των χώρων του αναγκαίου σωφρονισμού, αποτελεί και μία πολύτιμη πηγή για τους ερευνητές. Την έκδοση προλογίζει η Πάρη Ζαγούρα, νομικός-εγκληματολόγος, επιμελήτρια ανηλίκων

* Η ΔΙΩΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ είναι συγγραφέας. Το νέο της βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Παλίμψηστη του Λύκου μου μορφή» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΩ.


paravatikotita anilikon dioni dmitriadouΜια φορά κι έναν καιρό…
ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΑΜΟΡΦΩΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ
ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΗΛΙΩΝΗ – ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΗΛΙΩΝΗ
Προλογικό σημείωμα Π. ΖΑΓΟΥΡΑ
ΑΩ ΕΚΔΟΣΕΙΣ 2021
Σελ. 248, τιμή εκδότη €23,32

politeia link more

 

 

 

 

 

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΗΛΙΩΝΗ


Αποσπάσματα από το βιβλίο

«Η “κλασική σχολή”, τις βάσεις της οποίας έθεσαν, επηρεασμένοι από τις ιδέες του Διαφωτισμού και κυρίως των Γάλλων Voltaire, Rousseau και Montesquieu […] δέχεται την αρχή της ελευθερίας της βουλήσεως και πάνω σ’ αυτήν στηρίζει την ηθική και ποινική ευθύνη του ανθρώπου για τις πράξεις του. Θεωρεί ότι ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να αποφασίζει και να ενεργεί ό,τι αυτός θέλει· είναι αυτεξούσιος.

Στον αντίποδα της “κλασικής” βρίσκεται η “θετική σχολή”, η οποία έκανε την εμφάνισή της εκατό περίπου χρόνια αργότερα επηρεασμένη από την αλματώδη ανάπτυξη των φυσικών επιστημών και ιδιαίτερα από τις αντιλήψεις των Comte και Darwin. […] Σύμφωνα με τη “θετική σχολή” το έγκλημα δεν είναι αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης αλλά φαινόμενο φυσικό, ατομικό και κοινωνικό, δημιούργημα του ανθρώπου. […] Διαιρούνται, λοιπόν, οι εγκληματίες σε πέντε κατηγορίες: α) εγκληματίες εκ γενετής, β) εγκληματίες ψυχοπαθείς, γ) εγκληματίες από πάθος, δ) εγκληματίες περιστασιακοί και ε) εγκληματίες από έξη. (σελ. 74)

***

«Είμαστε και εμείς άνθρωποι ισότιμοι με όλους τους “απ’ έξω” κι ας κάναμε λάθη. Είμαστε παιδιά με τα ίδια όνειρα των παιδιών όλου του κόσμου. Η φτώχεια μας, η μοναξιά, η έλλειψη αγάπης, η απουσία της οικογένειας… μας έβγαλαν νωρίς στο δρόμο αναζητώντας το καλύτερο. Στραβοπατήσαμε, μπλέξαμε, κάναμε λάθη…» (ανήλικος κρατούμενος του Ειδικού Καταστήματος Κράτησης Νέων Αυλώνας) (σελ. 192)

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Καύσωνας – Η ζωή σ' έναν πλανήτη που φλέγεται» του Τζεν Γκούντελ (κριτική)

«Καύσωνας – Η ζωή σ' έναν πλανήτη που φλέγεται» του Τζεν Γκούντελ (κριτική)

Για το βιβλίο του Τζεφ Γκούντελ [Jeff Goodell] «Καύσωνας – Η ζωή σ' έναν πλανήτη που φλέγεται» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

«Όταν έρχεται η ζέστη, είναι αόρ...

«Γκούτλαντ – Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» του Νίκου Μπακουνάκη (κριτική)

«Γκούτλαντ – Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» του Νίκου Μπακουνάκη (κριτική)

Για το βιβλίο του Νίκου Μπακουνάκη «Γκούτλαντ – Ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: Ο Γουσταύος, η γυναίκα του Θωμαΐδα, το γένος Καρπούνη, και η κόρη τους Αμαλία. Φωτογραφία στούντιο, γύρω στο 1870, από τον φωτογράφο πορτρέτων του Μονάχου Ματίας Πέσενμπαχερ.

Γράφει ...

«Γιατί η πολιτική αποτυγχάνει» του Μπεν Άνσελ (κριτική) – Οι πέντε παγίδες της δημοκρατίας και πώς να τις αποφύγουμε

«Γιατί η πολιτική αποτυγχάνει» του Μπεν Άνσελ (κριτική) – Οι πέντε παγίδες της δημοκρατίας και πώς να τις αποφύγουμε

Για το βιβλίο του Μπεν Άνσελ [Ben Ansell] «Γιατί η πολιτική αποτυγχάνει» (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Γιώργος Σιακαντάρης

Η πολιτική αποτυγχάνει όταν πιστεύουμε ή υποκρινόμαστε πως πιστεύουμε ότι μπορο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ