bookworm

Με μια δίγλωσση έκδοση από την Κύπρο, στα ελληνικά και τα τουρκικά, δύο συγγραφείς μιλούν στα παιδιά για το παραμύθι της ζωής και την αξία της αγάπης. 

Της Άντας Κατσίκη - Γκίβαλου 

Το καινοτόμο βιβλίο Από τη γη μέχρι τα αστέρια είναι γραμμένο από τη Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή και την Μεχβές Μπεΐτογλου στα ελληνικά και στα τουρκικά και απευθύνεται τόσο στους ελληνόφωνους όσο και στους τουρκόφωνους μικρούς αναγνώστες. Το εγχείρημα αυτό αναδεικνύει την οικουμενικότητα θεμάτων όπως ο πόλεμος και οι ολέθριες επιπτώσεις του στον ψυχισμό και στις ζωές των ανθρώπων, ενώ συνάμα αποτελεί και μια συμβολή στη φιλία του κυπριακού και τουρκικού λαού.

Η Μαρίνα Μιχαηλίδου- Καδή γεννήθηκε στη Λεμεσό και ζει στη Λευκωσία της Κύπρου. Με σπουδές ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και διδακτορικό στη διαχείριση φυσικών πόρων του Πανεπιστημίου Cornell, είναι μέχρι σήμερα συγγραφέας έξι βιβλίων για μικρά παιδιά από τα οποία τα τρία έχουν διακριθεί ή βραβευθεί. Το βιβλίο Το χαμόγελο της Σεμέλης (2011) από τη Βιβλιογραφική Εταιρεία Κύπρου, Ο Νικόλας και η Έλλη (2012) πήρε το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά, ενώ επελέγη για τη βραχεία λίστα του εικονογραφημένου παιδικού βιβλίου του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και Το κόκκινο φόρεμα της Σαβέλ (2013) που διακρίθηκε στον 1ο Διεθνή λογοτεχνικό Διαγωνισμό για το «Χαμόγελο του Παιδιού» και επελέγη στη βραχεία λίστα των υποψήφιων βιβλίων για το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά (2014).


gkivalou syggrafeisΗ Μεχβές Μπεΐτογλου γεννήθηκε στη Λευκωσία, σπούδασε Διεθνείς Σχέσεις και Ευρωπαϊκές Υποθέσεις στην Κύπρο και στην Ιταλία και τώρα ζει στην κατεχόμενη Κερύνεια. Από το 2000 έχει ενεργό δράση σε προγράμματα που προωθούν την ειρήνη και τη συμφιλίωση, Αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο.
Σ' όλα τα βιβλία της Μαρίνας Μιχαηλίδου- Καδή διακρίνονται επιρροές από τις σπουδές της. Η διακριτική και διεισδυτική συγχρόνως ματιά της στην ψυχολογία των μυθοπλαστικών ηρώων και η προβολή ενός αυτόνομου παιδιού που παρά την αφέλεια και την παιδικότητά του αντιμετωπίζει με κριτική ματιά αλλά και με συναίσθημα τα γεγονότα γύρω του, χαρακτηρίζουν τόσο τη Σεμέλη του Χαμόγελου όσο και τον Νικόλα και τη Σαβέλ των άλλων της βιβλίων. Και τα τρία βιβλία διακρίνονται για την οικολογική και κοινωνική ευαισθησία, για την αγάπη για τον άλλο, ενώ η αλληγορία και ο συμβολισμός στα βιβλία της Ο Νικόλας και η Έλλη και Το Κόκκινο φόρεμα της Σαβέλ συντείνουν στις πολλαπλές αναγνώσεις και στην πολυσημία των κειμένων.

Στο Από τη γη μέχρι τα αστέρια κυρίαρχη μυθοπλαστική μορφή είναι η μητέρα ενός ανήλικου παιδιού. Ωστόσο ο μονόλογός της, το γράμμα που του απευθύνει -και είναι η πρώτη ολοσέλιδη εικονογράφηση που προσδιορίζει το είδος του κειμενικού λόγου, καθώς και οι εξωκειμενικές συνεντεύξεις της Μ. Μιχαηλίδου- Καδή- δομεί την προσωπικότητα του παιδιού, μελλοντικού κριτικού πολίτη, με τον ίδιο ανθρωπισμό που διακρίνει και τους άλλους ανήλικους ήρωές της.

Με ιδιαίτερη τρυφερότητα, λόγο απλό και βαθύτατα ανθρώπινο οι δύο συγγραφείς αποτυπώνουν τη σχέση μητέρας- παιδιού από την κυοφορία του ως τα πρώτα σχολικά χρόνια

Με ιδιαίτερη τρυφερότητα, λόγο απλό και βαθύτατα ανθρώπινο οι δύο συγγραφείς αποτυπώνουν τη σχέση μητέρας- παιδιού από την κυοφορία του ως τα πρώτα σχολικά χρόνια, από το «μικρό θαύμα» της πρώτης αγκαλιάς ως τον πρώτο αποχωρισμό την πρώτη μέρα στο σχολείο και παραπέρα. Εκτός από την ανάδειξη της άδολης και ανυστερόβουλης μητρικής αγάπης, της σχέσης μητέρας- παιδιού, της ανάγκης για αδιάκοπο διάλογο, για αφοσίωση στο μεγάλωμά του και ουσιαστική επαφή μαζί του που συμβάλλει καθοριστικά στη διάπλαση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του, οι συγγραφείς προβάλλουν και την αγωνία για το μέλλον του παιδιού της που γεννήθηκε σε έναν τόπο που έχει πολλαπλά δεινοπαθήσει από τους πολέμους και τις καταστροφές .Έτσι, η μητέρα με συγκίνηση και σύνεση συγχρόνως αναφέρεται στις επιπτώσεις του πολέμου στη ζωή των ανθρώπων και συγκεκριμένα της διχοτόμησης της Κύπρου στην καθημερινότητα και στην ψυχή των κατοίκων της. Η αποκάλυψη του ονόματος της χώρας προς το τέλος της αφήγησης προσδίδει οικουμενικότητα στις έννοιες του κειμένου.

gkivalou apo ti gi plagia

Η κυρίαρχη αντίθεση ανάμεσα στην ευδαιμονία του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου και στη στέρηση της ελευθερίας των κατοίκων του σηματοδοτεί τις απώλειες σε κάθε επίπεδο από τον πόλεμο. 

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της μυθοπλαστικής μητέρας και την απεύθυνση προς το μικρό παιδί της, οι συγγραφείς αναφέρονται στις φυσικές ομορφιές της Κύπρου που αντιδιαστέλλονται με τις οδυνηρές επιπτώσεις της εισβολής και της διχοτόμησης του νησιού στους κατοίκους του. Η κυρίαρχη αντίθεση ανάμεσα στην ευδαιμονία του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου και στη στέρηση της ελευθερίας των κατοίκων του σηματοδοτεί τις απώλειες σε κάθε επίπεδο από τον πόλεμο. Στην όμορφη χώρα, την «περιτριγυρισμένη από το μπλε της θάλασσας, με κάμπους και ψηλά βουνά , που φτάνουν μέχρι τα σύννεφα» και που «οι κάμποι γίνονταν κόκκινοι και κίτρινοι την Άνοιξη», μετά τον πόλεμο δεν υπάρχει πια ελευθερία κινήσεων, καθώς «η γραμμή χωρίζει τη χώρα μας στα δύο». Λέξεις όπως γραμμή, φραγμοί, συρματοπλέγματα, φόβος και φράσεις όπως «Μετά όμως ήρθε ο πόλεμος. Κάποιοι είδαν και έζησαν πολλά. Έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα, τα σπίτια τους και ό,τι αγαπούσαν», «ο φόβος έμεινε βαθιά ριζωμένος στις καρδιές των ανθρώπων» μεταδίδουν στο μικρό αναγνώστη , χωρίς εμπάθεια αλλά με αντικειμενικότητα και ευαισθησία τη ριζική αλλαγή στη ζωή των κατοίκων της Κύπρου. Η θέση των συγγραφέων διατυπώνεται στο τέλος της αφήγησης χωρίς διδακτισμό με την ευχή της μητέρας προς το παιδί της να μην κυριαρχείται από τον φόβο, αλλά από την αγάπη για κάθε άνθρωπο, να αποδέχεται τον Άλλο, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή τη θρησκεία του. Επιπρόσθετα, η επισήμανση ότι οικουμενικές έννοιες, όπως «αγάπη για τη Γη», η ειρήνη και η ισότητα αποτελούν προϋπόθεση για την ανεξαρτησία και την ελευθερία ενός κράτους διευρύνει τις ιδέες αυτές και τις απελευθερώνει από το στενά εθνικό τους περιεχόμενο.

Η εικονογράφος Αγγελική Πιλάτη δημιουργεί μια εικονιστική αφήγηση που ολοκληρώνει και επεκτείνει το κείμενο, συνομιλώντας δημιουργικά μαζί του. Χρησιμοποιώντας απαλά χρώματα και γραμμές που ενισχύουν την ευαισθησία του κειμενικού λόγου, αποδίδει λεπτομερώς και σε μεγέθυνση επιμέρους στοιχεία, σημαντικά για τη λεκτική αφήγηση. Π.χ. το δέντρο, με φύλλα και χωρίς φύλλα που δηλώνει και το πέρασμα του χρόνου με την αλλαγή των εποχών, ή τα ανθισμένα συρματοπλέγματα που συναιρούν τον πόλεμο, τη διχοτόμηση με την ελπίδα ελευθερίας και επανένωσης του νησιού. Γενικότερα, θα λέγαμε ότι η εικονογράφος με εικόνες που εμπλουτίζουν και αναπτύσσουν την αφήγηση δίνει τη δυνατότητα στο μικρό αναγνώστη να αναπληρώνει τα «αφηγηματικά κενά» του κειμένου, καλλιεργώντας τη δημιουργική του φαντασία.

Η δίγλωσση έκδοση αυτού του βιβλίου αποτελεί ένα τολμηρό και δύσκολο εγχείρημα που πρέπει να βρει μιμητές.

* Η Άντα Κατσίκη- Γκίβαλου είναι ομότιμη καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας του Π.Τ.Δ.Ε. του Ε.Κ.Π.Α.


gkivalou apo ti giΑπό τη γη μέχρι τα αστέρια
Μαρίνα Μιχαηλίδου- Καδή και Mehveş Beyidoğlu (Μεχβές Μπεΐτογλου)
Εικονογράφηση: Αγγελική Πιλάτη
abookwormpublication, 2015

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

Για το βιβλίο «Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου (εκδ. Ζυγός, σελ. 668)

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ο Ανδρέας Καρακίτσιος αποτελεί μια ξεχωριστή παρουσία στον χώρο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

Για το εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού «H χώρα των τεράτων» του Maurice Sendak (μτφρ. Γιάννης Παλαβός) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. 

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Σε μια καλαίσθητη έκδοση μαζί με δυο αφίσες, σε μια χρηστική πάνινη τσάντα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων εξέδωσε ανακοίνωση για τη σύλληψη του συγγραφέα Πέτρου Τατσόπουλου έξω από το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone μετά το τέλος εκδήλωσης με θέμα «Είναι παιδεία και θρησκεία έννοιες ασύμβατες;». 

Επιμέλεια: Book Press

...
«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

Το ανατρεπτικό έργο του καταξιωμένου Ευριπίδη Λασκαρίδη παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

16 – ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ