«Διπρόσωπη Κίρκη» του Ανδρέα Μήλιου (κριτική) – Ο έρωτας ως βαθιά ανάγκη της ανθρώπινης ύπαρξης

Για το μυθιστόρημα του Ανδρέα Μήλιου «Διπρόσωπη Κίρκη» (εκδ. Αρμός). Στην κεντρική εικόνα, το συγκρότημα «The Root Diggers».

Γράφει η Ειρήνη Γεωργοσοπούλου

Το νέο μυθιστόρημα του Ανδρέα Μήλιου «Διπρόσωπη Κίρκη» (εκδ. Αρμός) κινείται σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος από το πρώτο του, τη «Νοσηλεύτρια». Από τον ευφάνταστο τίτλο, με στοιχεία μυθολογίας και ψυχολογικού ρεαλισμού, την πολυεπίπεδη πλοκή, τους πολύπλοκους χαρακτήρες και τις απρόσμενες ανατροπές μέχρι τους διαλόγους που συμπυκνώνουν νοήματα ζωής είναι όλα διαφορετικά και περισσότερο πολύπλοκα και ο αφηγηματικός ρυθμός περισσότερο αγωνιώδης. Μόνο στην πυκνή, ρέουσα λογοτεχνική γλώσσα που αποτυπώνει με φωτογραφική ακρίβεια και ευκρίνεια τις σκηνές, και στην καταδυτική δυνατότητα στον ψυχικό κόσμο των χαρακτήρων αναγνωρίζει κανείς τον ίδιο συγγραφέα.

Στον καμβά της αφήγησης διαπλέκονται αληθινοί χαρακτήρες, αλύτρωτοι εφήμεροι έρωτες, επιτυχημένες καριέρες, δραματικά περιστατικά και δυνατές ανατροπές, δημιουργώντας έναν πολύχρωμο, ελκυστικό ιστό από αυτούς που μόνο η ζωή ξέρει να υφαίνει.

Η ιστορία εξελίσσεται βασικά σε δύο πολύ ενδιαφέροντα σκηνικά περιβάλλοντα, σε ένα όμορφο κυκλαδίτικο νησί και στη Φρανκφούρτη της άλλοτε Δυτικής Γερμανίας, στα οποία εμφιλοχωρούν και άλλα μέρη του κόσμου. Μια ομάδα νέων Ελλήνων, που σπουδάζει και ζει στη Φρανκφούρτη τις δεκαετίες 1980-1990, δημιουργεί ένα μουσικό συγκρότημα, το οποίο υιοθετεί έναν καινοτόμο τρόπο εκτέλεσης ποιοτικών ελληνικών τραγουδιών και τον παρουσιάζει αρχικά σε ένα ιδιόκτητο ελληνικό, μουσικό εστιατόριο στο κέντρο της πόλης. Η επιτυχία του εγχειρήματος ανοίγει τις πύλες της επιτυχίας στο συγκρότημα, το οποίο, στη συνέχεια, αποκτά φήμη και ταξιδεύει σε ολόκληρο τον κόσμο. Από κοινωνική σκοπιά, η ιστορία μοιάζει να αποτίει φόρο τιμής στον δημιουργικό δυναμισμό του φιλόδοξου μεταναστευτικού ελληνισμού των τελευταίων δεκαετιών του 20ου αιώνα. Στον καμβά της αφήγησης διαπλέκονται αληθινοί χαρακτήρες, αλύτρωτοι εφήμεροι έρωτες, επιτυχημένες καριέρες, δραματικά περιστατικά και δυνατές ανατροπές, δημιουργώντας έναν πολύχρωμο, ελκυστικό ιστό από αυτούς που μόνο η ζωή ξέρει να υφαίνει.

Μια ζωή με δύο πρόσωπα

Ο κεντρικός χαρακτήρας της αφήγησης αφήνεται στη δίνη της ζωής, μιας ζωής με δύο πρόσωπα, όπως τα δύο πρόσωπα της Κίρκης, απορρίπτει την πεπατημένη οδό και τραβά το δικό του δρόμο επιθυμιών και ονείρων. Ο ήρωάς μας, όπως και στις αρχαίες τραγωδίες, δεν είναι κακός και ανέντιμος, αλλά ούτε αδιάβλητος και εξαίρετος. Είναι παράτολμος και ενθουσιώδης και πορεύεται με υπερβολική αυτοπεποίθηση, αυταρέσκεια και αίσθηση μοναδικότητας. Βρισκόμενος σε ένα άοκνο κυνήγι δόξας και αναγνώρισης, αψηφά τη φυσική φθορά της ανθρώπινης φύσης, ξεπερνώντας κάθε μέτρο. Κάνει τη ζωή του ξεχωριστή, επιτυχημένη ακόμα και άστατα ευτυχισμένη με δύο ανεκπλήρωτους έρωτες, όπου αποδεικνύεται ακράδαντα ότι αυτό που είναι καλό για κάποιον δεν είναι απαραίτητα σωστό για κάποιον άλλο, αφού όλοι είμαστε ιδιαίτερες προσωπικότητες. Οι λεπτές αποχρώσεις των συναισθημάτων τόσο του κεντρικού ήρωα, όσο και των υπόλοιπων χαρακτήρων αποδίδονται με ευρηματικό τρόπο από τον συγγραφέα και δίνουν άπειρη τροφή για σκέψη.

Η ικανότητα του συγγραφέα να στήνει σκηνές υψηλής αποτυπωτικής ακρίβειας και ελκυστικότητας είναι μοναδική.

Το βιβλίο διακρίνεται για την αφηγηματική δεξιότητα του συγγραφέα, τον πειθαρχημένο έλεγχο των λογοτεχνικών σχημάτων, την πυκνή, κινηματογραφική γραφή, τους ποιοτικούς διαλόγους που συμπυκνώνουν νοήματα ζωής, την ψυχογραφική αποτύπωση των χαρακτήρων, τις αληθοφανείς ανατροπές και τον λυρικό ερωτισμό. Η ικανότητα του συγγραφέα να στήνει σκηνές υψηλής αποτυπωτικής ακρίβειας και ελκυστικότητας είναι μοναδική. Οι περιγραφές πυροδοτούν την οπτική φαντασία και κάνουν τον αναγνώστη συμμέτοχο, μεταφέροντάς τον στους περιγραφόμενους τόπους. Οι ανανεούμενες σκηνές με αναλυτικές αναφορές στο γερμανικό κοινωνικό ιστό και την ελληνική ομογένεια της Γερμανίας, καθώς και η διασταύρωση προσωπικών ιστοριών, μάς καθιστούν κοινωνούς μιας βιωματικής καθημερινότητας και δέκτες ιστορικών και πολιτιστικών πληροφοριών.

Διπρόσωπη ΚίρκηΚυρίαρχη θέση στη ζωή όλων των χαρακτήρων έχει ο έρωτας, ο οποίος εκφράζεται ως βαθιά ανάγκη της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο ερωτισμός, σε όλες του τις εκφάνσεις του, είναι έκδηλος και αναδύεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου απίστευτα έντεχνα, με κόσμιο και ευγενή τρόπο. Ο συγγραφέας τον απενοχοποιεί και τον διαφοροποιεί από τη φθηνή σαρκική απόλαυση και τον προσδιορίζει ως στοιχείο «εκ των ων ουκ άνευ» της καθημερινότητας των ηρώων του βιβλίου. Οι περιγραφές των ερωτικών συνευρέσεων διακρίνονται για την πρωτοτυπία και τον λυρισμό τους. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω απόσπασμα:

«Το γλυκό μούδιασμα του αλκοόλ και η ολοήμερη κούραση δεν στάθηκαν ικανά να εμποδίσουν τον δυνατό αμοιβαίο πόθο τους να εκδηλωθεί με αρμονία και ένταση, παρόμοια με αυτή του Μπολερό του Ραβέλ. Λίγη ώρα αργότερα, η ηδονή που αποζητούσαν, πλέρια και ξέχειλη, κυρίευσε τα κορμιά τους και απλώθηκε παντού στην ευρύχωρη κάμαρα με τη μινιμαλιστική διακόσμηση. Ένα ζευγάρι άγρυπνων αηδονιών και μερικά τριζόνια είχαν συντροφεύσει το πάθος τους με το μελωδικό κελάδημά τους, αλλά βουτηγμένοι στον περίκλειστο κόσμο της ερωτικής έντασης, το αντιλήφθηκαν μόνο όταν, αποκαμωμένοι από τους κραδασμούς της δικής τους ηδονικής συγχορδίας, έγειραν στα προσκέφαλά τους.»

Η νουθετική επιστολή του πατέρα προς τον γιο είναι ελεγεία. Ο συγγραφέας, με αναφορές στις απόψεις αρχαίων Ελλήνων και Γερμανών φιλοσόφων, οδηγεί αριστοτεχνικά τον αναγνώστη στο μονοπάτι της ευδαιμονίας, η οποία ορίζεται ως η συνισταμένη της αυτογνωσίας, της αυτοπεποίθησης, της αριστοτελικής μεσότητας και της ηθικότητας του χαρακτήρα.


• Η ΕΙΡΗΝΗ ΓΕΩΡΓΟΣΟΠΟΥΛΟΥ-ΜΙΣΚΙΑ είναι πτυχιούχος γερμανικής φιλολογίας και φιλοσοφίας του πανεπιστημίου Γκαίτε της Φρανκφούρτης. Ιδιωτεύει ως καθηγήτρια της γερμανικής γλώσσας.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

«Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» του Τηλέμαχου Τσαρδάκα (κριτική) – ανατρέχοντας σε κοινές παραστάσεις του ελληνικού συλλογικού ασυνείδητου

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα «Αυτός που έτρωγε όλο το γλυκό του» (εκδ. Σοκόλη).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

H συλλογή διηγημάτων του Τηλέμαχου Τσαρδάκα ...

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

«Η μνήμη του πάγου» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου – Η βαλκανική ιστορία και γεωγραφία με νέο βλέμμα

Για το μυθιστόρημα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου «Η μνήμη του πάγου» (εκδ. Καστανιώτη).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τώρα που ολοκληρώθηκε ευδοκίμως η τριλογία «Ο Δράκος της Πρέσπας» της Ιωάννας Μπουραζοπούλου, μπορούμε να θέσουμε γενικότερα...

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

«Τέλεση» του Φώτη Δούσου (κριτική) – Μεταξύ προσώπου και προσωπείου

Για το μυθιστόρημα του Φώτη Δούσου «Τέλεση» (εκδ. Νήσος).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Το πρώτο βιβλίο του Φώτη Δούσου ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ