«Κράτα την ανάσα σου» του Αιμίλιου Σολωμού (κριτική) − Ένοχος κατά λάθος

Ένα διαφορετικό μυθιστόρημα, που φλερτάρει ίσως με την ιδέα του ψυχολογικού θρίλερ, υπογράφει ο βραβευμένος συγγραφέας Αιμίλιος Σολωμού. Το βιβλίο του με τίτλο Κράτα την ανάσα σου (εκδ. Καστανιώτη) περιγράφει τις αλλαγές στη ζωή ενός καθηγητή ιστορίας σε σχολείο, ο οποίος κατηγορείται άδικα για σεξουαλική παρενόχληση.

Ο Ιωάννης Καλλέργης είναι κατά κοινή ομολογία, ένας εξαιρετικός καθηγητής, που χρησιμοποιεί πρωτοποριακές μεθόδους για τις παραδόσεις του. Είναι κοντά στα παιδιά και ενδιαφέρεται γι' αυτά, αλλά και για το μάθημά του. Όλα αυτά όμως δεν θα καταφέρουν να κάνουν τους συναδέλφους τους να τον υπερασπιστούν όταν θα ξεσπάσει η μπόρα. Όπως γίνεται συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν κάποιος κατηγορείται για κάτι –τι σημασία έχει αν είναι δίκαια ή άδικα;– όλος ο περίγυρος απομακρύνεται απ' αυτόν.

Το μαύρο πρόβατο

Έτσι συμβαίνει και με τον Ιωάννη, ο οποίος γίνεται το μαύρο πρόβατο του σχολείου, αλλά και της γειτονιάς. Τέλος, οι σχέσεις με τη γυναίκα του, διαταράσσονται ανεπανόρθωτα εξαιτίας της καταγγελίας της μαθήτριάς του.

Η μόνη λύση για τον Ιωάννη είναι η φυγή. Αποφασίζει να καταφύγει στο πατρικό του, σε ένα ορεινό χωριό, έως ότου ξεχαστεί το όλο ζήτημα – όπως και συμβαίνει τελικά. Εξάλλου ο ίδιος ήταν αθώος και το γνώριζε, το θέμα ήταν να το καταλάβουν και οι υπόλοιποι.

Στο χωριό του θα ανταμώσει με τη Ρίτα, έναν παλιό, εφηβικό του έρωτα. Οι οικογενειακές και οι ερωτικές μνήμες, οι παιδικές αναμνήσεις και οι αναμνήσεις της νιότης, παλιά μυστικά και ενοχές, όλα θα ξυπνήσουν για τον Ιωάννη, σε συνδυασμό με την ηρεμία της φύσης που θα τον γαληνέψει. Τελικά ο Ιωάννης θα αλλάξει. Θα γίνει ένας αρχέγονος άνθρωπος ανακαλύπτοντας αυτό που είχε πάνω απ' όλα ανάγκη τόσα χρόνια δίχως να το γνωρίζει: την επαφή με τη φύση, αλλά και με το βαθύτερο εγώ του. 

Ο Αιμίλιος Σολωμού γεννήθηκε το 1971. Σπούδασε Ιστορία-Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Δημοσιογραφία σε σχολή Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Προχώρησε σε μεταπτυχιακές σπουδές στη Νεοελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Είναι εκπαιδευτικός στη Μέση Εκπαίδευση. Πολλά διηγήματά του δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά και ανθολογίες στην Κύπρο, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει εκδώσει τα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας Το σκιάχτρο (2018) και Το ποτάμι (2020). Εξέδωσε ακόμα τα μυθιστορήματα για ενηλίκους Ώσπερ στρουθίον, τάχος επέτασας (2003, μτφρ. Βουλγαρία, Αλβανία), Ένα τσεκούρι στα χέρια σου (2007, Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος της Κύπρου, μτφρ. Βουλγαρία, Σερβία, Αλβανία, Ιταλία), Ημερολόγιο μιας απιστίας (2012, Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2013, κυκλοφορεί μεταφρασμένο σε έντεκα ευρωπαϊκές χώρες) και Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση (2015, μτφρ. Πολωνία, Αλβανία, Σερβία).

Ψυχολογικό αντίκτυπο

Ο συγγραφέας εστιάζει στον αντίκτυπο που έχει η ιστορία, στην ψυχολογία του Ιωάννη, καθώς και στην αλλαγή της στάσης που είχε μέχρι πρόσφατα η τοπική κοινωνία προς τον Ιωάννη. Η φοβερή δύναμη της συκοφαντίας, και πώς μπορεί να αποκαθηλώσει, αυτόν που μέχρι χθες είχε τοποθετημένο σε ψηλό βάθρο. Φήμες, ανυπόστατες κατηγορίες, στιγματισμός και ο κόσμος του Ιωάννη Καλλέργη καταστρέφεται.

Ο Ιωάννης θα αισθανθεί το δίκιο να τον πνίγει και την ίδια αίσθηση θα έχει και ο αναγνώστης καθώς η ιστορία θα προχωρά, σ' αυτό το καλογραμμένο και ρέον βιβλίο του Αιμίλιου Σολωμού. Οι περιγραφές της φύσης και των συναισθηματικών διεργασιών του Ιωάννη είναι λυρικές, χωρίς να είναι μακροσκελείς και κουραστικές. Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που αξίζει να διαβαστεί.

^＊Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, ο τόμος «Γραφο... σκιάσεις: Ασκήσεις δημιουργικής γραφής για εφήβους και ενήλικες» (εκδ. 24 Γράμματα).

  .