bookworm

Με μια δίγλωσση έκδοση από την Κύπρο, στα ελληνικά και τα τουρκικά, δύο συγγραφείς μιλούν στα παιδιά για το παραμύθι της ζωής και την αξία της αγάπης. 

Της Άντας Κατσίκη - Γκίβαλου 

Το καινοτόμο βιβλίο Από τη γη μέχρι τα αστέρια είναι γραμμένο από τη Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή και την Μεχβές Μπεΐτογλου στα ελληνικά και στα τουρκικά και απευθύνεται τόσο στους ελληνόφωνους όσο και στους τουρκόφωνους μικρούς αναγνώστες. Το εγχείρημα αυτό αναδεικνύει την οικουμενικότητα θεμάτων όπως ο πόλεμος και οι ολέθριες επιπτώσεις του στον ψυχισμό και στις ζωές των ανθρώπων, ενώ συνάμα αποτελεί και μια συμβολή στη φιλία του κυπριακού και τουρκικού λαού.

Η Μαρίνα Μιχαηλίδου- Καδή γεννήθηκε στη Λεμεσό και ζει στη Λευκωσία της Κύπρου. Με σπουδές ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και διδακτορικό στη διαχείριση φυσικών πόρων του Πανεπιστημίου Cornell, είναι μέχρι σήμερα συγγραφέας έξι βιβλίων για μικρά παιδιά από τα οποία τα τρία έχουν διακριθεί ή βραβευθεί. Το βιβλίο Το χαμόγελο της Σεμέλης (2011) από τη Βιβλιογραφική Εταιρεία Κύπρου, Ο Νικόλας και η Έλλη (2012) πήρε το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά, ενώ επελέγη για τη βραχεία λίστα του εικονογραφημένου παιδικού βιβλίου του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και Το κόκκινο φόρεμα της Σαβέλ (2013) που διακρίθηκε στον 1ο Διεθνή λογοτεχνικό Διαγωνισμό για το «Χαμόγελο του Παιδιού» και επελέγη στη βραχεία λίστα των υποψήφιων βιβλίων για το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά (2014).


gkivalou syggrafeisΗ Μεχβές Μπεΐτογλου γεννήθηκε στη Λευκωσία, σπούδασε Διεθνείς Σχέσεις και Ευρωπαϊκές Υποθέσεις στην Κύπρο και στην Ιταλία και τώρα ζει στην κατεχόμενη Κερύνεια. Από το 2000 έχει ενεργό δράση σε προγράμματα που προωθούν την ειρήνη και τη συμφιλίωση, Αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο.
Σ' όλα τα βιβλία της Μαρίνας Μιχαηλίδου- Καδή διακρίνονται επιρροές από τις σπουδές της. Η διακριτική και διεισδυτική συγχρόνως ματιά της στην ψυχολογία των μυθοπλαστικών ηρώων και η προβολή ενός αυτόνομου παιδιού που παρά την αφέλεια και την παιδικότητά του αντιμετωπίζει με κριτική ματιά αλλά και με συναίσθημα τα γεγονότα γύρω του, χαρακτηρίζουν τόσο τη Σεμέλη του Χαμόγελου όσο και τον Νικόλα και τη Σαβέλ των άλλων της βιβλίων. Και τα τρία βιβλία διακρίνονται για την οικολογική και κοινωνική ευαισθησία, για την αγάπη για τον άλλο, ενώ η αλληγορία και ο συμβολισμός στα βιβλία της Ο Νικόλας και η Έλλη και Το Κόκκινο φόρεμα της Σαβέλ συντείνουν στις πολλαπλές αναγνώσεις και στην πολυσημία των κειμένων.

Στο Από τη γη μέχρι τα αστέρια κυρίαρχη μυθοπλαστική μορφή είναι η μητέρα ενός ανήλικου παιδιού. Ωστόσο ο μονόλογός της, το γράμμα που του απευθύνει -και είναι η πρώτη ολοσέλιδη εικονογράφηση που προσδιορίζει το είδος του κειμενικού λόγου, καθώς και οι εξωκειμενικές συνεντεύξεις της Μ. Μιχαηλίδου- Καδή- δομεί την προσωπικότητα του παιδιού, μελλοντικού κριτικού πολίτη, με τον ίδιο ανθρωπισμό που διακρίνει και τους άλλους ανήλικους ήρωές της.

Με ιδιαίτερη τρυφερότητα, λόγο απλό και βαθύτατα ανθρώπινο οι δύο συγγραφείς αποτυπώνουν τη σχέση μητέρας- παιδιού από την κυοφορία του ως τα πρώτα σχολικά χρόνια

Με ιδιαίτερη τρυφερότητα, λόγο απλό και βαθύτατα ανθρώπινο οι δύο συγγραφείς αποτυπώνουν τη σχέση μητέρας- παιδιού από την κυοφορία του ως τα πρώτα σχολικά χρόνια, από το «μικρό θαύμα» της πρώτης αγκαλιάς ως τον πρώτο αποχωρισμό την πρώτη μέρα στο σχολείο και παραπέρα. Εκτός από την ανάδειξη της άδολης και ανυστερόβουλης μητρικής αγάπης, της σχέσης μητέρας- παιδιού, της ανάγκης για αδιάκοπο διάλογο, για αφοσίωση στο μεγάλωμά του και ουσιαστική επαφή μαζί του που συμβάλλει καθοριστικά στη διάπλαση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του, οι συγγραφείς προβάλλουν και την αγωνία για το μέλλον του παιδιού της που γεννήθηκε σε έναν τόπο που έχει πολλαπλά δεινοπαθήσει από τους πολέμους και τις καταστροφές .Έτσι, η μητέρα με συγκίνηση και σύνεση συγχρόνως αναφέρεται στις επιπτώσεις του πολέμου στη ζωή των ανθρώπων και συγκεκριμένα της διχοτόμησης της Κύπρου στην καθημερινότητα και στην ψυχή των κατοίκων της. Η αποκάλυψη του ονόματος της χώρας προς το τέλος της αφήγησης προσδίδει οικουμενικότητα στις έννοιες του κειμένου.

gkivalou apo ti gi plagia

Η κυρίαρχη αντίθεση ανάμεσα στην ευδαιμονία του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου και στη στέρηση της ελευθερίας των κατοίκων του σηματοδοτεί τις απώλειες σε κάθε επίπεδο από τον πόλεμο. 

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της μυθοπλαστικής μητέρας και την απεύθυνση προς το μικρό παιδί της, οι συγγραφείς αναφέρονται στις φυσικές ομορφιές της Κύπρου που αντιδιαστέλλονται με τις οδυνηρές επιπτώσεις της εισβολής και της διχοτόμησης του νησιού στους κατοίκους του. Η κυρίαρχη αντίθεση ανάμεσα στην ευδαιμονία του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου και στη στέρηση της ελευθερίας των κατοίκων του σηματοδοτεί τις απώλειες σε κάθε επίπεδο από τον πόλεμο. Στην όμορφη χώρα, την «περιτριγυρισμένη από το μπλε της θάλασσας, με κάμπους και ψηλά βουνά , που φτάνουν μέχρι τα σύννεφα» και που «οι κάμποι γίνονταν κόκκινοι και κίτρινοι την Άνοιξη», μετά τον πόλεμο δεν υπάρχει πια ελευθερία κινήσεων, καθώς «η γραμμή χωρίζει τη χώρα μας στα δύο». Λέξεις όπως γραμμή, φραγμοί, συρματοπλέγματα, φόβος και φράσεις όπως «Μετά όμως ήρθε ο πόλεμος. Κάποιοι είδαν και έζησαν πολλά. Έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα, τα σπίτια τους και ό,τι αγαπούσαν», «ο φόβος έμεινε βαθιά ριζωμένος στις καρδιές των ανθρώπων» μεταδίδουν στο μικρό αναγνώστη , χωρίς εμπάθεια αλλά με αντικειμενικότητα και ευαισθησία τη ριζική αλλαγή στη ζωή των κατοίκων της Κύπρου. Η θέση των συγγραφέων διατυπώνεται στο τέλος της αφήγησης χωρίς διδακτισμό με την ευχή της μητέρας προς το παιδί της να μην κυριαρχείται από τον φόβο, αλλά από την αγάπη για κάθε άνθρωπο, να αποδέχεται τον Άλλο, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή τη θρησκεία του. Επιπρόσθετα, η επισήμανση ότι οικουμενικές έννοιες, όπως «αγάπη για τη Γη», η ειρήνη και η ισότητα αποτελούν προϋπόθεση για την ανεξαρτησία και την ελευθερία ενός κράτους διευρύνει τις ιδέες αυτές και τις απελευθερώνει από το στενά εθνικό τους περιεχόμενο.

Η εικονογράφος Αγγελική Πιλάτη δημιουργεί μια εικονιστική αφήγηση που ολοκληρώνει και επεκτείνει το κείμενο, συνομιλώντας δημιουργικά μαζί του. Χρησιμοποιώντας απαλά χρώματα και γραμμές που ενισχύουν την ευαισθησία του κειμενικού λόγου, αποδίδει λεπτομερώς και σε μεγέθυνση επιμέρους στοιχεία, σημαντικά για τη λεκτική αφήγηση. Π.χ. το δέντρο, με φύλλα και χωρίς φύλλα που δηλώνει και το πέρασμα του χρόνου με την αλλαγή των εποχών, ή τα ανθισμένα συρματοπλέγματα που συναιρούν τον πόλεμο, τη διχοτόμηση με την ελπίδα ελευθερίας και επανένωσης του νησιού. Γενικότερα, θα λέγαμε ότι η εικονογράφος με εικόνες που εμπλουτίζουν και αναπτύσσουν την αφήγηση δίνει τη δυνατότητα στο μικρό αναγνώστη να αναπληρώνει τα «αφηγηματικά κενά» του κειμένου, καλλιεργώντας τη δημιουργική του φαντασία.

Η δίγλωσση έκδοση αυτού του βιβλίου αποτελεί ένα τολμηρό και δύσκολο εγχείρημα που πρέπει να βρει μιμητές.

* Η Άντα Κατσίκη- Γκίβαλου είναι ομότιμη καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας του Π.Τ.Δ.Ε. του Ε.Κ.Π.Α.


gkivalou apo ti giΑπό τη γη μέχρι τα αστέρια
Μαρίνα Μιχαηλίδου- Καδή και Mehveş Beyidoğlu (Μεχβές Μπεΐτογλου)
Εικονογράφηση: Αγγελική Πιλάτη
abookwormpublication, 2015

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

Για το βιβλίο «Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου (εκδ. Ζυγός, σελ. 668)

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ο Ανδρέας Καρακίτσιος αποτελεί μια ξεχωριστή παρουσία στον χώρο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

Για το εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού «H χώρα των τεράτων» του Maurice Sendak (μτφρ. Γιάννης Παλαβός) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. 

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Σε μια καλαίσθητη έκδοση μαζί με δυο αφίσες, σε μια χρηστική πάνινη τσάντα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ