laspi390-2

Για το μυθιστόρημα του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου Η Λάσπη (εκδ. Μελάνι).

Του Κώστα Αγοραστού

Έπειτα από την πρώτη, βραβευμένη με Κρατικό βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, ποιητική συλλογή Ανεκπλήρωτοι φόβοι (εκδ. Πολύτροπον), ο Χρήστος Αρμάντο Γκέζος μπαίνει στο χώρο της πεζογραφίας με το μυθιστόρημα Η λάσπη. Ένα βιβλίο που μιλάει για τον δύσκολο αυτοπροσδιορισμό των μεταναστών δεύτερης γενιάς, τον φόβο και την τόλμη απέναντι στην νέα τους πατρίδα και τους ανθρώπους που συναντούν, καθώς και τις ενοχές που γεννιούνται μέσα στην οικογένεια και τα παιχνίδια που μπορεί να παίξει το μυαλό του ανθρώπου.

Μπαίνοντας στη λάσπη

Ο εικοσάχρονος Αλέξανδρος επιστρέφει στην Αθήνα έπειτα από απουσία κάποιων μηνών. Ο λόγος της φυγής τους, όπως μας αφηγείται, είναι η δολοφονία του πατέρα του. Έφυγε κυνηγημένος από τις Ερινύες, μακριά από την οικογένειά του χωρίς να πει σε κανέναν πού βρίσκεται. Η μητέρα του, η αδελφή του και η κοπέλα του, έχασαν κάθε ίχνος του μετά τον θάνατο του πατέρα του. Τώρα, σχεδόν έναν χρόνο μετά, και παραμονές των γενεθλίων του ο Αλέξανδρος είναι πάλι πίσω στην Αθήνα. Μένει σε ένα φτηνό ξενοδοχείο κάπου στο κέντρο και έχει καταστρώσει ένα σχέδιο. Συναντιέται αρχικά με τη φίλη του για να της εξηγήσει, όσο μπορεί, το γιατί έφυγε, γιατί την εγκατέλειψε χωρίς εξηγήσεις αφήνοντάς την στο έλεος του έρωτά της γι’ αυτόν. Αμέσως μετά πηγαίνει στο σπίτι της αδερφής του. Της ζητά να καλέσει τη μητέρα τους για μια επανένωση την ημέρα των γενεθλίων του ανακοινώνοντάς της ότι αποφάσισε να παραδοθεί στην Αστυνομία. Αυτό όμως που της αποκρύπτει είναι ότι σκοπεύει να αυτοκτονήσει μπροστά στα μάτια της μητέρας του και της αδερφής του, με ένα 45αρι αυτόματο που κουβαλά στο παλτό του.

alt
    Ο Χρήστος Αρμάντο Γκέζος
 

«Μέσα στον φόβο πέρασε η ζωή μου»

Η αφήγηση της ιστορίας γίνεται από τον νεαρό Αλέξανδρο, συχνά σε δεύτερο πρόσωπο, και προσπαθεί να αποδώσει τις πυρετικές του σκέψεις. Να βάλει σε τάξη το ταραγμένο του μυαλό και να κοντρολάρει το σώμα του και την επικοινωνία του με τον έξω κόσμο. Ο λόγος του Γκέζου είναι παραληρηματικός και μακροπερίοδος. Στριμώχνει μέσα σ’ αυτόν κοινωνικά σχόλια, σχόλια για την επικαιρότητα, κρίσεις για την Αθήνα, απόψεις για τον έρωτα, τους μετανάστες. Τον γειώνει με ειρωνικές και συχνά πικρές απαντήσεις προς τους ανθρώπους, με τους οποίους έρχεται σε επαφή. Δεύτερες σκέψεις ακολουθούν και χάνονται μέσα στο υφάδι που πλέκει η ροή του ποταμού των λέξεων. Ο συγγραφέας, φαίνεται να ελέγχει σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτόν τον ιδιότυπο τρόπο έκφρασης κάνοντας μια άκρως ενδιαφέρουσα αφηγηματική πρόταση. Ο χαρακτήρας του, μέσα από λεκτικές υπερβολές και συντακτικές ακροβασίες, στο τέλος κατακρημνίζεται υπό το βάρος της πραγματικότητας, από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει ούτε μέσω της γλώσσας.

«Να με πει Σάντο κι όχι Αλέξανδρο»

Το επίτευγμα του Γκέζου είναι η ποιότητα του ήρωά του, ο οποίος οικοδομείται σε απόλυτο βαθμό μέσω της γλώσσας του.

Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στο βιβλίο του Γκέζου έχει το ζήτημα της ταυτότητας του ήρωά του. Ο Αλέξανδρος, βορειοηπειρώτης στην καταγωγή, ήρθε σε πολύ μικρή ηλικία με την οικογένειά του στην Αθήνα. Αν και φαινόμενο συχνό στη δεκαετία του ’90, η συγκεκριμένη περίπτωση έχει αρκετές ιδιαιτερότητες. Ο Αλέξανδρος μαθαίνει το σκοτεινό παρελθόν της οικογένειάς του, κατά το οποίο ο παππούς του, ένας πολύ έξυπνος νέος με προοπτικές, αναγκάστηκε να παντρευτεί μια κοπέλα από το χωριό του, με σκοπό οι οικογένειές τους να ενώσουν τις περιουσίες τους. Η κοπέλα όμως δεν τον αγάπησε και έβαλε κάποιον να αποπειραθεί να δολοφονήσει τον άντρα της. Η δολοφόνος πυροβόλησε στο κεφάλι στον παππού του Αλέξανδρου αλλά δεν κατάφερε να τον σκοτώσει. Έπειτα από πολλές επεμβάσεις ο παππούς σώθηκε και παντρεύτηκε άρον άρον μια άλλη γυναίκα με σκοπό να προλάβει να κάνει απογόνους. Και έτσι γεννήθηκε ο πατέρας του Αλέξανδρου. Ο παππούς του όμως δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος. Ο φόβος της τρέλας και της κληρονομικότητας από στιγμάτισε τη ζωή του Αλέξανδρου. Οι σχέσεις του με τον πατέρα του έπαιρναν δυσθεώρητες διαστάσεις υπό αυτό το πρίσμα. Ήταν κάτι που δεν μπορούσε να διαχειριστεί, δεν μπορούσε να αντέξει. Έπρεπε να πατάξει το κακό στη ρίζα του και να αλλάξει και ο ίδιος.

Το επίτευγμα του Γκέζου είναι η ποιότητα του ήρωά του, ο οποίος οικοδομείται σε απόλυτο βαθμό μέσω της γλώσσας του. Μια γλώσσα που προσπαθεί να ακολουθήσει την διασπασμένη σκέψη του λοξοδρομώντας σε ατραπούς συγγενείς με την τρέλα και την παράνοια. Τα γεγονότα παίρνουν υπόσταση και βαρύτητα από τη λεκτική τους διατύπωση. Στο τέλος, ο ήρωας στη μέση του δρόμου, θα έρθει αντιμέτωπος με το πλήθος, που δεν συγχωρεί καμιά παρέκκλιση, κρατώντας ένα πιστόλι στο χέρι.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΗ λάσπη
Χρήστος Αρμάντο Γκέζος
Μελάνι 2014
Σελ. 208 , τιμή € 15,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο ηθοποιός Στέλιος Τυριακίδης απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ