alt

Για τη νουβέλα του Γιώργου Συμπάρδη Μεγάλες γυναίκες (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πριν από λίγα χρόνια η ηρωίδα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη στο Μυστικό της Έλλης (2012) συνήπτε δεσμό με έναν νεότερό της, παντρεμένο με παιδί, μια σχέση ερωτική και φιλική μαζί, μια σχέση παράλογη όσο και ιδεαλιστική, κινούμενη στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. Ένα ανάλογο πλαίσιο περιβάλλει και την ιστορία της Σοφίας στο νέο βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη.

Η Σοφία Ματρόζου, λοιπόν, μεσήλικας, χωρισμένη, μόνη σε μια πολυκατοικία των δυτικών συνοικιών, συμμετέχει στα συσσίτια της εκκλησίας, όπου γνωρίζει τον γοητευτικό παπα-Γιάννη και ελκύεται από την παρουσία του. Παράλληλα, βρίσκει πως ο νεαρός Σταύρος –ένα εικοσάχρονο παιδί που συχνάζει στο νοικιασμένο ισόγειο της πολυκατοικίας της και που διακρίνεται από περίσσιο θράσος– μοιάζει πολύ με τον μεγαλύτερο απ’ αυτόν ιερέα, σαν να είναι γιος του. Η ίδια ανέχεται την παρεμβατική του συμπεριφορά, αφού τον αφήνει να καθίσει στο τραπέζι της και εν μέρει να μπει στην καθημερινότητά της. Ανάμεσα λοιπόν σε δύο απρεπείς έρωτες, η Σοφία αναζητεί τη δική της πλέον θέση στη ζωή.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του. Η προσέγγιση της ηρωίδας προς τον παπά ενέχει σπέρματα αδήλωτου ερωτισμού, ενώ η φιλοξενία της προς τον νεαρό –ο οποίος προβάλλεται ως το προσιτό ομοίωμα του ιερωμένου– εμφανίζει πιο εναργή τα σημάδια του ερωτικού ξανανιώματος. Κι η συμ-πάθειά της προς την Ιουλία Προμπονά, η οποία κατηγορείται από τις άλλες γυναίκες του συσσιτίου για απρεπή γεροντικά ολισθήματα, ίσως και προς τον ίδιο τον Σταύρο, αναδεικνύει την ίδια λαχτάρα να πλησιάσει ό,τι ώς τώρα τής στέρησε η ζωή.

Η περίθαλψη του ορφανού Σταύρου μετατρέπεται σε υπόθαλψη εγκληματία, αφού η αστυνομία κάνει έρευνες για το άτομό του, μόλις αυτός και η παρέα του εξαφανίζεται. Η Σοφία μένει μετέωρη ανάμεσα στους ρόλους της στοργικής μάνας και της ώριμης ερωμένης, ο παπα-Γιάννης μένει πάντα το άπιαστο ερωτικό πρότυπο, η ζωή της μένει για άλλη μια φορά στο ημίφως, χωρίς τη χαρά του φωτός αλλά και χωρίς τη γαλήνη του σκοταδιού. Όλα μέσα στη νουβέλα διατηρούν τη γοητεία του αμφιλεγόμενου, αλλά και τη μαγεία του υποσυνείδητου που παίρνει τη μορφή οιδιπόδειου αλλά και θείου έρωτα, τη μορφή της σύγκρουσης μεταξύ του κοινωνικά πρέποντος και του ιδιωτικά ηθελημένου.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του που εύλογα κανείς θα μπορούσε να κατακρίνει για αδολεσχία, επιμονή στην άχαρη λεπτομέρεια, αμήχανους διαλόγους, πλαδαρές σκηνές. Αντίθετα, εδώ λέγονται λιγότερα απ’ όσα «πρέπει», σκόπιμα για να κινητοποιηθεί ο αναγνώστης, γράφονται μόνο όσα συντηρούν την ιστορία και καλλιεργούν την ατμόσφαιρα, χωρίς να τη φορτώνουν με βαριά σεμεδάκια, και σκιτσάρονται όσα ακριβώς χρειάζονται για να αποδοθεί το ημίφως των ανθρώπινων επιλογών.

Ανάμεσα στη δοτικότητα και στο συναισθηματικό δόσιμο, ανάμεσα στην αγάπη και τον έρωτα, ανάμεσα στην ανιδιοτελή προσφορά στον συνάνθρωπο και την ιδιοτελή ερωτική απλοχεριά, πόσα τετραγωνικά εκατοστά συνείδησης χωράνε; Τα όρια συχνά είναι χαραγμένα στην άμμο, η καρδιά δεν νογάει από πειθαρχία, τα ξέβαθα νερά από τα βαθιά είναι πολύ κοντά. Ο άνθρωπος που αναζητεί τον άλλο μπορεί να βρεθεί στην παγίδα να ολισθήσει από τις φιλάνθρωπες εκδηλώσεις προς τον συνάνθρωπο σε έναν απραγματοποίητο έρωτα κι από τη ανιδιοτελή δοτικότητα στην γκρίζα ζώνη μιας αφύσικης σχέσης.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

altΜεγάλες γυναίκες
Γιώργος Συμπάρδης
Μεταίχμιο 2015
Σελ. 112, τιμή εκδότη €9,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΥΜΠΑΡΔΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος παρουσιάζει ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός, επιμ. Μαρία Καβάλα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την εισαγωγή της Μαρίας Καβάλα, η οποία είχε και την ευρύτερη επιμέλεια στον συλλογικό τόμο «Νεότερος Ελληνικός Εβραϊσμός. Η δυναμική παρουσία. Η οδυνηρή απουσία. Το σήμερα», ο οποίος κυκλοφορεί στις 11 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις University Studio Press.

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ