ntalika-390

Για το road novel της Μάρτυς Λάμπρου Με λυμένο χειρόφρενο που μετατρέπεται σε μυθιστόρημα μαθητείας. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Μυρωδιά πετρελαίου και άπλυτα ρούχα, ατέλειωτοι δρόμοι και μπαγιάτικα σάντουιτς, ξάγρυπνα βλέφαρα και βαριά μπράτσα πάνω στο τιμόνι, λιμάνια και βαπόρια, λαμαρίνες και φρένα να τρίζουν, ρόδες που στριγγλίζουν και φορτία που (ξε)φορτώνονται, τελωνεία και αμίλητοι αστυνομικοί, λαθραία τσιγάρα και μπουκάλια κονιάκ, μια ολόκληρη πραγματικότητα νταλίκας και εθνικών οδών ξεδιπλώνεται στο νέο μυθιστόρημα της Μάρτυς Λάμπρου.

Αρχίζεις το βιβλίο και προσγειώνεσαι αμέσως στον κόσμο των νταλικέρηδων και των μεγάλων φορτηγών, ακούς μια γλώσσα λαϊκή, φορτωμένη με τις λέξεις της δουλειάς και της αργκό των δρόμων, πιάνεις στον αέρα ατάκες και συμπεριφορές από τη ζωή των οδηγών, που ταξιδεύουν για μέρες, κοιμούνται στις κουκέτες τους, μαγειρεύουν στα λιμάνια και περιμένουν σε τελωνεία και μεθοριακούς σταθμούς. Η συγγραφέας καταφέρνει, χάρη στα πλούσια βιώματά της, να ζωγραφίσει έναν κόσμο ολοκληρωμένο, έναν κόσμο συμπαγή και συνεκτικό, που τραβάει τον αναγνώστη μέσα του και τον μυεί στην κουλτούρα της νταλίκας.

Αυτή και μόνο η συνθήκη θα ήταν ικανή να μας κάνει να προσέξουμε το έργο και να ταξιδέψουμε όχι μόνο με τον Στράτο που βούτηξε δώδεκα χρονών την κόρη του Σωτηρία και την πήρε μαζί του στην Ιταλία, αλλά και με κάθε οδηγό που αγκαλιάζει το τιμόνι κι ακούει λαϊκά τραγούδια στο ραδιόφωνο για να μην κοιμηθεί οδηγώντας. Η εμπειρία στις λεωφόρους της Ιταλίας και η παραμονή στο βρόμικο λιμάνι του Μπρίντιζι είναι πρωτόγνωρη τόσο για τον Σωτήρη (έτσι τον φωνάζει ο πατέρας του, καθώς θα ήθελε ενδόμυχα αγόρι στη θέση του) όσο και για τον αναγνώστη, του οποίου η μέθεξη σε όλη αυτή την ατμόσφαιρα και η περιέργεια για έναν άγνωστο τρόπο ζωής θα αρκούσε να τον προσελκύσει από την αρχή μέχρι το τέλος του μυθιστορήματος.

Η Λάμπρου έφτιαξε με τα βιώματα των νταλικέρηδων ένα έργο που καταφέρνει να πείσει και τον πλέον άσχετο με την κουλτούρα των δρόμων , για την πιστότητα της ατμόσφαιρας και την ωρίμανση που φέρνει στον καθένα.

Όμως στην αγωνία του δρόμου, ο Στράτος, προσηλωμένος κομμουνιστής, προσθέτει και την πολιτική του πτυχή, εκφρασμένη με αυθόρμητο λόγο, με αγωνιστικό φρόνημα αλλά και με την πίστη στη σοσιαλιστική ιδέα. Είμαστε στη δεκαετία του '80 και η σοβιετική κοινωνία φαντάζει ιδεώδης, ακόμα και στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου. Κι εκεί ο σκληροτράχηλος νταλικέρης ανακαλύπτει ότι βρίσκεται ο πατέρας του, που μέχρι τότε θεωρούνταν νεκρός, ενώ αυτός είχε κρυφτεί για δεκαετίες στη φίλη ιδεολογικά χώρα του Ανατολικού Μπλοκ. Το ταξίδι για να τον συναντήσει είναι μαζί περιπέτεια και νοσταλγία, εμπειρία για τη δεκαπεντάχρονη πλέον Σωτηρία και συγκίνηση.

Όλα αυτά συστήνουν ένα κείμενο που μετατρέπεται από road novel σε μυθιστόρημα μαθητείας. Η μικρή Σωτηρία όχι μόνο ενηλικιώνεται αλλά και μεστώνει, καθώς ψήνεται μέσα στους δρόμους, με τις εμπειρίες που συσσωρεύει το ταξίδι, η συνάντηση με τον ξένο και η σκληρή βιοπάλη του οδηγού. Ακόμη περισσότερο, όταν η αμείλικτη πραγματικότητα απειλεί να στερήσει από τον Στράτο την νταλίκα του, η ώριμη πλέον κόρη του θα αναλάβει δράση, θα αναλάβει μόνη της το δρομολόγιο, δείγμα του πόσο ζυμώθηκε με το τιμόνι και πόσο συνειδητοποίησε τη θέση της μέσα στο σχολείο των εθνικών οδών.

Η συγγραφέας πήρε τα βιώματα των νταλικέρηδων και έφτιαξε με αυθεντικά υλικά ένα έργο που καταφέρνει να πείσει και τον πλέον άσχετο με την κουλτούρα των δρόμων αναγνώστη για την πιστότητα της ατμόσφαιρας και την ωρίμανση που φέρνει στον καθένα.

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ

lambrou-exofylloΜε λυμένο χειρόφρενο
Μάρτυ Λάμπρου
Κέδρος 2014
Σελ. 312, τιμή € 14,00

politeia-link

 

 

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη - Το βιβλίο πίσω από την σειρά

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Κωμωδία, των Γιάννη Στίγκα & Νικόλα Ευαντινού (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή που συνέγραψε ο Γιάννης Στίγκας με τον Νικόλα Ευαντινό, «Κωμωδία» (εκδ. Άγρα).

Της Τιτίκας Δημητρούλια

Ο Γιάννης Στίγκας και ο Νικόλας Ευαντινός μας παραδίδουν σήμερα μια νέα ποιητική Κωμωδία ...

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Τι θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Το νέο εκδοτικό πρόγραμμα των εκδόσεων Καστανιώτη για την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε πρόσφατα. Με σημαντικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, νέες αναγνωστικές προτάσεις που συνδυάζουν την πολυφωνία με την ποιοτική γραφή, δοκίμια και μελέτες που αναδεικνύουν τους προβληματισμούς της εποχής, βιβλία γι...

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Διαβάζοντας με τον Στέλιο Τυριακίδη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο ηθοποιός Στέλιος Τυριακίδης απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Τα χρόνια, της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Τα χρόνια» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο: Νίκος Μπακουνάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 14 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σε τούτη την ασπρόμαυρη φωτογραφ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ