alt

Για τη συλλογή διηγημάτων της Χρυσοξένης Προκοπάκη Λευκό μακρύ παλτό (και άλλες ιστορίες) (εκδ. Μανδραγόρας).

Του Μιχάλη Σπέγγου

Το έργο της Χρυσοξένης Προκοπάκη μας ταξιδεύει στον χρόνο, στο παρελθόν και στο μέλλον, με μια ιδιαίτερη μαεστρία. Τα διηγήματά της φεύγουν από τον ρεαλισμό για να συναντηθούν με τον σουρεαλισμό σε ένα ευτυχές για τον αναγνώστη αποτέλεσμα. Και ο τρόπος που το κάνει η συγγραφέας είναι άκρως συγκινητικός.

Πρόκειται για ένα ταξίδι στο παρελθόν, για να συναντήσει φίλους που είχε να συναντήσει πολύ καιρό. Ανθρώπους που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχουν επηρεάσει τη ζωή της.

Το βιβλίο ξεκινάει με μια νουβέλα, η οποία δίνει και το όνομά της στη συλλογή. Στη νουβέλα αυτή υπάρχουν ανατροπές, εκπλήξεις, πολλά πρόσωπα, πολλές καταστάσεις. Είναι μια διήγηση που θυμίζει αυτό που λένε οι Αμερικάνοι ταξίδι δρόμου. Με τη διαφορά ότι εδώ η ηρωίδα κάνει αυτό το ταξίδι πεζή στους δρόμους της Αθήνας. Πρόκειται για ένα ταξίδι στο παρελθόν, για να συναντήσει φίλους που είχε να συναντήσει πολύ καιρό. Ανθρώπους που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχουν επηρεάσει τη ζωή της. Κάνει αυτό το ταξίδι τόσο καλά, που ο αναγνώστης γίνεται κι ο ίδιος συνταξιδιώτης, για να νιώσει όλα τα συναισθήματα που της προκαλούν οι συναντήσεις με τους ανθρώπους του παρελθόντος της.

Σε κάθε σελίδα του βιβλίου, ο αναγνώστης οδηγείται στο να κάνει τις δικές του αναπολήσεις, στο να σκεφτεί μήπως πήρε τη ζωή του λάθος. Τελικά φτάνει σε μια ταύτιση με τους ήρωες, στα δικά του μονοπάτια διερεύνησης της δικής του ζωής.

Οφείλω να επισημάνω ιδιαίτερα το διήγημα υπό τον τίτλο Η παράκαμψη. Και να πω ότι είναι ένα από τα καλύτερα διηγήματα που έχω διαβάσει ποτέ. Η Προκοπάκη μπορεί να βάζει με άνεση τον αναγνώστη στην αγωνία των ηρώων και τον κρατάει σε συνεχή ένταση και αδημονία για την εξέλιξη της ιστορίας. Σε αυτό το διήγημα ο ήρωας ζει κλεισμένος σε στερεότυπα, σε κουτάκια που καθορίζουν την καθημερινότητα και τη συμπεριφορά του. Ώσπου, με ιδιαίτερη ικανότητα, η Προκοπάκη δημιουργεί την ανατροπή. Ολόκληρη η τακτοποιημένη σε αυτά τα στερεότυπα ζωή του ήρωα ανατρέπεται με ακραίες συμπεριφορές.

Η έννοια της απώλειας είναι καθοριστική στην εξέλιξη αρκετών διηγημάτων, της απώλειας που έχει ζήσει καθένας από μας, και που ο καθένας μας έχει εισπράξει με τον δικό του τρόπο.

Η έννοια της απώλειας είναι καθοριστική στην εξέλιξη αρκετών διηγημάτων, της απώλειας που έχει ζήσει καθένας από μας, και που ο καθένας μας έχει εισπράξει με τον δικό του τρόπο. Ένα από τα αγαπημένα μου επίσης διηγήματα είναι το υπό τον τίτλο Η βαλίτσα. Εδώ συναντώνται, κατά αριστοτεχνικό τρόπο, τα στοιχεία που δεσπόζουν στο βιβλίο, ο ρεαλισμός, ο σουρεαλισμός, ο συμβολισμός. Η βαλίτσα συμβολίζει το παρελθόν της ηρωίδας. Εκεί που βρίσκονται όλες οι στιγμές που έχει ζήσει και από τις οποίες θέλει να απαλλαγεί. Η απώλεια της βαλίτσας σηματοδοτεί την ανάγκη απώλειας του παρελθόντος. Είναι γι' αυτήν ένας σκοπός που μέσα από μία λάθος κίνησή της έρχεται να γίνει πραγματικότητα. Το αν θα τα καταφέρει ή όχι, μετράει λίγο. Το πρωταρχικό είναι η πρόθεσή της.

Ολόκληρο το βιβλίο κινείται μέσα σε μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, καταγράφοντας στιγμές που όλοι έχουμε ζήσει, απραγματοποίητες επιθυμίες, επιδιώξεις, εκπλήξεις, απαντοχές. Υπάρχουν και διηγήματα γραμμένα υπό μορφή θεατρικού έργου. Η ροή των διηγημάτων αποτελεί μια συνεχή έκπληξη.

Τέλος, οφείλω να επισημάνω, ακόμα μια φορά, τη δεινότητα με την οποία χειρίζεται την λογοτεχνική γραφή η Χρυσοξένη Προκοπάκη. Το Λευκό μακρύ παλτό (και άλλες ιστορίες) είναι μια εξαιρετική συλλογή διηγημάτων, την οποία συνιστώ ανεπιφύλακτα.

* Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΠΕΓΓΟΣ είναι συγγραφέας.

altΛευκό μακρύ παλτό
Και άλλες ιστορίες
Χρυσοξένη Προκοπάκη
Μανδραγόρας 2016
Σελ. 96, τιμή εκδότη €10,60

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο ηθοποιός Στέλιος Τυριακίδης απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ