laspi390-2

Για το μυθιστόρημα του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου Η Λάσπη (εκδ. Μελάνι).

Του Κώστα Αγοραστού

Έπειτα από την πρώτη, βραβευμένη με Κρατικό βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, ποιητική συλλογή Ανεκπλήρωτοι φόβοι (εκδ. Πολύτροπον), ο Χρήστος Αρμάντο Γκέζος μπαίνει στο χώρο της πεζογραφίας με το μυθιστόρημα Η λάσπη. Ένα βιβλίο που μιλάει για τον δύσκολο αυτοπροσδιορισμό των μεταναστών δεύτερης γενιάς, τον φόβο και την τόλμη απέναντι στην νέα τους πατρίδα και τους ανθρώπους που συναντούν, καθώς και τις ενοχές που γεννιούνται μέσα στην οικογένεια και τα παιχνίδια που μπορεί να παίξει το μυαλό του ανθρώπου.

Μπαίνοντας στη λάσπη

Ο εικοσάχρονος Αλέξανδρος επιστρέφει στην Αθήνα έπειτα από απουσία κάποιων μηνών. Ο λόγος της φυγής τους, όπως μας αφηγείται, είναι η δολοφονία του πατέρα του. Έφυγε κυνηγημένος από τις Ερινύες, μακριά από την οικογένειά του χωρίς να πει σε κανέναν πού βρίσκεται. Η μητέρα του, η αδελφή του και η κοπέλα του, έχασαν κάθε ίχνος του μετά τον θάνατο του πατέρα του. Τώρα, σχεδόν έναν χρόνο μετά, και παραμονές των γενεθλίων του ο Αλέξανδρος είναι πάλι πίσω στην Αθήνα. Μένει σε ένα φτηνό ξενοδοχείο κάπου στο κέντρο και έχει καταστρώσει ένα σχέδιο. Συναντιέται αρχικά με τη φίλη του για να της εξηγήσει, όσο μπορεί, το γιατί έφυγε, γιατί την εγκατέλειψε χωρίς εξηγήσεις αφήνοντάς την στο έλεος του έρωτά της γι’ αυτόν. Αμέσως μετά πηγαίνει στο σπίτι της αδερφής του. Της ζητά να καλέσει τη μητέρα τους για μια επανένωση την ημέρα των γενεθλίων του ανακοινώνοντάς της ότι αποφάσισε να παραδοθεί στην Αστυνομία. Αυτό όμως που της αποκρύπτει είναι ότι σκοπεύει να αυτοκτονήσει μπροστά στα μάτια της μητέρας του και της αδερφής του, με ένα 45αρι αυτόματο που κουβαλά στο παλτό του.

alt
    Ο Χρήστος Αρμάντο Γκέζος
 

«Μέσα στον φόβο πέρασε η ζωή μου»

Η αφήγηση της ιστορίας γίνεται από τον νεαρό Αλέξανδρο, συχνά σε δεύτερο πρόσωπο, και προσπαθεί να αποδώσει τις πυρετικές του σκέψεις. Να βάλει σε τάξη το ταραγμένο του μυαλό και να κοντρολάρει το σώμα του και την επικοινωνία του με τον έξω κόσμο. Ο λόγος του Γκέζου είναι παραληρηματικός και μακροπερίοδος. Στριμώχνει μέσα σ’ αυτόν κοινωνικά σχόλια, σχόλια για την επικαιρότητα, κρίσεις για την Αθήνα, απόψεις για τον έρωτα, τους μετανάστες. Τον γειώνει με ειρωνικές και συχνά πικρές απαντήσεις προς τους ανθρώπους, με τους οποίους έρχεται σε επαφή. Δεύτερες σκέψεις ακολουθούν και χάνονται μέσα στο υφάδι που πλέκει η ροή του ποταμού των λέξεων. Ο συγγραφέας, φαίνεται να ελέγχει σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτόν τον ιδιότυπο τρόπο έκφρασης κάνοντας μια άκρως ενδιαφέρουσα αφηγηματική πρόταση. Ο χαρακτήρας του, μέσα από λεκτικές υπερβολές και συντακτικές ακροβασίες, στο τέλος κατακρημνίζεται υπό το βάρος της πραγματικότητας, από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει ούτε μέσω της γλώσσας.

«Να με πει Σάντο κι όχι Αλέξανδρο»

Το επίτευγμα του Γκέζου είναι η ποιότητα του ήρωά του, ο οποίος οικοδομείται σε απόλυτο βαθμό μέσω της γλώσσας του.

Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στο βιβλίο του Γκέζου έχει το ζήτημα της ταυτότητας του ήρωά του. Ο Αλέξανδρος, βορειοηπειρώτης στην καταγωγή, ήρθε σε πολύ μικρή ηλικία με την οικογένειά του στην Αθήνα. Αν και φαινόμενο συχνό στη δεκαετία του ’90, η συγκεκριμένη περίπτωση έχει αρκετές ιδιαιτερότητες. Ο Αλέξανδρος μαθαίνει το σκοτεινό παρελθόν της οικογένειάς του, κατά το οποίο ο παππούς του, ένας πολύ έξυπνος νέος με προοπτικές, αναγκάστηκε να παντρευτεί μια κοπέλα από το χωριό του, με σκοπό οι οικογένειές τους να ενώσουν τις περιουσίες τους. Η κοπέλα όμως δεν τον αγάπησε και έβαλε κάποιον να αποπειραθεί να δολοφονήσει τον άντρα της. Η δολοφόνος πυροβόλησε στο κεφάλι στον παππού του Αλέξανδρου αλλά δεν κατάφερε να τον σκοτώσει. Έπειτα από πολλές επεμβάσεις ο παππούς σώθηκε και παντρεύτηκε άρον άρον μια άλλη γυναίκα με σκοπό να προλάβει να κάνει απογόνους. Και έτσι γεννήθηκε ο πατέρας του Αλέξανδρου. Ο παππούς του όμως δεν ήταν ποτέ ξανά ο ίδιος. Ο φόβος της τρέλας και της κληρονομικότητας από στιγμάτισε τη ζωή του Αλέξανδρου. Οι σχέσεις του με τον πατέρα του έπαιρναν δυσθεώρητες διαστάσεις υπό αυτό το πρίσμα. Ήταν κάτι που δεν μπορούσε να διαχειριστεί, δεν μπορούσε να αντέξει. Έπρεπε να πατάξει το κακό στη ρίζα του και να αλλάξει και ο ίδιος.

Το επίτευγμα του Γκέζου είναι η ποιότητα του ήρωά του, ο οποίος οικοδομείται σε απόλυτο βαθμό μέσω της γλώσσας του. Μια γλώσσα που προσπαθεί να ακολουθήσει την διασπασμένη σκέψη του λοξοδρομώντας σε ατραπούς συγγενείς με την τρέλα και την παράνοια. Τα γεγονότα παίρνουν υπόσταση και βαρύτητα από τη λεκτική τους διατύπωση. Στο τέλος, ο ήρωας στη μέση του δρόμου, θα έρθει αντιμέτωπος με το πλήθος, που δεν συγχωρεί καμιά παρέκκλιση, κρατώντας ένα πιστόλι στο χέρι.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΗ λάσπη
Χρήστος Αρμάντο Γκέζος
Μελάνι 2014
Σελ. 208 , τιμή € 15,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΡΜΑΝΤΟ ΓΚΕΖΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού «Άρης» (εκδ. Κίχλη).

Της Χρύσας Φάντη

Στην επιστολική νουβέλα του ...

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: Λεπτομέρεια του πίνακα του John Collier «Κλυταιμνήστρα» (1914) © Worcester City Museums.

Της Λεύκης Σαραντινού

Στο μυαλό δύο διάσημων «φ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Ορφανός απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Ο Γιανούλης Χαλεπάς, η ασκητική μορφή της ελληνικής γλυπτικής που κάποιοι τον αποκάλεσαν «Ροντέν της Ελλάδας» και κάποιοι άλλοι «άγιο, τρελό και καταραμένο καλλιτέχνη», συναντά το σκηνοθετικό βλέμμα της Αργυρώς Χιώτη και τη γραφή του The Boy από τις 10 μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Το 2021 ήταν αναμφίβολα η χρονιά του George Orwell. Ο λόγος; Η απελευθέρωση των δικαιωμάτων του, αφού στα τέλη του 2020 συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τον θάνατό του, που επήλθε, σαν σήμερα, στις 20 Ιανουαρίου του 1950. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τις πρώτες μέ...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ