alt

Για τη νουβέλα του Γιώργου Συμπάρδη «Μεγάλες γυναίκες» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πριν από λίγα χρόνια η ηρωίδα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη στο Μυστικό της Έλλης (2012) συνήπτε δεσμό με έναν νεότερό της, παντρεμένο με παιδί, μια σχέση ερωτική και φιλική μαζί, μια σχέση παράλογη όσο και ιδεαλιστική, κινούμενη στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. Ένα ανάλογο πλαίσιο περιβάλλει και την ιστορία της Σοφίας στο νέο βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη.

Η Σοφία Ματρόζου, λοιπόν, μεσήλικας, χωρισμένη, μόνη σε μια πολυκατοικία των δυτικών συνοικιών, συμμετέχει στα συσσίτια της εκκλησίας, όπου γνωρίζει τον γοητευτικό παπα-Γιάννη και ελκύεται από την παρουσία του. Παράλληλα, βρίσκει πως ο νεαρός Σταύρος –ένα εικοσάχρονο παιδί που συχνάζει στο νοικιασμένο ισόγειο της πολυκατοικίας της και που διακρίνεται από περίσσιο θράσος– μοιάζει πολύ με τον μεγαλύτερο απ’ αυτόν ιερέα, σαν να είναι γιος του. Η ίδια ανέχεται την παρεμβατική του συμπεριφορά, αφού τον αφήνει να καθίσει στο τραπέζι της και εν μέρει να μπει στην καθημερινότητά της. Ανάμεσα λοιπόν σε δύο απρεπείς έρωτες, η Σοφία αναζητεί τη δική της πλέον θέση στη ζωή.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του. Η προσέγγιση της ηρωίδας προς τον παπά ενέχει σπέρματα αδήλωτου ερωτισμού, ενώ η φιλοξενία της προς τον νεαρό –ο οποίος προβάλλεται ως το προσιτό ομοίωμα του ιερωμένου– εμφανίζει πιο εναργή τα σημάδια του ερωτικού ξανανιώματος. Κι η συμ-πάθειά της προς την Ιουλία Προμπονά, η οποία κατηγορείται από τις άλλες γυναίκες του συσσιτίου για απρεπή γεροντικά ολισθήματα, ίσως και προς τον ίδιο τον Σταύρο, αναδεικνύει την ίδια λαχτάρα να πλησιάσει ό,τι ώς τώρα τής στέρησε η ζωή.

Η περίθαλψη του ορφανού Σταύρου μετατρέπεται σε υπόθαλψη εγκληματία, αφού η αστυνομία κάνει έρευνες για το άτομό του, μόλις αυτός και η παρέα του εξαφανίζεται. Η Σοφία μένει μετέωρη ανάμεσα στους ρόλους της στοργικής μάνας και της ώριμης ερωμένης, ο παπα-Γιάννης μένει πάντα το άπιαστο ερωτικό πρότυπο, η ζωή της μένει για άλλη μια φορά στο ημίφως, χωρίς τη χαρά του φωτός αλλά και χωρίς τη γαλήνη του σκοταδιού. Όλα μέσα στη νουβέλα διατηρούν τη γοητεία του αμφιλεγόμενου, αλλά και τη μαγεία του υποσυνείδητου που παίρνει τη μορφή οιδιπόδειου αλλά και θείου έρωτα, τη μορφή της σύγκρουσης μεταξύ του κοινωνικά πρέποντος και του ιδιωτικά ηθελημένου.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του που εύλογα κανείς θα μπορούσε να κατακρίνει για αδολεσχία, επιμονή στην άχαρη λεπτομέρεια, αμήχανους διαλόγους, πλαδαρές σκηνές. Αντίθετα, εδώ λέγονται λιγότερα απ’ όσα «πρέπει», σκόπιμα για να κινητοποιηθεί ο αναγνώστης, γράφονται μόνο όσα συντηρούν την ιστορία και καλλιεργούν την ατμόσφαιρα, χωρίς να τη φορτώνουν με βαριά σεμεδάκια, και σκιτσάρονται όσα ακριβώς χρειάζονται για να αποδοθεί το ημίφως των ανθρώπινων επιλογών.

Ανάμεσα στη δοτικότητα και στο συναισθηματικό δόσιμο, ανάμεσα στην αγάπη και τον έρωτα, ανάμεσα στην ανιδιοτελή προσφορά στον συνάνθρωπο και την ιδιοτελή ερωτική απλοχεριά, πόσα τετραγωνικά εκατοστά συνείδησης χωράνε; Τα όρια συχνά είναι χαραγμένα στην άμμο, η καρδιά δεν νογάει από πειθαρχία, τα ξέβαθα νερά από τα βαθιά είναι πολύ κοντά. Ο άνθρωπος που αναζητεί τον άλλο μπορεί να βρεθεί στην παγίδα να ολισθήσει από τις φιλάνθρωπες εκδηλώσεις προς τον συνάνθρωπο σε έναν απραγματοποίητο έρωτα κι από τη ανιδιοτελή δοτικότητα στην γκρίζα ζώνη μιας αφύσικης σχέσης.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

altΜεγάλες γυναίκες
Γιώργος Συμπάρδης
Μεταίχμιο 2015
Σελ. 112, τιμή εκδότη €9,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΥΜΠΑΡΔΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Ο νομπελίστας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα στις εκδόσεις Ψυχογιός

Τον φετινό νομπελίστα λογοτεχνίας Αμπντουλραζάκ Γκούρνα θα συστήσουν στους Έλληνες αναγνώστες οι εκδόσεις Ψυχογιός, ξεκινώντας με το τελευταίο του μυθιστόρημα, Afterlives.

Επιμέλεια: ...

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ