lena divani

Για το μυθιστόρημα της Λένας Διβάνη «Οι γυναίκες της ζωής της» (εκδ. Καστανιώτη), με αφορμή την 26η έκδοση του βιβλίου.

Της Λεύκης Σαραντινού

Πάνω στο πάγιο μοτίβο της συζυγικής απιστίας είναι δομημένο το μυθιστόρημα της Λένας Διβάνη Οι γυναίκες της ζωής της. Κεντρική ηρωίδα είναι η Άννα, μια συνηθισμένη γυναίκα, η οποία υποδύεται, όπως οι περισσότερες γυναίκες σήμερα, τους ρόλους της μητέρας, της εργαζόμενης, της συζύγου και της νοικοκυράς. Η Άννα μπορεί να θεωρηθεί, βέβαια, μια συνηθισμένη γυναίκα μέχρι την ώρα που ανακαλύπτει ότι ο σύζυγός της την απατά. Τότε ξαφνικά μεταμορφώνεται και η «νέα» Άννα που προκύπτει, έχοντας επίγνωση αυτού του γεγονότος, αποτελεί και το θέμα του παρόντος μυθιστορήματος. Διότι πράγματι, ένα τέτοιο γεγονός μπορεί να αποβεί κομβικό και σημαδιακό για το μέλλον ενός γάμου και τη συνοχή μιας οικογένειας και να φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή μιας γυναίκας.

Η προσέγγιση, ωστόσο, που ακολουθεί η Διβάνη προκειμένου να περιγράψει τα συναισθήματα και τις ψυχικές μεταπτώσεις της απατημένης συζύγου είναι ιδιαίτερα πρωτότυπη, παρά το σύνηθες του θέματος στη λογοτεχνία, και σε αυτήν ακριβώς την πρωτοτυπία οφείλεται κατά μεγάλο μέρος και η λογοτεχνική αξία του βιβλίου της. 

Πρόκειται για αφηγήσεις οι οποίες εστιάζουν στη γυναικεία ψυχολογία, κυρίως μιας απατημένης συζύγου και, δευτερευόντως, όλων των γυναικών, μέσα από τους πολλαπλούς τους ρόλους στην κοινωνία και την οικογένεια.

Η Διβάνη «χτίζει» το μυθιστόρημά της πάνω στη δομή της αρχαίας τραγωδίας –αφού, στ' αλήθεια, μια τέτοια συνειδητοποίηση αποτελεί τραγωδία για μια γυναίκα–, με την «Είσοδο» και την «Έξοδο» να αποτελούν το πρώτο και το τελευταίο κομμάτι αντίστοιχα, ενώ το κυρίως μέρος του βιβλίου έχει για τίτλο κάθε κεφαλαίου, ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα και σε κάθε ένα από αυτά, μια γυναίκα που πρωταγωνιστεί στη ζωή της Άννας, αφηγείται τα γεγονότα από τη δική της σκοπιά. Οι αφηγήσεις αυτές είναι όλες πρωτοπρόσωπες και αποκλειστικά από γυναίκες που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη ζωή της Άννας. Οι δύο σπουδαιότεροι άνδρες της ζωής της, ο Βασίλης –άπιστος σύζυγος– και ο Χάρης –μοναχογιός της–, αγνοούνται επιδεικτικά και δεν έχουν λόγο στην αφήγηση, – εμφανίζονται σκόπιμα μονάχα ως δευτεραγωνιστές.

kastaniotis divani oi gynaikes tis zois tisΈπειτα από τη διήγηση της ίδιας, της απατημένης συζύγου, τον λόγο έχει η κόρη. Η αφήγησή της συνδέεται με το αμάρτημα της οργής. Ακολουθεί η αφήγηση της Γιώτας, μιας ομοιοπαθούς νοικοκυράς, της οποίας το κεφάλαιο τιτλοφορείται «Ακηδία». Η χήρα Μάνια, η μητέρα της Άννας, συνδέει την αφήγηση από τη δική της σκοπιά με το αμάρτημα της λαγνείας, στο οποίο υποκύπτουν συνήθως όλοι οι άνδρες. Ακολουθεί η αφήγηση μιας παιδικής φίλης της Άννας, της Σοφίας, με το αμάρτημα της λαιμαργίας να κυριαρχεί, ενώ η πρώην συγκάτοικός της, μια δημοσιογράφος, η Ασπασία, συνδέει την αφήγησή της με το θανάσιμο αμάρτημα της ματαιοδοξίας. Τελευταία είναι η αφήγηση της εργοδότριας της Άννας, η οποία συνδέεται με το αμάρτημα της απληστίας.

Πρόκειται για αφηγήσεις οι οποίες εστιάζουν στη γυναικεία ψυχολογία, κυρίως μιας απατημένης συζύγου και, δευτερευόντως, όλων των γυναικών, μέσα από τους πολλαπλούς τους ρόλους στην κοινωνία και την οικογένεια. Περιγράφουν δηλαδή, τι ακριβώς διαδραματίζεται στην ψυχή μιας γυναίκας όταν αυτή ανακαλύπτει την απιστία του άνδρα της, όταν γνωρίζει από κοντά την αντίζηλό της, όταν πιάνει επ' αυτοφόρω τον σύζυγό της να ψεύδεται και όταν τελικά καταφέρνει να αποδεχτεί το αναπότρεπτο, όσο και αποτρόπαιο, για εκείνη, γεγονός. Όλα τα στάδια μιας γυναικείας ψυχοσύνθεσης, περιγράφονται γλαφυρά, ενώ γίνεται σαφές πόσο πολύ περιπλέκεται η όλη κατάσταση αν υπάρχουν και ανήλικα τέκνα στην οικογένεια.

Η γλώσσα είναι ρέουσα, σαν προφορική, αυθόρμητη και ειλικρινής, κάπου κάπου ειρωνική και σκόπιμα ασαφής σε κάποιες περιπτώσεις. Πρόκειται για γλώσσα που απεχθάνεται την ωραιοποίηση και την τυποποίηση και ανήκει εξολοκλήρου στις απλές, καθημερινές γυναίκες που αποτελούν και τις αφηγήτριες των ιστοριών του βιβλίου. Τόσο η γλώσσα όσο και οι σκέψεις, λοιπόν, δεν διστάζουν να γίνουν, που και που, σκληρές, αλλά και χυδαίες, εφόσον η συγγραφέας το κρίνει σκόπιμο.

«Όταν γύρισα στο σπίτι ήμουν επιτέλους ήρεμη. Κάτι μέσα μου είχε αγγίξει μιαν ανείπωτη αλήθεια και ακαριαία είχε πεθάνει. Έτσι ήμουνα μέσα έξω παγωμένη, αλλά δεν πονούσα πια. Εκείνος ο πυρετός που γυάλιζε τα μάτια μου και πυρπολούσε τις χειρονομίες μου δεν υπήρχε πια. Τώρα και τα λόγια μου μπορούσα να ελέγξω και τα έργα. Ήμουν σαν ένας τρίτος που ρύθμιζε από τα παρασκήνια τις κινήσεις της μαριονέτας».


* Η ΛΕΥΚΗ ΣΑΡΑΝΤΙΝΟΥ είναι συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια μουσικής. Τελευταίο της βιβλίο, ο τόμος «Γραφοσκιάσεις: Ασκήσεις δημιουργικής γραφής για εφήβους και ενήλικες» (εκδ. 24 Γράμματα).

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

Για τη νουβέλα του Βασίλη Τσιαμπούση «Ο κήπος των ψυχών» (εκδ. Εστία).

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο Σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστική η συνδρομή της Προφορικής Ιστορίας, που γιγαντώθηκε ως πεδίο έρευνας, κινούμενη στη ορ...

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

Για τη νουβέλα του Σπύρου Κιοσσέ «Τα πρωτοβρόχια – Μικρή ιστορία ενηλικίωσης» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη

Ποια στιγμή σηματοδοτεί την πορεία προς την ενηλικίωση; Μέσα από ποιες διαδικασίες δρομολογείται; Ποιες ενδότερες δυνάμεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χάνα Κεντ: «Με γοήτευσε η ιδέα μιας αγάπης που ήταν πέρα από τον χρόνο»

Χάνα Κεντ: «Με γοήτευσε η ιδέα μιας αγάπης που ήταν πέρα από τον χρόνο»

Η Αυστραλή Χάνα Κέντ (Hannah Kent), συγγραφέας του εξαιρετικού «Έθιμα ταφής», μιλάει για το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο «Λατρεία» (εκδ. Ίκαρος), το οποίο περιγράφει τη βαθιά αγάπη μεταξύ δυο νεαρών μεταναστριών τον 19ο αιώνα.

Επιμέλεια: Book Press

...
Τριάντα χρόνια Καφέ Φίλιον – Το μεγάλο χωνευτήρι της Αθήνας

Τριάντα χρόνια Καφέ Φίλιον – Το μεγάλο χωνευτήρι της Αθήνας

Το Καφέ Φίλιον, το στέκι πολιτικών, καλλιτεχνών, διανοούμενων, ηθοποιών, αλλά και κάθε λογής αθηναίων, κλείνει φέτος 30 χρόνια παρουσίας στην πόλη μας, και το γιορτάζει. Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν οι ιδιοκτήτριες του καφενείου ενόψει της επετείου, καθώς και απόσπασμα από το διήγημα του Κ.Β. Κατσουλάρη «Φ...

Σε μυθιστόρημα εμπνευσμένο από τον πατέρα του Νετανιάχου το Πούλιτζερ λογοτεχνίας για το 2021

Σε μυθιστόρημα εμπνευσμένο από τον πατέρα του Νετανιάχου το Πούλιτζερ λογοτεχνίας για το 2021

Ο συγγραφέας Τζόσουα Κοέν (Joshua Cohen) τιμήθηκε με το φετινό Βραβείο Pulitzer στην κατηγορία της μυθοπλασίας, για το μυθιστόρημά του με τίτλο «The Netanyahus», ένα σατιρικό μυθιστόρημα εμπνευσμένο από τη ζωή του πατέρα του πρώην Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Δείτε επίσης τα υπόλοιπα βραβεία Pulitze...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (προδημοσίευση)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Antonio Skármeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 11 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μεγαλωμένος ανάμε...

«Μια τελευταία επιστολή αγάπης» της Ελιάνας Χουρμουζιάδου (προδημοσίευση)

«Μια τελευταία επιστολή αγάπης» της Ελιάνας Χουρμουζιάδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελιάνας Χουρμουζιάδου «Μια τελευταία επιστολή αγάπης», που θα κυκλοφορήσει στις 11 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Θα σου πω τι θυμάμαι από τη συνέχεια. Περπατήσαμε αργά στην ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ