alt

Για τη νουβέλα του Γιώργου Συμπάρδη «Μεγάλες γυναίκες» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Πριν από λίγα χρόνια η ηρωίδα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη στο Μυστικό της Έλλης (2012) συνήπτε δεσμό με έναν νεότερό της, παντρεμένο με παιδί, μια σχέση ερωτική και φιλική μαζί, μια σχέση παράλογη όσο και ιδεαλιστική, κινούμενη στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας. Ένα ανάλογο πλαίσιο περιβάλλει και την ιστορία της Σοφίας στο νέο βιβλίο του Γιώργου Συμπάρδη.

Η Σοφία Ματρόζου, λοιπόν, μεσήλικας, χωρισμένη, μόνη σε μια πολυκατοικία των δυτικών συνοικιών, συμμετέχει στα συσσίτια της εκκλησίας, όπου γνωρίζει τον γοητευτικό παπα-Γιάννη και ελκύεται από την παρουσία του. Παράλληλα, βρίσκει πως ο νεαρός Σταύρος –ένα εικοσάχρονο παιδί που συχνάζει στο νοικιασμένο ισόγειο της πολυκατοικίας της και που διακρίνεται από περίσσιο θράσος– μοιάζει πολύ με τον μεγαλύτερο απ’ αυτόν ιερέα, σαν να είναι γιος του. Η ίδια ανέχεται την παρεμβατική του συμπεριφορά, αφού τον αφήνει να καθίσει στο τραπέζι της και εν μέρει να μπει στην καθημερινότητά της. Ανάμεσα λοιπόν σε δύο απρεπείς έρωτες, η Σοφία αναζητεί τη δική της πλέον θέση στη ζωή.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του.

Όλο το κείμενο κινείται στα όρια του άρρητου και του υπόρρητου, χωρίς να αίρεται ο ρεαλιστικός χαρακτήρας του. Η προσέγγιση της ηρωίδας προς τον παπά ενέχει σπέρματα αδήλωτου ερωτισμού, ενώ η φιλοξενία της προς τον νεαρό –ο οποίος προβάλλεται ως το προσιτό ομοίωμα του ιερωμένου– εμφανίζει πιο εναργή τα σημάδια του ερωτικού ξανανιώματος. Κι η συμ-πάθειά της προς την Ιουλία Προμπονά, η οποία κατηγορείται από τις άλλες γυναίκες του συσσιτίου για απρεπή γεροντικά ολισθήματα, ίσως και προς τον ίδιο τον Σταύρο, αναδεικνύει την ίδια λαχτάρα να πλησιάσει ό,τι ώς τώρα τής στέρησε η ζωή.

Η περίθαλψη του ορφανού Σταύρου μετατρέπεται σε υπόθαλψη εγκληματία, αφού η αστυνομία κάνει έρευνες για το άτομό του, μόλις αυτός και η παρέα του εξαφανίζεται. Η Σοφία μένει μετέωρη ανάμεσα στους ρόλους της στοργικής μάνας και της ώριμης ερωμένης, ο παπα-Γιάννης μένει πάντα το άπιαστο ερωτικό πρότυπο, η ζωή της μένει για άλλη μια φορά στο ημίφως, χωρίς τη χαρά του φωτός αλλά και χωρίς τη γαλήνη του σκοταδιού. Όλα μέσα στη νουβέλα διατηρούν τη γοητεία του αμφιλεγόμενου, αλλά και τη μαγεία του υποσυνείδητου που παίρνει τη μορφή οιδιπόδειου αλλά και θείου έρωτα, τη μορφή της σύγκρουσης μεταξύ του κοινωνικά πρέποντος και του ιδιωτικά ηθελημένου.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του.

Νομίζω ότι ο Γιώργος Συμπάρδης είναι πολύ καλύτερος σε ένα κείμενο μεσαίας έκτασης, σαν αυτό, παρά στα πολυσέλιδα κείμενά του, όπως τα μυθιστορήματά του που εύλογα κανείς θα μπορούσε να κατακρίνει για αδολεσχία, επιμονή στην άχαρη λεπτομέρεια, αμήχανους διαλόγους, πλαδαρές σκηνές. Αντίθετα, εδώ λέγονται λιγότερα απ’ όσα «πρέπει», σκόπιμα για να κινητοποιηθεί ο αναγνώστης, γράφονται μόνο όσα συντηρούν την ιστορία και καλλιεργούν την ατμόσφαιρα, χωρίς να τη φορτώνουν με βαριά σεμεδάκια, και σκιτσάρονται όσα ακριβώς χρειάζονται για να αποδοθεί το ημίφως των ανθρώπινων επιλογών.

Ανάμεσα στη δοτικότητα και στο συναισθηματικό δόσιμο, ανάμεσα στην αγάπη και τον έρωτα, ανάμεσα στην ανιδιοτελή προσφορά στον συνάνθρωπο και την ιδιοτελή ερωτική απλοχεριά, πόσα τετραγωνικά εκατοστά συνείδησης χωράνε; Τα όρια συχνά είναι χαραγμένα στην άμμο, η καρδιά δεν νογάει από πειθαρχία, τα ξέβαθα νερά από τα βαθιά είναι πολύ κοντά. Ο άνθρωπος που αναζητεί τον άλλο μπορεί να βρεθεί στην παγίδα να ολισθήσει από τις φιλάνθρωπες εκδηλώσεις προς τον συνάνθρωπο σε έναν απραγματοποίητο έρωτα κι από τη ανιδιοτελή δοτικότητα στην γκρίζα ζώνη μιας αφύσικης σχέσης.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

altΜεγάλες γυναίκες
Γιώργος Συμπάρδης
Μεταίχμιο 2015
Σελ. 112, τιμή εκδότη €9,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΥΜΠΑΡΔΗ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

Για τη νουβέλα του Βασίλη Τσιαμπούση «Ο κήπος των ψυχών» (εκδ. Εστία).

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο Σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστική η συνδρομή της Προφορικής Ιστορίας, που γιγαντώθηκε ως πεδίο έρευνας, κινούμενη στη ορ...

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

Για τη νουβέλα του Σπύρου Κιοσσέ «Τα πρωτοβρόχια – Μικρή ιστορία ενηλικίωσης» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη

Ποια στιγμή σηματοδοτεί την πορεία προς την ενηλικίωση; Μέσα από ποιες διαδικασίες δρομολογείται; Ποιες ενδότερες δυνάμεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

02 Μαΐου 2022 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι δώδεκα συμβουλές του Ρομπέρτο Μπολάνιο για τη συγγραφή διηγημάτων

Ο Χιλιανός πεζογράφος και ποιητής Roberto Bolaño ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες. Μετανάστευσε σε μικρή ηλικία στο Μεξικό και αργό

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ