Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Μήτσορα «Από τη μέση και κάτω» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Του Κώστα Αγοραστού
Οι προσδοκίες για το νέο βιβλίο κάθε συγγραφέα συνήθως αυξάνουν ευθέως ανάλογα με τον χρόνο που μεσολάβησε από το προηγούμενό του. Συχνό είναι το φαινόμενο ολιγόγραφων συγγραφέων οι οποίοι καλλιεργούν τον μύθο του ακριβοθώρητου και δύστοκου αποτελέσματος για τα γραπτά τους. Η Μαρία Μήτσορα ανήκει οριακά σε αυτήν την κατηγορία, μόνο που ο μύθος που την ακολουθεί βασίζεται κατά κύριο λόγο στα γραπτά της και δευτερευόντως στη συγγραφική της περσόνα.
Στο νυχτερινό καράβι της Μήτσορα
Η συλλογή Από τη μέση και κάτω συγκεντρώνει δεκαπέντε διηγήματα, τα περισσότερα από αυτά αδημοσίευτα. Οι ιστορίες διαδραματίζονται σε τόπους και χρόνους σχεδόν ονειρικούς. «Κάθε ιστορία μπορεί να διαβαστεί με πολλούς τρόπους. Όπως οι γραμμές σ’ ένα ραγισμένο ταβάνι», αναφέρει η Μήτσορα στο εισαγωγικό της σημείωμα. Το τυχαίο και το μοιραίο, οι ελεύθερες επιλογές, οι έμμονες ερωτικές ιδέες. Οι χαρακτήρες που φωτίζονται μέσα στη σκοτεινή λάμψη τους. Σαν εκείνον τον συγγραφέα που φτάνει στο όριο της τρέλας όταν καταλαβαίνει ότι δεν θα μπορέσει να ολοκληρώσει το μυθιστόρημά του. Ή τον ήρωα στο διήγημα «Ο γάτος που δεν ξέρει χορό», ο οποίος συγχωρείται και γίνεται αποδεκτός, παρ’ όσα έχει κάνει, όταν μια κοπέλα τον ερωτεύεται. Έρωτας και θάνατος, εμμονές και πάθη κινούν τους ήρωες των ιστοριών του βιβλίου.
Η ιστορία του κάθε διηγήματος προχωρά μέσα από την ιδιαίτερη αφηγηματική δομή, που την καθιστά όχημα νοηματικών και λεκτικών ακροβατισμών
Από θεματικής άποψης δύσκολα μπορεί να εντοπίσει κάποιος τον κοινό τόπο όπου συναντώνται τα διηγήματα της συλλογής. Η κλωστή όμως που τα κρατάει όλα ενωμένα και δίνει συνοχή στο βιβλίο δεν είναι άλλη από την γλώσσα της Μήτσορα. Η ιστορία του κάθε διηγήματος προχωρά μέσα από μια ιδιαίτερη αφηγηματική δομή, που την καθιστά όχημα νοηματικών και λεκτικών ακροβατισμών. Οι εικόνες που γεννιούνται καταγράφονται σε όλες τις αποχρώσεις του μαύρου με πινελιές εκτυφλωτικού λευκού. Οι ήρωες κινούνται παρασυρμένοι μέσα στις ιστορίες ανακαλύπτοντας το πεπρωμένο τους, αδύναμοι να επέμβουν και να το αλλάξουν. Τα κείμενα φορτίζονται με ψυχαναλυτικές συνιστώσες και προτάσσουν ανοικτές ερμηνείες της δράσης και των κινήτρων των πρωταγωνιστών. Ο ήχος των λέξεων είναι η μουσική που υπνωτίζει και υποβάλλει την σκοτεινή ατμόσφαιρα. «Για μια τέλεια φράση θα έπεφτα στα γόνατα; Ερωτηματικά εισπνέοντας, θαυμαστικά εκπνέοντας, ψάχνω τη στιγμή», λέει ένας ήρωας.
Κρυπτική, με χαραμάδες λυρισμού και αναπάντεχους εικονοπλαστικούς συγκερασμούς, η Μήτσορα έδωσε δεκαπέντε συμπυκνωμένα διηγήματα μεστού, παλαιωμένου λόγου, τα οποία έρχονται να προστεθούν στο ιδιόμορφο κειμενικό της σύμπαν.
* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.
Από τη μέση και κάτω
Μαρία Μήτσορα
Εκδ. Πατάκη 2014
Σελ. 136, τιμή € 8,70
