alt

Για τη νουβέλα του Γιώργου Συμπάρδη «Μεγάλες γυναίκες» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πριν από λίγα χρόνια η ηρωίδα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη στο Μυστικό της Έλλης (2012) συνήπτε δεσμό με έναν νεότερό της, παντρεμένο με παιδί, μια σχέση ερωτική και φιλική μαζί, μια σχέση παράλογη όσο και ιδεαλιστική, κινούμενη στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. Ένα ανάλογο πλαίσιο περιβάλλει και την ιστορία της Σοφίας στο νέο βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη.

Η Σοφία Ματρόζου, λοιπόν, μεσήλικας, χωρισμένη, μόνη σε μια πολυκατοικία των δυτικών συνοικιών, συμμετέχει στα συσσίτια της εκκλησίας, όπου γνωρίζει τον γοητευτικό παπα-Γιάννη και ελκύεται από την παρουσία του. Παράλληλα, βρίσκει πως ο νεαρός Σταύρος –ένα εικοσάχρονο παιδί που συχνάζει στο νοικιασμένο ισόγειο της πολυκατοικίας της και που διακρίνεται από περίσσιο θράσος– μοιάζει πολύ με τον μεγαλύτερο απ’ αυτόν ιερέα, σαν να είναι γιος του. Η ίδια ανέχεται την παρεμβατική του συμπεριφορά, αφού τον αφήνει να καθίσει στο τραπέζι της και εν μέρει να μπει στην καθημερινότητά της. Ανάμεσα λοιπόν σε δύο απρεπείς έρωτες, η Σοφία αναζητεί τη δική της πλέον θέση στη ζωή.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του. Η προσέγγιση της ηρωίδας προς τον παπά ενέχει σπέρματα αδήλωτου ερωτισμού, ενώ η φιλοξενία της προς τον νεαρό –ο οποίος προβάλλεται ως το προσιτό ομοίωμα του ιερωμένου– εμφανίζει πιο εναργή τα σημάδια του ερωτικού ξανανιώματος. Κι η συμ-πάθειά της προς την Ιουλία Προμπονά, η οποία κατηγορείται από τις άλλες γυναίκες του συσσιτίου για απρεπή γεροντικά ολισθήματα, ίσως και προς τον ίδιο τον Σταύρο, αναδεικνύει την ίδια λαχτάρα να πλησιάσει ό,τι ώς τώρα τής στέρησε η ζωή.

Η περίθαλψη του ορφανού Σταύρου μετατρέπεται σε υπόθαλψη εγκληματία, αφού η αστυνομία κάνει έρευνες για το άτομό του, μόλις αυτός και η παρέα του εξαφανίζεται. Η Σοφία μένει μετέωρη ανάμεσα στους ρόλους της στοργικής μάνας και της ώριμης ερωμένης, ο παπα-Γιάννης μένει πάντα το άπιαστο ερωτικό πρότυπο, η ζωή της μένει για άλλη μια φορά στο ημίφως, χωρίς τη χαρά του φωτός αλλά και χωρίς τη γαλήνη του σκοταδιού. Όλα μέσα στη νουβέλα διατηρούν τη γοητεία του αμφιλεγόμενου, αλλά και τη μαγεία του υποσυνείδητου που παίρνει τη μορφή οιδιπόδειου αλλά και θείου έρωτα, τη μορφή της σύγκρουσης μεταξύ του κοινωνικά πρέποντος και του ιδιωτικά ηθελημένου.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του που εύλογα κανείς θα μπορούσε να κατακρίνει για αδολεσχία, επιμονή στην άχαρη λεπτομέρεια, αμήχανους διαλόγους, πλαδαρές σκηνές. Αντίθετα, εδώ λέγονται λιγότερα απ’ όσα «πρέπει», σκόπιμα για να κινητοποιηθεί ο αναγνώστης, γράφονται μόνο όσα συντηρούν την ιστορία και καλλιεργούν την ατμόσφαιρα, χωρίς να τη φορτώνουν με βαριά σεμεδάκια, και σκιτσάρονται όσα ακριβώς χρειάζονται για να αποδοθεί το ημίφως των ανθρώπινων επιλογών.

Ανάμεσα στη δοτικότητα και στο συναισθηματικό δόσιμο, ανάμεσα στην αγάπη και τον έρωτα, ανάμεσα στην ανιδιοτελή προσφορά στον συνάνθρωπο και την ιδιοτελή ερωτική απλοχεριά, πόσα τετραγωνικά εκατοστά συνείδησης χωράνε; Τα όρια συχνά είναι χαραγμένα στην άμμο, η καρδιά δεν νογάει από πειθαρχία, τα ξέβαθα νερά από τα βαθιά είναι πολύ κοντά. Ο άνθρωπος που αναζητεί τον άλλο μπορεί να βρεθεί στην παγίδα να ολισθήσει από τις φιλάνθρωπες εκδηλώσεις προς τον συνάνθρωπο σε έναν απραγματοποίητο έρωτα κι από τη ανιδιοτελή δοτικότητα στην γκρίζα ζώνη μιας αφύσικης σχέσης.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

altΜεγάλες γυναίκες
Γιώργος Συμπάρδης
Μεταίχμιο 2015
Σελ. 112, τιμή εκδότη €9,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΥΜΠΑΡΔΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Θωμά Κοροβίνη «Μπέμπης» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Ο Δημήτρης Στεργίου ή «Μπέμπης».

Γράφει ο Νίκος Χρυσός

«Κάθε κομμάτι που παίζουμε αφηγείται κι από μια ιστορία, ένα περιστατικό, μια χαρά, ένα ντέρτι, μια πεθυμιά, ένα όν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

«Γιατί Ψυχανάλυση;» Συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με τη Βίκυ Φλέσσα – Σήμερα: «Γονείς και παιδιά»

Στο πλαίσιο του κύκλου «Γιατί Ψυχανάλυση;» 12 συνομιλίες για τον ψυχικό μας βίο με την Βίκυ Φλέσσα που διοργανώνονται από τις εκδόσεις Αρμός, το Σάββατο 4 Φεβρουαρίου το θέμα είναι «Γονείς και παιδιά».

Επιμέλεια: Book Press

Ο κύκλος συνομιλιών «Γι...

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης στήνουν νέο ΕΚΕΒΙ χωρίς διαβούλευση – Τι καταγγέλλουν οι εκδότες

Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, Μενδώνη και Γιατρομανωλάκης, στήνει νέο ΕΚΕΒΙ ερήμην εκδοτών και συγγραφέων. Τα σωματεία των εκδοτών καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε καμία ανταπόκριση στα αιτήματά τους για συνάντηση και ζητούν από το υπουργείο, την ύστατη ώρα, να κληθούν για να συνεργαστούν. Φωτογραφία: Το κτίριο που...

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

«Αστικά βήματα» του Γιώργου Ν. Θεοχάρη (κριτική)

Για την ποιητική και φωτογραφική συλλογή του Γιώργου Ν. Θεοχάρη «Αστικά βήματα» (εκδ. ΑΩ). Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία του Thorsten Koch.

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αναπαράσταση συναισθημάτων με λόγο και ε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ