bookworm

Με μια δίγλωσση έκδοση από την Κύπρο, στα ελληνικά και τα τουρκικά, δύο συγγραφείς μιλούν στα παιδιά για το παραμύθι της ζωής και την αξία της αγάπης. 

Της Άντας Κατσίκη - Γκίβαλου 

Το καινοτόμο βιβλίο Από τη γη μέχρι τα αστέρια είναι γραμμένο από τη Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή και την Μεχβές Μπεΐτογλου στα ελληνικά και στα τουρκικά και απευθύνεται τόσο στους ελληνόφωνους όσο και στους τουρκόφωνους μικρούς αναγνώστες. Το εγχείρημα αυτό αναδεικνύει την οικουμενικότητα θεμάτων όπως ο πόλεμος και οι ολέθριες επιπτώσεις του στον ψυχισμό και στις ζωές των ανθρώπων, ενώ συνάμα αποτελεί και μια συμβολή στη φιλία του κυπριακού και τουρκικού λαού.

Η Μαρίνα Μιχαηλίδου- Καδή γεννήθηκε στη Λεμεσό και ζει στη Λευκωσία της Κύπρου. Με σπουδές ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και διδακτορικό στη διαχείριση φυσικών πόρων του Πανεπιστημίου Cornell, είναι μέχρι σήμερα συγγραφέας έξι βιβλίων για μικρά παιδιά από τα οποία τα τρία έχουν διακριθεί ή βραβευθεί. Το βιβλίο Το χαμόγελο της Σεμέλης (2011) από τη Βιβλιογραφική Εταιρεία Κύπρου, Ο Νικόλας και η Έλλη (2012) πήρε το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά, ενώ επελέγη για τη βραχεία λίστα του εικονογραφημένου παιδικού βιβλίου του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και Το κόκκινο φόρεμα της Σαβέλ (2013) που διακρίθηκε στον 1ο Διεθνή λογοτεχνικό Διαγωνισμό για το «Χαμόγελο του Παιδιού» και επελέγη στη βραχεία λίστα των υποψήφιων βιβλίων για το Κυπριακό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για Μικρά Παιδιά (2014).


gkivalou syggrafeisΗ Μεχβές Μπεΐτογλου γεννήθηκε στη Λευκωσία, σπούδασε Διεθνείς Σχέσεις και Ευρωπαϊκές Υποθέσεις στην Κύπρο και στην Ιταλία και τώρα ζει στην κατεχόμενη Κερύνεια. Από το 2000 έχει ενεργό δράση σε προγράμματα που προωθούν την ειρήνη και τη συμφιλίωση, Αυτό είναι το πρώτο της βιβλίο.
Σ' όλα τα βιβλία της Μαρίνας Μιχαηλίδου- Καδή διακρίνονται επιρροές από τις σπουδές της. Η διακριτική και διεισδυτική συγχρόνως ματιά της στην ψυχολογία των μυθοπλαστικών ηρώων και η προβολή ενός αυτόνομου παιδιού που παρά την αφέλεια και την παιδικότητά του αντιμετωπίζει με κριτική ματιά αλλά και με συναίσθημα τα γεγονότα γύρω του, χαρακτηρίζουν τόσο τη Σεμέλη του Χαμόγελου όσο και τον Νικόλα και τη Σαβέλ των άλλων της βιβλίων. Και τα τρία βιβλία διακρίνονται για την οικολογική και κοινωνική ευαισθησία, για την αγάπη για τον άλλο, ενώ η αλληγορία και ο συμβολισμός στα βιβλία της Ο Νικόλας και η Έλλη και Το Κόκκινο φόρεμα της Σαβέλ συντείνουν στις πολλαπλές αναγνώσεις και στην πολυσημία των κειμένων.

Στο Από τη γη μέχρι τα αστέρια κυρίαρχη μυθοπλαστική μορφή είναι η μητέρα ενός ανήλικου παιδιού. Ωστόσο ο μονόλογός της, το γράμμα που του απευθύνει -και είναι η πρώτη ολοσέλιδη εικονογράφηση που προσδιορίζει το είδος του κειμενικού λόγου, καθώς και οι εξωκειμενικές συνεντεύξεις της Μ. Μιχαηλίδου- Καδή- δομεί την προσωπικότητα του παιδιού, μελλοντικού κριτικού πολίτη, με τον ίδιο ανθρωπισμό που διακρίνει και τους άλλους ανήλικους ήρωές της.

Με ιδιαίτερη τρυφερότητα, λόγο απλό και βαθύτατα ανθρώπινο οι δύο συγγραφείς αποτυπώνουν τη σχέση μητέρας- παιδιού από την κυοφορία του ως τα πρώτα σχολικά χρόνια

Με ιδιαίτερη τρυφερότητα, λόγο απλό και βαθύτατα ανθρώπινο οι δύο συγγραφείς αποτυπώνουν τη σχέση μητέρας- παιδιού από την κυοφορία του ως τα πρώτα σχολικά χρόνια, από το «μικρό θαύμα» της πρώτης αγκαλιάς ως τον πρώτο αποχωρισμό την πρώτη μέρα στο σχολείο και παραπέρα. Εκτός από την ανάδειξη της άδολης και ανυστερόβουλης μητρικής αγάπης, της σχέσης μητέρας- παιδιού, της ανάγκης για αδιάκοπο διάλογο, για αφοσίωση στο μεγάλωμά του και ουσιαστική επαφή μαζί του που συμβάλλει καθοριστικά στη διάπλαση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του, οι συγγραφείς προβάλλουν και την αγωνία για το μέλλον του παιδιού της που γεννήθηκε σε έναν τόπο που έχει πολλαπλά δεινοπαθήσει από τους πολέμους και τις καταστροφές .Έτσι, η μητέρα με συγκίνηση και σύνεση συγχρόνως αναφέρεται στις επιπτώσεις του πολέμου στη ζωή των ανθρώπων και συγκεκριμένα της διχοτόμησης της Κύπρου στην καθημερινότητα και στην ψυχή των κατοίκων της. Η αποκάλυψη του ονόματος της χώρας προς το τέλος της αφήγησης προσδίδει οικουμενικότητα στις έννοιες του κειμένου.

gkivalou apo ti gi plagia

Η κυρίαρχη αντίθεση ανάμεσα στην ευδαιμονία του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου και στη στέρηση της ελευθερίας των κατοίκων του σηματοδοτεί τις απώλειες σε κάθε επίπεδο από τον πόλεμο. 

Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση της μυθοπλαστικής μητέρας και την απεύθυνση προς το μικρό παιδί της, οι συγγραφείς αναφέρονται στις φυσικές ομορφιές της Κύπρου που αντιδιαστέλλονται με τις οδυνηρές επιπτώσεις της εισβολής και της διχοτόμησης του νησιού στους κατοίκους του. Η κυρίαρχη αντίθεση ανάμεσα στην ευδαιμονία του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου και στη στέρηση της ελευθερίας των κατοίκων του σηματοδοτεί τις απώλειες σε κάθε επίπεδο από τον πόλεμο. Στην όμορφη χώρα, την «περιτριγυρισμένη από το μπλε της θάλασσας, με κάμπους και ψηλά βουνά , που φτάνουν μέχρι τα σύννεφα» και που «οι κάμποι γίνονταν κόκκινοι και κίτρινοι την Άνοιξη», μετά τον πόλεμο δεν υπάρχει πια ελευθερία κινήσεων, καθώς «η γραμμή χωρίζει τη χώρα μας στα δύο». Λέξεις όπως γραμμή, φραγμοί, συρματοπλέγματα, φόβος και φράσεις όπως «Μετά όμως ήρθε ο πόλεμος. Κάποιοι είδαν και έζησαν πολλά. Έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα, τα σπίτια τους και ό,τι αγαπούσαν», «ο φόβος έμεινε βαθιά ριζωμένος στις καρδιές των ανθρώπων» μεταδίδουν στο μικρό αναγνώστη , χωρίς εμπάθεια αλλά με αντικειμενικότητα και ευαισθησία τη ριζική αλλαγή στη ζωή των κατοίκων της Κύπρου. Η θέση των συγγραφέων διατυπώνεται στο τέλος της αφήγησης χωρίς διδακτισμό με την ευχή της μητέρας προς το παιδί της να μην κυριαρχείται από τον φόβο, αλλά από την αγάπη για κάθε άνθρωπο, να αποδέχεται τον Άλλο, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή τη θρησκεία του. Επιπρόσθετα, η επισήμανση ότι οικουμενικές έννοιες, όπως «αγάπη για τη Γη», η ειρήνη και η ισότητα αποτελούν προϋπόθεση για την ανεξαρτησία και την ελευθερία ενός κράτους διευρύνει τις ιδέες αυτές και τις απελευθερώνει από το στενά εθνικό τους περιεχόμενο.

Η εικονογράφος Αγγελική Πιλάτη δημιουργεί μια εικονιστική αφήγηση που ολοκληρώνει και επεκτείνει το κείμενο, συνομιλώντας δημιουργικά μαζί του. Χρησιμοποιώντας απαλά χρώματα και γραμμές που ενισχύουν την ευαισθησία του κειμενικού λόγου, αποδίδει λεπτομερώς και σε μεγέθυνση επιμέρους στοιχεία, σημαντικά για τη λεκτική αφήγηση. Π.χ. το δέντρο, με φύλλα και χωρίς φύλλα που δηλώνει και το πέρασμα του χρόνου με την αλλαγή των εποχών, ή τα ανθισμένα συρματοπλέγματα που συναιρούν τον πόλεμο, τη διχοτόμηση με την ελπίδα ελευθερίας και επανένωσης του νησιού. Γενικότερα, θα λέγαμε ότι η εικονογράφος με εικόνες που εμπλουτίζουν και αναπτύσσουν την αφήγηση δίνει τη δυνατότητα στο μικρό αναγνώστη να αναπληρώνει τα «αφηγηματικά κενά» του κειμένου, καλλιεργώντας τη δημιουργική του φαντασία.

Η δίγλωσση έκδοση αυτού του βιβλίου αποτελεί ένα τολμηρό και δύσκολο εγχείρημα που πρέπει να βρει μιμητές.

* Η Άντα Κατσίκη- Γκίβαλου είναι ομότιμη καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας του Π.Τ.Δ.Ε. του Ε.Κ.Π.Α.


gkivalou apo ti giΑπό τη γη μέχρι τα αστέρια
Μαρίνα Μιχαηλίδου- Καδή και Mehveş Beyidoğlu (Μεχβές Μπεΐτογλου)
Εικονογράφηση: Αγγελική Πιλάτη
abookwormpublication, 2015

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

«Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου

Για το βιβλίο «Δημιουργική Γραφή – “Παίζουμε Λογοτεχνία”» του Ανδρέα Καρακίτσιου (εκδ. Ζυγός, σελ. 668)

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ο Ανδρέας Καρακίτσιος αποτελεί μια ξεχωριστή παρουσία στον χώρο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

«Η χώρα των τεράτων» του Μωρίς Σέντακ – Εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού

Για το εικονοβιβλίο μαγικού ρεαλισμού «H χώρα των τεράτων» του Maurice Sendak (μτφρ. Γιάννης Παλαβός) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος. 

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Σε μια καλαίσθητη έκδοση μαζί με δυο αφίσες, σε μια χρηστική πάνινη τσάντα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

Βραβείο Dylan Thomas 2024: στον Κέιλεμπ Αζουμά Νέλσον το φετινό βραβείο

O Βρετανο-Γκανέζος συγγραφέας Caleb Azumah Nelson κέρδισε για δεύτερη συνεχόμενη φορά το Dylan Thomas Prize που είναι αφιερωμένο από το Πανεπιοστήμιο του Swansea στον Ντύλαν Τόμας. Credit: Caleb Azumah Nelson/Instagram

Επιμέλεια: Book Press

...
ΔΕΒΘ 2024: Η αυλαία πέφτει, νέα εποχή ξεκινά; – Ένας πρώτος απολογισμός

ΔΕΒΘ 2024: Η αυλαία πέφτει, νέα εποχή ξεκινά; – Ένας πρώτος απολογισμός

Τέσσερις μέρες γεμάτες βιβλία, εκδότες, συγγραφείς και αναγνώστες. Η 20ή Διεθνής Eκθεση Bιβλίου Θεσσαλονίκης ρίχνει σήμερα αυλαία και αυτός είναι ένας πρώτος απολογισμός. Σε κάθε περίπτωση, η φετινή Έκθεση είναι η τελευταία που διοργανώνεται από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, εν αναμονή του νέου φορέα για το βι...

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η − Συζητήσεις για τη μετάφραση

ΔΕΒΘ 2024: Μέρα 2η − Συζητήσεις για τη μετάφραση

Συζητήσεις για τη μετάφραση και τα μεταφραστικά προγράμματα ως μέσο προώθησης των εθνικών λογοτεχνιών, ταυτότητα και διαπολιτισμική γέφυρα μεταξύ των χωρών, πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή σε διοργάνωση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στο πλαίσιο της 20ής ΔΕΒΘ.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

«Επικράτειες» του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη (προδημοσίευση)

Απόσπασμα από το λογοτεχνικό έργο του Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη «Επικράτειες» που κυκλοφορεί στις 23 Μαΐου από τις εκδόσεις Περικείμενο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Κάθε μεμονωμένη επικράτεια]

Εγώ σωπ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως το Brexit: 12 ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα

Από το Βυζάντιο έως τον Βενιζέλο κι από τη μάχη του Στάλιγκραντ έως τη σημερινή μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιλέγουμε δώδεκα ιστορικά βιβλία που ανοίγουν διάλογο ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη «Οι δωσίλογοι» (εκδ. Αλεξάνδρεια).&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ