ntalika-390

Για το road novel της Μάρτυς Λάμπρου Με λυμένο χειρόφρενο που μετατρέπεται σε μυθιστόρημα μαθητείας. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Μυρωδιά πετρελαίου και άπλυτα ρούχα, ατέλειωτοι δρόμοι και μπαγιάτικα σάντουιτς, ξάγρυπνα βλέφαρα και βαριά μπράτσα πάνω στο τιμόνι, λιμάνια και βαπόρια, λαμαρίνες και φρένα να τρίζουν, ρόδες που στριγγλίζουν και φορτία που (ξε)φορτώνονται, τελωνεία και αμίλητοι αστυνομικοί, λαθραία τσιγάρα και μπουκάλια κονιάκ, μια ολόκληρη πραγματικότητα νταλίκας και εθνικών οδών ξεδιπλώνεται στο νέο μυθιστόρημα της Μάρτυς Λάμπρου.

Αρχίζεις το βιβλίο και προσγειώνεσαι αμέσως στον κόσμο των νταλικέρηδων και των μεγάλων φορτηγών, ακούς μια γλώσσα λαϊκή, φορτωμένη με τις λέξεις της δουλειάς και της αργκό των δρόμων, πιάνεις στον αέρα ατάκες και συμπεριφορές από τη ζωή των οδηγών, που ταξιδεύουν για μέρες, κοιμούνται στις κουκέτες τους, μαγειρεύουν στα λιμάνια και περιμένουν σε τελωνεία και μεθοριακούς σταθμούς. Η συγγραφέας καταφέρνει, χάρη στα πλούσια βιώματά της, να ζωγραφίσει έναν κόσμο ολοκληρωμένο, έναν κόσμο συμπαγή και συνεκτικό, που τραβάει τον αναγνώστη μέσα του και τον μυεί στην κουλτούρα της νταλίκας.

Αυτή και μόνο η συνθήκη θα ήταν ικανή να μας κάνει να προσέξουμε το έργο και να ταξιδέψουμε όχι μόνο με τον Στράτο που βούτηξε δώδεκα χρονών την κόρη του Σωτηρία και την πήρε μαζί του στην Ιταλία, αλλά και με κάθε οδηγό που αγκαλιάζει το τιμόνι κι ακούει λαϊκά τραγούδια στο ραδιόφωνο για να μην κοιμηθεί οδηγώντας. Η εμπειρία στις λεωφόρους της Ιταλίας και η παραμονή στο βρόμικο λιμάνι του Μπρίντιζι είναι πρωτόγνωρη τόσο για τον Σωτήρη (έτσι τον φωνάζει ο πατέρας του, καθώς θα ήθελε ενδόμυχα αγόρι στη θέση του) όσο και για τον αναγνώστη, του οποίου η μέθεξη σε όλη αυτή την ατμόσφαιρα και η περιέργεια για έναν άγνωστο τρόπο ζωής θα αρκούσε να τον προσελκύσει από την αρχή μέχρι το τέλος του μυθιστορήματος.

Η Λάμπρου έφτιαξε με τα βιώματα των νταλικέρηδων ένα έργο που καταφέρνει να πείσει και τον πλέον άσχετο με την κουλτούρα των δρόμων , για την πιστότητα της ατμόσφαιρας και την ωρίμανση που φέρνει στον καθένα.

Όμως στην αγωνία του δρόμου, ο Στράτος, προσηλωμένος κομμουνιστής, προσθέτει και την πολιτική του πτυχή, εκφρασμένη με αυθόρμητο λόγο, με αγωνιστικό φρόνημα αλλά και με την πίστη στη σοσιαλιστική ιδέα. Είμαστε στη δεκαετία του '80 και η σοβιετική κοινωνία φαντάζει ιδεώδης, ακόμα και στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου. Κι εκεί ο σκληροτράχηλος νταλικέρης ανακαλύπτει ότι βρίσκεται ο πατέρας του, που μέχρι τότε θεωρούνταν νεκρός, ενώ αυτός είχε κρυφτεί για δεκαετίες στη φίλη ιδεολογικά χώρα του Ανατολικού Μπλοκ. Το ταξίδι για να τον συναντήσει είναι μαζί περιπέτεια και νοσταλγία, εμπειρία για τη δεκαπεντάχρονη πλέον Σωτηρία και συγκίνηση.

Όλα αυτά συστήνουν ένα κείμενο που μετατρέπεται από road novel σε μυθιστόρημα μαθητείας. Η μικρή Σωτηρία όχι μόνο ενηλικιώνεται αλλά και μεστώνει, καθώς ψήνεται μέσα στους δρόμους, με τις εμπειρίες που συσσωρεύει το ταξίδι, η συνάντηση με τον ξένο και η σκληρή βιοπάλη του οδηγού. Ακόμη περισσότερο, όταν η αμείλικτη πραγματικότητα απειλεί να στερήσει από τον Στράτο την νταλίκα του, η ώριμη πλέον κόρη του θα αναλάβει δράση, θα αναλάβει μόνη της το δρομολόγιο, δείγμα του πόσο ζυμώθηκε με το τιμόνι και πόσο συνειδητοποίησε τη θέση της μέσα στο σχολείο των εθνικών οδών.

Η συγγραφέας πήρε τα βιώματα των νταλικέρηδων και έφτιαξε με αυθεντικά υλικά ένα έργο που καταφέρνει να πείσει και τον πλέον άσχετο με την κουλτούρα των δρόμων αναγνώστη για την πιστότητα της ατμόσφαιρας και την ωρίμανση που φέρνει στον καθένα.

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ

lambrou-exofylloΜε λυμένο χειρόφρενο
Μάρτυ Λάμπρου
Κέδρος 2014
Σελ. 312, τιμή € 14,00

politeia-link

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

«Άρης», του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού (κριτική)

Για τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου και της Ελένης Κοφτερού «Άρης» (εκδ. Κίχλη).

Της Χρύσας Φάντη

Στην επιστολική νουβέλα του ...

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

«Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας», του Μάνου Κοντολέων (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων «Οι σκιές της Κλυταιμνήστρας» (εκδ. Πατάκη). Φωτογραφία: Λεπτομέρεια του πίνακα του John Collier «Κλυταιμνήστρα» (1914) © Worcester City Museums.

Της Λεύκης Σαραντινού

Στο μυαλό δύο διάσημων «φ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ