alt

Για το μυθιστόρημα της Νένας Κοκκινάκη Η πρέσβειρα των Παρισίων (εκδ. Πατάκη)

Της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Μέχρι που απότομα αρρώστησε και έφυγε από τη ζωή, είχα συχνή αλληλογραφία με τον σπουδαίο και αιρετικό συγγραφέα Ηλία Πετρόπουλο. Σε κάποιες από τις τηλεφωνικές συνομιλίες μας αναφερόταν και στο Παρίσι, όπου για χρόνια ζούσε γράφοντας πυρετωδώς. Επιβεβαίωνε πόσο μαγευτικά λαμπερή είναι αυτή η πόλη. To Παρίσι εκπέμπει μια αίσθηση ελευθερίας που σου ψιθυρίζει να κυνηγήσεις την πραγματοποίηση ονείρων και υψηλών κατακτήσεων. Κι αυτή η λάμψη σε ζαλίζει, συνεχώς σε παρακινεί να ζήσεις έντονα, να ξεχωρίσεις, να διαπρέψεις. Το λαμπερό επιβάλλει να γίνεις και συ λαμπερός, είναι μια τάση και προδιάθεση που κυκλοφορεί αενάως στην ατμόσφαιρα της πόλης. Όμως κι από μια άλλη  άποψη είναι μια πόλη σκληρή, όποιος είναι ριγμένος στο περιθώριο και στο τέλμα της μετριότητας νιώθει ισοπεδωμένος κι αλλοτριωμένος.

Παρόμοια αίσθηση για το Παρίσι, με τη φωτεινή, μυστηριώδη, αλλά και τη σκληρή πλευρά του δέχεται ο αναγνώστης στο τελευταίο μυθιστόρημα της Νένας Κοκκινάκη Η πρέσβειρα των Παρισίων. Η πλοκή εξελίσσεται σε πρώτο πρόσωπο μέσα από την αφήγηση της κεντρικής ηρωίδας, της Φρόσως, καθώς και μέσα από τις σημειώσεις, σε πρώτο πρόσωπο και αυτές, του Νικήτα Πατέλη. Η Φρόσω, σαράντα τριών ετών, είναι δασκάλα, παντρεμένη χρόνια και μητέρα μιας δεκατετράχρονης, της Νεφέλης. Έπειτα από είκοσι χρόνια διδασκαλίας στο ελληνικό δημόσιο και ζώντας ασφυκτικά μέσα σε ένα συμβατικό πλέον γάμο, αποφασίζει να πάρει πενταετή μετάθεση σε ελληνικό σχολείο στο Παρίσι.

Με γλώσσα ώριμη και χυμώδη η συγγραφέας μας βυθίζει σε έναν άγνωστο, για μας κόσμο, που είναι η ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα στο Παρίσι.

Με γλώσσα ώριμη και χυμώδη και με ανάδρομη αφήγηση από το παρόν στο παρελθόν, η συγγραφέας μας βυθίζει σε έναν άγνωστο για μας κόσμο, που είναι η ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα στο Παρίσι. Παράλληλα όμως σε αρκετά σημεία του βιβλίου θίγονται παθογένειες της εκπαίδευσης και στην Ελλάδα, αποκαλύπτονται άσχημα κατεστημένα και νοσηρές νοοτροπίες. Αποτελεί ειρωνεία ότι αυτές οι παθογένειες εξιστορούνται στο βιβλίο στη χρονική περίοδο 2002 με 2006, περίοδο σημαδιακή, λίγο πριν και λίγο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα, τότε που κάποιοι πίστεψαν στην αναγέννηση της χώρας και τις λαμπρές προοπτικές προς το μέλλον.

Η Κοκκινάκη με τέχνη υφαίνει τη δίνη, τα απρόοπτα, τις αντιφάσεις, τα ηφαιστειώδη ξεσπάσματα που στροβιλίζονται γύρω από ένα ερωτικό τρίγωνο ανάμεσα στους πρωταγωνιστές, τη Φρόσω, την Κατρίν και τον Νικήτα. Όμως η συνεχής ένταση που ελκύει τον αναγνώστη αναβλύζει κι από την πολυπλοκότητα των σχέσεων ανάμεσα στα πρόσωπα της ιστορίας. Σαν συμπέρασμα, που λειτουργεί αποκαλυπτικά για τη ζωή λέγεται ότι έρωτας και ξίφος, έρωτας και πόλεμος, έρωτας και εξουσία καθορίζουν τη μοίρα του κόσμου. Ο καμβάς του μυθιστορήματος της Κοκκινάκη εδώ στηρίζεται: στον έρωτα και τις αβυσσαλέες σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα πρόσωπα σε κάθε βαθμίδα κοινωνικής θέσης, αρχίζοντας από υπουργούς, μητροπολίτες, κοινοτάρχες ομογενών στις επαρχίες της Γαλλίας, πρέσβεις, διευθυντές, δασκάλους, υπαλλήλους. Ο καθένας οχυρώνεται στο ατομικό του συμφέρον, παλεύοντας με νύχια και με δόντια για τη διατήρηση των κεκτημένων του. Υποκρισία, ψέμα, ίντριγκες, διαπληκτισμοί, ανοικτές και κρυφές μάχες, κατάφωρες αδικίες, πολιτική και συνδικαλιστική διαφθορά, αναξιοκρατία, συναποτελούν όλα τα άνθη του κακού που οδηγούν σε μια αξιοθρήνητη κατάσταση.

Μια χειραφετημένη γυναίκα 

Ο καμβάς του μυθιστορήματος στηρίζεται στον έρωτα και τις αβυσσαλέες σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα πρόσωπα σε κάθε βαθμίδα κοινωνικής θέσης.

Η αύρα της Φρόσως διατρέχει όλο το μυθιστόρημα και είναι μια αύρα θετική, χωρίς να λείπουν και σκοτεινές πλευρές στις αντιδράσεις και πράξεις της, που κυρίως εμφανίζονται όταν γίνεται έρμαιο των ερωτικών παρορμήσεών της. Η Φρόσω είναι μια γυναίκα χειραφετημένη, με τόλμη, οξυδέρκεια, γερό ένστικτο και καλλιτεχνικές τάσεις που την ωθούν να δοκιμάσει τις ικανότητές της στη λογοτεχνία, να γράψει το πρώτο της μυθιστόρημα για την εμπειρία που ζει ανάμεσα στους «μεταλλαγμένους». Αυτόν τον τίτλο «μεταλλαγμένοι» χρησιμοποιεί για να προσδιορίσει τους συναδέλφους της δασκάλους ή υπαλλήλους που ήρθαν αποσπασμένοι στη Γαλλία. Μέσα στο άνυδρο τοπίο του εργασιακού χώρου της, όπου η Φρόσω εκτελεί μια εργασία ρουτίνας, ερωτεύεται τον Νικήτα -έμπειρο εκπαιδευτικό, που έχει πάρει κι αυτός απόσπαση στο Παρίσι προσπαθώντας να ξεφύγει από προσωπικά του αδιέξοδα.

Λυσιμελής έρωτας την κατασπαράζει για τον Νικήτα. Η Φρόσω του προτείνει να προχωρήσουν σε ερωτική σχέση. Όμως η τόλμη της πέφτει σε τοίχο σιωπής. Η ιστορία σε αυτό το σημείο κορυφώνεται σε διάψευση για μια γνήσια ερωτική μέθη που πυρπολεί και τους δύο. 

Η συγγραφέας αρχίζει το μυθιστόρημα της με την πολυσήμαντη φράση από τα χείλη της Νεφέλης: «Κάποτε νιώθω μέσα μου να είμαι τόσοι πολλοί που χάνομαι». Αυτό όμως ισχύει τόσο για τη Φρόσω όσο και για τα υπόλοιπα πρόσωπα του βιβλίου. Το σύνθετο, το πολύπλευρο και τους δαίμονες των χαρακτήρων η Κοκκινάκη μας τους αποκαλύπτει με ειρωνεία, σαρκασμό και διεισδυτική ματιά. 

* Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΑΚΟΝΙΚΑ είναι ποιήτρια.

altΗ πρέσβειρα των Παρισίων
Νένα Κοκκινάκη
Εκδ. Πατάκη 2013
Σελ. 408, τιμή € 17,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΝΑΣ ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραχε...

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Ο συγγραφέας του «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν βραβεύεται για την προσφορά του στα αμερικανικά γράμματα

Το Εθνικό Ίδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ θα απονείμει στον δημιουργό των γκράφικ νόβελ «Μάους» Αρτ Σπίγκελμαν (Art Spiegelman) μετάλλιο για το σύνολο του έργου του, στην τελετή των Εθνικών Βραβείων Λογοτεχνίας για το 2022.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ